Sırlar Hazinesi: Tevhit ve Marifet Niyazı

On ikinci yüzyıl Azerbaycan şairi Nizami Gencevi, Fars mesnevi geleneğinin başyapıtlarından "Mahzenü'l-Esrar" yani "Sırlar Hazinesi" adlı eserini, âlemin bütünüyle bir tek varlıktan zuhur ettiği düşüncesi üzerine kurar. Aşağıdaki pasaj, eserin açılışındaki tevhit ve münâcât bölümünden alınmıştır. Şair burada aklın ışığını cana, kalbin tadını dile bağışlayan yaratıcının önünde eğilir; varlık çarkının sükûnet kutbunu, varoluş bahçesinin âb-ı hayatını hep O'ndan bulduğunu söyler ve nihayet kendi adını anarak kalbinin marifetle, yani ilâhî bilgiyle şenlenmesini niyaz eder. Bu satırlar, tasavvufun kul ile yaratıcı arasındaki köklü bağını yalın ve ağırbaşlı bir dille dile getirir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bize ne kadar cevir etsen de, sitem yüzü bizden hiç kimseye dönmez. Kanını döktüğün kimsenin diyeti yoktur, astığın kimsenin bedeli olmaz. Aklın ışığını cana Sen verdin, kalbin tadını dile Sen bağışladın. Gecenin konağını Sen uzatırsın, inip gitmiş olan günü yine Sen geri getirirsin.

Varlık çarkı sükûnet kutbunu Senden buldu, varoluş bahçesi âb-ı hayatı Senden buldu. Yaban gülünün nazı seher yelinden değildir; o, Senin toprağının tesirinden bir sürmeye, bir ilaca dönüştü. Gonca belini bağlamış, "Biz kullarız" der; çiçek baştan başa can ve bedendir, "Seninle diriyiz" der.

Kulun Nizami, yalnız Senden söz açan kimsedir; iki cihanda da o, Senin sokağının köşesindeki bir avuç topraktır. Onun kalbini marifetle, ilâhî bilgiyle şenlendir; boynunu gam tuzağından âzat eyle.

Aklın ışığını cana Sen verdin, kalbin tadını dile Sen bağışladın.

Özgün metin (İngilizce)

Even if You inflict much violence upon us, the face of complaint is not toward anyone from us. He whose blood You shed is without blood-money, he whom You hang is without substitute. You have given the light of intellect to the soul, You have given the taste of the heart to the tongue. You make the dwelling of the night long, You bring back the day that has descended. The wheel of existence found the pole of stability from You, the garden of existence found the water of life from You. The coquetry of the wild rose is not from the morning breeze; it became an elixir from the effect of Your dust. The bud is waist-bound, saying "We are servants," the flower is all body and soul, saying "We are alive through You." Your servant Nizami is one who speaks of You; in both worlds, he is the dust of the corner of Your street. Make his heart prosperous with divine knowledge, free his neck from the snare of grief.

Bu metin neden önemli

Nizami Gencevi'nin (1141 dolayları - 1209) "Mahzenü'l-Esrar"ı, sonradan "Hamse" diye anılacak beş mesnevisinin ilki ve tasavvufi-ahlâki içerikli olanıdır. Eser, uzun bir tevhit, münâcât ve na't bölümüyle açılır; buradan alınan satırlar bu açılış niyazına aittir. Şairin kendi adını üçüncü şahıs olarak anıp yaratıcıya seslenmesi, klasik Fars mesnevisinde şairin sonunda kendini yaratıcının huzurunda bir avuç toprak mertebesine indirdiği alçakgönüllülük geleneğinin tipik bir örneğidir. Pasajdaki \"marifet\" kavramı, tasavvufta akılla değil kalple, doğrudan tecrübeyle edinilen ilâhî bilgiyi imler ve şairin en yüksek dileği olarak sunulur.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: مخزن الاسرار (Makhzan al-Asrār) — Nizami Ganjavi
Neşir: Source Library dijital nüshası; kaynak: Internet Archive, "Makhzanul Asraar - Nizami Ganjavi (Farsi)" (IA: MakhzanulAsraar-NizamiGanjaviFarsi). Lisans: CC BY-SA 4.0.
Konum: Sayfa 29 (Tevhit ve Münâcât bölümü); İngilizce çeviri alanı (translation).
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön