Dionysiaka: Zagreus'un Parçalanışı ve Yeniden Doğuşu

Panopolisli Nonnos'un devasa destanı Dionysiaka, geç antik çağın en görkemli mitolojik toplamlarından biridir. Altıncı kitapta anlatılan Zagreus miti, Orpheusçu gizemlerin çekirdeğini oluşturur: Zeus ile Persephone'nin ejder biçimli birleşmesinden doğan boynuzlu çocuk, kısacık bir an için tanrıların tahtına yükselir, sonra Titanlar tarafından aldatıcı bir aynanın önünde parçalanır. Bu ölüm ve dönüşüm anlatısı, ruhun bedene düşüşünü ve yeniden doğuşunu simgeleyen kadim bir gizem öğretisidir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Persephone'nin rahmi o soylu ve nazik tohumla doldu; göksel ejder birleşmesinden boynuzlu bir bebek olan Zagreus'u dünyaya getirdi. Göklerdeki Zeus tahtına ayak basabilen yalnızca o oldu; küçücük eliyle yıldırımı kavradı ve yeni doğmuş çocuğun bebek avuçlarında şimşekler ağırlığını yitirdi. Ne var ki Zeus'un tahtını uzun süre elinde tutamadı.

Titanlar, yüzlerini aldatıcı bir alçıyla sıvayıp gerçek çehrelerini gizleyerek, Hera'nın öfkesinden ve bu dayanılmaz tanrısallığa duyduğu ağır kinden güç alarak, bir Tartaros bıçağıyla üzerine yürüdüler; bu sırada çocuk, önüne tutulan aldatıcı aynada kendi sahte suretini seyrediyordu. Gözü pek boğa dizlerinin üstüne çöktü; katilin acımasız bıçağıyla boğa biçimli Dionysos'u parça parça doğradılar.

Ne var ki Baba Zeus, Dionysos daha doğranmadan o hain aynanın karanlık hilesini fark etmişti; öç alan bir meşaleyle sürülerin anasını uzaklaştırdı ve boynuzlu Zagreus'un katillerini göklerin bir kapısı ardına kilitledi.

Göksel ejder birleşmesinden boynuzlu bir bebek olan Zagreus'u dünyaya getirdi; Zeus'un göksel tahtına ayak basabilen yalnızca o oldu.

Özgün metin (İngilizce)

Persephone's belly swelled with the generative offspring, gentle; and of the heavenly dragon-marriage she bore Zagreus, a horned infant, who alone of the heavenly throne of Zeus stepped upon it; and with a small hand he brandished lightning; and the thunderbolts were lightened by the baby palms of the new-born carrier, nor did he hold the throne of Zeus for long; but smeared in greedy gypsum, the stolen circles of his face, by the wrath of Hera, heavy with anger against the unendurable divinity, the Titans revealed him with a Tartarean knife, watching the false form in a counter-acting mirror. And the bold bull sank to his knees; and with a reciprocal killer's knife, they carved up the bull-formed Dionysus; but Father Zeus, knowing the shadowy reflection of the treacherous mirror before the Dionysus was carved up, drove the mother of the herds away with a retributive firebrand, and locked the murderers of the horned Zagreus within an airy gate.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, Nonnos'un Dionysiaka'sının Altıncı Kitabı'ndan alınmıştır ve Orpheusçu gelenekteki "ilk Dionysos" yani Zagreus anlatısını içerir. Titanların bir aynayla oyaladıkları çocuğu parçalaması, ardından Zeus'un onları yıldırımla cezalandırması, gizem dinlerinde ölüm ve yeniden doğuş çevriminin temel imgesidir. Nonnos, bu miti kozmik bir yangın ve tufan anlatısıyla iç içe geçirerek, evrensel çözülüş ile yenilenişin sembolik dilini kurar. Metin, ruhun maddeye düşüşü ve tanrısal kökene dönüşü üzerine kadim bir tefekkür sunar.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Dionysiaca (Editio Princeps), Panopolisli Nonnos, Kitap VI (Yunanca, 1569)
Neşir: Editio Princeps, 1569
Konum: Kitap VI, s. 147-149 (translation field)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön