Cizvit bilgini Athanasius Kircher, Işık ve Gölgenin Büyük Sanatı adlı ansiklopedik eserinin açılış önsözünde, ışığı yalnızca fiziksel bir olgu olarak değil, tüm evreni bir arada tutan ilahi bir ilke olarak betimler. Platon ve Plotinos'un izinde yürüyen bu pasaj, ışığı her şeyi kendine çeken göksel bir mıknatıs, göklerin süsü ve bütün varlığın dayanağı olarak yüceltir. Kircher için ışık, yaratılışın hem sayısı hem ölçüsüdür.
Işık her şeyin içine kendini akıtırken tümünü kaplar ve kaplayarak her şeyi biçimlendirir, işler ve canlandırır; her şeyi ayakta tutar, toplar, birleştirir ve ayırır. Var olan her şey onun sayesinde aydınlanır, ısınır, yaşar, doğar, beslenir, çoğalır, olgunlaşır ya da devinir; sonra kendine döner. Bir kez kendine döndüğünde arıtır; her şeyi kemale erdirir, her şeyi yeniler, her şeyi korur ve hiçliğe karışıp yok olmalarına engel olur. O, her şeyin hem sayısı hem ölçüsüdür; her şeyi kendine çeken göksel bir mıknatıstır.
Işık her şeyin en arınmışıdır; değiştirilmeyi de evcilleştirilmeyi de bilmez; hiçbir şeye muhtaç değilken her şeyle zengindir, her şeyi kendine çeker ve her şey tarafından çekilir; göklerin süsü, cisimlerin şanı, dünyanın zarafeti ve güzelliği, herkesin sevinci ve gülüşü, nihayet bütün evrenin dayanağıdır. Ondan daha hoş bir görüntü, zihne daha çok sevinç veren, yaşama daha elverişli, bilinmeye daha değer, eyleme daha yararlı hiçbir şey yoktur; onsuz her şey kendi kendine ağırlaşır, meçhul kalır ve karanlığa gömülüp çürürdü.
Işık her şeyin en arınmışıdır; hiçbir şeye muhtaç değilken her şeyle zengindir, her şeyi kendine çeker ve her şey tarafından çekilir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Ars Magna Lucis et Umbrae (Işık ve Gölgenin Büyük Sanatı), Cizvit polimat Athanasius Kircher'in Roma'da kaleme aldığı, on kitaba bölünmüş anıtsal bir optik ve kozmoloji eseridir. İlk baskısı 1646'da yapılan yapıt, ışığın ve gölgenin doğasını, güneş saatlerinden aynalara, kırılma ve yansımadan göksel ölçümlere uzanan geniş bir yelpazede inceler. Kircher, ortaçağ doğa büyüsü ile erken modern bilim arasında bir köprü kurar; deneysel gözlemi Neoplatonik ve Hermetik bir kozmoloji anlayışıyla harmanlar. Burada çevrilen pasaj, eserin Birinci Kitabının önsözünden alınmıştır ve ışığı, en yücelerle en aşağıdakileri birbirine bağlayan, evrenin gizli bir simgesi olarak sunar.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Athanasii Kircheri... Ars magna lucis et umbrae, in X. libros digesta (1671)
- Neşir
- 1671 baskısı (e-rara / İsviçre Elektronik Kütüphanesi), ilk baskı 1646
- Konum
- Birinci Kitap, Işık ve Gölge Fizyolojisi, Önsöz (sayfa 43)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library