Odysseia'nın on birinci kitabı kadim edebiyatın en ürpertici sahnelerinden birini taşır. Odysseus dünyanın kıyısına ulaşır ve kör kâhin Teiresias'a danışmak için ölüler diyarının eşiğinde bir çukur açar. Yunanlıların Nekyia dediği bu bölüm ölülerin çağrılması törenidir. Kan ile süt, bal ve şarabın toprağa döküldüğü bu an bir kahramanın ölümle konuşmak için ödediği bedeli gösterir. Aşağıdaki pasaj o eşiğin açıldığı ilk anı anlatır.
Bir arşın eninde bir çukur kazdım ve çevresine bütün ölülere adak olarak içki döktüm. Önce bal ile sütten bir karışım sundum. Ardından tatlı şarap ve üçüncü olarak su döktüm. Hepsinin üzerine ak arpa unu serptim. Sonra ölülerin güçsüz başlarına uzun uzun yakardım. İthaka'ya vardığımda saraylarımda elimdeki en iyi kısır ineği kurban edeceğime ve odun yığınını değerli armağanlarla dolduracağıma söz verdim. Teiresias'a ise diğerlerinden ayrı olarak sürülerimizin en seçkin hayvanı olan bir kara koçu adayacaktım.
Ölülerin topluluklarına adaklarımı ve dualarımı sunduğumda koyunları alıp boğazlarını çukurun üzerinde kestim ve kara kan aktı. Derken Erebos'un derinliklerinden ölülerin ruhları toplandı. Gelinler, hiç evlenmemiş delikanlılar ve çok çile çekmiş yaşlılar geldi. Yürekleri henüz taze acıyla dolu körpe genç kızlar geldi. Tunç uçlu mızraklarla yaralanmış, savaşta can vermiş, hâlâ kanlı zırhlarını taşıyan nice erler geldi. Büyük kalabalıklar hâlinde her yandan korkunç bir çığlıkla çukurun çevresini sardılar ve beni solgun bir dehşet kapladı.
Kara kan aktı ve Erebos'un derinliklerinden ölülerin ruhları toplandı.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Nekyia sahnesi bir yeraltı yolculuğu olmaktan çok bir çağırma törenidir. Odysseus ölüler diyarına inmez. Onun yerine dünyanın kıyısında bir çukur açar ve kan sunusuyla ölüleri kendisine getirir. Kan burada ölülere geçici bir ses kazandıran araçtır. Kahraman kılıcını çekerek ruhların kana yaklaşmasını engeller çünkü önce Teiresias'ın kehanetini almalıdır. Bu bölüm sonraki bütün yeraltı anlatılarının, özellikle Vergilius'un Aeneis'teki inişinin kaynağıdır. Ritüelin titiz sıralaması olan bal, süt, şarap, su ve arpa unu, kadim dünyada ölülerle kurulan ilişkinin bir armağan alışverişi olduğunu gösterir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- The Odyssey I: Books 1-12 (Loeb Classical Library L104), Book XI (Nekyia), s. 406
- Neşir
- Loeb Classical Library, L104
- Konum
- Book XI (Lambda), satırlar 25-43; sayfa 406, translation alanı
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
