Rüyaların Doğası Üzerine — Kadim Kütüphane

Milanolu hekim ve filozof Girolamo Cardano, geç Rönesans'ın en cüretkâr zihinlerinden biriydi. Dört ciltlik rüya kitabında, rüyaları ne boş bir hurafe ne de tanrısal bir hükmün sarsılmaz emri sayar. Onları tıpkı bir hekimin belirtileri, bir çiftçinin mevsimleri okuduğu gibi, doğal işaretler olarak okumayı öğütler. Aşağıdaki pasajda Cardano, yanılgının önündeki tek gerçek korunmayı anlatır: her şeyi doğal görmek, lanetlemek değil.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Yanılgının yolu herkese açıktır; her yerde nice dönemeç ve kıvrım vardır ve biz karanlıkta el yordamıyla dolaşırız. Yine de yanılgının tehlikelerine karşı kolay ve kesin tek bir savunma vardır ki, bir kimse onu küçümserse yakınmaya hakkı kalmaz; ama onu benimserse zarar görmez. O savunma şudur: insan bütün bu şeyleri doğal olarak tanımalı, kimini savuşturmak kimini karşılamak için; onları değişmez kesinliklermiş gibi lanetleyip ardından yakınmak için değil. Bir evin çatısı çökse ya da bir köpek ulusa, her ikisi de doğal olaylardır; ne var ki bunların zihinde nasıl karşılandığı, onların nasıl yargılanması gerektiğini gösterir.

Bir evde erik ağacı büyürse meyve beklersiniz; oysa meyve her zaman gelmez. Zira ağaç ya çiçek açmadan kuruyup gider ya da hiç çiçeklenmez; çiçek açsa bile meyve tutmaz; meyve verse bile olgunlaşmaz; olgunlaşmadan önce de bir hırsız onu aşırıp götürür. Aynı biçimde rüyalar da neyi imliyorlarsa doğal olarak imlerler; ne var ki doğal olarak imlenen şeyler nice yoldan engellenebilir.

Rüyalar da neyi imliyorlarsa doğal olarak imlerler; ne var ki doğal olarak imlenen şeyler nice yoldan engellenebilir.

Özgün metin (İngilizce)

The path to error lies open to everyone; there are many twists and turns everywhere, and we wander in the dark. Yet there is also one easy and certain defense against the dangers of error, which, if someone scorns it, he has no cause to complain; but if he embraces it, he will not suffer. That defense is this: that he should recognize all these things as natural, to be either guarded against or provided for, not to be cursed and lamented as if they were fixed certainties. If the roof of a house collapses, or if a dog howls, both are natural events; but how they are received by the mind is how they should be judged. If a plum tree grows in a house, you will expect fruit; yet fruit does not always come. For either the tree will perish before it blossoms, or it will not flower; or if it blossoms, the fruit will not follow; or if it does produce fruit, it will not ripen; or before it ripens, a thief will steal it away. In the same way, dreams also signify naturally whatever they signify; yet the things which are naturally signified can be hindered in many ways.

Bu metin neden önemli

Cardano için rüya, geleceği okumanın hurafe dışı bir yoludur. Onun devrimci hamlesi, rüya yorumunu tıp, denizcilik ya da tarım gibi bir doğa bilimi sayması, kâhinliği doğanın nedensel düzenine bağlamasıdır. Erik ağacı benzetmesi bu görüşün özüdür: işaret gerçektir ama zorunlu değildir; tıpkı çiçeğin her zaman meyveye dönüşmemesi gibi, rüyanın imlediği şey de sayısız engelle boşa çıkabilir. Böylece Cardano, hem kaba kadercilikten hem de rüyaları toptan reddeden kuşkuculuktan ayrılır ve okült bilgiyi bir olasılık sanatı olarak kurar.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Somniorum Synesiorum Libri IV (Rüyalar Üzerine Dört Kitap)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön