Omoroka'nın İkiye Bölünüşü: Belos ve Dünyanın Yaratılışı

Eser hakkında

Babilli rahip Berossos, Büyük İskender sonrasında şekillenen Helenistik dönemde, MÖ 3. yüzyılda yaşamış ve eserini bu çağın ortak dili olan Yunanca ile kaleme almıştır. Kendi yerel tapınak geleneğinin birikimini taşıyan müellif, Mezopotamya uygarlığının bin yıllık dini ve tarihi mirasını yeni hâkim kültüre tanıtma amacını gütmüştür. Yazdığı Babyloniaka adlı metin bütünüyle günümüze ulaşamamış olsa da sonraki tarihçilerin ve derlemecilerin yaptığı alıntılar sayesinde korunmuştur. Elimizdeki metin de 19. yüzyılda Isaac Preston Cory tarafından farklı antik fragmanların bir araya getirilmesiyle neşredilen bu aktarım zincirinin bir parçasıdır.

Eser genel yapısı itibarıyla Babil'in yaratılış mitlerini, tufan öncesi krallarını, tufan anlatısını ve sonraki tarihsel hanedanları sistematik bir kronoloji içinde sunmayı hedefler. Temel yaklaşımı, kadim Mezopotamya mitolojisini Helen dünyasının zihinsel kalıplarına ve felsefi kavramlarına tercüme etmektir. Berossos, ham doğa güçlerini ve kadim ilahları tanıtırken alegorik açıklamalara başvurarak kozmik unsurlarla kavramsal denklikler kurar. Eserin omurgasını oluşturan bu yaklaşım, evrenin sulardan çıkışını, düzene kavuşturulmasını ve kozmik nizamın meşruiyetini tanrısal iradeye bağlayan kapsamlı bir dünya tarihi kurgusudur.

Bu sayfada sunulan pasaj, eserin ilk kitabında yer alan ve evrenin varoluş sürecini tasvir eden temel kozmogoni bölümüne aittir. İlksel su kütlesinin yarılması ve ilahi kanın toprakla birleşerek insanı meydana getirmesi, varlığın kökenine ve insanın doğasına dair temel açıklamayı barındırır. Okur bu metne yaklaşırken, dönemin kültürel karşılaşmalarını ve bir rahibin kendi kutsal bilgisini yabancı bir dilde yeniden ifade etme çabasını göz önünde bulundurmalıdır. Anlatıda yer alan alegorik vurgular, metnin salt bir mitolojik öykü değil, aynı zamanda varoluşun yapısını açıklamayı amaçlayan felsefi bir doğa tasavvuru olarak okunmasına imkan tanır.