Titus Livius'un (M.Ö. 59 - M.S. 17) "Ab Urbe Condita" (Kentin Kuruluşundan İtibaren) adlı eseri, Roma'nın efsanevi kuruluşundan yazarın kendi çağına kadar uzanan, 142 kitaptan oluşan devasa bir tarih anlatısıdır (bugüne yalnızca 35 kitabı ulaşmıştır). Eserin I. Kitabı, tarihsel kanıttan çok geleneksel anlatıya dayanan Roma'nın efsanevi kuruluş öyküsünü aktarır. Bu bölüm, D. Spillan'ın 1864 çevirisinden alınmıştır.
I. Kitap, 4. Bölüm — Romulus ve Remus
Ama benim düşünceme göre, bu denli büyük bir kentin kökeni ve tanrılarınkinden sonra en güçlü bir imparatorluğun kuruluşu, Kader'e bağlıydı. Rahibe Rhea, zorla kirletildikten sonra, ikizler doğurunca, gayrimeşru çocuklarının babası olarak Mars'ı ilan etti — ister buna gerçekten inandığından, ister bir tanrının suçuna daha onurlu bir kaynak olmasından ötürü. Ama ne tanrılar ne de insanlar, onu ya da çocuklarını kralın zalimliğinden korudu: rahibe zincire vurulup hapse atıldı; çocukları ise nehrin akıntısına atılması emredildi.
Kaderin bir müdahalesiyle, Tiber Nehri kıyılarını aşıp durgun göletler oluşturmuştu ve nehrin asıl yatağına erişime izin vermiyordu; taşıyıcılar, bebeklerin durgun suda bile boğulabileceğini düşünerek, sanki kralın emrini eksiksiz yerine getirmişler gibi, çocukları en yakın su baskını alanına bıraktılar — bugün ficus Ruminalis'in (Romularis olarak da anıldığı söylenir) bulunduğu yere. O çevre o zamanlar geniş bir vahşi doğaydı. Söylenceye göre, su çekilip çocukların içinde bırakıldığı yüzen tekneyi kuru toprakta bıraktığında, komşu dağlardan gelen susamış bir dişi kurt, bebeklerin ağlamalarına yönelerek onlara doğru yol aldı ve öylesine bir yumuşaklıkla memelerini onlara uzattı ki, kralın sürüsünün çobanı onu bebekleri diliyle yalarken buldu.
Adının Faustulus olduğu söylenir; ve çocukların onun evine, karısı Laurentia tarafından beslenmek üzere götürüldüğü anlatılır. Bazılarına göre, çobanlar arasında ortak bir fahişe olduğu için ona Lupa (dişi kurt) denirdi ve bu, şaşırtıcı öykünün doğmasına yol açmıştı. Böyle doğup böyle büyütülen çocuklar, erkekliğin yaşına vardıklarında, ağıllarda ya da sürülerin peşinde vakit geçirmediler; ormanlarda dolaşıp avlandılar.
Bu alıştırmayla güç ve cesaretlerini geliştirdikten sonra, yalnızca vahşi hayvanlarla karşılaşmakla kalmadılar, ganimet yüklü haydutlara bile saldırdılar ve sonra yağmayı çobanlar arasında paylaştırdılar. Bu arkadaşlarla birlikte, genç yoldaşlarının sayısı her gün artarak, işlerini ve eğlencelerini sürdürdüler.
Susamış bir dişi kurt, bebeklerin ağlamalarına yönelerek memelerini onlara öylesine bir yumuşaklıkla uzattı.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
BOOK I, CHAPTER 4. — ROMULUS AND REMUS.
But, in my opinion, the origin of so great a city, and the establishment of an empire next in power to that of the gods, was due to the Fates. The vestal Rhea, being deflowered by force, when she had brought forth twins, declares Mars to be the father of her illegitimate offspring, either because she believed it to be so, or because a god was a more creditable author of her offence. But neither gods nor men protect her or her children from the king's cruelty: the priestess is bound and thrown into prison; the children he commands to be thrown into the current of the river.
By some interposition of providence, the Tiber having overflowed its banks in stagnant pools, did not admit of any access to the regular bed of the river; and the bearers supposed that the infants could be drowned in water however still; thus, as if they had effectually executed the king's orders, they expose the boys in the nearest land-flood, where now stands the ficus Ruminalis (they say that it was called Romularis). The country thereabout was then a vast wilderness. The tradition is, that when the water, subsiding, had left the floating trough, in which the children had been exposed, on dry ground, a thirsty she-wolf, coming from the neighbouring mountains, directed her course to the cries of the infants, and that she held down her dugs to them with so much gentleness, that the keeper of the king's flock found her licking the boys with her tongue.
It is said his name was Faustulus; and that they were carried by him to his homestead to be nursed by his wife Laurentia. Some are of opinion that she was called Lupa among the shepherds, from her being a common prostitute, and that this gave rise to the surprising story. The children thus born and thus brought up, when arrived at the years of manhood, did not loiter away their time in tending the folds or following the flocks, but roamed and hunted in the forests.
Having by this exercise improved their strength and courage, they not only encountered wild beasts, but even attacked robbers laden with plunder, and afterwards divided the spoil among the shepherds. And in company with these, the number of their young associates daily increasing, they carried on their business and their sports.
Bu metin neden önemli
Romulus ve Remus'un öyküsü, Roma kimliğinin en temel kuruluş mitidir: rahibe Rhea Silvia'nın zorla hamile bırakılıp ikiz doğurması, amcası Amulius'un çocukları Tiber Nehri'ne attırması, nehrin taşkın suları sayesinde bebeklerin boğulmaktan kurtulup kıyıya vurması ve son olarak dişi bir kurdun onları bulup emzirmesi. Livius, bu efsaneyi anlatırken tarihçi tarafsızlığını korur — hatta "dişi kurt" (lupa) sözcüğünün, çobanlar arasında fahişe anlamına da geldiğini, yani Faustulus'un eşi Laurentia'nın gerçek kimliğine dair alternatif bir yorumu bile aktarır. Bu efsane, sonraki yüzyıllarda Capitolium Kurt Heykeli'nde ölümsüzleşecek, Batı sanatının en tanınan imgelerinden birine dönüşecektir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- The History of Rome (D. Spillan çevirisi, 1864 basım)
- Neşir
- M.Ö. 1. yy (yazım) / 1864 (D. Spillan çevirisi)
- Konum
- I. Kitap, 4. Bölüm, s.7-8
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Archive.org
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Dişi Kurdun Emzirdiği İkizler: Roma'nın Kuruluş Efsanesi. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/livy-romulus-remus-disi-kurt-roma-kurulusu