İlkeler Üzerine: Ruhların Ön-Varlığı ve İradenin Özgürlüğü
İskenderiyeli Origenes'in portresi ve Tyros'taki işkence sahnesi; William Cave, "Apostolici" (Apostolic Antiquities), 1698 gravürü.
Mistik Teoloji

İlkeler Üzerine: Ruhların Ön-Varlığı ve İradenin Özgürlüğü

Origenes (İskenderiyeli Origen, y. 184-253)· y. 220-230 (İngilizce çeviri: 1913, Ante-Nicene Fathers Cilt 4)· Özgün: İngilizce· Source Library
Mistik TeolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Origenes, erken Hristiyan düşüncesinin en cüretkâr metafizikçisidir. "İlkeler Üzerine" (De Principiis / Peri Arkhōn) adlı eserinde, akıl sahibi tüm ruhların bedenlerden önce eşit ve saf olarak yaratıldığını, dünyadaki eşitsizliğin ise Yaratıcının bir hükmünden değil, her ruhun ön-varlığında özgür iradesiyle yaptığı tercihten doğduğunu öne sürer. Aşağıdaki pasaj, bu öğretinin özünü içerir: Tanrının mutlak iyiliği ile yaratılmışın özgürlüğü arasındaki gerilim, kozmosun bütün çeşitliliğini açıklayan sırdır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Her şeyin Yaratıcısı olan Tanrı iyidir, adildir ve her şeye kadirdir. Var kılmayı dilediği o varlıkları, yani akıl sahibi tabiatları yarattığında, onları yaratmak için kendisinden, yani kendi iyiliğinden başka hiçbir sebebi yoktu. Kendisinde hiçbir değişim, başkalaşım yahut kudret eksikliği bulunmayan o zat bütün şeylerin var oluşunun sebebi olduğundan, yarattıklarının hepsini eşit ve benzer kıldı; zira kendisinde çeşitlilik yahut farklılık meydana getirecek hiçbir sebep yoktu.

Ne var ki bu akıl sahibi yaratıklar özgür iradeyle donatılmış olduğundan, nitekim bunu sıkça gösterdik ve yeri geldikçe göstermeye devam edeceğiz, iradenin bu özgürlüğü her birini ya Tanrıyı taklit ederek ilerlemeye ya da gaflete düşerek alçalmaya sevk etti. İşte daha önce söylediğimiz gibi, akıl sahibi yaratıklar arasındaki çeşitliliğin sebebi budur. Bu çeşitlilik Yaratıcının iradesinden yahut hükmünden değil, bizzat ferdî iradenin özgürlüğünden doğar.

Bu çeşitlilik Yaratıcının iradesinden yahut hükmünden değil, bizzat ferdî iradenin özgürlüğünden doğar.
Özgün metin (İngilizce)
God, the Creator of all things, is good, just, and all-powerful. When He created those beings He desired to bring into existence—namely, rational natures—He had no other reason for creating them than Himself, which is to say, His own goodness. Since He Himself, in whom there is no variation, change, or lack of power, was the cause of the existence of all things, He created all whom He made equal and alike, because there was no reason within Himself to produce variety or diversity. However, because these rational creatures were endowed with free will—as we have frequently shown and will continue to demonstrate in the proper place—this freedom of will incited each one either to progress by imitating God or to fall through negligence. This, as we have already stated, is the cause of the diversity among rational creatures. It originates not from the will or judgment of the Creator, but from the freedom of the individual will.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, "İlkeler Üzerine" eserinin İkinci Kitabından alınmıştır. Origenes burada teodisenin en zorlu sorusuyla yüzleşir: Eğer Tanrı mutlak iyi ve adilse, insanlar ve tüm akıl sahibi varlıklar arasındaki derin eşitsizlik nereden gelir? Yanıtı, ruhların ön-varlığı (preexistence) öğretisidir: Tüm ruhlar başlangıçta eşit ve saf akıllar olarak yaratıldı; ancak her biri bu dünyaya inmeden önceki halinde, özgür iradesiyle ya Tanrıya yöneldi ya da ondan uzaklaştı. Böylece dünyadaki hallerimiz, önceki hayatın liyakatine (secundum praecedentes meritorum causas) göre belirlenir. Bu görüş, sonraki yüzyıllarda tartışmalı bulunmuş, İ.S. 553 İkinci İstanbul Konsili'nde mahkûm edilmiştir; yine de Origenes'in özgürlük ile ilahi iyilik arasında kurduğu köprü, mistik teolojinin en derin miraslarından biri olarak kalmıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Ante-Nicene Fathers, Vol. 4 (Origen: De Principiis, Contra Celsum), ed. Alexander Roberts & James Donaldson; De Principiis, Kitap II (Frederick Crombie İngilizce çevirisi)
Neşir
Ante-Nicene Fathers serisi, Cilt 4, 1913 (Amerikan baskısı); özgün çeviri Ante-Nicene Christian Library, Frederick Crombie
Konum
De Principiis, Kitap II (Bölüm IX civarı), s. 304; kaynak kitap sayfası 304
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön