Paracelsus, çağının okumuş hekimlerine karşı çıkarken tıbbı yeni bir zemine oturtur. Ona göre gerçek hekim ne yalnız kitaplardan ne de geleneğin sürüklediği alışkanlıklardan doğar. Hekimlik dört direk üzerinde durur, Felsefe, Astronomi, Simya ve Erdem. Paragranum'un bu önsözünde bu dört direği tek tek adlandırır ve her birini unsurlar öğretisiyle bağlar. Kadim doğa felsefesinin tıpla iç içe geçtiği bu satırlar, insanı büyük evrenin bir küçük evreni sayan Rönesans hekimlik anlayışının çekirdeğini taşır.
Tıbbın temelini nasıl taşıdığımı ve nerede durup nerede kalacağımı bundan böyle doğru anlayasınız diye söylüyorum. Ben Felsefede, Astronomide, Simyada ve erdemlerde dururum. İşte birinci direk, Toprak ile Suyun eksiksiz felsefesidir. İkinci direk, Hava ve Ateş unsurlarının her ikisinin de kusursuz bilgisiyle birlikte Astronomi ve Astrolojidir.
Üçüncü direk, adı geçen dört unsur üzerinde tüm hazırlık, özellik ve sanatsal ustalıkla birlikte, hiçbir eksiği olmayan Simyadır. Dördüncü direk ise, hekimle ölümüne dek kalan, diğer üç direği kuşatıp koruyan Erdemdir. Beni iyi belleyin, çünkü siz de buraya girmeli ve bu dört direği bizzat yaşamalısınız. Yoksa köylerdeki köylülerin önünde ifşa olur, sanatınızın aldatmadan başka bir şey olmadığı ortaya çıkar.
Ben bu dördünü kendime nasıl alıyorsam, siz de öyle almalısınız. Siz bana uymalısınız, ben size değil.
Dördüncü direk, hekimle ölümüne dek kalan, diğer üç direği kuşatıp koruyan Erdemdir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Paragranum, Paracelsus'un 1530 dolayında kaleme aldığı ve geleneksel tıbba karşı en keskin çıkışını yaptığı programatik eserdir. Adı, Latince öteye anlamındaki para ile tane anlamındaki granum sözcüklerinden gelir ve tıbbın çekirdeğine, yüzeyin ötesine inme iddiasını taşır. Buradaki metin, aynı geleneğin 1616 tarihli toplu Opera baskısındaki önsözünden alınmıştır. Paracelsus, hekimliği Galenos ve İbn Sina otoritesinden koparıp dört direğe, yani Felsefe, Astronomi, Simya ve Erdeme dayandırır. Bu dört sütun, insanı yıldızları ve unsurları içinde barındıran bir mikrokozmos sayan Rönesans doğa felsefesinin tıbbi ifadesidir ve sonraki simyacı hekimlik geleneğini derinden etkilemiştir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Paragranum (Das Buch Paragranum), Opera. Bücher und Schrifften içinde
- Neşir
- Opera. Bücher und Schrifften, Latince/Almanca toplu baskı, 1616 (Huser derleme geleneği)
- Konum
- Paragranum önsözü, Dört Direk bölümü, fiziksel s. 140 (kitap içi s. 197 numaralı bölüm)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library