Peneios ile Leto: Bir Irmağın Cesareti

Delos'a İlahi'nin en dokunaklı sahnelerinden biridir bu. Tanrıça Leto, Zeus'tan gebe kalmış ve Hera'nın öfkesi yüzünden doğum yapabileceği bir yer aramaktadır. Hiçbir kara, hiçbir ırmak onu ağırlamaya cesaret edemez, çünkü tanrıların kraliçesi her yeri gözetlemektedir. İşte tam bu noktada Thessalya ırmağı Peneios, gözyaşları içinde konuşur ve ölümlü olsun tanrısal olsun her varlığı esir alan o ürkütücü tercihle yüz yüze gelir: kendi yok oluşu pahasına doğru olanı yapmak.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bunun üzerine Peneios gözyaşları dökerek ona yanıt verdi: Ey Leto, Zorunluluk büyük bir tanrıçadır. Senin doğum sancını geri çevirmiyorum, ey Kraliçe. Doğurduktan sonra sularımda yıkanmış nice kadını bilirim. Ama Hera beni korkunç biçimde tehdit etti. Bir bak, en yüksek doruktan nasıl bir bekçi nöbet tutuyor. O beni ta derinliklerimden kolayca söküp atabilir.

Ne yapayım şimdi? Peneios'un senin uğruna yok olması tatlı bir şey midir? Bırak, alnıma yazılan gün gelsin. Senin için katlanacağım buna; sonsuza dek susamış bir çekilişle akmaya, ebediyen kurumaya ve tüm ırmakların en onursuzu diye anılmaya mahkûm olsam bile. İşte buradayım! Daha ne diyeyim? Yeter ki sen Eileithyia'yı çağır.

Böyle söyledi ve o coşkun akıntısını dizginledi. Ne var ki Ares, Pangaion Dağı'nın doruklarını ta köklerinden koparıp girdaplara fırlatmaya ve ırmağın akışını bunların altına gömmeye niyetlenerek, yükseklerden gürledi ve mızrağının ucuyla kalkanına vurdu.

Peneios'un senin uğruna yok olması tatlı bir şey midir? Bırak, alnıma yazılan gün gelsin.

Özgün metin (İngilizce)

Then Peneius answered her, shedding tears: "Leto, Necessity is a great goddess. For I do not refuse your labor, O Queen. I know of other women who, after giving birth, have washed themselves in my waters. But Hera has threatened me terribly. Look out at what a watcher keeps guard from the highest peak. He could easily drag me up from my very depths. What shall I do? Is it a sweet thing for Peneius to perish for you? Let the fated day come. I will endure it for your sake, even if I am destined to flow forever with a thirsty ebb, dry for all eternity, and to be called the most dishonored among all rivers. Here I am! Why say more? Only call upon Eileithyia." He spoke, and checked his great current. But Ares, intending to lift the peaks of Mount Pangaeon by their very roots and hurl them into the eddies to bury the river's flow, thundered from on high and struck his shield with the point of his spear.

Bu metin neden önemli

Kallimakhos, MÖ 3. yüzyılda Ptolemaios Mısırı'nın İskenderiye'sinde yaşamış, Kyreneli bir şair ve bilgindi. Altı İlahi'sinde geleneksel Yunan ilahi biçimini kullanır ama onu incelikli, öğrenmiş ve sık sık ince ironiyle yüklü bir edebi sanata dönüştürür. Bu pasaj Delos'a İlahi'den alınmıştır ve Apollon ile Artemis'in doğum mitinin çekirdeğini oluşturur: Hera'nın gazabından kaçan gebe Leto'nun yeryüzünde bir sığınak arayışı. Peneios'un ağıtı, mitin doğaüstü coğrafyasına insani bir yürek ekler; ırmak tanrısı bile Zorunluluk (Ananke) karşısında titrer ama yine de yazgısını göze alır. Sahne, Ares'in tehdidiyle askıda kesilir; kurtuluş, yüzen ada Asteria'nın (Delos) Leto'yu kabul etmesiyle gelecektir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Kallimakhos, Delos'a İlahi (İlahiler'den), Yunanca metin, 1532 baskısı
Neşir: Kallimakhos, Kallimachou Kyrenaiou Hymnoi (Hymns of Callimachus), 1532; Yunanca; Source Library sayısal nüshası (CC BY-SA 4.0)
Konum: Delos'a İlahi bölümü, s. 55 (çeviri katmanı)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön