İnsan Bedeninin Simetrisi
Geometrik bir ızgara üzerine yerleştirilmiş, başından ışınsal çizgiler yayılan çıplak erkek figürü; Dürer'in insan oranları üzerine çalışmalarından bir tahta baskı.
Kutsal Geometri ve Mimari

İnsan Bedeninin Simetrisi

De Symmetria Partium Humanorum Corporum
Albrecht Dürer· 1532· Özgün: İngilizce· Source Library
Kutsal Geometri ve MimariTürkçe çeviriAçık erişim

Dürer'in insan bedeninin oranları üzerine kaleme aldığı bu yapıtı Latinceye çeviren hümanist Joachim Camerarius, önsözünde eserin başlığında geçen "simetri" kavramının ne anlama geldiğini açıklar. Ona göre uzuvların uyumlu ve ölçülü dizilişi güzelliğin ta kendisidir. Camerarius bu düşünceyi antik çağın ressamlarına ve doğayı izleyen sanata bağlayarak, insan bedenini ölçmenin iki yolunu, yükseklik ve genişliği tarif eder.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Yazar, uygun ve iyi orantılanmış bedenleri biçimlendirirken, belli parçaların diğerlerinden tam olarak ne kadar uzak olması gerektiğini araştırdı. Uzuvların bu zarif ve güzel dizilişi güzelliği meydana getirir. Bu yüzden başlığı çevirirken, bu kitaplarda Simetrinin, yani parçaların bütünle uyumlu ilişkisinin öğretildiğini belirttik.

Plinius'un anlattığına göre bu ilk kez Parrhasios tarafından resme kazandırılmış, fakat en çok konu üzerine ciltler de kaleme alan Euphranor tarafından uygulanmıştır. Latin dili bunun için belirli bir ad taşımasa da, biz onu "ortak ölçü" ya da "oran" diye çevirebiliriz. Böylece doğayı izleyen sanat aracılığıyla, biçimlerin ifadesinde her şeyin, tıpkı gerçekte olacağı gibi meydana getirilmesini sağlayan bir yöntem aranır.

Bedenlerin ölçülmesinde iki yol vardır: biri yükseklik, öteki genişlik. Bildiğiniz gibi genişliği iki biçimde anladık. Zira düz bir yüzeye çizilmiş profil resimlerinde bile, bunun "kalınlığı" ifade ettiğinin yeterince anlaşılacağını düşündüm, öyle ki bedenin katılığına saygı gösterilmiş olsun. Aynı noktaya, "derinlik" dedikleri şey de aittir; örneğin yana çevrilmiş bir başta gözlerden kulaklara doğru sağdaki parçalardan geriye çekildiğinde olduğu gibi. Yüksekliğin ölçüsü ise gerçekten uzunluğun ölçüsüdür.

Uzuvların bu zarif ve güzel dizilişi güzelliği meydana getirir.
Özgün metin (İngilizce)
The author investigated, in the shaping of suitable and well-proportioned bodies, exactly how far certain parts should be from others. This elegant and beautiful arrangement of limbs is what constitutes beauty; therefore, in translating the title, we noted that Symmetry is taught in these books. This was first given to painting, as Pliny says, by Parrhasius, but was practiced most by Euphranor, who also composed volumes on the subject. Although the Latin language lacks a specific certain name for this, we may translate it as "commensuration" or "proportion." And so, through art which follows nature, a method is sought by which everything is made in the expression of forms just as it would have been in reality. In the measurement of bodies, there are two paths: one of height and the other of width. As you know, we have understood width in two ways. For even in profile drawings, as marked on a flat surface, I thought it would be sufficiently understood that this refers to "thickness," so that respect is given to the solidity of the body. To the same point belongs what they call "depth," as when one recedes from the right-hand parts, such as in a head turned sideways—for example, from the eyes to the ears. The measurement of height is indeed that of length.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj eserin kendisinden değil, Dürer'in Almanca yazdığı yapıtı ölümünden sonra Latinceye çeviren hümanist Joachim Camerarius'un önsözünden alınmıştır. Camerarius, "simetri" sözcüğünü Latinceye çevirirken karşılaştığı güçlüğü ve kavramı nasıl anladığını okura açıklar. Metin, Rönesans sanat kuramının insan bedenini matematiksel oran ve ölçüyle kavrayan bakışını yansıtır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
De Symmetria Partium Humanorum Corporum (Four Books on Human Proportion)
Neşir
İlk Latince baskı, Nürnberg, 1532 (çeviren Joachim Camerarius)
Konum
Önsöz, Christophorus Coler'e ithaf, sayfa 16
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön