Sanâî'nin Hakîkat Bahçesi (Hadîkatü'l-Hakîka), Farsça edebiyatta didaktik tasavvufî mesnevînin kurucu eseridir; kütüphanede müstakil bir dönem çevirisi bulunmadığından, aynı türün doğrudan ardılı ve en yakın hakiki birincil kaynağı olan Nizâmî Gencevî'nin Mahzenü'l-Esrâr (Sırlar Hazinesi) eserinden bir pasaj seçilmiştir. Aşağıdaki bölüm, eserin açılışındaki Tevhîd ve niyâz makamının doruğunu oluşturan, kendi içinde tamamlanmış bir münâcâttır. Kul, mutlak yokluğunu ve Yaratıcı karşısındaki çaresizliğini itiraf ederek yalnızca O'na sığınır. Bu, Sanâî'nin açtığı yolun kalbindeki temayı taşır: varlığın da yokluğun da yegâne kaynağı ve dönülecek tek kapı olan İlâhî Birlik.
Ey varlığımızın ve yokluğumuzun başlangıcı olan, ey çürüyen benliklerimizin kalıcı hayatı olan. Feleklerin dönüşü senin buyruğunla çekilir, gökkubbe senin için dönen bir eyer örtüsüdür. Biz senin evinin kapısındaki halka çalanlarız, tıpkı kapında kulağı halkalı köleler gibi. Yaratan herkesten yüz çevirmişiz, senden başka teselli edenimiz yoktur. Senin uğruna hepimiz birer ümidiz; sen de bağışla ve bahşet, ey Cömert olan.
Bize rızık ver, çünkü yardımcısız kalmışız. Bizi kovarsan kime döneriz? Senin dağını taşıyoruz, damgalı bir köpeği ise hükümdarlar avlarına almazlar. Ama sen bizi kabul edersin, çünkü biz senin bahçendeniz. Kime sığınalım? Sen Bir olansın. Kime kaçalım? Sen elimizden tutansın. Senin kapından başka kıble edinmeyiz. Sen teselli etmezsen kim eder? Günahlarımızı bağışla, çünkü biz arayanlarız. Bize derman ol, çünkü biz sana sığınanlarız.
Kime sığınalım? Sen Bir olansın. Kime kaçalım? Sen elimizden tutansın.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Nizâmî Gencevî'nin (yaklaşık 1141-1209) Mahzenü'l-Esrâr'ı, ünlü Hamse (Beş Hazine) külliyatının ilk kitabıdır ve tümüyle tasavvufî hikmet ile ahlâka adanmış didaktik bir mesnevîdir. Nizâmî bu türü doğrudan Sanâî'nin Hakîkat Bahçesi'nden devralmıştır; nitekim Sanâî, Farsça şiirde dünyevî konuları bırakıp mesnevîyi tümüyle mistik teolojinin hizmetine sokan ilk büyük şairdir. Seçilen pasaj, eserin girişindeki Tevhîd (İlâhî Birlik) makamının kapanışıdır: kâinatın dönüşünün İlâhî iradeye bağlanması, kulun mutlak muhtaçlığı ve yalnız O'na yönelen niyâz. Bu münâcât, hemen ardından gelen Hz. Peygamber'e övgü bölümüne bağlanır; bu yüzden görsel olarak Nizâmî'nin kendi Hamse'sinden bir Mi'râc tasviri seçilmiştir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Mahzenü'l-Esrâr (Makhzan al-Asrār / Sırlar Hazinesi), Nizâmî Gencevî — Hamse'nin ilk kitabı
- Neşir
- Source Library dijital edisyonu (İngilizce çeviri katmanı), Farsça asıl: Internet Archive, "Makhzanul Asraar - Nizami Ganjavi (Farsi)" (ark:/13960/t9865x701), Kamu Malı 1.0
- Konum
- Tevhîd ve Yakarış bölümü, s. 30-31 (beyitler; İngilizce çeviri alanı, content=translation)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
