Demeter'e İlahi: Kızın Kaçırılışı

Homeros İlahileri arasında en dokunaklı olanı, bereket tanrıçası Demeter ile kızı Persephone'nin ayrılığını anlatır. İlahi, kızın çayırda çiçek toplarken yeraltının efendisi tarafından kaçırıldığı o kırılma anıyla başlar. Aşağıdaki pasaj, mevsimlerin doğuşunu ve Eleusis Gizemleri'nin kökenini besleyen bu kadim anlatının çekirdeğini, kızı yutan yarığın açıldığı ana dek getirir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Güzel saçlı Demeter'i, o kutsal tanrıçayı ezgiyle anmaya başlıyorum; onu ve ince topuklu kızını. O kızı ki, gür gürleyen ve uzakları gören Zeus'un bahşetmesiyle, altın kılıçlı ve görkemli meyveler veren Demeter'den uzakta, Aidoneus kaçırıp götürdü. Kız, Okeanos'un derin göğüslü kızlarıyla oynarken, yumuşak çayırda gülleri, çiğdemleri ve güzelim menekşeleri, süsenleri ve sümbülleri toplayıp duruyordu.

Bir de nergisi topluyordu; onu Toprak, Zeus'un iradesiyle, Nice Şeyi Alan'ı hoşnut etmek için, gonca yüzlü genç kıza bir tuzak olarak bitirmişti. Görmeye değer bir harikaydı bu; ışıldayan bu nesne, o an hem ölümsüz tanrılara hem de ölümlü insanlara bir mucizeydi. Kökünden yüz baş fışkırmıştı ve tatlı kokusuyla uçsuz gökyüzü de, bütün yeryüzü de, denizin tuzlu kabarışı da gülümsedi.

Kız hayranlıkla, o sevimli oyuncağı almak için iki eliyle birden uzandı. Tam o sırada geniş yollu yeryüzü, Nysa ovasında yarıldı ve oradan, ölümsüz atlarıyla, Nice Şeyi Alan Efendi, Kronos'un çok adlı oğlu fışkırdı. Kızı iradesine karşın kapıp altın arabasına aldı.

Tatlı kokusuyla uçsuz gökyüzü de, bütün yeryüzü de, denizin tuzlu kabarışı da gülümsedi.

Özgün metin (İngilizce)

I begin to sing of fair-haired Demeter, the holy goddess, of her and her slender-ankled daughter whom Aidoneus seized, given by loud-thundering, far-seeing Zeus, apart from Demeter of the golden sword and glorious fruits, as she played with the deep-bosomed daughters of Oceanus, gathering flowers—roses and crocus and beautiful violets over the soft meadow, and irises and hyacinth, and the narcissus, which Earth brought forth as a snare for the bud-faced maiden by the will of Zeus, to please the Receiver of Many—a wonder to behold, shining, a marvel then to all, both immortal gods and mortal men; from its root a hundred heads had grown, and at its sweet scent the whole wide heaven above and all the earth laughed, and the salty swell of the sea. And she, amazed, reached out with both her hands to take the lovely toy; then the wide-wayed earth gaped on the Nysian plain, where the Lord, the Receiver of Many, sprang forth with his immortal horses, the many-named son of Cronos.

Bu metin neden önemli

Bu ilahi, yalnızca bir kaçırma öyküsü değil; kutsalın dünyaya nasıl girdiğini anlatan bir kuruluş mitidir. Demeter'in kızının yitirilişiyle gelen yas, mevsimlerin dönüşünü, tohumun toprağa gömülüp yeniden doğuşunu simgeler. Tuzak olan nergis, güzelliğin ölümle iç içe geçtiği o eşiği işaret eder. Antik dünyanın en köklü inisiyasyon geleneği olan Eleusis Gizemleri, doğrudan bu anlatıdan doğmuştur; ölüp yeniden dirilmenin sırrını bu ilahide arayan kadim bir yolculuğun ilk sözleridir bunlar.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Homeros, Homeri Opera (Cilt 5: İlahiler, Destan Çemberi, Fragmanlar), Oxford Classical Texts, 1912; İngilizce çeviri katmanı Source Library, sayfa 18 (İlahi II, Demeter'e)
Neşir: Homeri Opera, Cilt 5, ed. Thomas W. Allen, Oxford, 1912
Konum: Sayfa 18 (İlahi II, satır 1 ve devamı)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön