Henry More (1614-1687), Cambridge Platoncularının önde gelen ismi ve Kabala ile doğa felsefesini Hristiyan teolojisiyle uzlaştırmaya çalışan bir düşünürdür. "An Antidote against Atheisme" (1653), döneminin yükselen maddeci felsefelerine (özellikle Hobbesçu materyalizme) karşı akıl yürüterek Tanrı'nın ve ruhun varlığını savunan, 17. yüzyıl İngiliz düşüncesinin en etkili apolojetik metinlerinden biridir.
4. Bölüm'den
Ama başkaları belki de bu kavramı, insan zihninin alışıldık tasarımlarından kolayca oluşturulmuş olması yüzünden değersiz bulmayacak, bilakis içindeki bazı anlaşılmaz zor terimler yüzünden reddedecektir — Ruh, Ezelî ve Sonsuz gibi; çünkü Ruh kavramını hiçbir biçimde zihinlerinde canlandıramadıklarını, herhangi bir şeyin Ezelî ya da Sonsuz olabileceğini kavrayacak bir konuma zihinlerini nasıl getireceklerini bilmediklerini iddia ederler, ve bu yüzden bazıları dünyada Ruh diye bir şeyin bulunmadığını öne sürer.
Ama eğer bir şeyin kavramını oluşturmadaki güçlük, o şeyin varlığını ortadan kaldırmak zorundaysa, o zaman dünyada Cisim diye bir şey de kalmaz, ve her şey ya Ruh ya da hiçbir şey olur.
Ya her şey Ruh olur, ya da hiçbir şey.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
From Chap. 4.
But others it may be will not look on this Notion as contemptible for the easie composure thereof out of familiar conceptions which the mind of man ordinarily figures it self into, but reject it rather for some unintelligible hard termes in it, such as Spirit, Eternall, and Infinite, for they do professe they can frame no Notion of Spirit, and that any thing should be Eternal or Infinite, they do not know how to set their mind in a posture to apprehend, and therefore some would have no such thing as a Spirit in the world.
But if the difficulty of framing a conception of a thing must take away the existence of the thing it self, there will be no such thing as a Body left in the world, and then will all be Spirit or nothing.
Bu metin neden önemli
Bu bölüm, More'un maddeci itirazlara karşı geliştirdiği zarif bir mantıksal hamleyi gösterir: kimileri 'Ruh', 'Ezelî', 'Sonsuz' gibi kavramları zihinlerinde tam olarak canlandıramadıkları için bunların var olmadığını iddia eder. More buna karşılık şunu sorar — eğer bir şeyi kavramadaki güçlük onun var olmadığı anlamına gelseydi, o zaman 'Cisim' kavramı da (uzamın sonsuz bölünebilirliği gibi kendi çözülemez güçlükleriyle) aynı akıbete uğrardı; sonuçta ya her şey Ruh olurdu ya da hiçbir şey. Bu, ruhu savunmak için maddeciliğin kendi silahını ona çevirme biçiminde zekice bir argümandır ve Kartezyen düalizmin İngiltere'deki en canlı tartışmalarından birine ışık tutar.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- An Antidote against Atheisme (İngilizce, 1653)
- Neşir
- 1653
- Konum
- 4. Bölüm, s. 9
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Archive.org (Early English Books taraması)
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Ya Her Şey Ruhtur, Ya da Hiçbir Şey. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/more-antidote-against-atheism-ruh-ya-da-hicbir-sey