Gezegenler ve Ruhun Nitelikleri

Rönesans'ın çok yönlü dehası Girolamo Cardano, Batlamyus'un Tetrabiblos'una yazdığı bu şerhte astrolojiyi bir fal sanatı olmaktan çıkarıp nedensel, düzenli bir bilim gibi ele alır. Aşağıdaki pasajda her gezegeni ruhun belli bir eğilimiyle eşleştirir ve göksel etkilerin bedenin uzuvları üzerinden nasıl edime döküldüğünü açıklar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Merkür beynin ruhunu imler. Böylece her gezegenin ruha ait kendi eğilimleri ve nitelikleri vardır: Satürn'de sebat ve inatçılık; Jüpiter'de dürüstlük ve yalınlık; Mars'ta yiğitlik ve öfke, ki bundan zalimlik doğar; Güneş'te şan sevgisi ve hırs, yahut kibir; Venüs'te aşk ve zevk düşkünlüğü; Merkür'de basiret ve kurnazlık; Ay'da çabukluk ve kararsızlık bulunur. Bu eğilimlerin temeli bedenin çeşitli yerlerinde, gönül ve karaciğer gibi uzuvlarda yatar.

Ne var ki beyin ile hayvani ruh bu eğilimleri kabul edip harekete geçirmedikçe onlar edime dökülmez. Söylediğim üzere beyin Ay'a, hayvani ruh ise Merkür'e tabidir. İşte bu yüzden ruhun bütün eğilimlerinde Merkür ile Ay'ın konumunu göz önünde tutmak gerekir. Yine de bunlar her tekil eğilimin başlıca etkeni olmayacaktır. Bilakis, dediğim gibi öteki gezegenleri de göz önüne almak yerinde olur: ağır başlı öğretilerde Satürn'ü, belagatte Jüpiter'i, zarafette Venüs'ü, heybet ve şanlı işlerde ise Güneş'i.

Her gezegenin ruha ait kendi eğilimleri ve nitelikleri vardır.

Özgün metin (İngilizce)

Mercury signifies the spirit of the brain. Thus, just as each planet has its own affections and qualities of the soul—inasmuch as Saturn has perseverance and obstinacy; Jupiter, integrity and simplicity; Mars, fortitude and anger, from which comes cruelty; the Sun, love of glory and ambition, or pride; Venus, love and luxury; Mercury, prudence and craftiness; the Moon, promptness and instability—these have their foundation in various parts of the body, such as the heart and the liver. Yet they are not brought into action unless the brain and the animal spirit exercise these affections by receiving them. But the brain, as I have said, is subject to the Moon, and the animal spirit to Mercury. For this reason, it is necessary to consider the place of Mercury and the Moon in all affections of the soul. Nevertheless, they will not be the primary factors in every individual affection; rather, as I have said, it is proper to consider the other planets: such as Saturn in the weightier doctrines, Jupiter in eloquence, Venus in grace, and the Sun in majesty and glorious deeds.

Bu metin neden önemli

Cardano bu şerhi, Batlamyus astrolojisini kesin ve sistemli bir disiplin olarak yeniden temellendirmek için kaleme aldı. Halkın kader okuma alışkanlığını reddederek, göksel dizilişlerin bedensel ve ruhsal sonuçları belirlediği nedensel bir modeli savundu. Bu pasaj, klasik gezegen mizaçları öğretisini beynin ve hayvani ruhun aracılığıyla açıklaması bakımından önemlidir: gökler eğilim aşılar, ama bunların edime dökülmesi bedenin yapısına bağlıdır. Böylece Rönesans düşüncesinin astroloji ile fizyoloji arasında kurduğu köprü açıkça görülür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: In Cl. Ptolemaei de Astrorum Iudiciis Commentaria (Batlamyus'un Yıldızların Hükümleri Üzerine Şerh), Girolamo Cardano, 1555. Latince asıldan İngilizce çeviri, Source Library. Internet Archive nüshası (bub_gb_hvfy6BMWI90C), Roma Merkez Ulusal Kütüphanesi, sayfa 163 (yayında s. 602).
Neşir: 1555 Latince baskı; Source Library İngilizce ilk çevirisi (2026, Amsterdam)
Konum: Sayfa 163 (yayında s. 602); Lib. 3, Ruhun niteliği üzerine bölüm, TEXT LXV civarı
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön