Yggdrasil: Dünya Dişbudağı ve Üç Kökü

Nesir Edda'nın kalbindeki Gylfaginning bölümü, kral Gylfi ile tanrıların ağzından konuşan üç bilge arasında geçen bir söyleşi biçiminde İskandinav evrenini serer önümüze. Aşağıdaki pasaj, bütün dünyayı ve gökleri gölgesinde tutan dünya ağacı Yggdrasil dişbudağını ve onu ayakta tutan üç kutsal kökü anlatır. Bu kökler, kozmosun üç ayrı katmanına uzanır: tanrıların diyarına, kırağı devlerinin ülkesine ve sisin dünyasına. Kadim bir bilgelik imgesi olarak Odin'in tek gözünü bilgi pınarına rehin bırakışı da burada, sade ve ağırbaşlı bir dille aktarılır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

O zaman Gangleri sordu: Bu makam hakkında söylenecek ne var? Bunun üzerine Jafnhar dedi ki: Bu dişbudak, bütün ağaçların en iyisi ve en büyüğüdür. Dalları tüm dünyanın üzerine yayılmış olup göğün de ötesinde durur. Ağacı üç kök ayakta tutar ve bu kökler birbirinden uzak, geniş bir açıklıkla dururlar. Biri Asaların yanındadır. İkincisi kırağı devlerinin yanında, vaktiyle o esneyen boşluk Ginnunga çukurunun bulunduğu yerdedir. Üçüncüsü ise sisin dünyası Niflheim'in üzerinde yükselir ve o kökün altında kaynayan kazan Hvergelmir vardır. Ama leş parçalayan Nidhogg aşağıda o kökü kemirir.

Kırağı devlerine doğru uzanan kökün altında ise Mimir'in pınarı bulunur ki orada bilgi ve akıl gizlidir. Bu pınara sahip olan kişi Mimir adını taşır ve o bilgelikle doludur; çünkü pınardan Gioll boynuzuyla içer. Bir zamanlar Yüce Ata oraya geldi ve pınardan bir yudum diledi, ne var ki bir gözünü rehin bırakmadan onu elde edemedi. Dişbudağın üçüncü kökü göklerde durur ve o kökün altında son derece kutsal olan pınar vardır ki adı Urdr'in pınarıdır. Tanrılar oracıkta hükümlerini verirler.

Bir gözünü rehin bırakmadan pınardan bir yudum bile elde edemedi.

Özgün metin (İngilizce)

Then said Gangleri: What is there to say of that stead? Then says Jafnhar: The Ash is of all trees best and biggest; its boughs are spread over the whole world, and stand above heaven. Three roots of the tree hold it up and stand wide apart: one is with the Asa; the second with the Rime-giants, there where aforetime was Ginnunga-gap, the yawning void; the third standeth over Niflheim, the world of mist, and under that root is Hvergelmir, the bubbling cauldron, but Nidhogg the corpse-tearer gnaws the root beneath. But under the root that trendeth to the Rime-giants there is Mimir's spring, where knowledge and wit are hidden; and he that hath the spring hight Mimir, he is full of wisdom, for that he drinks of the spring from the horn Gioll. Thither came All-father and begged a drink of the spring, but he got it not before he laid his eye in pledge. The third root of the Ash standeth in heaven, and under that root is the spring that is right holy, hight Urdr's spring; there hold the Gods their doom.

Bu metin neden önemli

Nesir Edda, on üçüncü yüzyılın başında İzlandalı şair, tarihçi ve hukukçu Snorri Sturluson tarafından derlenmiştir. Eserin Gylfaginning (Gylfi'nin Aldatılışı) bölümü, kral Gylfi'nin Gangleri kılığında Asaların yurduna gelip Har, Jafnhar ve Thridi adlı üç figürden kozmosun sırlarını öğrenmesini konu edinir. Buradaki dünya ağacı Yggdrasil ve üç kökü, İskandinav kozmolojisinin eksenini oluşturur; ağaç, dokuz dünyayı birbirine bağlayan kutsal bir düzenin somut imgesidir. Bu çeviri, George Webbe Dasent'in 1842 tarihli erken İngilizce aktarımına dayanır ve dönemin arkaik üslubunu korur.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: The Prose or Younger Edda, Commonly Ascribed to Snorri Sturluson (çeviren George Webbe Dasent), Gylfaginning bölümü, s. 17
Neşir: Stockholm baskısı, Old Norse'dan çeviri, 1842
Konum: Gylfaginning, 15. bölüm; kitap sayfası 42 (basılı s. 17)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön