Walter Hilton'ın "Yetkinliğin Merdiveni" adlı eseri kütüphanenin dijital koleksiyonunda tam metin olarak bulunmadığından, aynı manevi geleneğe ve tam olarak aynı temaya, yani ruhun Tanrı'ya yükselişini bir merdiven imgesiyle anlatan İngiliz mistik teolojisine ait en yakın gerçek birincil kaynak seçilmiştir. Bu kaynak, 14. yüzyıl İngiliz tefekkür ekolünün baş yapıtı olan "Bilinmezlik Bulutu" eseridir. Kitabın kendi giriş bölümü, Walter Hilton'ı Richard Rolle ve Norwichli Julian ile birlikte aynı ekolün üstatları arasında anmakta ve doğrudan "Yetkinliğin Merdiveni" ile "Keşişlerin Merdiveni" (Scala Claustralium) adlı eserlere göndermede bulunmaktadır. Aşağıdaki pasaj, eserin yedinci bölümünden alınmıştır ve tefekkür yolcusuna verilen o meşhur öğüdü içerir: kalbi mütevazı bir sevgi kıpırtısıyla Tanrı'ya yükseltmek. Bu, merdivenin ilk basamağının ta kendisidir.
Yedinci Bölüm — Bu çalışmada, özellikle kişinin kendi merakından, ustalığından ve doğal aklından doğan düşüncelere karşı nasıl davranması gerektiği üzerine.
Eğer herhangi bir düşünce yükselip seninle o karanlık arasına durmadan sıkışmaya çalışır ve sana "Ne arıyorsun, ne istiyorsun?" diye sorarsa, ona istediğinin Tanrı olduğunu söyle. "Onu arzuluyorum, Onu arıyorum, Ondan başka hiçbir şeyi değil."
Eğer sana "Bu Tanrı da nedir?" diye sorarsa, seni yaratan, seni satın alan ve lütfuyla seni bu mertebeye çağıran Tanrı olduğunu söyle. "Ve Onun hakkında," de, "senin hiçbir bilgin yok." Bu yüzden "Sen yine aşağı in" de ve o sana ne kadar kutsal görünürse görünsün, sana Onu aramakta yardım edecekmiş gibi görünse bile, onu bir sevgi kıpırtısıyla sıkıca aşağı bastır. Zira belki de aklına Tanrı'nın lütfuna dair çeşitli güzel ve harikulade noktalar getirecek, Onun ne denli tatlı, ne denli sevecen, ne denli lütufkâr ve ne denli merhametli olduğunu söyleyecektir. Onu dinlersen daha iyisini istemez; çünkü en sonunda seni aşağıya, Onun Çilesinin hatırasına indirene dek durmadan böyle gevezelik edip duracaktır.
Orada sana Tanrı'nın harikulade lütfunu gösterecek, onu dinlersen bundan daha iyisini istemez. Zira kısa süre sonra sana eski sefil yaşayışını gösterecek ve belki de bunu görüp düşünürken aklına daha önce yaşadığın bir yeri getirecektir. Öyle ki en sonunda, sen farkına bile varmadan, nereye olduğunu bilemeyeceğin bir şekilde dağılıp gitmiş olacaksın. Bu dağılmanın sebebi, onu önce isteyerek dinlemen, sonra ona cevap vermen, onu kabul etmen ve onu kendi haline bırakmandır.
Ve yine de, söylediği şey hem iyi hem de kutsaldı. Evet, öyle kutsaldı ki, kendi sefaletine, Çileye, lütfa, Tanrı'nın büyük iyiliğine ve değerine dair önceden bu tür tatlı tefekkürleri yaşamadan tefekküre erişeceğini sanan her erkek ya da kadın kesinlikle yanılacak ve amacına ulaşamayacaktır. Ve yine de, bu tür tefekkürlerde uzun süre alışkın olmuş bir erkek ya da kadının, eğer bir gün kendisiyle Tanrısı arasındaki bilinmezlik bulutunu delip geçecekse, bunları bırakması ve unutma bulutunun çok altına gömmesi gerekir.
Bu yüzden kendini bu işe adadığında ve Tanrı tarafından çağrıldığını lütuf yoluyla hissettiğinde kalbini mütevazı bir sevgi kıpırtısıyla Tanrı'ya yükselt. Seni yaratan seni satın alıp kurtaran ve lütfuyla seni bu mertebeye çağıran Tanrı'yı niyet et. Tanrı üzerine bundan başka hiçbir düşünce kabul etme. Hatta arzu etmedikçe bunları bile alma. Zira Tanrı'ya yönelmiş çıplak bir niyet, kendisinden başka hiçbir sebebe dayanmaksızın tümüyle yeterlidir.
Ve eğer bu niyeti tek bir sözcüğün içine sarıp bükülmüş halde tutmak istersen, ona daha iyi tutunabilmen için, kendine yalnızca tek heceli küçük bir sözcük seç. Çünkü tek heceli olması iki heceliden daha hayırlıdır. Zira sözcük ne kadar kısa olursa ruhun işine o kadar iyi uyar. Böyle bir sözcük ise "TANRI" sözcüğü ya da "SEVGİ" sözcüğüdür. Hangisini istersen onu seç, ya da hangisi sana en çok uyuyorsa başka bir tek heceli sözcüğü. Ve bu sözcüğü kalbine öyle sıkı bağla ki, başına ne gelirse gelsin oradan hiç ayrılmasın.
İster barış ister savaş içinde olsun, bu sözcük senin kalkanın ve mızrağın olacaktır. Bu sözcükle üzerindeki bu bulutu ve bu karanlığı döveceksin. Bu sözcükle her türlü düşünceyi unutma bulutunun altına indireceksin. Öyle ki, herhangi bir düşünce sana baskı yapıp ne istediğini sorarsa, ona başka hiçbir sözle değil, yalnızca bu tek sözcükle karşılık ver. Ve eğer sana büyük bilgeliğiyle o sözcüğü açıklamayı, koşullarını anlatmayı teklif ederse, ona söyle: onu bütün, bölünmemiş ve parçalanmamış haliyle istediğini. Ve eğer bu amaçta sıkı durursan, emin ol, o fazla dayanamayacaktır. Neden mi? Çünkü onun istediği gibi gevezelik etmesine izin vermeyeceksin.
Kalbini mütevazı bir sevgi kıpırtısıyla Tanrı'ya yükselt.
Özgün metin (İngilizce, Evelyn Underhill edisyonu)
And if he ask thee, "What is that God?" say thou, that it is God that made thee and bought thee, and that graciously hath called thee to thy degree. "And in Him," say, "thou hast no skill." And therefore say, "Go thou down again," and tread him fast down with a stirring of love, although he seem to thee right holy, and seem to thee as he would help thee to seek Him. For peradventure he will bring to thy mind diverse full fair and wonderful points of His kindness, and say that He is full sweet, and full loving, full gracious, and full merciful. And if thou wilt hear him, he coveteth no better; for at the last he will thus jangle ever more and more till he bring thee lower, to the mind of His Passion.
And there will he let thee see the wonderful kindness of God, and if thou hear him, he careth for nought better. For soon after he will let thee see thine old wretched living, and peradventure in seeing and thinking thereof he will bring to thy mind some place that thou hast dwelt in before this time. So that at the last, or ever thou wit, thou shalt be scattered thou wottest not where. The cause of this scattering is, that thou heardest him first wilfully, then answeredest him, receivedest him, and lettest him alone.
And yet, nevertheless, the thing that he said was both good and holy. Yea, and so holy, that what man or woman that weeneth to come to contemplation without many such sweet meditations of their own wretchedness, the passion, the kindness, and the great goodness, and the worthiness of God coming before, surely he shall err and fail of his purpose. And yet, nevertheless, it behoveth a man or a woman that hath long time been used in these meditations, nevertheless to leave them, and put them and hold them far down under the cloud of forgetting, if ever he shall pierce the cloud of unknowing betwixt him and his God. Therefore what time that thou purposest thee to this work, and feelest by grace that thou art called of God, lift then up thine heart unto God with a meek stirring of love; and mean God that made thee, and bought thee, and that graciously hath called thee to thy degree, and receive none other thought of God. And yet not all these, but if thou list; for it sufficeth enough, a naked intent direct unto God without any other cause than Himself.
And if thee list have this intent lapped and folden in one word, for thou shouldest have better hold thereupon, take thee but a little word of one syllable: for so it is better than of two, for ever the shorter it is the better it accordeth with the work of the Spirit. And such a word is this word GOD or this word LOVE. Choose thee whether thou wilt, or another; as thee list, which that thee liketh best of one syllable. And fasten this word to thine heart, so that it never go thence for thing that befalleth.
This word shall be thy shield and thy spear, whether thou ridest on peace or on war. With this word, thou shalt beat on this cloud and this darkness above thee. With this word, thou shall smite down all manner of thought under the cloud of forgetting. Insomuch, that if any thought press upon thee to ask thee what thou wouldest have, answer them with no more words but with this one word. And if he proffer thee of his great clergy to expound thee that word and to tell thee the conditions of that word, say him: That thou wilt have it all whole, and not broken nor undone. And if thou wilt hold thee fast on this purpose, be thou sure, he will no while abide. And why? For that thou wilt not let him have audience to jangle as him list.
Bu metin neden önemli
"Bilinmezlik Bulutu", 14. yüzyılın ikinci yarısında adı bilinmeyen bir İngiliz mistiği tarafından, muhtemelen bir manastır çevresinde yazılmış bir tefekkür kılavuzudur. Eser, apofatik yani olumsuzlama yoluyla ilerleyen mistik teolojinin İngiliz dilindeki en önemli örneğidir. Temel öğretisi şudur: Tanrı akılla, imgelerle veya kavramlarla kavranamaz. Ona ancak "bilinmezlik bulutu" denen o karanlığa girerek, tüm düşünceleri bir "unutma bulutu" altına iterek ve yalnızca sıcak bir sevgi okuyla yönelerek erişilebilir. Bu eser Walter Hilton'ın "Yetkinliğin Merdiveni", Richard Rolle'ün yazıları ve Norwichli Julian'ın vahiyleriyle birlikte İngiliz mistik geleneğinin altın çağını oluşturur. Buradaki merdiven imgesi, kıtanın Avrupasında Guigo II'nin "Keşişlerin Merdiveni" (Scala Claustralium) eserinde dört basamak olarak formüle edilen ve okuma, tefekkür, dua ve seyre dalıştan geçerek göğe tırmanan klasik tefekkür yükselişine dayanır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
Bu eser Mistik Teoloji Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- A Book of Contemplation the which is called the Cloud of Unknowing (Anonim, 14. yüzyıl İngiliz mistiği; ed. Evelyn Underhill), Bölüm 7, tam metin
- Neşir
- Evelyn Underhill edisyonu, John M. Watkins, Londra (ilk baskı 1912; bu baskı 1922) — kamu malı, özgün Orta İngilizce metin yaklaşık 1375
- Konum
- Bölüm 7 (Chapter VII), baştan sona
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Kaynak metin
- Internet Archive
- Elyazma görselleri
- Source Library
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Bilinmezlik Bulutu: Tefekkürün Merdiveni. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/bilinmezlik-bulutu-tefekkurun-merdiveni