Napolili bilgin Giambattista della Porta'nın Magia Naturalis adlı yapıtı, Rönesans döneminin doğaya dair merakını okült nedenlerle açıklamaya çalışan temel bir eserdir. Yedinci bölümde yazar, şeylerin gizli ve saklı özelliklerinden doğan bir uyum ve uyumsuzluk düzeninden söz eder. Yunanların sempati ve antipati dediği bu karşılıklı çekim ile itiş, della Porta için doğanın en derin sırlarından biridir. Aşağıdaki pasaj, bütün yaratılmışlar arasındaki bu gizli akrabalığın doğasını ve ondan çıkarılabilecek pratik yararları ortaya koyar.
Şeylerin gizli ve saklı özellikleri sebebiyle, her tür yaratılmışta, deyim yerindeyse bir tür şefkat bulunur; Yunanların Sempati ve Antipati dediği, bizimse daha aşina bir dille uyum ve uyumsuzluk diye adlandırdığımız şey işte budur. Zira kimi şeyler sanki karşılıklı bir ittifak içinde birbirine bağlanmış, kimileriyse birbiriyle çekişme ve çatışma halindedir. Bunlarda birbirleri için bir dehşet ve yıkım olan öyle bir yön vardır ki, buna makul hiçbir sebep gösterilemez. Hiçbir bilge kişi bunun için şundan başka bir neden aramaz: bunun böyle olması doğanın hoşnutluğudur. Doğa hiçbir şeyin eşi olmaksızın var olmasını istemez ve doğanın bütün sırları arasında, gizli ve özel bir niteliği bulunmayan hiçbir şey yoktur.
Dahası, bu uyum ve uyumsuzluk aracılığıyla, insanın ihtiyaçları için pek çok yararlı kullanım keşfedebiliriz. Bir şeyin bir başkasıyla çekiştiğini bir kez bulduğumuzda, bunlardan birinin ötekinin verdiği zararlara karşı uygun bir çare olarak kullanılabileceğini hemen tahmin edebilir ve deneme bunu ispatlar. Şüphesiz geçmiş çağların bu yolla keşfettiği pek çok şey, yazılarının da gösterdiği üzere bize aktarılmıştır.
Doğa hiçbir şeyin eşi olmaksızın var olmasını istemez.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Giambattista della Porta (1535-1615), Napolili bir polimat ve Accademia dei Lincei'nin kurucularındandır. Magia Naturalis (Doğal Büyü) ilk kez 1558'de yayımlanmış, 1589'da yirmi kitaba genişletilmiştir. Yapıt, optikten simyaya, botanikten meteorolojiye uzanan bir doğa felsefesi ansiklopedisidir. Buradaki pasaj, eserin 1658 tarihli İngilizce çevirisinin Yedinci Bölümünden alınmıştır. Della Porta'nın sempati ve antipati öğretisi, şeyler arasında gözle görülmeyen bir bağ ağı olduğu düşüncesine dayanır; bu düşünce Homeros'un altın zinciri ve Platon'un halkaları imgelerine kadar geri götürülür. Büyücü, doğanın hizmetkarı olarak bu gizli bağları keşfeder ve aşağı şeyleri üstün güçleriyle eşleştirir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Natural Magick (Magia Naturalis), 1658 İngilizce çevirisi, Yedinci Bölüm: Of Sympathy and Antipathy
- Neşir
- 1658 Londra İngilizce baskısı (Magiae Naturalis'in ilk tam İngilizce çevirisi)
- Konum
- Birinci Kitap, Yedinci Bölüm, s. 22-23
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library