Akragaslı Empedokles (M.Ö. yaklaşık 494-434), evrenin dört değişmez kök-ögeden (Ateş, Su, Toprak, Hava) oluştuğunu ve bu ögelerin karışım ile ayrışmasını iki karşıt kozmik kuvvetin -- Sevgi (Philia) ve Nefret (Neikos) -- yönettiğini öne süren Sokrates-öncesi filozoftur. Eseri şiir biçiminde yazılmış, günümüze yalnızca fragmanlar halinde ulaşmıştır. Bu bölüm, William Ellery Leonard'ın 1908 manzum çevirisinden, Empedokles'in kozmik döngünün özünü -- Bir'in Çok'tan, Çok'un Bir'den doğuşunu -- tanımladığı ünlü fragmanlardan alınmıştır.
Fragmanlar, 16-17. Fragmanlar
Sevgi ve Nefret nasıl eskiden güçlüyseler, öyle de sonrasında güçlü olacaklardır; sanmıyorum ki sonsuz Çağ bu ikisinden hiç boşalsın.
İkili bir hakikati bildireceğim. Bir kere Bir, Çok'tan büyüyüp var olur; bir kere de Bir'den ayrılarak Çok doğar. Şeylerin doğumu da ölümü de ikilidir: çünkü bir kere Çok'un birleşmesi doğumu ve ölümü getirir, bir kere de ayrılışlarından doğan her ne varsa dağılıp ölür. Ve bu uzun karşılıklı değişim hiç bitmeyecektir. Kimi zaman her şey Sevgi aracılığıyla Bir'de birleşir, kimi zaman aynı şeyler Nefret'in kini yüzünden parçalanır.
Bir kere Bir, Çok'tan büyüyüp var olur; bir kere de Bir'den ayrılarak Çok doğar -- Ateş, Su, Toprak ve Hava'nın ürkütücü yükseklikleri; ve onlardan ayrı tutulmuş, dengede duran ölümcül Nefret, ve tam ortalarında, boyu ve eni bakımından her yanıyla aynı olan Sevgi. Onu şimdi akılla seyret, gözlerin şaşkınlıkla oturup kalmasın; çünkü o, doğuştan, insanların uzuvlarında yerleşik olarak durur. Onun sayesinde sevgi düşünceleri beslerler, onun sayesinde uyum işlerini tamamlarlar; ona Sevinç ya da parlak Afrodit adını verirler.
Bir kere Bir, Çok'tan büyüyüp var olur; bir kere de Bir'den ayrılarak Çok doğar.
Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓
Özgün metin (İngilizce)
FRAGMENTS, 16-17.
For even as Love and Hate were strong of yore, They shall have their hereafter; nor I think Shall endless Age be emptied of these Twain.
I will report a twofold truth. Now grows The One from Many into being, now Even from the One disparting come the Many. Twofold the birth, twofold the death of things: for, now, the meeting of the Many brings to birth and death; and, now, whatever grew from out their sundering, flies apart and dies. And this long interchange shall never end. Whiles into One do all through Love unite; whiles too the same are rent through hate of Strife.
Now grows the One from Many into being, now even from the One disparting come the Many, -- Fire, Water, Earth and awful heights of Air; and shut from them apart, the deadly Strife in equipoise, and Love within their midst in all her being in length and breadth the same. Behold her now with mind, and sit not there with eyes astonished, for 'tis she inborn abides established in the limbs of men. Through her they cherish thoughts of love, through her perfect the works of concord, calling her by name Delight or Aphrodite clear.
Bu metin neden önemli
Empedokles'in Sevgi ve Nefret öğretisi, evrenin sonsuz bir birleşme ve ayrışma döngüsü içinde var olduğunu söyler: Sevgi dört ögeyi tek bir Küre'de (Sphairos) birleştirirken, Nefret onları birbirinden koparıp ayrı ayrı var kılar; evren bu iki kuvvet arasında sonsuza dek salınır. Bu düşünce, daha sonraki Yunan felsefesinde madde-ruh, birlik-çokluk ve aşk-çatışma ikiliklerinin ilk sistematik kozmolojik modellerinden biri olmuş, Aristoteles'in dört sebep öğretisinden simyacıların dört element anlayışına dek uzanan geniş bir mirasın kaynağı olmuştur. Empedokles'in Sevgi'yi "Afrodit" olarak adlandırması, kozmik bir ilkenin tanrısal-mitolojik bir kimlikle örtüştüğü erken bir örnektir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- The Fragments of Empedocles (William Ellery Leonard çevirisi, 1908)
- Neşir
- M.Ö. yaklaşık 450 (yazım) / 1908 (William Ellery Leonard çevirisi)
- Konum
- 16-17. Fragmanlar, s.20-21
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Archive.org
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Sevgi ve Nefret: Evreni Yöneten İki Ezeli Kuvvet. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/empedokles-sevgi-nefret-dort-kok-oge-fragmanlari