Taşın Çözülmesi ve İnceltilmesi
Mellon MS 33'ün son bölümünden bir sayfa (fol. 115r). Beinecke Rare Book & Manuscript Library, Yale University.

Taşın Çözülmesi ve İnceltilmesi

Anonim simya risalesi (mecmuanın son bölümü)
Bilinmeyen (İngiliz, y. 1550)· y. 1550· Özgün: İngilizce (Erken Modern)· Yale University Library· ~1 dk okuma
Gizli CemiyetlerTürkçe çeviriAçık erişim

Mellon MS 33 mecmuasının yedinci ve son bölümü, sonu eksik kalmış ve yazarı belirsiz bir simya risalesidir (Beinecke kataloğu bunu 'tanımlanamamış, sonu eksik' olarak not eder). Bu sayfa, taşın çözülmesi (dissolutio) ve inceltilmesi (sublimatio) sürecini — cisimlerin ve 'tekil ruhların' birbirine karıştırılıp yüceltilmesini, ve incelme işleminin neden defalarca tekrarlanması gerektiğini — anlatan bir kesit sunar.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu şeyin ve ustalığın kusursuzluğu, senin aradığın şeydir. Bu yüzden bileceksin ve anlayacaksın — bulacaksın ki, sen ilkin Tanrı'yı hoşnut ettiğin için ararsın.

Taşın Çözülmesi Üzerine. Bu Bileşim Üzerine.

Ve sonradan, hikmet sahipleri onları küçük parçalara ayırdılar, öyle ki onları çözüp bedenle birleştirebilsinler ve eritebilsinler; çünkü kaynatma, kavurma ve çözme yoluyla bir araya getirilen her şey, birbirine bağlanan bir varlık kazanır. Bu yüzden ateş, cisimlerin doğasını alabilir, ta ki o solup yok olana dek, ve yine en güçlü parçanın üzerine geri döner, ta ki beden tam olgunluğa erişene dek — ruh olmaksızın. Onlar böyle çözülüp birleştirildiğinde, hem büyük hem küçük parçayı bir arada alırlar; bu, onların tamamlanışıydı ve ikisinin birine dönüşmesiydi. Ve bu böyle olduğunda, ateş ruhtan da bedenden de aynı miktarı aldı, ne biri ne öbürü fazla eklenmedi...

...hiçbir şeyi eksiltmedi; bu yüzden onlar kusursuzluğa erişti. Bu yüzden bu bilimde tam bir kavrayışa sahip olması gerekir — yani cisimlerin ve tekil ruhların çözülmesi sözü üzerine; çünkü cisimler ruhlara girmez, ve bunlar onlardan geri döndürülüp her türlü yüceltme, arıtma ve birbirine karıştırma işleminde ifade edilir. Ve öteki hayat için de aynı ilk değişimle ifade edilmelidir; ve çözülmenin bu iki yoldan başka geçmediğini bileceksin — yoksa şu şeylerden dışarı çekilir... ve çözülme, her ikisinin de inceliğe dönüştürülüp bir araya getirilmesi içindir. Ayrıca bu, aynı konuda genç bir adamın bir sözüdür: cisimleri incelten, onların ince olduğunu bilen kişi, işlenirken kirletilemez; aradığın şey gerçekleşmeyecektir, eğer küçültülmezlerse; işe yeniden dön, ta ki incelip aynı şekilde saflaşana dek; ve böyle yaparsan, aradığın şey gerçekleşecektir.

Aradığın şey gerçekleşmeyecektir, eğer küçültülmezlerse; işe yeniden dön, ta ki incelip saflaşana dek.

Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓

Özgün metin (İngilizce)

The perfitnes of thys thynge & mastrye and that is that thou didist seke for. Therfor thou shalt know & understonde & shalt fynde that thou sekyst for therfor thou shalt know & understande and shalt fynde that thou sekyst yf thou doo please god.

Of the dissolvyng of the stone. Of this composte.

And afterwarde the phorb made theym small for to dissolve theym that they mowghte incorporat theym with the bodi & softe, for all thynge that be togither in brekyng, rostyng & dissolvyng hathe a beyng mete togither & a byndyng one to an other. Therfor fire may take nature of the fyoble tyll that hi fayde & vanyshe away & also retorne uppon the strongar parte tyll the bodi be maryed wtout the sowle. When thei be so dissolvyd & congyled, thei take part on of other, that is to witte bothe the grette & smalle parte, and that was the compleccion of theym & the takyng vppon so that two were turnyd into one of the same. And when it was so, the fire toke as moche of the sowle as of the bodi...

...nother diminishid any thynge, wherfor he was by them in perfitnes, and therfor it is necessary for hym to have a perfitte conceyte in this science, of the whiche that is the sayenge of dissolvynge bodies & syngle sowlys, ffor thes bodies do not entre upon the sowlys, and thes shalbe retirned of them & shall express them of ivery worke of sublimynge & retiynnge & medlyng together & other lyfte to these. Expresse with the fyrste modificacion, & thou shalt know the dissolvyng do not passe thes twoo maners, other elles it is to drawe out fro wch thynges... and dissolvyng is for bothe of this be turned to thes thynnes & togither. Also this is a sayeing of a Yonge man of the same, wch fyerth expresse ye knew the bodies into thynnes & that they be thynne, and that they ran not be filyd wt handelyng, the thynges shall not be broughte to passe that ye seke; for and yf thei be not made small, turne you to the workyng agayn tyll thei be small and lyk them be made fyne, and yf ye do so, the thynges shalbe broughte to passe that ye...

Bu metin neden önemli

Bu risalenin sonu eksik kalması (mecmuanın son iki yaprağının koptuğu kayıtlıdır) ve yazarının hiç tanımlanamamış olması, bu tür el yazması mecmuaların ne denli kırılgan aktarım zincirlerine bağlı olduğunu somut biçimde gösterir. Metnin kendisi, 'küçültme' ve 'incelik' kavramlarını tekrar tekrar vurgulayarak, simya pratiğinde maddenin fiziksel hazırlanışına (öğütme, süblimleştirme) verilen özenin teorik spekülasyon kadar önemli olduğunu hatırlatır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Anonim simya risalesi (mecmuanın son bölümü)
Neşir
El yazması, y. 1550 (mecmuanın son bölümü, sonu eksik)
Konum
fol. 115r-115v
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Yale University Library, Beinecke Rare Book & Manuscript Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Taşın Çözülmesi ve İnceltilmesi. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/mellon33-tasin-cozulmesi-incelme-sureci
← Kütüphaneye dön