Enuma Eliş: Göklerin Henüz Adsız Olduğu Zaman

Enuma Eliş, yani Babil Yaratılış Destanı, kilden tabletlere çivi yazısıyla kazınmış en eski kozmogonilerden biridir. Adını ilk iki sözcüğünden alır: yükseklerde henüz gökyüzü adlandırılmamışken. Destan, evrenden önceki durumu bir yokluk olarak değil, tatlı su Apsu ile tuzlu su Tiamat'ın birbirine karıştığı, sınırların henüz çizilmediği bir bulanıklık olarak tasavvur eder. Adların verilmesi burada yaratılışın kendisidir. Bir varlık ancak adlandırıldığında var olur, kaderi ancak o zaman belirlenir. Aşağıdaki pasaj, tanrıların doğuşundan Apsu'nun çocuklarına karşı ilk kışkırtmasına uzanan çekirdek sahneyi taşır. Metin, Leonard William King'in 1902 tarihli çivi yazısı basımından alınmıştır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Yükseklerde gökyüzü henüz adlandırılmamışken, ve aşağıda toprak da henüz bir ad taşımıyorken, ve onları doğuran ilksel Apsu ile, her ikisinin de anası olan kaos Tiamat varken, suları birbirine karışmıştı, ve hiçbir tarla oluşmamış, hiçbir bataklık görünmemişti. Tanrılardan hiçbiri henüz varlığa çağrılmamışken, ve hiçbiri bir ad taşımıyor, hiçbir kader belirlenmiyorken, işte o zaman göğün ortasında tanrılar yaratıldı.

Lahmu ile Lahamu varlığa çağrıldı. Çağlar çoğaldı. Sonra Anşar ile Kişar yaratıldı, ve onların üzerinden uzun günler geçti, derken oğulları Anu ortaya çıktı. O zaman büyük tanrıların babası Apsu, elçisi Mummu'ya seslendi ve ona şöyle dedi: Ey Mummu, ruhumu sevindiren elçi, gel, Tiamat'a gidelim! Böylece gittiler ve Tiamat'ın önünde yere kapandılar, oğulları olan tanrılar hakkında bir tasarı üzerine danıştılar.

Tanrılardan hiçbiri henüz varlığa çağrılmamışken, ve hiçbiri bir ad taşımıyorken.

Özgün metin (İngilizce)

When in the height heaven was not named, and the earth beneath did not yet bear a name, and the primeval Apsu, who begat them, and chaos, Tiamat, the mother of them both, their waters were mingled together, and no field was formed, no marsh was to be seen; when of the gods none had been called into being, and none bore a name, and no destinies were determined; then were created the gods in the midst of heaven. Lahmu and Lahamu were called into being. Ages increased. Then Anshar and Kishar were created, and over them long were the days, then there came forth Anu, their son. Then Apsu, the begetter of the great gods, cried unto Mummu, his minister, and said unto him: O Mummu, thou minister that rejoicest my spirit, come, unto Tiamat let us go! So they went and before Tiamat they lay down, they consulted on a plan with regard to the gods their sons.

Bu metin neden önemli

Enuma Eliş, İ.Ö. ikinci binyılda Babil'de derlenen ve yedi tablet üzerine yazılan bir yaratılış anlatısıdır. Metinlerin büyük bölümü Ninova'daki Asurbanipal kütüphanesinin çivi yazılı tabletlerinden kurtarılmıştır. Destan hem bir kozmogoni hem de bir tanrı yüceltisidir. İlksel suların karışıklığından tanrılar doğar, aralarında çatışma çıkar ve genç tanrı Marduk, kaos ejderi Tiamat'ı yenerek onun bedeninden gökleri ve yeri biçimlendirir. Buradaki açılış sahnesi, adlandırma ile var olmanın özdeş sayıldığı arkaik düşünceyi gösterir. Leonard William King'in 1902 tarihli iki ciltlik basımı, dağınık tablet parçalarını bir araya getirerek metnin sırasını ve İngilizce çevirisini belirleyen klasik bir çalışmadır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: The Seven Tablets of Creation, Vol. I (Enuma Elish)
Neşir: Luzac's Semitic Text and Translation Series, Vol. XII; London, 1902
Konum: Tablet I, satır 1-34; s. 118-122 (çeviri)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön