İlâhî Işık: Kalbe İnen Kurtuluş

Gazâlî, aklın kanıtlarının kendisini kuşatan şüpheden onu kurtaramadığı o karanlık aylardan sonra, kurtuluşunu bir muhakeme zincirine değil, Tanrı'nın kalbine indirdiği bir ışığa borçlu olduğunu anlatır. Dalâletten Kurtuluş'un bu ünlü pasajı, mistik teolojinin çekirdeğini oluşturur: hakikatin nihayetinde biçimsel ispatla değil, ilâhî merhametle gönle saçılan nûr ile kavrandığı düşüncesini.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Tanrı en sonunda beni bu zihinsel hastalıktan iyileştirmeye tenezzül etti; aklım sıhhatine ve dengesine kavuştu, aklın temel ilkeleri bütün kesinliği ve gücüyle bana geri döndü. Kurtuluşumu bir delil ve muhakeme zincirine değil, Tanrı'nın kalbime nüfuz etmesini sağladığı o ışığa borçluyum; bütün bilginin eşiğini aydınlatan o ışığa. Kesinliğin ancak biçimsel kanıtlara dayanabileceğini sanmak, Tanrı'nın sınırsız merhametini daraltmak olur.

Birisi Peygamber'e Kutsal Kitap'taki şu ayetin açıklamasını sordu: "Tanrı, doğru yola iletmeyi dilediği kişinin kalbini İslâm'a açar." Peygamber, "Bu söz," diye cevap verdi, "Tanrı'nın kalbe saçtığı ışıktan bahseder." Ona, "Peki insan o ışığı nasıl tanıyabilir?" diye soruldu. Peygamber, "Bu yanılsama dünyasından kopmasıyla ve ebedî âleme doğru gizli bir çekilişle," diye cevap verdi.

Hakikat arayışı işte bu ışığın yardımıyla sürdürülmelidir. Bu ışık, Tanrı'nın merhametiyle zaman zaman insanların arasına indiğinden, onu gözetlemek için durmaksızın uyanık olmalıyız.

Kurtuluşumu bir muhakeme zincirine değil, Tanrı'nın kalbime nüfuz etmesini sağladığı o ışığa borçluyum.

Özgün metin (İngilizce)

God at last deigned to heal me of this mental malady; my mind recovered sanity and equilibrium, the primary assumptions of reason recovered with me all their stringency and force. I owed my deliverance, not to a concatenation of proofs and arguments, but to the light which God caused to penetrate into my heart, the light which illuminates the threshold of all knowledge. To suppose that certitude can be only based upon formal arguments is to limit the boundless mercy of God. Someone asked the Prophet the explanation of this passage in the Divine Book: "God opens to Islam the heart of him whom He chooses to direct." "That is spoken," replied the Prophet, "of the light which God sheds in the heart." "And how can man recognise that light?" he was asked. "By his detachment from this world of illusion and by a secret drawing towards the eternal world," the Prophet replied. It is by the help of this light that the search for truth must be carried on. As by His mercy this light descends from time to time among men, we must ceaselessly be on the watch for it.

Bu metin neden önemli

Ebû Hâmid el-Gazâlî (1058-1111), İslâm düşüncesinin en etkili simalarından biri; hukukçu, kelâmcı ve tasavvuf ehli. Dalâletten Kurtuluş (el-Münkız mine'd-Dalâl), onun manevî otobiyografisidir. Eserde Gazâlî, önce duyulara, sonra akla dair her yargıyı sorgulayarak neredeyse iki ay süren derin bir şüphe krizine düşer. Bu pasaj tam da o krizden çıkışını anlatır: kurtuluş, yeni bir ispat bulmasından değil, Tanrı'nın gönlüne saçtığı ilâhî nûrdan gelir. Böylece Gazâlî, hakikatin nihai ölçütünün kelâmın kıyasları ya da filozofların mantığı değil, tasavvufun doğrudan manevî tecrübesi (zevk ve müşâhede) olduğu sonucuna varır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Confessions of Al-Ghazali (Deliverance from Error) — al-Münkız mine'd-Dalâl, Claud Field çevirisi
Neşir: İngilizce çeviri: Claud Field, 1909 (Wisdom of the East serisi). Source Library dijital nüshası, kitap kimliği 6953dd3677f38f6761be70c8.
Konum: Çeviri sayfaları 22-23 ("HIS ESCAPE FROM DOUBT" ve "NECESSITY OF EARNEST SEARCH" başlıkları); content=translation.
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön