Antik dünyanın en kapsamlı rüya tabiri incelemesi olan Oneirocritica, Daldisli Artemidoros tarafından ikinci yüzyılda kaleme alındı. Yazar daha ilk sayfalarda temel ayrımı kurar. Bir yanda bedenin ve ruhun anlık hallerini yansıtan boş rüya, diğer yanda geleceği haber veren kehanet rüyası. Bu ayrım yalnızca bir sınıflandırma değil, rüyayı okumayı bir sanata dönüştüren örtük bir dünya görüşüdür.
Kehanet rüyasının boş rüyadan farkı şudur. İlki gelecekteki olaylara işaret eder, ikincisi ise şimdiki hallere bağlıdır. Bunu şöyle daha açık kavrarsınız. Kimi tutkular tekrar tekrar geri döner, ruha kendilerini sunar ve bu rüyaları yaratır. Örneğin âşık olan biri kendini sevgilisinin yanında görebilir, korku içindeki biri korktuğu şeyi görebilir. Yine aç olan biri yemek yiyebilir, susamış olan biri su içebilir.
Bu tür görüntüler önceden var olan tutkulardan doğar. Onlar geleceğin bildirisini taşımazlar, yalnızca şimdiki halin bir hatırlatmasıdırlar. Oysa boş rüya ancak uyku sürdüğü müddetçe etkilidir ve uyku kesildiğinde dağılıp gider. Uykuda beliren kehanet rüyası ise daima etkilidir. Geleceği önceden bildirme kaygısını taşır ve uykudan sonra dahi etkisini sürdürür.
Boş rüya ancak uyku sürdüğü müddetçe etkilidir; kehanet rüyası ise uykudan sonra dahi etkisini sürdürür.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Artemidoros rüyaları iki büyük öbeğe ayırır. Enypnion dediği boş rüya, açlık, korku ya da arzu gibi bedensel ve ruhsal hallerin uykuya taşan gölgesidir; geleceğe dair hiçbir şey söylemez. Oneiros dediği kehanet rüyası ise ruhun gelecekteki iyilik ya da kötülükleri imgeler yoluyla önceden bildirdiği rüyadır. Bu ayrım, sonraki yüzyıllarda İslam ve Bizans rüya tabiri geleneklerini derinden etkilemiş, rüyayı okumayı disiplinli bir bilgi dalı olarak kuran temel metin olmuştur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Oneirocritica (Rüyaların Yorumu), Birinci Kitap, Birinci Bölüm
- Neşir
- Nicolas Rigault baskısı, Paris, 1603 (Marc Orry). Kaynak nüsha Internet Archive üzerinden (artemidoridaldia00arte), Duke University Libraries.
- Konum
- Birinci Kitap, Bölüm 1, sayfa 21 (İngilizce çeviri sütunu)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
