Antoine Fabre d'Olivet (1767-1825), "Söz'ün Kökeni Üstüne" adlı eseriyle daha önce kütüphanemizde yer alan Fransız ezoterist, dilbilimci ve mistik yazardır. "Histoire Philosophique du Genre Humain" (İnsanlığın Felsefi Tarihi), onun en iddialı eseridir — insanın toplumsal, dinî ve siyasal tarihini, evrenin kökeninden itibaren tek bir büyük tabloda birleştirme girişimi. Bu "Giriş Söylevi", eserin nasıl doğduğunu bizzat yazarın kaleminden anlatır.
Giriş Söylevi
§ I. Önsöz. Bu Eserin Nedenleri.
İnsanın toplumsal durumu üzerine yayımladığım bu eser, başlangıçta, dünyanın ve sakinlerinin tarihi üzerine tasarladığım çok daha kapsamlı bir eserin parçası olacaktı — bunun için büyük miktarda malzeme toplamıştım. Niyetim, yaşadığımız küreyi ilgilendiren doğa tarihi ve siyaset, fizik ve metafizik, sivil ve dinî bakımdan bütün ilişkileri tek bir bakış açısı altında, tek bir tablonun düzeninde birleştirmekti — şeylerin kökeninden en son gelişmelerine kadar; öyle ki hiçbir önyargıya kapılmadan bütün halkların kozmogonik ve jeolojik sistemlerini, dinî ve siyasi doktrinlerini, hükümetlerini, geleneklerini, çeşitli ilişkilerini, medeniyet üzerindeki karşılıklı etkilerini, yeryüzündeki hareketlerini ortaya koyabileyim.
...varoluşlarını damgalayan mutlu ya da mutsuz olayları — bu varoluş ne kadar çalkantılı, ne kadar uzun, ne kadar ilginç olursa olsun — ortaya koyayım; öyle ki bütün bunlardan, şimdiye dek elde edilenden daha geniş ve daha güvenilir bir aydınlanma çıkarabileyim: şeylerin, ve özellikle bilmemiz bizim için bu denli önemli olan insanın, en mahrem doğası hakkında.
Bu tasarıyı kurduğumda henüz gençtim, ve fazlasıyla kendine güvenen bir gençliğin verdiği o umutla doluydum; katetmekle övündüğüm o uçsuz bucaksız yolda beni durdurabilecek hiçbir engel görmüyordum: belli bir manevi güçle gururlanan, inatçı bir çalışmaya kararlı biri olarak, sebat ve hakikat sevgisinin ikili üstünlüğüne hiçbir şeyin direnemeyeceğine inanıyordum. Kendimi doymak bilmez bir hevesle çalışmaya verdim, ve bir gün bundan nasıl bir kullanım yapacağıma fazla kafa yormadan bilgi birikimimi durmadan artırdım. Şunu da söylemek gerekir ki, siyasi konumum yüzünden, böyle bir adanmışlığın gerektirdiği inzivaya biraz da zorlanmıştım. Devrimin seyri boyunca hiçbir tarafa yakın durmamış, bütün entrikalara ve her türlü hırsa yabancı kalmış olmama rağmen, insanları ve olayları yeterince tanıyordum ki, görüşlerim ve karakterim tümüyle...
Hiçbir şeyin sebat ve hakikat sevgisinin ikili üstünlüğüne direnemeyeceğine inanıyordum.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
Dissertation Introductive.
§. Ier. Préambule. Motifs de cet Ouvrage.
L'ouvrage que je publie sur l'état social de l'homme fut d'abord destiné à faire partie d'un ouvrage plus considérable que j'avais médité sur l'histoire de la terre et de ses habitants, et pour lequel j'avais rassemblé un grand nombre de matériaux. Mon intention était de réunir sous un même point de vue, et dans l'ordonnance d'un même tableau, l'histoire générale du globe que nous habitons, sous tous les rapports d'histoire naturelle et politique, physique et métaphysique, civile et religieuse, depuis l'origine des choses jusqu'à leurs derniers développements; de manière à exposer sans aucun préjugé les systèmes cosmogoniques et géologiques de tous les peuples, leurs doctrines religieuses et politiques, leurs gouvernements, leurs mœurs, leurs relations diverses, l'influence réciproque qu'ils ont exercée sur la civilisation, leurs mouvements sur la terre, et...
...les événements heureux ou malheureux qui signalèrent leur existence plus ou moins agitée, plus ou moins longue, plus ou moins intéressante; afin de tirer de tout cela des lumières plus étendues et plus sûres qu'on ne les a obtenues jusqu'ici sur la nature intime des choses, et surtout celle de l'homme, qu'il nous importe tant de connaître.
Quand je formai ce dessein, j'étais encore jeune, et plein de cette espérance que donne une jeunesse trop présomptueuse; je ne voyais aucun des obstacles qui devaient m'arrêter dans l'immense carrière que je me flattais de parcourir: fier de quelque force morale, et déterminé à un travail opiniâtre, je croyais que rien ne résisterait au double ascendant de la persévérance et de l'amour de la vérité. Je me livrais donc à l'étude avec une insatiable ardeur, et j'augmentais sans cesse l'amas de mes connaissances, sans trop m'inquiéter de l'usage que j'en pourrais faire un jour. Il faut dire que j'étais un peu forcé, par ma position politique, à la réclusion que nécessitait un pareil dévouement. Quoique je n'eusse nullement marqué dans le cours de la révolution, que je me fusse tenu à une égale distance des partis, étranger à toute brigue, à toute ambition, j'avais assez connu les choses et les hommes pour que mes opinions et mon caractère ne restassent pas tout-...
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, Fabre d'Olivet'nin kişisel tarihini eserinin doğuşuyla iç içe geçirir: genç, kendine aşırı güvenen bir adamken tasarladığı devasa projeyi — dünyanın ve sakinlerinin bütün tarihini tek bir bakış açısında toplama hırsını — anlatır, ve bu çalışmaya adanmasının kısmen kendi siyasi konumu (Fransız Devrimi'nin ortasında hiçbir tarafa yakın durmama kararı) yüzünden bir inziva zorunluluğuna dönüştüğünü itiraf eder. Bu, dönemin büyük ezoterik/felsefi sistemlerinin çoğu zaman kişisel bir krizden ya da toplumsal bir kopuştan doğduğunu gösteren, nadir bulunan bir otobiyografik itiraftır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Histoire Philosophique du Genre Humain
- Neşir
- Basılı risale, 1824
- Konum
- s. 1-2 (Giriş Söylevi)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Gallica / Bibliothèque nationale de France
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Bir Gençlik Hırsının İtirafı. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/fabre-dolivet-insanligin-felsefi-tarihi-onsoz