Dördüncü yüzyılın çöl babalarından Evagrios Pontikos, Mısır çölünün sessizliğinde münzevi yaşamın haritasını çıkaran ilk büyük mistik kuramcıdır. Anatolios'a ithaf ettiği Etkin Bölümler adlı yapıtında, ruhun tutkulardan arınmasını (apatheia) dua hayatının eşiği olarak kurar. Aşağıdaki bölümler, arınmışlığın işaretlerini betimler: zihin dağılmadan dua etmeye başladığında kendi ışıltısını görür ve dünyaya ait hiçbir görüntü onu meşgul etmez. Burada dua, aklın Tanrı'ya yükselişidir ve bu yükseliş ancak zihin bütün imgelerden sıyrıldığında saf olur.
Zihin dikkatinin dağılmadan dua etmeye başladığında işte o zaman gece gündüz demeden bütün savaş ruhun öfkeye kapılan yanı çevresinde tutuşur. Kargaşadan uzak kalışın bir işareti kendi ışıltısını görmeye başlayan uykunun hayaletleri karşısında dinginliğini koruyan ve her şeye sükûnetle bakan bir zihindir. Sağlam zihin dua vaktinde bu dünyaya ait hiçbir şeyi kendine tasvir etmeyen zihindir.
Etkin yaşamı Tanrı'nın yardımıyla doğru biçimde işleyip bilgiye yaklaşmış olan zihin ruhun akıldışı yanını ya pek az duyar ya da hiç duymaz zira bilgi onu yukarıya kapıp duyulur şeylerden ayırır. Ruh eşyadan etkilenmediği için değil onların anısı karşısında bile sarsılmadan kaldığı için üzüntüden azadedir. Kâmil olan kişiye tam anlamıyla kendine hâkim denmez tutkulardan yoksun olana da sabırlı denmez çünkü sabır acı çekene tutkulara hâkimiyet ise rahatsız edilene özgüdür. Dikkati dağılmadan dua etmek elbette büyük bir şeydir ne var ki dikkati dağılmadan ilahi söylemek daha da büyüktür.
Sağlam zihin, dua vaktinde bu dünyaya ait hiçbir şeyi kendine tasvir etmeyen zihindir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, Evagrios Pontikos'un Anatolios'a Etkin Bölümler (Capita Practica ad Anatolium, yani Praktikos) adlı eserinin XXXV-XLI. bölümlerinden, "Arınmışlığın İşaretleri Üzerine" başlıklı kısımdan alınmıştır. Evagrios için manevi yaşam üç aşamalıdır: etkin çaba (praktike), doğal seyir (physike) ve tanrıbilim (theologia). Tutkulardan arınma anlamına gelen apatheia, bu yolun ilk büyük meyvesidir ve saf duanın ön koşuludur. Zihnin (nous) kendi ışığını görmesi teması, sonraki Bizans mistik geleneğinde ve isihazm hareketinde derin bir yankı bulacaktır. Metin, Jacques-Paul Migne'nin klasik Patrologia Graeca külliyatının 40. cildinde (1858) korunmuştur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Patrologia Graeca Vol. 40: Evagrii Pontici Capita Practica ad Anatolium (Praktikos), böl. XXXV-XLI, s. 623
- Neşir
- Jacques-Paul Migne (ed.), Patrologiae Cursus Completus, Series Graeca, Tomus XL, Paris, 1858
- Konum
- Cilt 40, sayfa 623 (Capita Practica ad Anatolium, bölüm XXXV-XLI)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
