Armand Bourgade’nin bu 19. yüzyıl el kitabı, Etteilla (Jean-Baptiste Alliette, 1738-1791) ve Mlle Lenormand’ın (1772-1843) kurduğu Fransız kartomansi geleneğini sonraki bölümlerinde ele alır — Etteilla, tarot kartlarını sistematik bir falcılık aracına dönüştüren ilk isim, Lenormand ise bu geleneği kendi adını taşıyan kart destesiyle popülerleştiren kâhindir. Kitap, kartlarla geleceği yorumlamaya başlamadan önce okuru kartların tarihiyle tanıştırır. Bu sayfada, esere açılış niteliği taşıyan I. Bölüm (“Kartların Tarihi”) baştan sona çevrilmiştir.
Yeni Kart Falı Sanatı
Birinci Kısım — I. Kartların Tarihi
Geleceği sorgulamak için kartları kullanmadan önce, onların tarihini bilmek faydalı, hatta vazgeçilmezdir.
Madem ki kartların, eskilerin kurallarına göre kullanıldığında bu falcılık gücü vardır, danışan kişinin elinde ne tuttuğunu bilmesi iyi olur. Oldukça çok sayıda yazar, kartların kökenini araştırmak için ırmaklar dolusu mürekkep harcamıştır. Bu yazılarda uzun zamandır büyük bir dönem karışıklığı hüküm sürmekte, az çok değerli çeşitli eserlerde bu karışıklık hâlâ sürmektedir.
Bu denli ciddi, bu denli önemli bir meseleyi netliğe kavuşturmadan önce, bir yazarın araştırması, kaynak taraması, kazı yapması gerekir — kendinden önce gelenlerin kitaplarında değil, gizli ilimlerin gerçek kaynağında: XIII. ve XIV. yüzyıllara ait elyazmalarında.
Biz de tam olarak bunu yaptık. Bu yüzden, gerçek inananlar için olduğu kadar — kartomansi kurallarına önem vermeksizin yalnızca kartların tarihine ve çeşitlenen bileşimlerine ilgi duyacak inançsızlar için de kuşkusuz çekici olacak şu sayfaları güven ve kararlılıkla kaleme alacağız.
Bilindiği gibi oyun kartları VI. Charles'ın saltanatında yapılmıştır; dikkat edin, "yapılmış" diyoruz, "icat edilmiş" değil.
VI. Charles'ın saltanatı 1380'de başladı; ancak 1422'ye kadar aklını kaybetmedi ve ilk oyun kartları, minyatürcü Jacquemin Gringonneur tarafından 1390, 1392 ve 1393 yıllarında, Sevilen Kral VI. Charles'ın eğlencesi için resmedildi.
Kralın delirmesinden önceki bu yaratımdan yola çıkarak kartların onu oyalamak için yapılmadığını söylemek, işi fazla ileri götürmektir. Bugünkü oyun kartları — yalnızca çizimde değişmiş olsalar da — işte tam olarak 1422'de, deli hükümdarı oyalamak için özel olarak icat edilmiş olanlardır.
[Kitapta burada bir gravür yer alır: "VI. Charles Destesi Adı Verilen Oyunun Karo Papazı" (1390 tarihli kart) ve "VI. Charles Kart Destesinin Vale'si" (1442 tarihli kart), her ikisi de Bibliothèque nationale, Estampes Bölümü'nden. Yazarın dipnotu: "VI. Charles döneminden bu tarihten daha eski bir kart bilinmemektedir."]
Ama Majestelerinin eğlencesi için (1390, 1392 ve 1393) Jacquemin Gringonneur tarafından resmedilenler, bunlardan çok farklıdır.
Yukarıda, VI. Charles destesine ait iki kartın resimlerini yeniden veriyoruz.
Halk arasında en yaygın kabul gören görüş, Peder Ménétrier'ninkidir: yani kartların kökeninin VI. Charles'a dayandığı görüşü.
Yanılgı, derin bir yanılgı!
Şimdi sizi bunun tersine ikna edeceğiz.
Danışan kişinin elinde ne tuttuğunu bilmesi iyi olur.
