İhvan-ı Safa'nın onuncu yüzyılda Basra'da kaleme aldığı Risaleler'in en meşhur bölümlerinden biri, insan ile hayvanlar arasında Cinlerin Kralı huzurunda görülen büyük davadır. Aşağıdaki pasajda, hayvanların insanların zulmünden Cin Kralı'na sığındığı anın ardından, divandaki bir bilge söz alır ve meselenin nasıl adaletle çözüleceğine dair öğüdünü sunar. Metin, hukuk ile merhametin, insanın tabiat üzerindeki hükümranlığının sınırlarını sorgulayan hermetik bir tefekkür içinde nasıl iç içe geçtiğini gösterir.
Orada bulunan âlim bir bilge şöyle dedi: Bana kalırsa yerinde olan yol şudur ki hayvanlar, hâllerini ve insanların elinden çektikleri zulmü bir arzuhâl hâlinde yazsınlar. Sonra bu mesele hakkında âlim bilginlerden bir hukukî görüş, bir fetva talep etsinler. Eğer onlar için bir kurtuluş çaresi kararlaştırılabilirse, kadılar ve hukukçular bir hüküm çıkarır ve insanların onları satmaları mı, azat etmeleri mi, yoksa bir nebze şefkat gösterip sert muamelelerini hafifletmeleri mi gerektiğini bildirir.
İnsanlar kadıların bu kararına boyun eğmez de hayvanlar bunun üzerine onların zulmünden kaçarsa, bunda hayvanların hiçbir kusuru yahut günahı olmaz. Kral bu sözü işitince divandakilere bu husustaki görüşlerini sordu. Hepsi birden bunun mükemmel bir teklif olduğunu ve duruma gayet uygun düştüğünü söylediler.
İnsanlar kadıların kararına boyun eğmez de hayvanlar zulümden kaçarsa, bunda onların hiçbir kusuru yahut günahı olmaz.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
İhvan-ı Safa (Saflık Kardeşleri), onuncu yüzyıl Basra'sında faaliyet gösteren, kimliklerini gizli tutan bir âlimler topluluğudur. Elli iki risaleden oluşan ansiklopedik külliyatları, Yeni Eflatunculuğu, Pisagorcu sayı öğretisini, İslam kelamını ve Hermetik kozmolojiyi tek bir felsefî sistemde birleştirir. Buradaki bölüm, hayvanların insanlığa karşı açtığı davayı bir alegori içinde işleyen ünlü risaleden gelir ve insanın evren içindeki yeri ile diğer canlılara karşı ahlakî sorumluluğunu sorgular. John Dowson'ın 1869 tarihli çevirisi, bu metnin Batı dünyasındaki ilk İngilizce aktarımlarından biridir. 1850 öncesi bir İngilizce çeviri mevcut olmadığından, konuya doğrudan ve birebir denk düşen bu birincil kaynak seçilmiştir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Rasa'il Ikhwan al-Safa (Epistles of the Brethren of Purity), the dispute between man and the animals, translated by John Dowson
- Neşir
- John Dowson İngilizce çevirisi, 1869; kozmoloji şeması Rasa'il Ikhwan al-Safa 1887 Arapça baskısından.
- Konum
- Kitap sayfası 44 (The Royal Council), çeviri alanı; şema baskı sayfası 60.
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
