Dürer'in insan bedeninin oranları üzerine kaleme aldığı bu yapıtı Latinceye çeviren hümanist Joachim Camerarius, önsözünde eserin başlığında geçen "simetri" kavramının ne anlama geldiğini açıklar. Ona göre uzuvların uyumlu ve ölçülü dizilişi güzelliğin ta kendisidir. Camerarius bu düşünceyi antik çağın ressamlarına ve doğayı izleyen sanata bağlayarak, insan bedenini ölçmenin iki yolunu, yükseklik ve genişliği tarif eder.
Yazar, uygun ve iyi orantılanmış bedenleri biçimlendirirken, belli parçaların diğerlerinden tam olarak ne kadar uzak olması gerektiğini araştırdı. Uzuvların bu zarif ve güzel dizilişi güzelliği meydana getirir. Bu yüzden başlığı çevirirken, bu kitaplarda Simetrinin, yani parçaların bütünle uyumlu ilişkisinin öğretildiğini belirttik.
Plinius'un anlattığına göre bu ilk kez Parrhasios tarafından resme kazandırılmış, fakat en çok konu üzerine ciltler de kaleme alan Euphranor tarafından uygulanmıştır. Latin dili bunun için belirli bir ad taşımasa da, biz onu "ortak ölçü" ya da "oran" diye çevirebiliriz. Böylece doğayı izleyen sanat aracılığıyla, biçimlerin ifadesinde her şeyin, tıpkı gerçekte olacağı gibi meydana getirilmesini sağlayan bir yöntem aranır.
Bedenlerin ölçülmesinde iki yol vardır: biri yükseklik, öteki genişlik. Bildiğiniz gibi genişliği iki biçimde anladık. Zira düz bir yüzeye çizilmiş profil resimlerinde bile, bunun "kalınlığı" ifade ettiğinin yeterince anlaşılacağını düşündüm, öyle ki bedenin katılığına saygı gösterilmiş olsun. Aynı noktaya, "derinlik" dedikleri şey de aittir; örneğin yana çevrilmiş bir başta gözlerden kulaklara doğru sağdaki parçalardan geriye çekildiğinde olduğu gibi. Yüksekliğin ölçüsü ise gerçekten uzunluğun ölçüsüdür.
Uzuvların bu zarif ve güzel dizilişi güzelliği meydana getirir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj eserin kendisinden değil, Dürer'in Almanca yazdığı yapıtı ölümünden sonra Latinceye çeviren hümanist Joachim Camerarius'un önsözünden alınmıştır. Camerarius, "simetri" sözcüğünü Latinceye çevirirken karşılaştığı güçlüğü ve kavramı nasıl anladığını okura açıklar. Metin, Rönesans sanat kuramının insan bedenini matematiksel oran ve ölçüyle kavrayan bakışını yansıtır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- De Symmetria Partium Humanorum Corporum (Four Books on Human Proportion)
- Neşir
- İlk Latince baskı, Nürnberg, 1532 (çeviren Joachim Camerarius)
- Konum
- Önsöz, Christophorus Coler'e ithaf, sayfa 16
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
