Ruhu Uyandıran Dört Bilim ve Sayının Önceliği

Bunlar, aklımızı duyulardan ve sanıdan alıp akılla kavranan şeylere ve bilimsel bilgiye taşıyan çalışmalardır. Bizi bebekliğimizden beri alışık olduğumuz maddi ve bedensel şeylerden uzaklaştırıp, bedensel duyularımıza yabancı ve el değmemiş gibi görünen şeylere doğru yöneltirler. Oysa bu şeyler, maddesizlikleri ve ölümsüzlükleri sayesinde kendi ruhlarımıza, hele hele onların içindeki düşünen yetiye çok daha yakındır.

Öyleyse bu dört yöntemden hangisini ilk öğrenmek gerekir? Açıktır ki, doğası gereği ötekilerin hepsinden önce var olan ve daha üstün bir mertebe tutan yöntemi öğrenmek gerekir. Bu yöntem bir başlangıç, bir kök gibidir ve adeta ötekilere bir ana rolü üstlenir. İşte bu, aritmetiktir.

Bunun böyle olmasının bir nedeni, aritmetiğin ötekilerden önce, zanaatkâr Tanrı'nın zihninde bir tür kozmik ve örnek oluşturucu oran ve model olarak var oluşudur. Her şeyin Yaratıcısı, maddeden yapılmış ürünleri düzene sokmak ve onları kendi gerçek amaçlarına ulaştırmak için, sanki bir ön tasarıma ve ilk örneğe yaslanır gibi bu modele yaslanmıştır.

Bir başka nedeni de aritmetiğin varlıkça önce gelmesidir. Çünkü o kaldırılırsa ötekiler de kendisiyle birlikte ortadan kalkar, ama ötekiler kaldırıldığında kendisi ortadan kalkmaz. Nitekim canlı varlık insandan önce gelir, insan da dilbilgicisinden önce gelir; ilki olmadan sonraki var olamaz, sonraki olmadan ilki pekâlâ var olabilir.