Girolamo Cardano'nun (1501-1576) "De Consolatione" adlı eseri — İngilizce çevirisiyle "Cardanus Comforte" (1573, 1576) — Rönesans Avrupası'nın en çok okunan teselli/avunma kitaplarından biridir. Eser, İngiliz edebiyat tarihinde özel bir yere sahiptir: rivayete göre Kraliçe Elizabeth'in danışmanı Thomas Bedingfield tarafından çevrilen bu kitabı, William Shakespeare'in kendisi de okumuş, hatta "Hamlet" oyununun kahramanına okuttuğu kitabın bu olduğu ileri sürülmüştür.
Birinci Kitap
Marcus Tullius Cicero'nun yaşamının ve gidişatının geri kalanı arasında, ülkesinden sürgün edilmekten daha çok yararına olan başka ne olabilirdi? Malları satıldığında, evi yıkıldığında, kendisi yalnızca hapsedildiğinde, o zaman öğrendi ki Vatandaşlar arasında ne denli hoş karşılanmıştı, ülkesi için ne denli gerekliydi, dostlarına ne denli değerliydi — ve (eğer şanını alçakgönüllülükle kullansaydı) hayatında başına gelen hiçbir şey, itibarına bundan daha fazla katkıda bulunmamıştı: çünkü geri çağrılmasından sonra, öncekinden daha da görkemli oldu. Ve insan hayatının bütün felaketlerinde şu gerekçe küçümsenmeyecek bir önem taşır: zorunluluk bizi kendimizi teselli etmeye iter — ister sabırla ister sabırsızlıkla felaketlerimizi karşılayalım, sonunda onlara katlanmak zorunda kalırız.
Keder ya da hüzün de başka bir sonuca varmaz, yalnızca kaygıyı artırır ve zihnimizi iyi öğüt almaya daha az elverişli kılar; böylece hem umut hem yardım açıkça elimizden alınır — ve sürekli gözyaşı ya da umutsuzluk, acıya ne gibi bir iyilik ya da hafifleme sağlayabilir? Gerçekten de, kendi kaygını büyütmek ya da azaltmak senin elinde olduğuna göre, bilge ve ihtiyatlı bir insana düşen, kendini kederden arındırmak ve bütün felaketlere sabırlı bir zihinle katlanmaktır — şunu hatırda tutarak:
Suçsuz bir zihin, bütün iftiralara boyun eğmez.
Ne yazık ki, dilinen hayatının ne yararı olacak, ya da kederli düşüncelerin neyi başaracak? Sık sık görülmüştür ki felakete sabır ya da tahammül, yiğit insanlara yardımcı olmuştur. Çünkü biz en çabuk...
Suçsuz bir zihin, bütün iftiralara boyun eğmez.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
The first booke of
Amonge the reste of Marcus Tullius Cicero, his order of life and proceding, what was more to his avayle, then the banishmente from his countrye: whe his goods was solde, his house subuerted & he hymselfe confyned only, then hee learned how welcome he was to the Cityzens, how necessary to his country, how deare to his frends, and (had he modestly vsed his glory) nothing that euer happened to him in life was more to his reputation: for after his revokement, he became more glorious then before. And in al misfortunes of mans lyfe this reason is of no small importance that necessitye dryueth vs to comfort our selues: as whether we paciently or with impacience beat our aduersityes, yet needely in the end we must beare them.
Neither is sorrow or sadnes to other end, then to encrease care, and make our myndes more vnmeete to receiue good counsell: and thereby bothe hope and helpe are clearly taken away, and what good, or allay of grefe can continual teares or desperation procure? Truely syth in thy power it is to aggrauate or decrease thyne own care, it is the part of a wise and wel aduised man to disburde himselfe of sorrow, and with paciet mind to beare all aduersitye, calling to memory,
A gilt lesse mynde, all sclaunders do disdayne.
Alas, what shall thy languishinge life auayle the, or what can thy pensiue thougtes preuail? It hath ben sene oftentimes that paciece or sufferace of aduersity hath helped valiaunte men. For wee soonest...
Bu metin neden önemli
Bu açılış bölümü, Cardano'nun teselli yönteminin özünü gösterir: felaketi, ondan daha büyük bir isimden — burada Marcus Tullius Cicero'nun sürgününden — örnekle küçültmek. Cardano, sürgünün Cicero'yu aslında daha da 'görkemli' kıldığını, çünkü halkının onu ne kadar sevdiğini ancak yokluğunda anladığını savunur. 'Suçsuz bir zihin, bütün iftiralara boyun eğmez' dizesiyle özetlenen bu tutum — kederin kendisinin bir seçim olduğu, acıyı büyütmenin ya da küçültmenin insanın kendi elinde olduğu fikri — Stoacı felsefenin Rönesans'taki en etkili yeniden yorumlarından biridir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Cardanus Comforte (İngilizce basım, 1576)
- Neşir
- 1542 (bu çeviri: 1576)
- Konum
- Birinci Kitap, açılış
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Archive.org (Early English Books taraması)
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Suçsuz Bir Zihin Hiçbir İftiraya Boyun Eğmez. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/cardano-cardanus-comforte-ciceronun-surgunu