Özgün metin (Fransızca)
Nouvel Art de Tirer les Cartes
Première Partie
I. Histoire des Cartes
Il est utile, indispensable, que l'on connaisse l'histoire des cartes, avant de s'en servir pour interroger l'avenir.
Puisqu'elles ont cette puissance divinatrice en se servant d'elles, selon les règles des anciens, il est bon que le consultant sache ce qu'il tient dans ses mains. Un assez grand nombre d'auteurs ont répandu des flots d'encre pour rechercher l'origine des cartes. Une grande confusion d'époques a régné longtemps et dure encore dans leurs divers écrits, plus ou moins bons.
Avant de préciser une chose aussi sérieuse que cette importante question, un auteur doit chercher, puiser, fouiller, non pas dans les livres de ses prédécesseurs, mais à la véritable source des sciences occultes : les manuscrits des XIIIe et XIVe siècles.
C'est ce que nous avons fait. Aussi est-ce avec assurance et fermeté que nous allons écrire ces pages qui seront très certainement attrayantes, non seulement pour les véritables croyants ; mais encore pour les incrédules qui, sans attacher d'importance aux règles de la cartomancie, s'intéresseront à l'histoire et aux combinaisons variées des cartes.
Les cartes à jouer, on le sait, ont été faites sous le règne de Charles VI ; remarquez que nous disons faites, et non pas inventées.
Le règne de Charles VI commença en 1380 ; ce ne fut qu'en 1422 qu'il perdit la raison ; et les premières cartes à jouer ont été peintes pour l'esbattement du Roy Charles VI, le Bien-Aimé, par le miniaturiste Jacquemin Gringonneur en 1390, 1392 et 1393.
De cette création antérieure à la folie du roi, à dire que des cartes n'ont pas été faites pour le distraire, il y a loin. Les cartes à jouer actuelles, modifiées seulement dans le dessin, ont bien celles qui ont été inventées spécialement pour distraire le monarque fou, en 1422.
[Illustration : « Roi de carreau du jeu dit de Charles VI (1). » Carte de 1390 (Bibl. nationale, Départ. des estampes) — « Valet du jeu de cartes de Charles VI. » Carte de 1442 (Bibl. nationale, Départ. des estampes). (1) On ne connaît pas de cartes plus anciennes du règne de Charles VI.]
Mais celles peintes pour l'esbattement de Sa Majesté (1390, 1392 et 1393), par Jacquemin Gringonneur, diffèrent beaucoup de ces dernières.
Nous reproduisons ci-dessus les figures des deux cartes du jeu de Charles VI.
L'opinion générale la mieux accréditée dans le public est celle du P. Ménétrier, c'est-à-dire, que l'origine des cartes remonte à Charles VI.
Erreur, profonde erreur !
Nous allons vous en convaincre.
Bu metin neden önemli
Bu bölüm, kartomansinin kendini nasıl meşrulaştırdığını gösterir: yazar Armand Bourgade, kartları kullanmadan önce onların tarihini bilmenin 'faydalı, hatta vazgeçilmez' olduğunu söyler — çünkü falcılık gücü ancak 'eskilerin kurallarına göre' kullanıldığında geçerlidir. Bölümün geri kalanında Bourgade, kartların kökenini VI. Charles'a (1380-1422) bağlayan yaygın kanıyı — Peder Ménétrier'nin görüşünü — açıkça 'derin bir yanılgı' ilan eder ve bir sonraki bölümde bunun tersini kanıtlamaya girişir. Bu, kartların kökeni üzerine 19. yüzyılda süregelen tartışmaya (Mısır kökenli mi, yoksa Ortaçağ Avrupası'na mı ait) doğrudan bir tanıklıktır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Tarot Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Nouvel Art de Tirer les Cartes
- Neşir
- Paul Bernardin (Paris), 19. yüzyıl (basım tarihi belirtilmemiş)
- Konum
- s. 1–4 (I. Bölüm, tam)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Gallica / Bibliothèque nationale de France
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Fal Bakmadan Önce: Kartların Tarihini Bilmek Gerekir (A. Bourgade, Nouvel Art de Tirer les Cartes, I. Bölüm). Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/nouvel-art-tirer-les-cartes-kartlarin-tarihi