Odysseia XI: Ölülerin Çağrılması
Polygnotos'un Nekyia freskinin yeniden kurgulanmış hâli (1892). Delphi'deki Lesche duvarını süsleyen bu yitik yapıt ölüler diyarını ve Odysseus'un çağırdığı ruhları betimliyordu.
Mit ve Kutsal Anlatı

Odysseia XI: Ölülerin Çağrılması

Homeros· MÖ 8. yüzyıl (metin); Loeb baskısı esas alınmıştır· Özgün: İngilizce· Source Library
Mit ve Kutsal AnlatıTürkçe çeviriAçık erişim

Odysseia'nın on birinci kitabı kadim edebiyatın en ürpertici sahnelerinden birini taşır. Odysseus dünyanın kıyısına ulaşır ve kör kâhin Teiresias'a danışmak için ölüler diyarının eşiğinde bir çukur açar. Yunanlıların Nekyia dediği bu bölüm ölülerin çağrılması törenidir. Kan ile süt, bal ve şarabın toprağa döküldüğü bu an bir kahramanın ölümle konuşmak için ödediği bedeli gösterir. Aşağıdaki pasaj o eşiğin açıldığı ilk anı anlatır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bir arşın eninde bir çukur kazdım ve çevresine bütün ölülere adak olarak içki döktüm. Önce bal ile sütten bir karışım sundum. Ardından tatlı şarap ve üçüncü olarak su döktüm. Hepsinin üzerine ak arpa unu serptim. Sonra ölülerin güçsüz başlarına uzun uzun yakardım. İthaka'ya vardığımda saraylarımda elimdeki en iyi kısır ineği kurban edeceğime ve odun yığınını değerli armağanlarla dolduracağıma söz verdim. Teiresias'a ise diğerlerinden ayrı olarak sürülerimizin en seçkin hayvanı olan bir kara koçu adayacaktım.

Ölülerin topluluklarına adaklarımı ve dualarımı sunduğumda koyunları alıp boğazlarını çukurun üzerinde kestim ve kara kan aktı. Derken Erebos'un derinliklerinden ölülerin ruhları toplandı. Gelinler, hiç evlenmemiş delikanlılar ve çok çile çekmiş yaşlılar geldi. Yürekleri henüz taze acıyla dolu körpe genç kızlar geldi. Tunç uçlu mızraklarla yaralanmış, savaşta can vermiş, hâlâ kanlı zırhlarını taşıyan nice erler geldi. Büyük kalabalıklar hâlinde her yandan korkunç bir çığlıkla çukurun çevresini sardılar ve beni solgun bir dehşet kapladı.

Kara kan aktı ve Erebos'un derinliklerinden ölülerin ruhları toplandı.
Özgün metin (İngilizce)
I dug a pit about a cubit square, and around it I poured a libation to all the dead: first with a mixture of honey and milk, then with sweet wine, and thirdly with water; and over it all I sprinkled white barley meal. Then I began to offer many prayers to the strengthless heads of the dead, promising that once I reached Ithaca, I would sacrifice in my halls a sterile cow, the very best I had, and would fill a pyre with rich gifts; and to Tiresias alone, apart from the others, I would offer a ram, entirely black, the most standout animal among our flocks. When I had made my vows and prayers to the tribes of the dead, I took the sheep and cut their throats over the pit, and the dark blood flowed out. Then the spirits of the dead gathered from out of Erebus: brides, young men who had never married, and old men who had endured much; tender young girls with hearts still fresh in their new grief; and many men wounded by bronze-tipped spears, killed in battle, still wearing their blood-stained armor. In great numbers they swarmed around the pit from every side with a ghastly cry, and pale fear seized me.

Bu metin neden önemli

Nekyia sahnesi bir yeraltı yolculuğu olmaktan çok bir çağırma törenidir. Odysseus ölüler diyarına inmez. Onun yerine dünyanın kıyısında bir çukur açar ve kan sunusuyla ölüleri kendisine getirir. Kan burada ölülere geçici bir ses kazandıran araçtır. Kahraman kılıcını çekerek ruhların kana yaklaşmasını engeller çünkü önce Teiresias'ın kehanetini almalıdır. Bu bölüm sonraki bütün yeraltı anlatılarının, özellikle Vergilius'un Aeneis'teki inişinin kaynağıdır. Ritüelin titiz sıralaması olan bal, süt, şarap, su ve arpa unu, kadim dünyada ölülerle kurulan ilişkinin bir armağan alışverişi olduğunu gösterir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The Odyssey I: Books 1-12 (Loeb Classical Library L104), Book XI (Nekyia), s. 406
Neşir
Loeb Classical Library, L104
Konum
Book XI (Lambda), satırlar 25-43; sayfa 406, translation alanı
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön