Sayıların Gizli Sırları Üzerine: Üç Birlikli Monad ve Âlemin Mimarisi

On yedinci yüzyılın büyük Cizvit polymath'ı Athanasius Kircher, 1665 tarihli Arithmologia adlı eserinde sayıların gizli sırlarını ele alır. Aşağıdaki pasaj, eserin kalbindeki tasavvuru özetler: Üç birlikli Monad'ın eşkenar bir üçgen içinden çıkıp iç içe geçmiş üçgenler aracılığıyla melekî, yıldızlı ve unsurlu âlemlere dağılışı. Kircher için evrenin yapısı, tıpkı yaratıcı hikmetin sayı, ağırlık ve ölçü ile her şeyi üçlü bir bölünme yoluyla var etmesi gibi, sayıların soyut akıl yürütmeleriyle kurulmuş bir mimaridir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Kitabın ön yaprağındaki mistik teşhire bakınız. Orada, eşkenar bir üçgenin altında toplanmış olan Üç Birlikli Monad, dokuz Koro'nun melekî âlemine akar ve birbirine dolanmış aynı sayıda eşkenar üçgenle işaretlenmiş üç hiyerarşiye dağılır. Dahası, aklî yahut melekî âlem aracılığıyla, kendisini şaşırtıcı ve tarif edilemez bir tarzda Yıldızlı Âleme, oradan da unsurlu âleme iletir.

Zira yaratıcı hikmet, sayı, ağırlık ve ölçü bakımından Üç Birlikli olarak her şeyi üçlü bir bölünme yoluyla nasıl yarattıysa, İbraniler, Yunanlılar ve Araplardan olan Kadim Bilgeler de bu sırrın kokusunu alarak, hem aklî hem cismanî olan âlemin yapısının, sayıların bu tür soyut akıl yürütmelerinden daha iyi bir tarzda açıklanamayacağına inanmışlardır.

Yaratıcı hikmet, sayı, ağırlık ve ölçü bakımından Üç Birlikli olarak her şeyi üçlü bir bölünme yoluyla yarattı.

Özgün metin (İngilizce)

See the mystical exhibition in the frontispiece of the book: In which the Tri-une Monad, contained under an equilateral triangle, flows, distributed into the angelic world of the nine Choirs, into three hierarchies, which are noted by as many equilateral triangles interwoven with one another; furthermore, through the intellectual or angelic world, it communicates itself in a wondrous and ineffable way to the Starry World and from thence to the elemental world. For just as the creating wisdom, Tri-une in number, weight, and measure, created all things by a triple division; so also the Ancient Wise Men, Hebrews, Greeks, and Arabs, scenting the mystery, believed that the constitution of the world, both intellectual and corporeal, could not be explained in any better way than through such abstract reasons of numbers.

Bu metin neden önemli

Athanasius Kircher (1602-1680), Roma'da yaşayan ve dönemin en geniş kapsamlı bilginlerinden biri olan Cizvit rahibiydi. Arithmologia sive De abditis numerorum mysteriis (1665), sayıların kadim işaretlerinden başlayarak, İbrani, Keldani ve Arap geleneklerindeki sayı sembolizmini ve nihayet Kilise Babalarının zihnine göre sayıların mistik anlamlarını inceler. Kircher, bir yandan tılsım ve muskalara dayalı boş inançları çürütürken, diğer yandan sayıyı evrenin gerçek mimari ilkesi olarak yüceltir. Bu pasajda özetlenen tasavvur, kutsal geometrinin özüdür: Bir'den çıkan üçlü bölünmenin, iç içe geçmiş üçgenler ve kareler biçiminde melekî, göksel ve unsurlu âlemleri kuran ilahi bir ölçü olarak görülmesi. Bu görüş, Bilgelik Kitabı'ndaki "her şeyi sayı, ölçü ve tartıyla düzenledin" ifadesine dayanan uzun bir Pisagorcu ve Yeni Platoncu geleneğin barok çağdaki doruğudur.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Arithmologia sive De abditis numerorum mysteriis
Neşir: Roma, 1665 (Ex Typographia Varesij)
Konum: Bölüm: Okuyucuya önsöz; sayfa 16 (çeviri metni)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön