Hávamál: Yüce Olan'ın Sözleri

Şiirsel Edda'nın en tanınmış bölümü olan Hávamál, yani "Yüce Olan'ın Sözleri", ağzından konuşan tanrı Odin'in bir gezgin bilgeliği olarak dizdiği öğütlerdir. Aşağıdaki dizeler bu kadim İskandinav öğüt şiirinin en ünlü kıtalarını taşır. Sığırın da akrabanın da insanın da ölümlü olduğunu, yalnızca kişinin ardında bırakacağı yargının ve namın kalıcı olduğunu söyleyen bu satırlar, servetin göz açıp kapayana dek geçiciliğini anlatır ve sözü, tanrıların armağanı olan, Odin'in kendi eliyle boyadığı rünlere bağlar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Sığır ölür, akraba ölür, sen de pek yakında ölürsün; ama bir şey vardır ki, sanırım, hiç ölmez: hakkıyla kazanılmış güzel nam.

Sığır ölür, akraba ölür, sen de pek yakında ölürsün; ama bir şey vardır ki, sanırım, hiç ölmez: her ölünün üzerine düşen yargı.

Şişmanın oğullarının ağılları hayvanla doluydu, oysa şimdi bir dilenci değneği taşırlar; servet göz açıp kapayana dek sürer, dostların en vefasızıdır.

Şayet bir ahmak kendine servet ya da bir kadının sevgisini bulursa, içinde gurur büyür de bilgelik asla; böylece budalalığı içinde ilerler durur.

Rünlere sorduğun her şey doğru çıkacaktır; onlar ki tanrılardan gelmiştir, yüce Güçler'in yonttuğu ve Odin'in boyadığı rünler. O hâlde susmak elbette en iyisidir.

Sığır ölür, akraba ölür, sen de pek yakında ölürsün; ama bir şey vardır ki hiç ölmez: hakkıyla kazanılmış güzel nam.

Özgün metin (İngilizce)

75. Cattle die and kinsmen die, thyself too soon must die, but one thing never, I ween, will die,— fair fame of one who has earned. 76. Cattle die and kinsmen die, thyself too soon must die, but one thing never, I ween, will die,— the doom on each one dead. 77. Full-stocked folds had the Fatling's sons, who bear now a beggar's staff: brief is wealth, as the winking of an eye, most faithless ever of friends. 78. If haply a fool should find for himself wealth or a woman's love, pride waxes in him but wisdom never and onward he fares in his folly. 79. All will prove true that thou askest of runes— those that are come from the gods, which the high Powers wrought, and which Odin painted: then silence is surely best.

Bu metin neden önemli

Hávamál, on üçüncü yüzyıla ait Codex Regius elyazmasında korunan Şiirsel Edda'nın bir parçasıdır ve çok daha eski sözlü İskandinav geleneğine dayanır. Şiir boyunca konuşanın Odin, yani "Yüce Olan" olduğu varsayılır; öğütler bir konağın eşiğinden içeri giren gezgine ve konuğa seslenir. Buradaki kıtalar şiirin öğüt bölümünün doruğudur: geçici olanla kalıcı olanı karşı karşıya koyar ve sözü tanrısal bilginin taşıyıcısı olan rünlere bağlar. Bu çeviri, Olive Bray'in 1908 tarihli edebi manzum aktarımından alınmıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: The Elder or Poetic Edda (Sæmund's Edda), Part I: The Mythological Poems — Hávamál: The Words of Odin the High One
Neşir: Olive Bray çevirisi ve düzenlemesi, Viking Club (Londra), 1908
Konum: Hávamál, kıta 75-79 (basılı s. 83); kitap içi görüntü sayfası 171
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön