Orfik geleneğin en kadim kozmogonik tasavvurlarından biri, evrenin doğuşunu bir yumurtanın çatlamasıyla anlatır. Karanlıkla sarmalanmış bu ilksel yumurtadan, altın kanatlı, çift cinsiyetli ve ışık saçan tanrı Phanes doğar. Ona bu yüzden Protogonos, yani "İlk Doğan" adı verilmiştir. Thomas Taylor'ın 1787 tarihli çevirisinde okuduğumuz bu ilahi, Phanes'i hem tanrıların hem ölümlülerin soyunun kaynağı, gecenin kasvetini silen ve gökyüzüne ihtişamını veren saf, kutsal ışık olarak selamlar.
V. PROTOGONOS'A, yahut İLK DOĞAN'a. Mürden Tütsü. Ey kudretli ilk doğmuş olan, işit duamı; çift tabiatlı, yumurtadan doğan ve havada dolaşan; altın kanatlarınla övünen boğa sesli, tanrıların ve ölümlülerin soyu senden çıkar. Ericapaeus, yüceltilmiş kudret; anlatılamaz, gizli, her yanı parıldayan çiçek.
Karanlık gözlerden gecenin kasvetini silersin sen; her yana yayılan görkem, saf ve kutsal ışık. Bu yüzden Phanes diye anılırsın, göğün ihtişamı; titreyen kanatlarınla dünyanın üzerinde uçarsın. Priapus, kara gözlü görkem, seni terennüm ederim; cömert, her şeyi bilen, ebediyen mübarek kral. Kutsal ayinlerimize sevinçli bir yüzle bak ve adağımıza lütufkâr biçimde parla.
Tanrıların bu ilk ve gizli soyu, duyulur âlemin meydana gelişine doğru ilerleyen bütün yaratıcı ve akılsal idealardan başka bir şey değildir. Bunlar, Esîr ile Kaos içindeki örtük varlıklarından çıkarlar. Orpheus, bu ikisinin karşılıklı bağını bir yumurta simgesiyle tasvir eder. İlke sayılan Gece tarafından bu yumurtanın açılmasıyla, tanrı Phanes ortaya çıkar. İşte bu yüzden ona Protogonos, İlk Doğan denir.
Her yana yayılan görkem, saf ve kutsal ışık. Bu yüzden Phanes diye anılırsın, göğün ihtişamı.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Orfik ilahiler, adını efsanevi ozan Orpheus'a bağlayan bir gizem geleneğinin kutsal metinleridir ve antik Yunan dininin en gizemli katmanlarından birini oluşturur. Protogonos yahut Phanes miti, Yunan düşüncesinin evrenin kökenini akılla değil de bir doğum imgesiyle kavrayışını gösterir. Işığın karanlıktan, düzenin kaostan, tekliğin ikilikten doğuşu, sonraki Yeni-Platoncu ve Hermetik kozmolojilerde derin izler bırakmıştır. Thomas Taylor'ın 1787 tarihli bu çevirisi, Orfik ilahileri İngilizceye kazandıran ilk bütünlüklü girişimlerden biridir ve kadim ilahiyatı modern okura açan bir köprü olmuştur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- The Mystical Initiations; or, Hymns of Orpheus (Orfik İlahiler, çev. Thomas Taylor), 1787; İlahi V, "To Protogonus, or the First-Born", s. 138 - 139
- Neşir
- Thomas Taylor çevirisi, Londra, 1787 (ilk baskı)
- Konum
- İlahi V, "To Protogonus, or the First-Born", s. 138 - 139
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
