Gazâlî, yıllar süren şüphe ve inzivanın ardından, hakikatin nihayetinde ne akıl yürütmeyle ne de delillerin birikimiyle değil, doğrudan yaşanan bir tecrübeyle bilinebileceğini anladı. Aşağıdaki pasajda büyük düşünür, tasavvuf yolunu izleyenlerin ahlakını ve iç aydınlanmasını anlatır. Sufilerin kalbi Allah'a ait olmayan her şeyden arındırma yöntemini, duayla yükselen gönlü ve nihayetinde benliğin ilahi olanda kaybolmasını dile getirir. Bu satırlar, İhyâu Ulûmi'd-Dîn'in müellifinin kendi manevi yolculuğuna dair en samimi tanıklığındandır.
Sağlam bir kaynaktan öğrendim ki sufiler, Allah yolunun gerçek öncüleridir. Onların hayatından daha güzeli, gidişatlarından daha övgüye değeri, ahlaklarından daha temizi yoktur. Düşünürlerin zekâsı, filozofların hikmeti, en âlim fıkıh bilginlerinin bilgisi, onların öğretisini ve ahlakını değiştirmek yahut iyileştirmek için güçlerini birleştirseler dahi boşuna uğraşmış olurlar. Bu imkânsızdır. Sufilerde durgunluk ve hareket, dıştan ya da içten olsun, İlhamın Merkezî Nurundan yayılan ışıkla aydınlanır. Yeryüzünde başka hangi ışık parlayabilir ki?
Kalbi, Allah'a ait olmayan her şeyden temizlemek, onların arındırıcı yönteminin ilk adımıdır. Gönlün dua ile yukarı çekilmesi bu yolun temel taşıdır. Son merhale ise benliğin Allah'ta kaybolmasıdır. Son merhale derken, irade gayretiyle ulaşılabilecek olanı kastediyorum. Fakat doğrusunu söylemek gerekirse bu, temaşa hayatının yalnızca ilk basamağıdır. Yani ehil olanların içeri girdiği o eşiktir.
Sufilerde durgunluk ve hareket, dıştan ya da içten olsun, İlhamın Merkezî Nurundan yayılan ışıkla aydınlanır. Yeryüzünde başka hangi ışık parlayabilir ki?
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, Gazâlî'nin manevi otobiyografisi el-Münkız mine'd-Dalâl'in (Dalâletten Kurtaran, İngilizce başlığıyla Deliverance from Error) tasavvufu ele alan bölümündendir. Metin, İhyâu Ulûmi'd-Dîn'in müellifi olan Gazâlî'nin (1058-1111) kendi imanî bunalımını ve on yıllık inziva sonrasında tasavvuf yolunda bulduğu kesinliği anlatır. Burada tanımlanan aydınlanma, arınma ve temaşa aşamaları doğrudan İhyâ'nın merkezindeki manevi psikoloji ile örtüşür. Nitekim Gazâlî aynı eserde vecd yoluyla gelen bilgiyi İhyâ'nın bir parçası olan Acâibü'l-Kalb (Kalbin Harikaları) bölümünde açıkladığını söyler. Çeviri, Claud Field'in 1909 tarihli klasik İngilizce tercümesindendir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Deliverance from Error (al-Munqidh min al-Dalal / المنقذ من الضلال), Al-Ghazali, translated by Claud Field, 1909
- Neşir
- Claud Field İngilizce çevirisi, 1909 (SourceLibrary sayısal nüshası, CC BY-SA 4.0)
- Konum
- Sayfa 47-48 (SourceLibrary sayısal görüntü sayfaları 51-52); "FINDS GOD" ve "THE INWARD ASCENT" başlıklı bölümler
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
