Kalbim Her Sûrete Açıldı
Şeyh San'ân ve Hristiyan güzeli. Bir Mağrip minyatürü. Sufi Şeyh San'ân'ın bir Hristiyan kızına duyduğu aşkla dinini terk edişini anlatan bu meşhur kıssa, İbn Arabî'nin gazelinde dile getirdiği "Aşk dini" temasının tam bir görsel karşılığıdır. Kaynak: Source Library (CC BY-SA 4.0).
Mistik Teoloji

Kalbim Her Sûrete Açıldı

Muhyiddin İbn Arabî· 1911 (Reynold A. Nicholson İngilizce tercümesi; asıl eser yaklaşık 1215)· Özgün: İngilizce· Source Library
Mistik TeolojiTürkçe çeviriAçık erişim

İbn Arabî, Endülüslü büyük sufi ve vahdet-i vücûd öğretisinin kurucusu olarak İslam düşünce tarihinin en derin simalarından biridir. Burada çevrilen pasaj, onun devasa ansiklopedik eseri Fütûhât el-Mekkiyye ile aynı ruhtan doğan Tercümânü'l-Eşvâk (Arzuların Tercümanı) adlı mistik gazel divanından alınmıştır. Şair, Mekke'de tavaf ederken tanık olduğu bir güzelliğin uyandırdığı aşkı, ilahî sevginin bir sembolüne dönüştürür. Ode'un doruğunda yer alan ve tüm sufi edebiyatının en ünlü mısraları sayılan bölüm, kalbin her inanç biçimini kucaklayacak kadar genişlediği o eşiği anlatır. İbn Arabî burada dinlerin ötesinde tek bir hakikate işaret eder: aşkın dini.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Ey Erâk ve Bân ağaçlarının güvercinleri, acıyın bana! Ötüşünüzle kederlerime keder katmayın. Kim yardım eder bana da toplanma yerine, Minâ'nın taşlı toprağına ulaşayım? Kim yardım eder bana da ılgın ağacının bulunduğu yere, Nu'mân'a varayım? O, saat saat kalbimin çevresinde tavaf eder, aşktan ve ıstıraptan; ve öper sütunlarımı, tıpkı İnsanların En Hayırlısı'nın Kâbe'yi tavaf edip, aklın delilinin eksik saydığı o taşları, konuşan bir varlık iken öptüğü gibi. Peki nedir Mabed'in mertebesi, bir insanın kıymeti yanında?

Şaşılacak şeylerin en acâibi, peçeli bir ceylandır; kırmızı meyve gibi parmak ucuyla işaret eder, göz kapaklarıyla imâ eyler; otlağı göğüs kemikleriyle iç kalp arasındadır. Ey hayret! Ateşlerin ortasında bir bahçe! Kalbim her sûrete açılır oldu: ceylanlara bir mera, Hristiyan rahiplere bir manastır; putlara bir mabet, hacının Kâbe'si; Tevrat'ın levhaları ve Kur'an'ın kitabı oldu. Ben Aşk dinine uyarım: kervanları hangi yöne dönerse dönsün, işte benim dinim ve îmânım odur.

Kalbim her sûrete açılır oldu. Ben Aşk dinine uyarım; kervanları hangi yöne dönerse dönsün, işte benim dinim ve îmânım odur.
Özgün metin (İngilizce)
O doves of the Arak and Ban trees, have pity! Do not add to my sorrows by your cooing. Who will help me reach the gathering-place and the stone-strewn ground of Mina? Who will help me reach the place of the tamarisk, who will help me reach Nu'man? She circumambulates my heart hour after hour, out of love and anguish, and she kisses my pillars, just as the Best of Mankind circled the Ka'ba, which the evidence of reason claims is imperfect, and he kissed the stones therein while he was a speaking being. And what is the rank of the Temple compared to the worth of a human? One of the most wonderful things is a veiled gazelle, who points with fingertip like red fruit and signals with her eyelids, whose pasture is between the breast-bones and the inner heart. O, marvel! A garden amidst fires! My heart has become capable of every form: it is a pasture for gazelles and a monastery for Christian monks, and a temple for idols and the pilgrim's Ka'ba, and the tables of the Torah and the book of the Quran. I follow the religion of Love: whatever way its caravans turn, that is my religion and my faith.

Bu metin neden önemli

Bu satırlar, İbn Arabî'nin Tercümânü'l-Eşvâk adlı eserinin on birinci gazelinin (Ode XI) sonudur ve tüm İslam tasavvuf edebiyatının belki de en çok anılan pasajıdır. Zâhirde bir aşk şiiri gibi okunan gazel, batınî bir vahdet öğretisini taşır: Mekke tavafı, kalbin ilahî hakikat etrafındaki dönüşünün bir sembolüdür ve taştan yapılmış Kâbe, içinde Hakk'ın tecelli ettiği insan kalbi karşısında ikincil kalır. Şair, kalbin artık ceylan otlağını, Hristiyan manastırını, put mabedini, Kâbe'yi, Tevrat levhalarını ve Kur'an'ı aynı anda kucaklayabildiğini söylerken, biçimlerin ötesindeki tek hakikate, yani Aşk'ın dinine işaret eder. İbn Arabî'nin çağdaşları bu mısraları fazla cüretkâr bulunca, şair eserine kendi eliyle bir şerh (Zehâirü'l-A'lâk) yazarak her imgenin ilahî bir manaya karşılık geldiğini açıklamıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Tarjuman al-Ashwaq (Arzuların Tercümanı / The Interpreter of Desires), Ode XI. İngilizceye çeviren ve şerh eden: Reynold A. Nicholson, Londra, Royal Asiatic Society, 1911.
Neşir
Reynold A. Nicholson tercümesi, 1911 (Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund, New Series XX). Kaynak nüsha: Internet Archive, tarjumanalashwaq00ibnaiala.
Konum
Ode XI, mısra 1 ve 6-16 (Source Library dijital baskısı, çeviri s. 30-31).
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön