Büyü Çemberi Üzerine: Heptameron'dan Bir Pasaj

Eser hakkında

On üçüncü yüzyılın sonu ile on dördüncü yüzyılın başında yaşamış olan İtalyan hekim, astrolog ve doğa filozofu Pietro d'Abano, Padua Üniversitesi çevresindeki skolastik birikimi antik ve Arap kaynaklı tıp gelenekleriyle buluşturan figürler arasında yer alır. Döneminin doğa felsefesi ile astrolojik ilkelerini sıkı sıkıya birbirine bağlayan Abano, göksel hareketlerin yeryüzündeki bedenler ve olaylar üzerindeki etkilerini kuramsal bir temele oturtmaya çalışmıştır. Adına bağlanan ve geç ortaçağ ile erken modern dönem büyü edebiyatında geniş yer bulan Heptameron başlıklı bu risale, tarihsel süreçte Heinrich Cornelius Agrippa'ya atfedilen derlemelerin parçası haline gelmiş, bilhassa Robert Turner'ın on yedinci yüzyıldaki İngilizce çevirisiyle Avrupa okült çevrelerinde kalıcı bir dolaşım alanı edinmiştir.

Eser, adının da işaret ettiği üzere haftanın yedi gününü temel alan döngüsel bir ayin ve teyemmüm dizgesidir. Bütünü itibarıyla risale, göksel varlıkların ve meleklerin hangi gün ve saatlerde nasıl çağrılacağını, bu çağrılar sırasında hangi adların, mühürlerin ve duaların kullanılacağını belirleyen uygulamalı bir kılavuz niteliğindedir. Metnin ana omurgasını, her günün ve saatin belirli gezegensel güçlerin denetiminde olduğu düşüncesi oluşturur. Bu çerçevede eser, rastgele bir ritüel toplamı sunmak yerine zamanın kozmik bölümlenmesini, mekanın sınırlandırılmasını ve uygulayıcının niyetini matematiksel ve astrolojik bir nizam içinde birleştiren bütünlüklü bir ritüel mekanizması tarif eder.

Burada sunulan pasaj, risalenin giriş kısmını oluşturmakta ve yapılacak tüm işlemlerin zeminini teşkil eden koruyucu çember kavramını ele almaktadır. Metin, büyü çemberini keyfi bir çizim değil, zamanın ve çağrılacak ruhların tabiatına göre biçim değiştiren dinamik bir sığınak olarak tanımlar. Okur, bu satırları incelerken yazarın koruma fikrini soyut bir inançtan ziyade göksel saatlerin dönüşümüne tabi tutulmuş pratik bir mimari gibi kurguladığını fark edebilir. Pasaj, göklerin dönüşüyle yeryüzündeki ritüel mekanının uyumlandırılmasını şart koşarak okuyucuyu erken modern büyü metinlerinin zaman, mekan ve güvenlik tasavvurunu doğrudan kaynak üzerinden kavramaya davet etmektedir.