Hekim ve düşünür Sir Thomas Browne, Religio Medici (Hekimin Dini) adlı yapıtının en ünlü bölümünde, aklın bittiği yerde gizemin başladığını söyler. Onun için inanç, gözle görüleni onaylamak değil, kavranamaz olanın önünde diz çökmektir. Aşağıdaki pasaj, aklı ile imanı bir uçurumun kıyısında buluşturan bu Hermetik ruhun en berrak ifadesidir.
İlahiyatın kanatlı gizemleri ve dinin havai incelikleri, benden daha güçlü kafaların dengesini bozmuşken, benim beynimin o ince zarını hiç germedi. Bana öyle geliyor ki dinde, diri bir iman için yeterince imkânsızlık yok; barındırdığımız en derin gizemler yalnızca resmedilmekle kalmamış, kıyas yoluyla ve aklın kuralıyla da savunulmuştur. Ben bir gizemin içinde kendimi kaybetmeyi, aklımı ta o derinliğin karşısına dek sürmeyi severim.
Teslis, tecessüm ve dirilişe dair o dolambaçlı bilmeceler ve muammalarla anlayışımı sınamak benim yalnız başıma yaşadığım tek eğlencedir. Şeytanın ve asi aklımın bütün itirazlarına, Tertullianus'tan öğrendiğim şu tuhaf kararlılıkla cevap verebilirim: İmkânsız olduğu için kesindir. İmanımı en zor noktada denemek isterim; çünkü sıradan ve görünür nesnelere inanmak iman değil, yalnızca kanaattir.
Şimdi kendimi kutlu sayıyor ve mucizeler çağında yaşamadığıma, ne Mesih'i ne de havarilerini görmediğime şükrediyorum. Zira o zaman imanım bana zorla dayatılmış olurdu ve görmeden inanan herkese vaat edilen o daha büyük lütuftan mahrum kalırdım.
Ben bir gizemin içinde kendimi kaybetmeyi, aklımı ta o derinliğin karşısına dek sürmeyi severim.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Religio Medici (1642), İngiliz hekim Sir Thomas Browne'un imanına dair mahrem bir itiraf olarak kaleme aldığı yapıttır. Rönesans sonrası doğa felsefesi ile Hermetik geleneğin kesiştiği bir çağda yazan Browne, bilimsel merak ile dinî hayreti birbirine düşman görmez; tersine, evreni Tanrı'nın iki kitabından biri sayar. Bu pasajın alındığı dokuzuncu kısım, onun akılcılığı ile mistisizmini uzlaştıran ünlü \"O altitudo\" (O derinlik) çağrısını içerir. Tertullianus'a atfedilen \"imkânsız olduğu için kesindir\" paradoksuyla Browne, insan aklının sınırında imanın başladığını ilan eder. Bu tavır, görünenin ötesindeki gizli hakikate duyulan Hermetik özlemin edebi bir yankısıdır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Religio Medici (1642 ilk baskı), Kısım I, Bölüm 9
- Neşir
- 1642 ilk baskı (Londra), İngilizce
- Konum
- Kısım I, Bölüm 9 (sayfa 17-18)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library