Hermes'ten Asklepios'a: Tanrı ile İyiliğin Birliği

Corpus Hermeticum'un ikinci risalesi olan "Asklepios'a" başlıklı söylevde Hermes Trismegistus, öğrencisi Asklepios ile evrenin ve tanrının doğası üzerine bir söyleşiye girer. Söylevin doruğunda mesele artık kozmosun devinimi değil, her şeyin ötesindeki İlke'dir. Aşağıdaki pasajda Hermes, önce her şeyi kuşatan Bedensiz'i, ardından da onun bile üstünde duran Tanrı'yı tanımlar. Vardığı sonuç Hermetik geleneğin kalbindeki denklemdir: Tanrı ile İyilik birdir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Asklepios. Öyleyse Tanrı nedir? Hermes. O, bunların hiçbiri değildir; çünkü var olan her şeyin var olmasına sebep olan O'dur, hem hepsinin hem her birinin hem de tek tek her şeyin. Var-olmayan hiçbir şeyi de geride bırakmamıştır; ne var ise hepsi var-olanlardan gelir, var-olmayanlardan değil. Zira var-olmayanların doğaca herhangi bir şey olma gücü yoktur, bilakis var-olamama doğasını taşırlar. Buna karşılık var-olanların, herhangi bir zamanda var-olmama gibi bir doğası yoktur.

Asklepios. Peki sen ne diyorsun, Tanrı nedir? Hermes. Öyleyse Tanrı Akıl değildir, fakat Aklın var olmasının Sebebi'dir; Tanrı Ruh değildir, fakat Ruhun var olmasının Sebebi'dir; Tanrı Işık değildir, fakat Işığın var olmasının Sebebi'dir. Bundan ötürü Tanrı yalnızca şu iki adla anılmalıdır, yalnız O'na ait olan ve başka hiç kimseye ait olmayan adlarla: İyi ve Baba.

Zira sözde tanrıların hiçbiri, insanlardan hiçbiri, ne de ruhani varlıklar hiçbir ölçüde İyi olamaz, yalnız Tanrı olabilir; ve O tek başına İyi'dir, başka bir şey değil. Geri kalan her şey İyi'nin doğasından ayrılabilir; çünkü hepsi ruh ile bedendir ve İyi'yi içine alabilecek hiçbir yerleri yoktur.

Zira İyi'nin Büyüklüğü, var olan her şeyin Varlığı kadar uludur, hem bedenlerin hem bedensiz olanların, hem duyulur hem düşünülür şeylerin. Öyleyse başka hiçbir şeye İyi deme, yoksa saygısızlık etmiş olursun; ne de herhangi bir zamanda İyi'den başkasına Tanrı de, yoksa yine saygısızlık etmiş olursun.

İyi herkesçe dile getirilse de, onun ne olduğu herkesçe anlaşılmaz. Ölümsüzlerin geri kalanı yine de Tanrı adıyla onurlandırılır ve tanrılar diye anılır; ama Tanrı İyi'dir, bir nezaketten değil doğasından ötürü. Zira Tanrı'nın doğası ile İyilik birdir; ikisinin de türü birdir, ki diğer bütün türler ondan çıkar. İyi, her şeyi veren ve hiçbir şey almayandır. Öyleyse Tanrı her şeyi verir ve hiçbir şey almaz. Öyleyse Tanrı İyi'dir, ve İyi Tanrı'dır.

Öyleyse Tanrı İyi'dir, ve İyi Tanrı'dır.

Özgün metin (İngilizce)

Asc. What, then, is God? 13. Her. Not any one of these is He; for He it is that causeth them to be, both all and each and every thing of all that are. Nor hath He left a thing beside that is-not; but they are all from things-that-are and not from things-that-are-not. For that the things-that-are-not have naturally no power of being anything, but rather have the nature of the inability-to-be. And, conversely, the things-that-are have not the nature of some time not-being. 14. Asc. What say'st thou ever, then, God is? Her. God, therefore, is not Mind, but Cause that the Mind is; God is not Spirit, but Cause that Spirit is; God is not Light, but Cause that the Light is. Hence should one honour God with these two names [the Good and Father]—names which pertain to Him alone and no one else. For no one of the other so-called gods, no one of men, or daimones, can be in any measure Good, but God alone; and He is Good alone and nothing else. The rest of things are separable all from the Good's nature; for [all the rest] are soul and body, which have no space that can contain the Good. 15. For that as mighty is the Greatness of the Good as is the Being of all things that are—both bodies and things bodiless, things sensible and intelligible things. Call not thou, therefore, aught else Good, for thou would'st impious be; nor anything at all at any time call God but Good alone, for so thou would'st again be impious. 16. For that God's nature and the Good is one; one is the kind of both, from which all other kinds [proceed]. The Good is He who gives all things and naught receives. God, then, doth give all things and receive naught. God, then, is Good, and Good is God.

Bu metin neden önemli

Metin, Corpus Hermeticum'un ikinci risalesidir (kimi düzenlemelerde üçüncü sayılır) ve "Asklepios'a" başlığını taşır. Grekçe aslı Geç Antik Çağ İskenderiyesi'nin Yunan-Mısır düşünce ortamında doğmuş, Platoncu ve Stoacı kozmoloji ile Mısır bilgeliğini kaynaştıran Hermetik yazınına aittir. Buradaki çeviri, İngiliz bilgin G.R.S. Mead'in üç ciltlik "Thrice-Greatest Hermes" (1906) külliyatından alınmıştır; bu külliyat, Hermetik metinlerin en itibarlı erken dönem bilimsel İngilizce çevirilerinden biridir. Söylev, kozmosun devinimine dair bir soruşturmayla açılır ve giderek her şeyi kuşatan Bedensiz'e, oradan da onun ötesindeki mutlak İlke'ye yükselir. Pasajın vardığı "Tanrı İyi'dir, ve İyi Tanrı'dır" hükmü, Hermetik teolojinin özünü verir ve Rönesans'ta Marsilio Ficino aracılığıyla Batı düşüncesini derinden etkilemiştir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Thrice-Greatest Hermes, Vol. 2: Translations — Corpus Hermeticum II (III), "To Asclepius", §§13-16
Neşir: G.R.S. Mead çevirisi, Theosophical Publishing Society, Londra ve Benares, 1906
Konum: Cilt II, Corpus Hermeticum II (III), "To Asclepius", kitap sayfaları 79-81 (§§13-16)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön