Ávilalı Teresa, Kemal Yolu

BÖLÜM I.

Bu manastırı neden bu denli katı bir nizamla kurduğum üzerine.

1. Avila'daki Aziz Yusuf Manastırı'nın kuruluş sebebi. 2. Bu manastırdaki bedensel çilelerin gerekçeleri. 3. Azize Teresa'nın günahtan ve günahkârların ebedi helakinden duyduğu keder. 4. Rahibelerden bu kötülüklere karşı şefaatte bulunmalarını yakarması.

5. Dileklerimizin konusu dünyevi meseleler değil, bu olmalıdır.

1. Bu manastır, daha önce bahsi geçen eserde belirtilen sebeplerle ve ayrıca Tanrı'nın bana bahşettiği, bu evde Kendisine büyük bir gayretle hizmet edileceğini bildirdiği kimi lütuflar dolayısıyla kuruldu. Başlangıçta niyetim, burada bu denli ağır bedensel çilelerin uygulanması ya da hiçbir gelirinin bulunmaması yönünde değildi; aksine, yokluk ihtimalini önleyecek yeterli imkânlara sahip olmasını arzu ediyordum; bu da nefsime düşkünlük aramaktan ziyade doğru olanı yapmayı amaçlamış olsam bile, ne denli zayıf ve kusurlu olduğumu gösterir.

2. Tam o sıralarda Fransa'nın çektiği ızdırapları, Lütercilerin orada yol açtığı yıkımı ve bu bedbaht fırkanın nasıl yayıldığını işittim. Bu durum beni derinden kederlendirdi; sanki elimden bir şey gelirmiş ya da bir ehemmiyetim varmış gibi Tanrı'ya feryat ettim ve bu korkunç illeti defetmesi için O'na yalvardım. Orada helak olan sayısız candan tek birini kurtarmak uğruna bin canım olsa feda edebileceğimi hissediyordum. Yine de aciz ve kusurlu bir kadından ibaret olduğum için, Tanrı'ya dilediğim gibi hizmet etmem imkânsızdı; nitekim o zaman da şimdi de bütün gayem, mademki Tanrı'nın düşmanları bu denli çok ve dostları bu denli azdır, hiç değilse bu dostların iyi kimseler olmasıydı. Bu yüzden elimden gelen o azıcık şeyi yapmaya, yani İncil'in öğütlerine gücüm yettiğince kusursuzca uymaya ve buradaki az sayıdaki rahibenin de aynısını yapmasını sağlamaya karar verdim. O'nun uğruna her şeyi terk etmeye azmedenleri asla yüzüstü bırakmayan Tanrı'nın yüce merhametine sığınarak, buradaki kız kardeşlerimin daima arzuladığım gibi olmaları hasebiyle, faziletlerinin benim kusurlarımın tesirine direnecek kadar güçlü olacağını ve Rabbimize biraz olsun teselli sunabileceğimi umdum. Böylece hepimiz Kilise'nin müdafilerine, onu savunan vaizlere ve ilahiyatçılara şefaat etmekle meşgul olarak, Kendisine büyük iyilikler bahşettiği kimseler tarafından, sanki O'nu yeniden Çarmıha gereceklermiş ve başını yaslayacak bir yer bırakmayacaklarmış gibi böylesine bir gaddarlıkla saldırıya uğrayan şu Rabbime var gücümüzle yardım edebilirdik.

[Not: Luis de Leon, sapkınların Almanya ve İngiltere'deki manastırlarda yol açtığı yıkımların sadece anılmasının dahi Azize Teresa'nın yüreğini sürekli bir acı verecek derecede yaraladığını nakleder. Yalınayak Karmelitler manastırlarını kurmasının ilk ve başlıca sebebi, sapkınların sebep olduğu bu kötülükleri bir nebze olsun telafi etmekti. (Puente, cilt vi. 130, no. 19.)]

3. Ey Kurtarıcım! Bunu düşünmek yüreğimi nasıl da tüketiyor! Hristiyanlar ne hâle geldi! Sana en çok borçlu olanlar, daima Sana en kötü muameleyi mi etmeli; en büyük iyiliği gösterdiğin, Kendine dost seçtiğin, aralarında yaşadığın, sakramentlerinde Kendini sunduğun şu canlar mı bunu yapmalı? Yahudilerin elinden yeterince eziyet çekmedin mi? Doğrusu Rabbim, dünyadan el etek çekmekle hiçbir şey kaybetmiş olmuyoruz, zira Hristiyanlar Sana böylesine bir sadakatsizlik gösteriyorsa, biz onlardan ne umabiliriz? Onlardan daha iyi bir muamele görmeyi hak ediyor muyuz? Bize dost olsunlar diye onlara Senin yaptığından daha fazlasını mı yaptık? Nasıl olur bu? Tanrı'nın merhametiyle bu veba odağından kurtulmuş olan bizler ne umuyoruz? Çünkü o adamlar çoktan iblisin kölesi olmuşlardır. İfritin elinden amansız bir kırbaç cezası hak etmişler ve onun kendilerine sunduğu zevklerle ebedi ateşi satın almışlardır. Bunca canın helak olduğunu görmek yüreğimi parçalasa da akıbetleri bu olmalıdır. Keşke bu şer bu denli büyük olmasaydı; her geçen gün daha da fazlasının mahvolduğunu görmemeyi ne çok isterdim.

(Mezmurlar 119:53; "Defectio tenuit me, pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam" [Yasanı terk eden günahkârlar yüzünden dehşete kapıldım].)

4. Ey Mesih'teki kız kardeşlerim! Bunun için Rabbimize yakarmamda bana yardım edin! Burada birlikte yaşamamızın, Rabbimizin sizleri buraya getirmesinin sebebi budur; işiniz, arzularınızın gayesi bu olmalıdır; gözyaşlarınız ve dualarınız dünyevi meseleler için değil, bunun için yakarmalıdır. Dualarımıza havale edilen niyetlere hem gülüyorum hem de üzülüyorum; hatta Majestelerinden ticari meselelerde ve para davalarında muvaffakiyet dilemek gibi şeyler isteniyor, üstelik bunu Tanrı'dan bu tür şeyleri ayaklar altına alacak lütfu dilemelerini arzu ettiğim kimseler yapıyor. Bu kimselerin niyeti kötü değil; dolayısıyla doğruyu söylemek gerekirse, bunu istemelerindeki dindarlık hürmetine onlar için Tanrı'ya dua ediyorum, gerçi kendi adıma O'nun benden gelen bu tür duaları asla dinlemediğine inanıyorum.

5. Dünya humma içinde; insanlar Mesih'i adeta yeniden mahkûm etmek istiyor, zira O'na karşı binlerce yalancı şahit ayarlıyorlar; Kilise'yi yerle bir etmek istiyorlar; bizler ise vaktimizi dileklerle mi harcayacağız?

[Not: "Aşk ya da arzu hummasının beden ısısının yol açtığı hummadan daha az bir humma olmadığı söylenebilir. Biri ruhu, diğeri bedeni hararetlendirir. Tamahkârlık hummalarımızdan biridir; murdarlık bizim hummamızdır, sefahat bir diğeridir; hırs ve gazap da hummalarımızdandır" (Aziz Ambrosius, Hom. in S. Luc. lib. iv. in cap. iv. sub fine).]

...kabul edildiği takdirde bir ruhun cennete girişine mal olabilecek şeyler için niyazda bulunmak doğru olur mu? Hayır kız kardeşlerim, ehemmiyetsiz şeyler için Tanrı'ya yakarmanın vakti değildir. Her yerde yardım arayan insan tabiatının zayıflığına boyun eğmek gerekmeseydi (ki doğrusu, ona herhangi bir şekilde yardım edebilseydik iyi olurdu), Aziz Yusuf Manastırı'nda Tanrı'ya bu denli hararetle yalvarılan meselelerin bunlar olmadığının bilinmesini isterdim.

BÖLÜM II.

Bedenin ihtiyaçlarının göz ardı edilmesi gerektiği üzerine. Yoksulluğun faydaları hakkında.

1. Rahibeler sağlıklarının kaygısını Mesih'e bırakmalıdır. 2. Tarikatta daimi yoksulluk sürdürülmelidir. 3. Ruhtaki yoksulluğun yitirilmesine karşı tedbirler. 4. Yoksulluğun faydaları. 5. İtibar ve zenginlik yoksulluğa zıttır. 6. Yoksulluk her daim Karmelit Tarikatı'nın nişanesidir. 7. Manastırlar yoksul olsalar da münzevi hücrelerine sahip olabilirler. 8. İyilikseverler için şefaatte bulunulmalıdır.

1. Kız kardeşlerim, dünyadan lütuf beklemediğiniz için açlığa terk edileceğinizi sanmayın; bu hususta içinizi rahatlatabilirim. Kendinizi asla insani hilelerle ayakta tutmaya çalışmayın, yoksa hak ettiğiniz üzere açlıktan helak olursunuz. Gözünüzü Güveyinize çevirin; O size bakmakla yükümlüdür, sizden hoşnut kalırsa, tecrübeyle de öğrendiğiniz gibi, sizi en az sevenler bile istemeye istemeye size yiyecek verecektir. Bunu yaptığınız halde açlıktan ölecek olursanız, ne mutlu Aziz Yusuf'un rahibelerine! Böylece dualarımız Tanrı'ya hoş görünecek ve ikrar ettiğimiz şeyi yerine getirmiş olacağız. Tanrı aşkına, şunu unutmayın, gelirlerinizden vazgeçtiğiniz gibi geçiminizin kaygısından da vazgeçin, yoksa her şey mahvolur. Rabbimizin mülk sahibi olmalarını dilediği kimselerin bu tür işlerle meşgul olmaları pek tabiidir, zira onların çağrısı budur, fakat bu durum bizim için bir çelişkidir. Başkalarından ne alacağımızın hesabını yapmak bana onların servetini saymak gibi gelir ve çektiğiniz hiçbir tasa onların fikirlerini değiştirmeyecek, size sadaka verme arzusu da uyandırmayacaktır. Davanızı, bütün iradeleri bükenin, zenginliklerin ve zenginlerin Efendisi olanın ellerine bırakın. Bizler buraya O'nun emriyle geldik, O'nun sözleri kesindir ve boşa çıkmaz; gök ve yer O'ndan önce yok olacaktır; biz O'nu terk etmeyelim, O'nun da bizi terk edeceğinden asla korkmayalım. Şayet bir vakit bunu yapacak olursa, şehitlikleriyle izzetleri artsın diye Rabbimiz uğruna katledilip başları kesildiğinde canın azizleri terk ettiği gibi, bizim daha büyük iyiliğimiz için terk edecektir. Ebedi doymuşluğun tadını çıkarmak uğruna bu hayatı çabucak tüketmek güzel bir takas olurdu.

2. Emin olun kız kardeşlerim, ben öldüğümde bu mesele sizin için çok büyük bir ehemmiyet taşıyacaktır, bu yüzden bunu size yazılı olarak bırakıyorum. Yaşadığım müddetçe Tanrı'nın lütfuyla bunu size hatırlatacağım, zira tecrübemle bunun faydalarının ne denli büyük olduğunu biliyorum. En az şeye sahip olduğumda kaygılardan en uzak haldeyimdir ve Tanrı bilir ki, söyleyebileceğim kadarıyla, bana iyi bakıldığında hiçbir şeyimin olmadığı zamana kıyasla çok daha fazla kederlenirim. Bunun sebebinin Rabbimizin ihtiyaçlarımızı her daim derhal karşılaması olup olmadığından emin değilim. Başka türlü davransaydık dünyayı aldatmış olurduk; yoksulluğu benimsedikten sonra ruhta yoksul olmayıp yalnızca görünüşte yoksul kalsaydık durum böyle olurdu. Deyim yerindeyse vicdanım sızlardı; bu, zenginlerin sadaka istemesine benzerdi, Tanrı bunun yapılmasını asla göstermesin. Kendilerine ne verileceği hususunda aşırı endişelenen kimseler, günün birinde adet gereği ihtiyaçları olmayan şeyi ve belki de kendilerinden daha muhtaç kimselerden isteyeceklerdir. Gerçi bu durumdan o kimseler kaybetmekten ziyade kazanacak olsalar da, kaybeden biz oluruz.

3. Tanrı bunun gerçekleşmesini asla nasip etmesin kızlarım. Şayet gerekseydi, bir gelirinizin olmasını tercih ederdim. Zihninizi asla bu konuyla meşgul etmeyin, bunu sizden bir sadaka gibi diliyorum. Cemaatteki en sonuncu kişi dahi böyle bir şeyin yapıldığını görürse,

[Not: Azize Teresa yoksulluğu candan severdi. Varlıklı bir tüccarın kendisine bıraktığı on iki bin duka ile Toledo'da bir temel atacaktı, fakat belirli sebeplerden ötürü bu meblağın ödenmesinden sorumlu kişilerle bir uzlaşmaya varamadı; bundan ötürü pek memnun olarak şöyle dedi: "Para tanrısı artık yıkıldığına göre, temelin atılacağına dair ümidim daha da arttı" (Fuente, cilt vi. 284, n. 15). Aziz Yusuf'lu Anne Mary'nin Anlatısından.]

buna karşı Tanrı'ya feryat etsin ve Başrahibeye giderek alçakgönüllülükle yanlış yaptığını söylesin. Bu o kadar mühimdir ki, aksi takdirde hakiki yoksulluk azar azar kaybolur. Tanrı'ya güvenirim ki bu asla gerçekleşmeyecek ve O, hizmetkarlarını terk etmeyecektir, başka hiçbir sebebi olmasa bile, yalnızca bunun için, benim gibi sefil bir günahkara sizler için yazmamı buyurduğunuz bu kitap, sizi tetikte tutarak faydalı olabilir. İnanıyorum ki kızlarım, mukaddes yoksullukta bulunan bazı faydaları Rabbim benim vasıtamla sizler için öğretmiştir; bunu tatbik edenler de keşfedecektir, gerçi belki benim tecrübe ettiğim ölçüde değil, çünkü ben ikrar etmiş olmama rağmen ruhen yoksulluktan yoksun olmakla kalmayıp ruhen de müsriftim.

4. Yoksulluk dünyanın bütün varlıklarını kendi içinde barındırır; uçsuz bucaksız bir mülktür. Bütün dünyevi varlıkları hor gören kimsenin onlara hükmettiğini iddia etmekten çekinmem. Onların parasını istemiyorsam ya da bunu yaparak Tanrı'yı en ufak bir şekilde gücendireceksem onları hoşnut etmeye çalışmıyorsam, krallardan ve efendilerden bana ne? Yoksul bir insanın şerefinin hakiki yoksullukta yattığını biliyorsam, onların sunduğu itibardan bana ne? Bana öyle gelir ki itibar ve zenginlik neredeyse her zaman birlikte yürür; itibarı seven zenginlikten asla nefret etmez, oysa zenginlikten nefret eden itibarın peşine düşmez.

5. Bunu açıkça anlamalısınız; zira bence itibar susuzluğu her zaman mülke ve paraya karşı bir meyli de beraberinde getirir. Dünyanın bir yoksula itibar gösterdiğini görmek tuhaftır, çünkü ne kadar hak ederse etsin, genellikle fark edilmeden kalır. Tanrı rızası için üstlenilen hakiki yoksulluk kendi içinde belirli bir vakar taşır, öyle ki bunu ikrar eden kimse O'ndan başkasını hoşnut etmeye çalışmak zorunda kalmaz. Tecrübelerimin bana öğrettiği gibi, kimseden yardım istemeyen bir insanın pek çok dostunun olduğuna şüphe yoktur. Bu mesele üzerine anlayamadığım, hele izah etmekten büsbütün aciz kaldığım o kadar çok şey yazılmıştır ki övgülerimle onun değerini düşürmeyecek ve artık bu konuda daha fazla konuşmayacağım. Size yalnızca kendi tecrübelerimin ne olduğunu anlattım; itiraf ederim ki ne kadar uzun yazdığımı fark edemeyecek kadar kendimi kaptırmışım, şimdi buna bir son vereceğim.

6. Mademki nişanımız, Tarikatımızın kuruluşunda kutsal Pederlerimiz tarafından pek yüksek tutulan ve sıkı sıkıya tatbik edilen mukaddes yoksulluktur (öyle ki bilen birinin bana anlattığına göre bir günden diğerine hiçbir azık saklamazlarmış), artık zahirde bu denli kusursuzca gözetilmediğine göre, biz de onu batınen yaşamaya gayret edelim. Hayat topu topu iki saat sürer: mükâfat ise sonsuzdur, fakat o olmasa bile Rabbimizin öğütlerine uyarak O'nun Yüceliğini herhangi bir şekilde taklit etmek bile başlı başına kafi bir mükâfattır.

Evimizde, giysilerimizde, sözlerimizde ve bunlardan çok daha mühimi yüreklerimizde uymaya gayret etmemiz gereken ve sancaklarımıza işlenecek olan düstur bu olmalıdır. Bu yapıldığı müddetçe, Tanrı'nın yardımıyla burada dini kaidelerin zayıflamasından korkulmaz, zira Azize Clare'in dediği gibi yoksulluk güçlü bir duvardır. [Not: "Azize Clare rahibelere sık sık Tarikatın yoksullukla donandığı müddetçe Tanrı'ya makbul olacağını ve en sıkı yoksulluk kulesiyle tahkim edildiği sürece daima felah bulacağını öğretirdi" (Acta SS., 12 Ağustos). Avila'daki St. Joseph Manastırı kurulurken Azize Teresa bize şöyle der: "Azize Clare bana büyük bir güzellikle göründü, cesur olmamı ve başladığım işe devam etmemi söyledi; bana yardım edecekti. Azize Clare'e büyük bir bağlılık duymaya başladım; ve sözünü öyle doğru tuttu ki civarımızdaki onun Tarikatına mensup bir rahibe manastırı yaşamamıza yardım etti; ve daha da mühimi, azar azar arzumu öyle kusursuzca yerine getirdi ki kutlu Azizenin kendi evinde gözettiği yoksulluk burada da gözetilmektedir ve sadakalarla yaşamaktayız" (Hayat, ...)] O, manastırlarını bununla ve alçakgönüllülükle çevrelemek istemişti. Hakikaten yoksulluk gerçek olduğunda, iffeti ve diğer bütün erdemleri süslü binalardan daha iyi muhafaza eder. Tanrı aşkına ve O'nun Kanı hakkı için size yalvarırım, buna sımsıkı sarılın. Şayet vicdanım elverseydi, masraflı bir mesken inşa ettiğiniz gün onun yıkılıp hepinizi öldürmesini dilerdim; diyorum ki vicdanım elverseydi bunu diler ve Tanrı'dan bunu bahşetmesini niyaz ederdim. Kızlarım, muhtaç insanların sadakalarıyla görkemli evler inşa etmek pek fena görünür! Tanrı korusun! Bizimkiler her bakımdan yoksul ve mütevazı olmalıdır. En azından bu ölçüde Kralımıza benzeyelim. Doğduğu Beytüllahim'deki ahırdan ve can verdiği Haç'tan başka bir evi yoktu. Bu evlerin içinde pek az lüks bulunabilirdi!

7. Büyük evler inşa edenlerin bunu yapmak için kendilerine göre sebepleri vardır ve dini saiklerle hareket ederler, ancak on üç yoksul kadına herhangi bir küçük köşe yeter. Şayet (kapanma mecburiyeti dolayısıyla ve duaya ile ibadete yardımcı olduğu için bulunması gerektiği üzere) herhangi bir bahçe alanı olacaksa, duaya çekilmek üzere mutlaka münzevi hücreleri bulunsun, zira zayıf insan tabiatı bir parça müsamaha gerektirir; fakat manastırlar ne büyük ne de gösterişli olsun. [Not: Münzevi hücreleri üzerine, Kural 2. Tüzük 34. Kuruluşlar, böl.] Tanrı bizi böylesi şeylerden uzak tutsun! Unutmayın, Kıyamet Gününde hepsi yerle bir olmak zorundadır, hem o günün ne kadar yakın olduğunu kim bilebilir? On üç yoksul kadının evi çöktüğünde çok gürültü koparması hoş görünmezdi, zira gerçek yoksullar tantana yapmaz; sessiz olmalıdırlar, aksi takdirde kimse onlara acımaz.

8. Birisi size verdiği sadaka sayesinde cehennemden kurtulursa kendinizi ne kadar mutlu hissedersiniz! [Not: Bu hadise, Avila Piskoposunun kardeşi ve Valladolid manastırının kurucusu Don Bernardino de Mendoza'nın başına gelmiştir (Kuruluşlar, böl. x. 2).] Bu gayet mümkündür, zira sizler geçiminizi sağlayanların ruhları için durmaksızın dua etmekle yükümlüsünüz. [Not: Tüzük 24. İsa'nın Rahibe Agnes'i şöyle der: "Kutsal Annemiz o kadar kadirşinastı ki bana, yoksul bir köyde çok susamışken kendisine bir maşrapa su veren bir adama dua etmeyi o güne dek hiç unutmadığını söylerdi" (Fuente, cilt vi, 271).]

BÖLÜM III.

ZAMANIN KÖTÜLÜKLERİ.

...Tanrı'nın iradesi şöyledir ki, sahip olduğumuz her şey O'ndan gelse de, bunları bize ulaştıran vesilelere şükran göstermeliyiz ve bunu yapmayı asla ihmal etmemelisiniz. İlk başta neden bahsetmeye başladığımı hatırlayamıyorum, zira konudan saptım. Sanırım bu Rabbimizin bir isteğiydi, çünkü daha önce hiç bu şekilde yazmayı tasarlamamıştım. Yüce Zat'ı kutsal yoksulluktan asla vazgeçmememiz için bizi daima eliyle desteklesin. Âmin.

Bu bölüm birinci bölümde bahsedilen konuyu sürdürür. Yazar, kız kardeşleri Kilise için çalışanları koruması adına Tanrı'ya durmaksızın yalvarmaya teşvik eder ve Tanrı'ya içten bir yakarışla son bulur.

1. Zamanın kötülükleri. 2. Dünyada yaşayan din adamlarının ve ruhanilerin güçlükleri. 3. Duanın iki temel gayesi. 4. Oğlu adına Baba Tanrı'ya bir yakarış. 5. Tanrı katında şefaat için dilekler.

1. Şimdi Rabbimizin bizi bu evde toplama gayesine dönelim; bu evde O'nun Yüce Zat'ını hoşnut etmeyi her şeyden çok arzulamaktayım. Bu zamanların felaketlerinin ne denli büyük olduğunu (her ne kadar bazı kimseler silah gücünün bu büyük kötülüğü durdurabileceğini düşünmüş olsalar da) ve pek hızlı yayılan o yiyip bitirici sapkınlık alevlerini hiçbir beşerî gücün söndüremeyeceğini görerek, savaş zamanında düşmanın ülkeyi istila ettiği ve Kral'ın kendini zor durumda bulduğu anlarda insanların davrandığı gibi davranmamız gerektiğini düşünüyorum. Kral, bazen huruç harekâtı yaptığı güçlü bir şekilde tahkim edilmiş bir şehre çekilir. Kalede onunla birlikte bulunan küçük topluluk seçkin adamlardan oluştuğundan, korkak askerlerden meydana gelen büyük bir ordudan daha üstündür; böylece çoğu zaman zaferle çıkarlar ya da en azından, zafer kazanmasalar bile yenilmezler, çünkü saflarında hiçbir hain yoktur ve onları ancak açlık alt edebilir. Bizi hiçbir açlık teslim olmaya zorlayamaz, bizi öldürebilir ama yenemez! Peki ama bütün bunları size niçin anlattım? Kız kardeşlerim, size bu kaledeki iyi Hıristiyanların hiçbirinin düşman tarafına geçmemesini, burada hiçbir hainin bulunmamasını ve bu kalenin yahut şehrin kaptanlarının, yani vaizlerin ve teologların Rabbimizin yolunda yetkin olmalarını Tanrı'dan dilememiz gerektiğini öğretmek için. Bunların çoğu din adamı olduğundan, yetkinlikte ilerlemeleri ve mesleklerine daha kusursuzca sarılmaları için dua etmelisiniz. Bu çok gereklidir, çünkü söylediğim gibi, şu anda bizi savunması gereken devletin değil, Kilise'nin koludur. Bizler kadın olduğumuzdan, Kralımız için bu iki yoldan biriyle de savaşamayız; öyleyse dualarımızın, Hükümdarlarına yardım etmek amacıyla kendilerini ilim ve erdemle donatmak için canla başla çalışan Tanrı'nın bu hizmetkârlarına yardım edebilmesi için öylece yaşamaya gayret edelim. Buna neden bu kadar ısrar ettiğimi ve neden bizden daha iyi durumda olanlara yardım etmemiz gerektiğini söylediğimi sorabilirsiniz. Bunu açıklayayım, zira sizi tüm dünyevi kaygılardan, günah vesilelerinden ve dünyanın cemiyetinden bütünüyle çekip çıkardığı için Tanrı'ya ne kadar borçlu olduğunuzu fark ettiğinizi sanmıyorum. [Not: Azize'nin Don Lorenzo de Cepeda'ya 17 Ocak 1570 tarihli mektubundan bir alıntı: "İspanya'da yanımda olmanızın bana teselli vereceğini düşünüyorum: Bu dünyayla ilgili hiçbir şeyde kendimi öyle önemsiz hissediyorum ki, belki de Rabbimiz O'nun şeref ve yüceliğini artırmak ve canların kurtuluşuna yardım etmek için birlikte çalışmamız adına bana bunu lütfeder. Pek çok canın kaybolup gittiğini görmekten derin üzüntü duyuyorum ve Yerliler bana çok gözyaşı döktürüyor. Tanrı onları aydınlatsın, çünkü hem onların memleketinde hem de bizimkinde pek çok sefalet var. Pek çok yere gidiyor ve pek çok insanla konuşuyorum ve yalnızca şunu söyleyebilirim ki, ruhlarımızın o büyük vakarını anlamadığımız ve onları bu dünyanın aşağılık şeyleriyle alçalttığımız için çoğu zaman hayvanlardan daha beteriz. Tanrı bize basiret versin!"] Bu çok özel bir lütuftur ve az önce bahsettiğim kişilerin pay almadığı bir durumdur. Aslına bakılırsa, bu durum onlar için şu anda her zamankinden daha az uygundur, çünkü onlar zayıfları güçlendirmek ve çekingenleri cesaretlendirmek zorundadır. Kaptanları olmadan askerler ne hale düşerdi! Kilise'nin bu savunucuları insanların arasında yaşamalı ve onlarla kaynaşmalı, Saray'a sık sık gitmeli ve hatta kimi zaman görünüşte onun adetlerine uymalıdır.

2. Kızlarım, dünyayla dost kalmanın, onun içinde yaşamanın, dünyevi işler yürütmenin ve dediğim gibi onun adetlerine uyup da yine de yürekte bir sürgün gibi bu aynı dünyanın yabancısı ve düşmanı olarak kalmanın kolay olduğunu mu sanıyorsunuz? Kısacası, insan değil de melek kalmanın? Bütün bunlar olmadıkça kaptan adını hak etmezler ve Rabbimiz onların hücrelerinden dışarı adım atmasını engellesin, çünkü yarardan çok zarar getirirler. Dünyevi her şeyi ayaklarının altında çiğneme gereğini bilerek önceden kuşanmadıkça, fani olan her şeyden sıyrılmadıkça ve bütünüyle ebedi olana adanmadıkça, gizlemeye ne kadar çabalasalar da kusurlarını açığa vurmaya mahkûm olan muallimlerde eksikliklerin belirmesinin zamanı değildir bu. Zira onlar dünyayla muhatap değiller mi? Dünyanın onların kusurlarını bağışlayacağını ya da görmezden geleceğini sanmayın. Pek çok iyi şey fark edilmeden geçebilir, hatta belki de kötü sayılabilir, fakat hiçbir kusur veya noksanlık asla eleştiriden kaçamayacaktır.

3. Merak ediyorum, onlara yetkinliğe dair her şeyi kim öğretti (kendi uygulamaları için değil, zira buyrukları şöyle böyle yerine getirirlerse Tanrı'yı hoşnut etmeye yeteceğini sanırlar), başkalarını kınayabilsinler diye mi, oysa kimi zaman erdemi nefse düşkünlük sanırlar? Görüyorsunuz ki, savunucularımız giriştikleri o büyük mücadelede Tanrı'dan azıcık bir yardıma muhtaç olmak şöyle dursun, O'nun yardımına ivedilikle ihtiyaç duymaktadırlar. Tanrı'dan şu iki lütfu elde etmeye hak kazanacak şekilde bir hayat sürmenizi dilerim. İlki, çok bilgili ilahiyatçılar ve din adamları arasında tarif ettiğim niteliklere sahip pek çok kimsenin bulunması ve daha az yetkin olanları da Rabbimizin yetkinleştirmesidir, çünkü yetkin tek bir kişi kusurlu pek çok kişiden daha fazlasını yapabilir. Diğer lütuf ise, bu savaşa (dediğim gibi çetin bir savaştır) girdiklerinde Rabbimizin onları eliyle desteklemesi, dünyanın türlü tehlikelerinden koruması ve bu tehlikeli denizlerde Sirenlerin şarkısına karşı kulaklarını tıkamasıdır. Tanrı'ya bu şeylerden herhangi birini bahşettirebilirsek, bu evde kapalı olsak da O'nun için savaşıyoruz demektir ve Hanımımız ile İmparatoriçemizin kuralının başlangıcındaki tüm yetkinliğiyle tutulmasını da amaçladığım bu küçük köşeyi inşa etmek için harcadığım bütün emeklerin yerini bulduğunu düşüneceğim. [Not: Escorial, 4. bölüm. Ruhani hayata dokunan çok önemli üç meseleyi ele alır.] Bu yakarışları sürdürmenin yararsız olduğunu sanmayın, bazı insanlar kendi canları için daha fazla dua etmemeyi bir eziyet sayarlar, oysa bundan daha iyi hangi dua olabilir? Belki de bunun sizi Araf'ın azaplarından kurtarmayacağını düşünerek huzursuz oluyorsunuzdur, fakat bu dua borcunuzun bir kısmını silecektir, daha fazlası kalırsa da aldırmayın. Dualarım tek bir canı kurtaracaksa Kıyamet Gününe kadar Araf'ta kalsam ne çıkar, ya pek çok canı kurtarıp Tanrı'yı yüceltirse ne kadar daha iyi olur? Bizim için bunca acı çekmiş O Kişi'ye daha büyük bir hizmet sunmak söz konusu olduğunda hiçbir dünyevi acıya aldırmayın. Neyin en yetkin olduğunu öğrenmeye durmaksızın çabalayın, her zaman bilgili kişilere danışmanızı yalvararak dilerim ve bunun nedenini size anlatacağım. Tanrı aşkına, bu konuda bizi işitmesi için O'nun Yüceliğine yalvarmanızı rica ediyorum. Ben ki sefil bir zavallıyım, bunu bahşetmesini O'ndan dilerim, zira bu O'nun yüceliği ve yegane kaygım olan Kilisesi'nin iyiliği içindir.

4. Bunu elde etmeye herhangi bir gücüm olduğunu düşünmek bana bir cüret gibi geliyor, bütün güvenimi, ey Tanrım, yanımda bulunan ve Senin de bildiğin gibi Seni hoşnut etmekten başka hiçbir şey arzulamayan ve aramayan bu kullarına bağlıyorum. Sahip oldukları azıcık şeyi terk ettiler, yalnızca Sana sunacak daha çok şeyleri olmasını dilediler. Sen nankör değilsin, ey Yaradanım, dilediklerini onlara vermeyeceğinden korkmama gerek yok; ne de, ey canımın Rabbi, dünyadayken kadınları geri çevirdin, bilakis onlara daima lütufta bulundun, şefkatli bir sevgi ve merhametli bir acıma gösterdin. [Not: Bundan sonra gelen ve "kadın olsalar da" ifadesine kadar süren kısım Valladolid el yazmasında yoktur ve Escorial el yazmasında dahi üzeri çizilmiştir, ancak okunamayan iki satır dışında metne yeniden kazandırılmıştır.] Onlara erkeklerden daha çok güvendin, zira aralarında günahlarımız sebebiyle layık olmasak da faziletlerine ortak olduğumuz ve kisvesini taşıdığımız en kutsal Annen de vardı. Senin için uluorta hiçbir şey yapamayız, en haklı dileğimizi işitmeyesin diye gizliden gizliye ağladığımız hakikatleri söylemeye de cüret edemeyiz. Sen adil ve iyi olduğun için, ey Rab, bizi geri çevireceğine inanmayacağım. Sen yeryüzünün hakimleri gibi değilsin, adil bir Hakimsin; onlar ki Adem'in oğulları ve katı adamlardır, kadının erdemine inanmazlar. Kralım, her şeyin bilineceği gün gelecektir. Kendim için konuşmuyorum, zira kötülüğümü herkes bilir ve bunun açığa vurulmasına sevinirim; lakin nasıl zamanlarda yaşadığımızı görerek, kadın olsalar da iyileri ve yiğitleri geri çevirmek doğru değildir. Senden itibar, gelir, zenginlik veya dünyevi herhangi bir şey dilediğimizde bizi dinleme, fakat Oğlunun onurunu ilgilendiren şeyi dilediğimizde bizi nasıl işitmezsin? Ey Ebedi Baba, Senin uğruna binlerce onuru ve binlerce canı feda edecek olanları neden geri çeviresin? Bizim hatırımıza değil, ey Tanrım, zira biz buna layık değiliz, fakat Oğlunun hatırına ve O'nun faziletleri hürmetine. Düşün, böylesi kırbaçlar, hakaretler ve böylesi acı ıstıraplar unutulmalı mı? Seninki gibi sevgi dolu bir yürek, Seni hoşnut etmek uğruna (çünkü Sen O'na bizi sevmesini buyurdun) Oğlun tarafından böylesine ateşli bir sevgiyle buyurulan şeyin, bugünlerde sapkınlar tarafından Kutsal Sakrament'e yapıldığı gibi böylesine değersiz tutulmasına nasıl katlanabilir? Zira kiliseleri yıktıklarında O'nu meskeninden kovmaktadırlar. Bu durum, O'nun Seni hoşnut edebilecek herhangi bir şeyi eksik bırakmasından ileri gelmemiştir. Hayır, O her şeyi tamamına erdirdi! Ey Ebedi Baba, O'nun başını yaslayacak bir yerinin dahi olmaması yetmedi mi

yaşarken, dinmek bilmez zahmetler içindeyken çektiklerine karşılık, şimdi O'nu dostlarını davet ettiği bu yerden de mi mahrum etmeliler; Oysa O onların takatsiz kaldığını görüyor ve emek verenlerin bu gıdayla beslenmesi gerektiğini biliyor. Adem'in günahının bedelini fazlasıyla, katbekat ödemedi mi? Bu en uysal ve en sevgi dolu Kuzu, işlediğimiz her yeni günah için yeniden mi kefaret ödemek zorunda? Buna izin verme, Hükümran Kralım; Büyüklüğün yatışsın; kusurlarımıza değil, bizi kurtarmış olan en kutsal Oğluna bak; O'nun erdemlerini, şanlı Annesinin ve Senin uğruna can vermiş sayısız Aziz ile Şehidin erdemlerini hatırla. Fakat ne yazık, ey Tanrım, herkesin adına Sana bu yakarışı sunmaya cüret eden ben de kimim? Kızlarım, sesinizi duyurmak ve dileğinizi sizin adınıza sunmak için ne kadar aciz bir savunucuya sahipsiniz. Ya hadsizliğim, tamamen haklı ve adil olacağı üzere, bu yüce Yargıcı öfkelendirirse? Fakat hatırla, ey Hükümdarım ve Rabbim, Sen merhamet Tanrısısın; Sana karşı böylesine cüretkâr davranan bu zavallı günahkâra ve solucana bunu göster. Ey Tanrım, arzularıma ve bunu Senden dilerken döktüğüm gözyaşlarına bak ve Kendi hatırın için kötü eylemlerimi unutarak, helak olmakta olan sayısız ruha acı, Kilisen'e merhamet et. Hristiyan aleminde bu kötülüklerin artmasına izin verme ya Rab, onun karanlığını aydınlat.

5. Rabbimizin sevgisi için, sizden rica ediyorum kız kardeşlerim,

bu zavallı, hadsiz mahluk için şefaatte bulunun ve O'ndan ona alçakgönüllülük vermesini dileyerek vazifenizi yerine getirin. Krallar ve Kilise'nin yüksek din adamları için, bilhassa kendi Piskoposumuz için dua etmenizi özellikle tembih etmiyorum, zira bunu zaten gayretle yaptığınızı görüyorum, bu yüzden bundan söz etmeme lüzum yok. Fakat benden sonra kim gelirse gelsin, emin olsun ki, Şefkars kutsal olursa cemaat de öyle olacaktır, bu nedenle Tanrı'dan bu en mühim lütfu daima dileyin. Eğer dualarınız ve arzularınız, nefis terbiyeleriniz ve oruçlarınız bu niyetlerle yerine getirilmiyorsa, Tanrı'nın sizi buraya yerleştirmesindeki işi yapmadığınızı ve amacı yerine getirmediğinizi bilin; ve O'nun Büyüklüğünden, Kendi İlahiliği hürmetine, bunu sizlere asla unutturmamasını niyaz ederim.

[Not: Ribadavia Kontları ailesine mensup olan, bir dönem Toledo'daki San Juan de los Reyes'in baş vaizliğini yürüten Don Alvaro de Mendoza, 1560 yılında Avila Piskoposluğuna atanmış ve manastırını koruması ve yetki alanı altına aldığı Azize Teresa ile çok yakınlaşmıştır. 1577'de Palencia Piskoposluğuna yükseltilmiş ve üç yıl sonra, Toledo ve Sevilla Başpiskoposlarıyla birlikte, Yalınayak Karmelitlerin menfaatlerini gözetmek üzere Papa tarafından görevlendirilmiştir. 19 Nisan 1586'da ölmüş ve Avila'daki Aziz Yusuf manastırının şapeline defnedilmiştir; mezarı halen orada korunmaktadır. Azize Teresa ondan çok sık ve daima en derin hürmet ifadeleriyle bahseder.]

BÖLÜM IV.

[Not: Valladolid baskısı, 4. bölüm; Escorial, 5. bölüm.]

Kurala itaat etmeye dair bir nasihat. Ruhani hayatta çok mühim üç mesele. Böylesine büyük bir işi başarmak için yüce bir mükemmelliğe erişmeye çabalamak gerekir. Dua nasıl tatbik edilir.

1. Üstlendiğimiz işin büyüklüğü. 2. Dua. 3. Duaya başlıca üç yardım. 4. Özel dostlukların kötülükleri. 5. Küçük bir cemaatte bunların taşıdığı özel tehlike. 6. Bunlara karşı tedbirler. 7. Karşılıklı sevgi. 8. Doğal ve doğaüstü sevgi. 9. Günah çıkaran pederlerimize nasıl bakmalıyız. 10. Onlarla olan münasebetlerimizde ölçülülük. 11. İkinci bir günah çıkarıcıya ne zaman ihtiyaç duyulur. 12. Dünyevi günah çıkarıcılara karşı tedbirler. 13. Uygunsuz günah çıkarıcıların sebep olduğu kötülükler.

1. Başrahip Peder, bölgenin Piskoposu ve Kuralınız uğruna ne kadar büyük bir işe giriştiğinizi görüyorsunuz; diğer her şey bunun içinde yer alır, zira hepsi bir vazife gereği dua etmekle yükümlü olduğumuz Kilise'nin iyiliği içindir. Dediğim gibi, bu gayeye bağlanma cesaretini göstermiş olanlar, cüretleri yüzünden Tanrı ve insan önünde mahcup olmak istemiyorlarsa, ne biçim hayatlar yaşamak zorundadırlar? Açıkça görülüyor ki çok çalışmalıyız; yüksek emellere sahip olmak büyük bir yardımcıdır: bunu yapmanın farklı yolları olsa da, bunlar sayesinde eylemlerimizin de büyümesini sağlayabiliriz. Şayet Kuralımıza ve Nizamnamemize son derece sadakatle uymaya gayret edersek, umarım Tanrı dileklerimizi kabul edecektir. Sizden yeni bir şey istemiyorum kızlarım, sadece ikrar ettiğimiz şeyi tutmamızı istiyorum; bunu gözetmenin çok çeşitli yolları olsa da, bunu yapmakla yükümlüyüz.

2. Kuralımızın ilk bölümü bize "Durmaksızın dua edin" der: buna mümkün olan en yüksek mükemmellikle itaat etmeliyiz, zira bu en mühim görevimizdir; o vakit Kuralın emrettiği oruçları, tövbeleri ve sessizliği de ihmal etmeyiz. Bildiğiniz gibi, duanın hakiki olması için bunlar gereklidir; dua ile nefse düşkünlük bir arada yürümez. Dua, benden hakkında konuşmamı istediğiniz konudur: ben de karşılığında sizden, size daha önce söylediklerimi tekrar tekrar uygulamanızı ve okumanızı rica ediyorum. Ruhani meselelerden, yani duadan söz etmeden evvel, dua hayatı sürmeye niyetlenenlerin yapması gereken bazı şeylerden bahsedeceğim. Bunlar öylesine gereklidir ki, onların yardımıyla, tefekküre dalan biri olarak adlandırılması güç bir kimse bile Tanrı'ya hizmette büyük ilerleme kaydedebilir; fakat onlar olmaksızın hiç kimse tam anlamıyla tefekküre ermiş olamaz: böyle olduğunu sanan kişi büyük bir yanılgı içindedir. Rabbimiz bu vazife için bana lütfunu bahşetsin ve O'nun yüceliğine vesile olacak sözleri söylemeyi bana öğretsin.

3. Dostlarım ve kız kardeşlerim, üzerinize çok ağır sorumluluklar yükleyeceğimi sanmayın: Tanrı izin verirse biz

[Not: Kural 5: "Gece gündüz Rabbin yasası üzerine derin derin düşünmek ve duada uyanık kalmak."]

[Not: Escorial edisyonu, I.H.S. Bölüm vi. Rahibeleri üç şeyi uygulamaya teşvik eder. Bunlardan ilki, yani komşu sevgisi ve özel dostlukların kötülüğü hakkında konuşur.]

Bölüm IV

...kutsal Babalarımızın Kural ve Tüzüklerimizde buyurduğu ve uyguladığı şeyleri yerine getirelim; bunlar tüm erdemleri içerir ve seleflerimiz bunları yerine getirerek Azizler adını kazanmışlardır. Başka bir yol aramak veya başka bir tarz öğrenmeye çalışmak bir yanılgı olurdu. Tüzüğümüzde bulunan yalnızca üç hususu açıklayacağım, Rabbimizin pek kuvvetle buyurduğu hem içsel hem de dışsal o barışı korumamıza bunların ne kadar yardım ettiğini anlamamız bizim için elzemdir. Bunların ilki birbirimize olan sevgidir, ikincisi yaratılmış her şeyden soyutlanmak, diğeri ise en son bahsetmeme rağmen hepsinin başı olan ve diğerlerini de kapsayan hakiki alçakgönüllülüktür. İlk husus, yani karşılıklı sevgi, son derece önemlidir; zira birbirini sevenler için kolayca katlanılamayacak hiçbir sıkıntı yoktur, öfkeye yol açması için bir şeyin fazlasıyla alışılmadık olması gerekir. Bu buyruk bu dünyada gerektiği gibi gözetilseydi, diğerlerine itaat etme yolunda büyük bir yardım olacağına inanıyorum; fakat ister aşırılık ister eksiklik yüzünden yanılgıya düşelim, onu yalnızca kusurlu bir şekilde tutmayı başarıyoruz.

4. Birbirini aşırı sevmenin hiçbir zararı olmayacağını düşünebilirsiniz, ancak insan bizzat görmedikçe bu kaynaktan ne kötülüklerin ve kusurların doğduğuna inanamazdı. İblis buraya pek çok tuzak kurar, Tanrı'ya yüzeysel bir şekilde hizmet etmekle yetinenler bunları güçlükle fark eder, dahası bu tür davranışları erdem sayarlar; oysa yetkinliğe yönelmiş olanlar kötülüğü açıkça anlarlar, çünkü bu durum yavaş yavaş iradeyi kendini bütünüyle Tanrı sevgisine adama gücünden yoksun bırakır. Bunun kadınları erkeklerden daha fazla incittiğini ve topluluğa ciddi zararlar verdiğini düşünüyorum. Bir rahibenin diğer herkesi eşit şekilde sevmesine engel olur, dostuna yapılan herhangi bir haksızlığa içerlemesine yol açar, gözdesine verecek bir şeyleri olmasını istemesine ve Tanrı'yı ne kadar sevdiğinden ziyade onunla sık sık konuşup onu ne kadar sevdiğini söylemek ve bu türden başka saçmalıklar için fırsatlar aramasına neden olur. Bu yakın dostluklar nadiren Tanrı sevgisini ilerletmeye yarar; hatta inanıyorum ki iblis bunları dindarlar arasında hizipleşmeler yaratmak için ortaya çıkarır. Bir dostluğun gayesi Tanrı'ya hizmet olduğunda, iradenin yalnızca tutkudan etkilenmediği değil, aksine diğer tutkuları bastırmaya yardım ettiği hemen açıkça görülür.

5. Büyük bir manastırda bu tür dostluklara izin veririm, ancak on üçten fazla rahibenin bulunmadığı ve bulunamayacağı Aziz Yusuf'ta herkes birbirini sevmeli ve birbirine yardım etmelidir. Ne kadar kutsal görünürse görünsün, Tanrı aşkına iltimaslardan uzak durun; çünkü kardeşler arasında bile bunlar zehir gibidir. Bunlarda hiçbir fayda göremiyorum ve akrabalar arasında var olduklarında mesele çok daha vahimdir, zira o zaman tam bir afettirler. İnanın bana kardeşlerim, bu bağlılıkları dışlamakta size katı görünsem de, bu durum yüksek bir yetkinliği ve sükunetli bir barışı teşvik eder, zayıf canlar da tehlikeli vesilelerden esirgenmiş olur. Bir kişiyi diğerinden daha fazla önemsemeye meyledersek (ki bu engellenemez, zira yalnızca insanidir ve doğal çekicilikleri daha fazlaysa çoğu zaman en kusurlu olanları tercih ederiz), hoşlanmalarımızı sıkı bir şekilde denetim altına alalım ve hislerimizin bize hükmetmesine izin vermeyelim.

6. Erdemi ve kutsallığı sevelim ve dış görünüşlerin bizi cezbetmesini önlemeye daima çalışalım.

Ey kardeşlerim, irademizin, onu Kendi Kanıyla satın Alandan başkasına köle olmasına izin vermeyelim, yoksa nasıl olduğunu anlamadan kendimizi kurtulamayacağımız bir tuzağa düşmüş buluruz! Rabbim bize merhamet etsin! Bundan doğan çocukça saçmalıklar anlatılamaz ve o kadar önemsizdir ki olaya tanık olmamış hiç kimse buna inanamazdı. Kadınların zaaflarının bunlar hakkında hiçbir şey bilmeyenler tarafından öğrenilmemesi için burada bundan bahsetmemek en iyisidir; bu yüzden zaman zaman beni bile hayrete düşürseler de ayrıntı vermeyeceğim. Tanrı'nın merhametiyle, ben kendim bu tür şeylere hiç kapılmadım, fakat belki de bu durum çok daha ağır hatalara düşmüş olmamdan ileri geliyordur. Bununla birlikte, söylediğim gibi, bunu sık sık gördüm; ancak size dediğim gibi, bir Başrahibede bulunması yıkıcı olurdu. Bu iltimaslara karşı korunmak için ta başından itibaren, katılıkla olmaktan ziyade uyanıklık ve nezaketle çok büyük özen gösterilmelidir. Rahibelerin, şimdiki adetimize göre, belirlenmiş zamanlar dışında asla bir arada bulunmamaları ve birlikte konuşmamaları, Kural'ın buyurduğu gibi kız kardeşlerin bir arada değil, her birinin hücresinde tek başına olması son derece yararlı bir önlemdir. Aziz Yusuf'ta ortak çalışma odası olmasın; zira bu övgüye değer bir adet olsa da, insan yalnızken sessizlik daha iyi korunur. Yalnızlık dua uygulayan kimseler için çok yararlıdır ve dua bu evi bir arada tutan harç olduğuna göre, onu teşvik eden şeyi sevmeyi öğrenmeliyiz.

7. Birbirimize duyacağımız sevgiden bahsetmeye geri dönelim. Bunun üzerinde ısrarla durmak gereksiz görünüyor, zira ev dışındaki hiç kimseyle bir sohbeti, münasebeti ve eğlencesi kalmamışken, üstelik O'nun uğruna her şeyi terk ettikleri için O'nun hepsine duyduğu gibi kendilerinin de Tanrı'ya ortak bir sevgi beslediğine inanırken, birlikte yaşayıp vakit geçirdikleri kişileri sevmeyecek kadar kaba kim olabilir? Bilhassa iyilik her zaman sevgiyi celbettiğinden ve Tanrı'nın lütfuyla, bu manastırdaki rahibelerin her zaman iyi kalacağına güvendiğimden ötürü, birbirinizi sevmeniz konusunda sizi ikna etmeme pek ihtiyaç olduğunu sanmıyorum. Fakat bu sevginin mahiyeti, hepinizin hissetmesini dilediğim erdemli sevgi ve bu en yüce erdeme sahip olup olmadığımızı anlama yolları hakkında, ki Rabbimiz havarilerine en kesin biçimde buyurduğu gibi bunu bizlere de pek sık emrettiğine göre çok büyük bir erdem olmalıdır, yetersizliğimin elverdiği ölçüde sizinle kısa bir süre konuşacağım. Bu konunun başka kitaplarda açıklandığını görürseniz benimkini okumanıza gerek yoktur, zira Rabbimiz beni aydınlatmadıkça, neden bahsettiğimi çok defa kendim de anlamam.

8. İki tür sevgiyi ele almak niyetindeyim, biri saflığını lekeleyebilecek her türlü histen veya doğal düşkünlükten uzak, tamamen ruhanî olanı, diğeri ise ruhanî olmakla birlikte insan doğasının zayıflığı ve kırılganlığıyla karışmış olanı. İkincisi iyidir ve meşru görünür; akrabalar ve dostlar arasında hissedilen böyledir ve daha önce bahsettiğim de budur. Bu iki sevme biçiminden ilki ve üzerinde duracağım olanı, ahengini bozacak hiçbir tür tutkuyla karışmamıştır. İtidalle ve basiretle uygulanan bu sevgi her bakımdan faydalıdır, özellikle de aziz kişilere veya günah çıkarma pederlerine yöneldiğinde, zira yalnızca doğal görünen şey o vakit erdeme dönüşür. Ne var ki kimi zaman bu iki sevgi türü öylesine iç içe geçer ki, bilhassa bir günah çıkarma pederi söz konusu olduğunda, bunları birbirinden ayırt etmek güçleşir.

[Not: Şato, 5. Konak, 3. Bölüm, 12. Escorial baskısı, 7. Bölüm. İki tür sevgiden ve ruhanî muhabbeti neyin oluşturduğunu anlamanın öneminden bahseder.]

GÜNAH ÇIKARMA PEDERLERİNE DUYULAN SEVGİ.

Dua hayatı yaşayan kimseler, günah çıkarma pederlerinin kendi ruhanî durumlarını anlayan aziz bir insan olduğunu fark ettiklerinde, ona karşı güçlü bir muhabbet beslerler; iblis o vakit ruhun üzerine tam bir vesvese yaylım ateşi açar ve tasarladığı üzere, bilhassa rahip tövbekârı daha yüksek bir yetkinliğe ulaştırıyorsa, bu durum ruhu fazlasıyla huzursuz eder. O vakit kötü olan, kurbanına öylesine eziyet eder ki kadın rehberini terk eder; böylece ayartı ona ne öyle ne böyle bir huzur verir.

9. Böyle bir durumda en iyisi, günah çıkarma pederinizden hoşlanıp hoşlanmadığınızı veya ondan hoşlanmak isteyip istemediğinizi hiç düşünmemektir. Bedenlerimize iyilik edenlere dostluk duyuyorsak, ruhlarımıza iyilik etmek için çabalayıp emek verenlere neden aynı derecede dostluk duymayalım? Aksine, aziz ve ruhanî biriyse ve ruhuma fayda sağlamaya gayret ettiğini görüyorsam, günah çıkarma pederime duyduğum sempatinin ilerlememe büyük bir yardımcı olduğunu düşünürüm. İnsan doğası öylesine zayıftır ki bu his, Tanrı'nın hizmetinde büyük işlere girişmemize ekseriya vesile olur.

10. Şayet günah çıkarma pederi vasat ahlaklı bir adamsa, ona duyduğumuz sempatiyi bilmesine izin vermemeliyiz. Meşrebini bilmenin güçlüğü sebebiyle büyük bir basiret ve ihtiyat gereklidir, bu yüzden hislerimizi ondan saklamak en iyisidir. Ona duyduğunuz dostluğun zararsız olduğuna inanmalı ve artık bunun üzerinde düşünmemelisiniz. Günah çıkarma pederinizin söylediği her şeyin ruhunuza fayda sağlamaya yönelik olduğunu gördüğünüzde, onda hiçbir ciddiyetsizlik sezmeyip Tanrı korkusuyla yaşadığını fark ettiğinizde bu öğüdü tutabilirsiniz, kişi bile isteye kendini kör etmedikçe bunu herkes derhal anlayabilir. Durum böyleyse, ona duyduğunuz sempati yüzünden hiçbir ayartının sizi huzursuz etmesine meydan vermeyin, bunu hor görün, üzerinde daha fazla durmayın; iblis yorulacak ve sizi rahat bırakacaktır. Ancak günah çıkarma pederi dünyevî fikirli görünüyorsa, her bakımdan son derece tedbirli olun; dinî konularda konuşsa bile onunla sohbet etmeyin, günahınızı kısaca çıkarın ve daha fazla bir şey söylemeyin. Başrahibeye onun ruhunuza uygun olmadığını söylemek ve başka birini talep etmek en iyisi olacaktır; şayet mümkünse ve onun itibarına zarar vermeden yapılabiliyorsa, izlenecek en akıllıca yol budur. Sizin için bunun kabil olacağı hususunda Tanrı'ya güveniyorum.

11. İblisin bizi tuzağa düşürmeye çalışabileceği bu ve benzeri güçlüklerde, hangi yolu izleyeceğiniz konusunda şüpheye düştüğünüzde en iyisi, rahibelere izin verildiği üzere, kötülüğe çare ararken büyük bir hata yapılmasın diye bilgili bir kimseye danışmanız, günahınızı ona çıkarmanız ve bu hususta onun öğüdüne uymanızdır. Dünyada, bilhassa komşularının menfaatini ilgilendiren hususlarda rehberlik aramadığı için yoldan sapan nice insan vardır! Bir çare aranmalıdır, zira iblis bu kabil işlere başladığında derhal önü alınmazsa mesele ciddileşir, dolayısıyla günah çıkarma pederini değiştirmeye dair verdiğim öğüt en iyisidir ve bunu yapabileceğiniz hususunda Tanrı'ya güveniyorum.

12. Bunun önemine kesinlikle kani olun, bu mesele tehlikelidir, kendi içinde bir cehennemdir ve herkese zarar verir. Ondan büyük bir zarar doğmasını beklemeyin, uygulanabilir her yolla bu işin önünü derhal kesin, bu gönül rahatlığıyla yapılabilir. Yine de Tanrı'nın, kendilerini dua hayatına adamış olanların, Tanrı'ya gayretle hizmet etmeyen birine bağlanmalarını engelleyeceğine güveniyorum; bizim bu evde ikrar ettiğimiz gibi, dua etmekten ve yetkinliğe ulaşmaya çabalamaktan geri durmadıkları sürece O bunu muhakkak yapacaktır. Şayet rahibeler, günah çıkarıcının kendi dillerini anlamadığını ya da Tanrı'dan söz etmeye aldırmadığını görürlerse onu sevemezler, çünkü o onlardan farklıdır. Eğer böyle bir karaktere sahipse, burada herhangi bir zarar verme fırsatı son derece az olacaktır; çok ahmak biri değilse ne Tanrı'nın hizmetkârlarını rahatsız edecek ne de pek az zevki olan ve kendi bildiğini okumak için neredeyse hiç fırsatı bulunmayanları tedirgin edecektir.

13. Bu konuda konuşmaya başlamışken diyebilirim ki, kapalı manastırlarda iblisin verebileceği tek zarar ya da en azından en büyük zarar budur. Anlaşılması uzun sürer, öyle ki hiç kimse nasıl olduğunu anlamadan yetkinliğe büyük zararlar verilmiş olabilir; zira günah çıkarıcı kendisi dünyeviyse, başkalarındaki bu kusuru hafif karşılayacaktır. Rabbimiz, kendi hatırın için, bizi böylesi talihsizliklerden kurtar!

Vicdanları rahibelere bir şey söylerken günah çıkarıcıları başka bir şey söylüyorsa, bu bütün rahibelerin huzurunu kaçırmaya yeter. Başka bir ruhani öndere izin verilmediği durumlarda ne yapacağımı, onların zihnini nasıl yatıştıracağımı bilemiyorum; çünkü onlara huzur ve öğüt getirmesi gereken kişi, kötülüğün bizzat müsebbibidir. Bu yersiz tarafgirliklerden ötürü bazı yerlerde büyük sıkıntılar doğmakta ve bunlar çokça zarara yol açmaktadır; bunu kimi manastırlarda büyük bir üzüntüyle gördüm, bu yüzden tehlikeyi anlamanız için gösterdiğim çabaya şaşırmamalısınız.

BÖLÜM V. [Not: 1 Valladolid baskısı, böl. vi.; Escorial, böl. viii.]

Günah çıkarıcılar hakkında konuşmaya devam ediyor: onların bilgili olmalarının önemi ve onlara karşı nasıl davranmamız gerektiği üzerine.

1. Birden fazla günah çıkarıcıya danışmanın faydaları. 2. Tek bir rahip her şeyi bilemez. 3. Ruhlara rehberlik etmenin güçlükleri. 4. Hiç kimse Başrahibenin yetkisini gasbedemez.

1. Tanrı merhametiyle bu evdeki hiç kimsenin bu sıkıntıyı tatmasına ya da hem ruh hem beden bakımından böylesi bir sefalete düşmesine izin vermesin. Umarım hiçbir zaman Başrahibe ile günah çıkarıcı, kimsenin birini diğerine şikâyet etmeye cesaret edemeyeceği kadar sıkı fıkı dost olmazlar. Buradan, talihsiz suçlunun sürekli bir utanç içinde yaşayacağı korkusuyla ağır günahları itiraf etmekten kaçınma vesvesesi doğar. Tanrı yardımcımız olsun! İblis bu yolla ne büyük fesat çevirir; kaç canı tuzağa düşürebilir ve insanların o sefil çekingenliği ile şeref kaygısı onlara ne de pahalıya mal olur! Danışacak başka bir ruhani önderleri olmadığından, dini kuralları ve manastırlarının itibarını koruduklarını sanırlar. Şeytan, başka türlü tuzağa düşüremeyeceği ruhları avlamak için işte böyle düzenler kurar. Zavallı rahibeler başka bir günah çıkarıcı isteseler, derhal bunun tüm dini disiplini bozacağı söylenir; bu kişi başka bir Tarikatın rahibi olsa, Aziz Hieronymus kadar kutsal dahi olsa, onunla konuşmanın kendi Tarikatlarının tamamına bir hakaret olduğu ileri sürülür. Kızlarım, bu hususta size tanınan serbestlik için Tanrı'ya şükredin; zira çok sayıda rahibe danışamasanız da, mutat günah çıkarıcılarınızın yanı sıra görüşebileceğiniz ve size gereken ışığı sağlayabilecek kimseler vardır. [Not: 2 Kutsal Anne, hem sözlü olarak hem de kitaplarında kızlarına bilgili ve sağgörülü ilahiyatçılarla konuşmaya gayret etmelerini sık sık tembihlemiştir. Bu kutsal Tarikat tarafından öğretilen sağlam öğreti sebebiyle, bu amaç için Dominikenleri tavsiye etmiştir. (Fuente, cilt vi. 280, n. 3. Peder Giles Gonzalez de Avila'nın ifadesinden.)] Rabbimizin sevgisi için, Başrahibeden bu kutsal serbestliği muhafaza etmesini ve rahibelerin mutat günah çıkarıcılarının haricinde, hepsinin konuşup içlerini dökebilecekleri bilgili rahipler bulabilmeleri için Piskopostan ya da Bölge Yöneticisinden kalıcı bir izin almasını rica ediyorum; bilhassa kendi günah çıkarıcıları kutsal olsalar dahi büyük birer âlim değillerse. Tanrı esirgesin, şayet bir rahip yetersiz eğitim almışsa, ruhu ne denli ermiş görünürse görünsün ve belki de hakikaten öyle olsa bile, tarikat ehlinin bütünüyle tek bir rahip tarafından yönlendirilmesine meydan verilmesin. İlim her hususta büyük bir ışık verir; kimi insanlarda kutsallıkla bir arada bulunur. Rabbimiz duada size ne kadar büyük lütuflar ihsan ederse, ibadetleriniz, dualarınız ve diğer bütün vazifeleriniz konusunda iyi eğitilmiş olmaya o kadar çok ihtiyaç duyarsınız.

2. Her şeyin temelinin iyi bir vicdan olması gerektiğini bilirsiniz; kendinizi hafif günahlardan dahi kurtarmak ve en yetkin olanı yapmak için var gücünüzle çaba göstermelisiniz. Herhangi bir günah çıkarıcının bunu bildiği varsayılır, gelgelelim durum böyle değildir. Vaktiyle vicdani meselelerde bütün bir ilahiyat tahsilini tamamlamış birine danışmak zorunda kalmıştım; bana kimi meselelerin önemsiz olduğunu söyleyerek bana çok kötülük etti. Beni aldatmak niyetinde olduğundan ya da bunu yapmak için herhangi bir sebebi bulunduğundan değil, daha iyisini bilmediğindendi; o zamandan beri onun gibi iki üç kişiye daha rastladım. Her şey, Tanrı'nın yasasını yetkinlikle tutacak bir ışığa sahip olmamıza dayanır; dua bu temel üzerine sağlamca oturur; bu güçlü temel olmaksızın bütün bina eğri büğrü kalır. Dolayısıyla rahibelerin hem bilgili hem de kutsal olan kimselere danışmaları elzemdir,

Ruhani ve bilgili olmalıdır. Eğer günah çıkaran peder bütün bunlara sahip olduğunu iddia edemiyorsa, rahibelerin ara sıra başka birini görmelerine izin verilsin. Düzenli günah çıkaran pederlerinden başkasına günah çıkarmaları yasaksa, ruhları hakkında bahsettiğim türden kişilerden öğüt alsınlar. Daha da ileri giderek şunu söylemeye cüret ediyorum, günah çıkaran pederleri tüm bu niteliklere sahip olsa bile hemşireler bazen başka bir rahibe gitmelidir, zira o da yanılabilir ve hepsinin onun tarafından yanıltılması doğru olmaz. Bununla birlikte, itaate aykırı hiçbir şey yapılmamalıdır. Meseleler her zaman bir düzene sokulabilir ve tek bir ruha yardım etmek için her türlü zahmete katlanmaya değer, nerede kaldı ki birçok ruha yardım etmek.

3. Bütün bunlar, Tanrı aşkına hemşirelere bu teselliyi vermesi için bir kez daha yalvardığım Başrahibe'ye söylenmektedir; zira burada ruhtan başka hiçbir şey için rahatlık ve avuntu yoktur. Tanrı insanları farklı yollardan yönlendirir ve aynı günah çıkaran peder hepsini anlayamayabilir. Ne kadar yoksul olursanız olun, gerektiği gibi yaşarsanız, sizi yönlendirmeye ve teselli etmeye hazır kutsal kişilerin her zaman bulunacağına sizi temin ederim. Bedenlerinizi ayakta tutan ve onlara rızık veren Tanrı, ruhlarınızı aydınlatması ve diğerlerinden daha çok korktuğum bu illete bir çare getirmesi için iyi niyetli birini harekete geçirecektir. Şeytan günah çıkaran pederi ciddiyetsizliğe veya sizi herhangi bir konuda yanıltmaya teşvik ettiğinde, başka bir rahibe danışacağınızı bilirse, tutum ve davranışlarında daha tedbirli ve dikkatli olacaktır. Kötü olanın

manastıra bu girişi engellenirse, Tanrı'ya güveniyorum ki içeri asla giremeyecektir. Bu nedenle, Rabbimizin sevgisi uğruna, dönemin Piskoposundan rahibeleri bu konuda serbest bırakmasını rica ediyorum; zira onlar her zaman onun en itaatkâr evlatları olacaklardır ve iyi ile bilgili rahipler bulunabildiğinde bu izni geri çekmemesini dilerim. Böyle küçük bir kasabada bunlar çok geçmeden tanınacaktır. Başka günah çıkaran pederleri olsa bile, Piskopos hemşirelerin bu rahiplere günah çıkarmasına ve ruhani konularda onlara danışmasına izin versin. Bunun birçok nedenden ötürü yerinde olduğunu ve sahip olabileceği herhangi bir sakıncanın, aksi takdirde verilebilecek ciddi, gizli ve neredeyse telafisi imkânsız zararların yanında bir hiç olduğunu biliyorum. Manastırlarda, büyük bir titizlikle korunmazsa iyi kurallara riayet çabucak gerileme eğilimi gösterir. Kötü adetler bir kez başladığında, onları kökünden sökmek son derece zordur, çünkü kusurlar çok geçmeden alışkanlığa dönüşür.

4. Bahsettiğim şeyleri bizzat gördüm ve işittim; bu evde mükemmelliği ilerletmek için en uygun şeyin ne olduğunu düşünen deneyimli, bilgili ve kutsal kişilere danıştım. Bu hayatta bizi her yerde kuşatan pek çok tehlike arasında, hiçbir Vekilin [Not: Piskoposun veya Başyöneticinin tayin ettiği temsilci.] manastıra serbestçe girip çıkamamasını veya başkalarına böyle bir izin verememesini, yahut herhangi bir emir verememesini en güvenli yol olarak göreceğiz; aynı şekilde hiçbir günah çıkaran peder de böylesi bir yetkiye sahip olmamalıdır. Onlar, tespit edebilecekleri herhangi bir kusuru Üste bildirmek üzere evin dini kurallara bağlılığını, dindarlığını, iç ve dış esenliğini gözetmelidir, ancak kendileri üst olmamalıdır. Dediğim gibi, bunun en ihtiyatlı kural olmasını gerektiren ciddi nedenler vardır. Şapel rahibi, eğer uygunsa, mutat günah çıkaran peder olsun, ancak bir rahibenin ruhu için açıkça gerekliyse, Piskopos tarafından yetkilendirilmiş, bahsettiğim türden rahiplere günah çıkarmaya gidebilir. Eğer muhterem piskopos bu konuda Başrahibe'ye güvenebilirse, bunu onun takdirine bıraksın. Cemaat küçük olduğundan, bu durum fazla zaman almayacaktır. Bu, yalnızca benim tavsiyemle değil, itaati altında yaşadığımız piskoposun tavsiyesiyle bugünkü uygulamamızdır; zira birçok nedenden ötürü Tarikata tabi değiliz. Piskopos Don Alvaro de Mendoza, soylu bir aileden gelmektedir, Tanrı'nın büyük bir hizmetkârıdır, tüm dini kurallara riayete ve kutsallığa son derece olumlu yaklaşmaktadır. Hem ruhani hem de dünyevi konularda bu evin iyiliğini istemekte, ona büyük değer vermekte ve rahibelerin büyük bir mükemmelliğe erişmesini arzulamaktadır. Bu nedenle, tek gayesi Tanrı'nın yüceliği olduğundan, Rabbimizin onun yanılmasına izin vereceğini düşünmüyorum. Kendisi, ne kadar sefil olsam da benimle birlikte, uzun duaların ardından bu karara varan birçok bilgili, dindar ve deneyimli insanı bir araya getirdi. Gelecekteki Üstlerin, Tanrı'nın lütfuyla,

bu son derece önemli karara uymaları pek makuldür. Bu karar, Cenab-ı Hak'tan neyin en iyisi olduğunu kendilerine göstermesini içtenlikle niyaz ettikten sonra, kutsal adamlar tarafından dikkatli bir müzakere ile alınmıştır; şu anda bilinebildiği kadarıyla, bu düzenleme kesinlikle en iyisidir. Tanrı, kendi yüceliğine en uygun şekilde bu kurala riayet edilmesini sağlamaktan hoşnut olsun. Âmin.

BÖLÜM VI. [Not: Valladolid baskısı, 7. bölüm; El Escorial, 9. bölüm.]

Mükemmel sevgi konusuna geri döner.

1. Doğaüstü sevgi. 2. Yetkin ruhların başkaları için hissettiği sevgi. 3. Başkalarının sevgisini aramaktan vazgeçmeleri. 4. Bunun değersizliğini kavramaları. 5. Doğaüstü dostluk.

1. Konumdan çok uzaklaştım, fakat söylediğim şeylerin önemini kavrayan hiç kimse beni kınamayacaktır. Hemşirelerim, başkaları için hissetmemiz gereken ve bizim için meşru olan sevgiye, yani tamamen ruhani olarak adlandırdığım sevgiye dönelim. Neden bahsettiğimi anlayıp anlamadığından emin değilim. Her halükarda, bu sevgi hakkında fazla bir şey söylemeye gerek olmadığını düşünüyorum, zira çok az insanın buna sahip olmasından korkuyorum. Rabbimiz aranızdan birine bunu bahşettiyse, o kişi O'na şükretmeli ve içtenlikle övgüler sunmalıdır, çünkü büyük bir mükemmelliğe erişmiş olmalıdır ve belki de biz onun örneğinden faydalanırız. Bunun hakkında biraz konuşacağım,

faydalı olma ihtimali vardır; gerçi genel olarak hissettiğimiz diğer tür sevgidir, zira erdemi görmek, onu kazanmayı arzuluyorsak bizi onu sevmeye sevk eder. Tanrı bunu anlamamız ve elde etmeye çabalamamız için bize lütuf bahşetsin. İnşallah bunu bizzat ben de anlayabilirim, hele açıklamakta muvaffak olmayı çok daha fazla isterim; zira sevginin ne vakit ruhani, ne vakit kısmen tensel olduğunu pek bilemiyorum, bundan nasıl söz edeceğimi de bilmiyorum. Uzaktan bir ses duyan ama kelimeleri ayırt edemeyen bir kimse gibiyim; çünkü bazen ne yazdığımı anlamıyorum, yine de Rabbimiz bunun doğru olmasını lütfetmekten hoşnut kalıyor. Bazen anlamsız sözler sarf edebilirim, hiçbir şeyi iyi yapamamak benim tabiatımın en tabii halidir.

2. Bana öyle geliyor ki Tanrı bu dünyanın ne olduğunu, başka bir dünyanın varlığını ve bu ikisinin birbirinden ne denli farklı bulunduğunu, birinin ebedi, diğerinin ise yalnızca bir rüya olduğunu ruha açıkça gösterdiğinde; Yaratan'ı sevmekle yaratılanı sevmek arasındaki fark görüldüğünde (ki bu yalnızca tecrübeyle öğrenilebilir, bu hususta sırf bir fikir ya da kanaat sahibi olmakla değil, birinden ne kazanıldığını ve diğerinden ne kaybedildiğini idrak edip kanıtlayarak anlaşılabilir); ruh Yaratan'ın ne olduğunu ve yaratılanın ne olduğunu kavradığında, Rabbimizin duada Kendisinden öğrenmek isteyenlere ya da bu hakikatleri bildirmeyi seçtiği kimselere kesinlik ve kanaatle aşikâr kıldığı daha nice hakikatlerle birlikte anladığında, işte o vakit o ruh, henüz bu mertebeye erişmemiş olan bizlerinkinden pek farklı bir biçimde sever.

Kız kardeşlerim, bundan söz etmek size gereksiz görünebilir. Bunu zaten bildiğinizi söyleyeceksiniz. Dilerim Tanrı gerçekten bilmenizi, ameli olarak bilmenizi nasip etsin; öyle ki kalplerinize kazınsın ve bir "Memento" [Not: Ayin sırasındaki kısa anma duası] süresi kadar bile olsa asla unutmayasınız. Şayet biliyorsanız, Tanrı'nın böylesine kendine çektiği ruhların böyle bir sevgi duyduğunu söylemekle doğruyu dile getirdiğimi göreceksiniz. Bunlar cömert, asil ruhlardır; sahip olduğu güzellik ve cazibe ne olursa olsun, fani bir beden kadar sefil bir şeyi sevmekle yetinmezler. Bu manzarayı görmek onlara zevk verse ve bundan ötürü Yaratan'a hamdetseler de, bu gibi niteliklerin üzerinde durmaya gelince, asla! "Üzerinde durmak" ile kastım, bu ruhların bir kimseyi böylesi şeyler uğruna sevmesidir; zira bu onlara bir hiçliği, bir gölgeyi sevmek gibi görünür; sonrasında dehşetli bir mahcubiyete düşmeksizin Tanrı'ya O'nu sevdiklerini söylemeye cüret edemeyecek kadar büyük bir utanç duyarlar.

3. Bana böylesi kimselerin sevmeyi ya da kendilerine duyulan sevgiye karşılık vermeyi bilmediklerini söyleyeceksiniz. Ne olursa olsun, bu ikincisine pek aldırmazlar; sevilmekten ötürü tabiatları gereği anlık bir zevk duysalar da, akılları başlarına geldiğinde, bu hoşlantı kendilerine nasihatle yahut duayla yardım edebilecek birinden gelmedikçe bunun bir delilikten ibaret olduğunu görürler. [Not: Escorial el yazması, 10. Bölüm. Böylesi bir biçimde sevilmenin getirdiği büyük kazanca dair.]

Geri kalan her türlü sevgi onları usandırır, çünkü bunun hiçbir fayda sağlamayacağını, hatta kendilerine zarar verebileceğini bilirler. Yine de buna minnettar kalırlar ve dostlarını Tanrı'ya emanet ederek karşılık verirler; onun bağlılığını, geldiğine inandıkları Rabbimiz tarafından kendilerine yüklenmiş bir borç sayarlar. Kendilerinde sevilecek hiçbir şey görmediklerinden, başkalarının kendilerini Tanrı sevgisi uğruna sevdiğini düşünür ve onları ödüllendirmesini O'nun Yüceliğine bırakırlar, O'ndan bunu niyaz ederler. Böylece borçlarından kurtulmuş hissederler ve artık bunu düşünmezler. Kanaatimce, bize duyulan bu düşkünlük bizi kemale erdirebilecek kimseler tarafından hissedilmedikçe, sevilmeyi arzulamak çoğu zaman büyük bir körlüktür.

4. Dikkat ediniz, bir kimsenin sevgisini arzuladığımızda, bu her zaman menfaat ya da haz uğrunadır; oysa kâmil olanlar bütün dünyevi malları, zevkleri ve neşeleri ayaklar altına öyle bir almışlardır ki, tabir caizse isteseler dahi Tanrı'dan ve başkalarına O'ndan söz etmekten gayrı hiçbir şeye meyledemezler; öyleyse beşeri sevgi onlara ne kazanç sağlayabilir? Bu hakikati öylesine berrak bir biçimde idrak ederler ki, artık bunu umursamaz olurlar, bir zamanlar sevgilerine karşılık bulup bulamayacaklarına dair nasıl endişelendiklerini hatırlayarak bu düşünceye gülerler; çünkü sevgimiz ne kadar saf olursa olsun, karşılık bulmasını dilemek tabiidir. Gelgelelim bu karşılık samandan bir nesnedir, rüzgârın bir oraya bir buraya savurduğu havai bir hiçliktir; zira pek ziyade sevildikten sonra elimizde ne kalır?

Bu yüzden kâmil ruhlar, daha önce dediğim gibi, kendilerine faydası dokunabilecek kimseler müstesna, el üstünde tutulup tutulmadıklarına hiç aldırmazlar; zira insan tabiatı, hoşlanmadığı kimselere yardım etmekten çabucak yorulur. Böylesi kalplerin yalnızca Tanrı'dan gayrısını sevemeyeceğini yahut düşünemeyeceğini mi sanırsınız? Bilakis, başkalarını çok daha fazla, daha hakiki, daha cömert ve daha coşkulu bir muhabbetle severler. Tek kelimeyle, hakiki sevgi budur. Bu ruhlar, Yaratanlarına karşı bile, almaktan ziyade daima vermeye hazırdırlar. Bence bu, sevgi adını almaya layıktır; zira diğer bütün adi muhabbetler bu unvanı yalnızca gasbetmiştir.

5. Böyle kimseler gördükleri şeyi sevmiyorlarsa, neyi sevdiklerini merak edebilirsiniz. Gördükleri şeyi severler ve işittikleri şeyden etkilenirler, ancak onların gördükleri ve işittikleri şey kalıcı olandır. Birine değer verirlerse gözlerini bedene dikip kalmazlar, sevebilecekleri bir şey olup olmadığını görmek için hemen ruha bakarlar, yoksa da yeterince derine kazarlarsa madende altın bulacaklarını gösteren tohumlar veya eğilimler bulunup bulunmadığına bakarlar; bu ruhu severek hiçbir zahmetten usanmazlar, ona seve seve sunamayacakları hiçbir hizmet çok güç gelmez, çünkü ona olan sevgilerinin sürmesini dilerler, dostları erdeme ve Tanrı sevgisine sahip olmadıkça bunun imkânsız olduğunu bilirler.* İmkânsız olduğunu söylüyorum, karşılarındaki kişi kendilerine muazzam hizmetlerde bulunsa, hatta onlar için ölmeyi göze alsa ve elindeki her türlü iyiliği onlara yapsa bile:

* Resullerin İşleri 20:35, "Vermek, almaktan daha büyük mutluluktur."

doğal her türlü çekiciliğe sahip olsa bile, yine de iradelerini onu sevmeye ya da ona bağlı kalmaya zorlayamazlar. Bunların ne değerde olduğunu bilirler, tecrübeyle öğrenmişlerdir ve sahte parayla kandırılamazlar; zihinlerinin uyum içinde olmadığını görürler, dolayısıyla birbirlerini sevmeyi sürdüremezler, zira dostları Tanrı'yı sevmez ve O'nun yasasını tutmazsa, bağlılıklarının bu hayatla birlikte sona ermesinden ve farklı diyarlara gideceklerinden korkarlar. Rabbimizin içlerine hakiki hikmeti aşıladığı bu ruhlar, bu dünyada son bulan sevgiye hak ettiği değerden fazlasını vermezler, bilakis onu daha da değersiz sayarlar! Zevk, itibar ve zenginlik gibi dünyevi şeylere değer verenler için, sağladığı neşe ve eğlence hatırına dostlarının varlıklı olması bir kıymet taşır. Böyle şeyleri ayakları altına alıp çiğneyenler ise bu tür dostluklara pek az değer verir ya da hiç vermezler. Böyle birine karşı bir sevgi besliyorlarsa, bu ancak kendi ruhlarının onu sevebilmesi için onun ruhunu da Tanrı sevgisine eriştirme arzusudur, zira söylediğim gibi, başka hiçbir tür sevginin kalıcı olamayacağını, kendilerine pahalıya mal olacağını fark ederler. Bu nedenle dostlarına fayda sağlamak için her türlü çabayı gösterirler ve ona en ufak bir yardımda bulunmak için bin canı feda ederler. Ah, tüm sevginin Önderi ve yegâne iyiliğimiz olan İsa'yı böylece örnek alan paha biçilmez sevgi!

BÖLÜM VII. [Not: Valladolid baskısı, böl. viii.; Escorial, böl. xi.]

Ruhani sevgiyi ele almaya devam eder ve onu elde etmek için öğütler verir.

1. Doğaüstü sevginin bencillikten uzaklığı. 2. Sevilenin ebedi menfaatlerine duyulan gayret. 3. Bu sevginin yöneldiği kişiye sağladığı faydalar. 4. Başkaları için bu sevginin nasıl kazanılacağı. 5. Kendi kusurlarımızı hatırlamanın bizi başkalarına karşı merhametli kılması gerektiği. 6. Kusursuz sevginin nasıl uygulanacağı. 7. İyi bir örneğin sevginin en hakiki işareti olduğu. 8. Topluluklarda sevginin önündeki engeller.

1. Bu şefkatin ne denli tutkulu olduğunu görmek hayret vericidir! Ne gözyaşlarına, ne kefaretlere ve dualara mal olur! Yöneldiği kişiyi Tanrı katında hatırı sayılan herkesin şefaatine emanet etme gayreti ne kadar ivedidir! Dostunun ilerlemesi için ne dinmek bilmez bir arzu ve bu eksik olduğunda ne büyük bir huzursuzluk duyulur! Sevilen kişi ilerliyor gibi görünüp de sonra geri düşerse, ona kendini adamış olan dost hayatında huzur bulamaz; o pek sevdiği ruhun kaybolup gitmesi ve ikisinin sonsuza dek ayrılması korkusu ve daimi endişesi peşini bırakmadığından ne bir şey yer ne de uyur! Böyle kimseler bedenin ölümüne hiç aldırmazlar, bir nefesin elimizden almaya yettiği ve karşı koymaya gücümüzün yetmediği şeye bağlanmazlar. Dediğim gibi, bu sevgide hiçbir benlik düşüncesi yoktur; yegâne arzusu ve kaygısı, gözdesinin ilahi lütuflarla zenginleştiğini görmektir. Hakiki sevgi budur, sefil bir dünyevi sevgiye benzemez, gerçi bu sonuncusu kusurlu olmasa bile böyledir; zira meşru olmayan bir bağlılıktan Tanrı bizi korusun! En küçük illeti bile abartılamayacak kadar büyük olan kusursuz bir cehenneme karşı söz söylemekle kendimizi yormamıza gerek yok. Rahibeler, böyle bir sevgiyi asla anmamalıyız, var olduğunu bile hatırlamamalıyız, ister şaka yollu ister ciddi olsun adının anıldığını asla duymamalıyız ve huzurumuzda tartışılmasına izin vermemeliyiz. Tamamen değersizdir ve adının anılması bile bize zarar verebilir. Fakat ben, akrabalar ve dostlar arasında hissedildiği gibi, birbirimize karşı duyduğumuz meşru sevgiden söz ediyorum. Bütün endişemiz onların ölmemesidir; başları ağrısa bizim de canımız acır; acı çekseler bütün sabrımızı yitiririz ve diğer konularda da durum aynıdır. Ruhani sevgide ise böyle değildir; gerçi insani zayıflık nedeniyle bu sevgiyi hissedenler komşularının sıkıntısına bir an için üzülseler de, akıl yeniden hâkim olur; bu çilenin dostlarının ruhuna iyi gelip gelmediğini ve erdemini artırıp artırmadığını düşünürler; çileyi nasıl taşıdığını seyrederler; sıkıntıları vesilesiyle sevaba nail olsun diye Tanrı'dan ona sabır vermesini dilerler. Boyun eğdiğini görürlerse artık huzurları kaçmaz, kendilerini mutlu ve teselli bulmuş hissederler.* Kendi sevapları ve kazançları tamamen ona aktarılabilecek olsa, o acıyı onun çekmesine izin vermektense kendileri çekmeyi yeğleyecek olsalar da, ne keder ne de huzursuzluk duyarlar.

* Azize Teresa, dostlarının sıkıntıları onu ne kadar üzmüş olursa olsun her zaman neşeli görünürdü (Fuente, cilt vi. 310, no. 9). Mary of St. Francis'in ifadesi.

2. Bu sevgi, hayırlı Âşık İsa'nın bize duyduğu sevginin tıpkı aynısı gibi görünür; bu denli yararlı olmasının sebebi de budur, zira başkaları acı çekmeden mükâfatı alabilsin diye bütün ıstırabı kendi üzerine alır. Böyle canlar bunu fiilen yerine getiremeseler bile, yine de sözlerden ziyade eylemleriyle dostlarını doğru yola iletmeye gayret ederler. "Bunu fiilen yerine getiremeseler bile" diyorum; yani işin kendisi imkânsız olduğunda böyledir, çünkü sevdikleri kişi uğruna emek vermek ve ona fayda sağlamak için durup dinlenmeksizin çabalarlar. Böylesi bir sevgi, yöneldiği kişi için büyük bir nimettir; zira ya dostluk sona ermelidir ya da seven kişi, Aziz Augustinus için Azize Monika'nın yaptığı gibi, sevilenin de kendisiyle aynı yolda yürümesi lütfunu Rabbimizden elde edecektir. Böyle bir can sevdiklerine asla hileyle muamele etmez, onları azarlayarak engelleyebileceğine inanırken hata etmelerine göz yummaz; onları erdem bakımından zengin görme yönündeki ateşli arzusu sebebiyle, onlara bu azarlamayı yapmaktan asla geri durmaz. Dünyevi hiçbir şeye aldırış etmediği halde, bu amaca ulaşmak için hangi çarelere başvurmaz ki! Bunu yapmaktan kendini alamaz, ne dostlarına dalkavukluk edebilir ne de kusurlarını görmezden gelebilir. Ya onlar kendilerini düzeltmelidir ya da aralarındaki müşterek bağ sona ermelidir, zira bu can buna başka türlü katlanamaz, katlanmaması da gerekir; çünkü böylesine farklı gayeleri olan kimseler arasında savaştan başka bir şey olamaz. Böyle biri diğer herkese karşı kayıtsız kalabilse ve yalnızca kendine bakarak onların Tanrı'ya hizmet edip etmediklerine hiç aldırmasa da, dostlarına karşı böyle davranamaz; onlardaki hiçbir kusur ondan gizli kalmaz, en ufak çöpü bile görür. Doğrusu ben buna taşınması ağır bir haç derim. Böyle sevilen canlara ne mutlu ve böylesi bir dost buldukları gün ne kutludur!

3. Ey Tanrım! Merhametinle nasip et de pek çokları bana karşı böylesi bir sevgi beslesin. Rabbim, bunu kazanmayı, yeryüzünün bütün krallarının ve prenslerinin teveccühünü kazanmaya bin defa yeğlerdim; bu çok da yerindedir, zira böylesi bir sevgi dünyayı ayaklarımızın altına alıp çiğneyebilmemiz ve onun barındırdığı her şeyi hâkimiyetimiz altında tutabilmemiz için bizi dönüştürmeye var gücüyle çabalar. Hemşireler, şayet böyle kimselerle karşılaşırsanız, Başrahibe Anne sizi bir araya getirmek için her türlü gayreti göstermelidir. Onları dilediğiniz kadar sevin, böyle canlar pek çok değildir, fakat Rabbimiz onların mükemmelliğinin bilinmesini her zaman ister; insanlar size böyle bir yardıma gerek olmadığını, Tanrı'nın kâfi geldiğini söyleyecektir. Tanrı'nın dostlarıyla beraber olmak, O'na yakın kalmanın iyi bir yoludur; bizzat tecrübemle bildiğim üzere bunun çok büyük faydası vardır; zira bizzat Tanrı'dan sonra cehennemde olmayışımı böyle kimselere borçluyum. Tanrı katında benim için şefaatte bulunmalarını pek çok arzu eder ve bunu yapmaları için onlara yalvarırdım. Fakat biz konumuza dönelim.

4. Hepimizin sahip olmasını arzu ettiğim sevgi işte böyledir. Başlangıçta sevgimiz eksikli olsa da Rabbimiz onu yetkinleştirecektir. Mükemmel sevgiyi elde etmenin yolunu düşünelim. Başlangıçta sevgimize bir parça şefkat katsak da, bu özel bir dostluk derecesine varmadığı sürece bir zarar gelmez. Bazen sevgimizde bir parça şefkat göstermek, hatta bunu hissetmek gereklidir; hemşirelerimizin ne kadar ehemmiyetsiz olursa olsun pek çok sıkıntısına ve zayıflığına ortak olmalıyız. Bazen önemsiz bir mesele, bir kişiye, ağır bir haçın bir başkasına vereceği kadar acı verir. Hassas yaratılışlar, başkalarının gülüp geçeceği küçük sıkıntıları pek derinden hisseder. Ruhça daha güçlüyseniz bile, yine de komşularınıza acıyın ve onları yadırgamayın. Belki de iblis, sizi ağır çileler ve haçlarla kederlendirmek için harcadığından daha fazla çabayı onların duygularını bu şekilde incitmek için harcamıştır. Belki de Rabbimiz, bizlere başka türden sınamalar vermek için bizi bu ıstıraplardan esirgemektedir; o vakit belki de bize ağır bir haç gibi görünen ve hakikaten öyle olan şey, hemşirelerimize pek hafif görünecektir.

[Not: "Bu yüce Anne'nin yanında bulunup da teselli bulmayan kimse yoktu. Haçları karşısında herkes onda teselli bulurdu; daha fazlasını yapamadığında sözleri ve dualarıyla destek olduğu zayıfların çilelerine karşı derin bir şefkat duyardı" (Peder Peter of the Purification'ın beyanı: Relaciones historicas de los siglos xvi. y xvii. publicadas par la Sociedad de Bibliofilos espanoies, c. xxxii.)]

5. Böyle durumlarda başkalarını kendimize göre yargılamamalı, belki de hiçbir gayretimiz olmaksızın Rabbimizin bize daha büyük bir metanet bahşettiği bir zamanda kendimizi onlarla kıyaslamamalıyız; bilakis kendimizi en zayıf anlarımızla tartalım. Komşularımızın kederlerine ortak olmayı bilmek istiyorsak buna lüzum vardır. Haçları arzuladıkları için dertlerine ehemmiyet vermeyen daha yürekli canlar için bu bilhassa gereklidir. Bunlar, henüz zayıfken neler hissettiklerini hatırlamalı ve şayet bir gelişme gösterdilerse bunun kendi marifetleri olmadığını tefekkür etmelidirler. Aksi takdirde iblis, başkalarına duyduğumuz sevgiyi yavaş yavaş soğutabilir ve bir hatayı mükemmellik sanmamıza yol açabilir. Daimi dikkat ve uyanıklık gereklidir; Şeytan asla uyumaz ve bilhassa daha mükemmel canları gözetlerken gözünü her zamankinden çok dört açar; o vakit vesveseleri hiç olmadığı kadar sinsidir, çünkü başkalarını kullanmaya cesaret edemez ve biz pek tedbirli davranmadıkça, daha ne olduğunu anlamadan kötülük vuku bulmuş olur.

6. Kısacası, her zaman uyanık kalmalı ve dua etmeliyiz (Luka 21:36; "Bu nedenle her an uyanık durun"), zira dua, iblisin tuzaklarını keşfetmenin ve kendini ele vermesini sağlamanın en emin yoludur. İhtiyaç duydukları dinlenme vakitlerinde hemşirelerinize karşı candan davranın ve

’ Nizamname 27, 28. Hayat, böl. xiii. 1. İsa'dan Frances Hemşire der ki: "Kutsal Annemiz rahibeleri hoşnut etmeye öyle düşkündü ki bir gece, dinlenme vaktinde hücresine çekilmişken, ona 'Muhterem pederimiz/anamız [?] [Not: 'Reverence' unvanı kastedilmektedir] bizimle kalmayacak mı?' diye sorduğumda, her ne kadar kendi zevkine uymasa da tayin edilen vaktin tamamında onlarla kalırdı.® Diğer sevgi türü hakkında çok şey söylemek niyetindeydim, fakat tekrar düşününce,

sürdürdüğümüz hayat göz önüne alındığında bunun burada yeşeremeyeceğini düşünüyorum; bu nedenle, hemşireler her zaman tam anlamıyla kusursuz olmasalar da Tanrı'nın yardımıyla bu evdekiler arasında doğaüstü sevginin azalması tehlikesinin bulunmayacağını umarak bu konuyu bir kenara bırakıyorum. Rahibelerin birbirlerinin ihtiyaçlarına merhamet göstermesi doğrudur, ancak bu acımanın basiretsizce ya da itaate aykırı olmamasına dikkat edin. Başrahibe tarafından verilen emirler size sert görünürse, bunu alçakgönüllülükle bizzat kendisine söylemediğiniz sürece kimseye belli etmeyin, aksi takdirde çok büyük zarar verirsiniz. Hemşirelerinize ne zaman sempati duymanız ve acımanız gerektiğini iyi bilin; içlerinden birinde gördüğünüz göze çarpan herhangi bir kusurdan ötürü daima keder duymalısınız; böylesi bir durumda sevgi, sabırlı kalarak ve dehşete düşmeyerek kanıtlanır ve sınanır.^ Başkaları da sizin hem farkında olduğunuz kusurlarınıza hem de habersiz olduğunuz çok daha fazlasına bu şekilde katlanır. Sürekli olarak hemşireniz için Tanrı'ya dua edin;

'bize gelmiyor musunuz?' (bize gelmeyeceği söylenmişti), gülerek cevap verdi: 'Bunu istiyor musun kızım? Pekala, birlikte gidelim' dedi, geldi ve çok neşeliydi" {Fuente,

® Escorial baskısı, böl. xii. İçsel ve dışsal her şeyden kendimizi soyutlamanın büyük yararı üzerine.

onun kusurunun zıddı olan erdemi kusursuzca uygulamaya gayret edin. Bunu yapmak için kendinizi zorlayın, çünkü onun sözlerle, hatta cezayla asla ulaşamayacağı bir şeyi fiilen öğretebilirsiniz; oysa bu erdemin bir başkasında görülmesi onda derin bir iz bırakacaktır. Bu iyi bir öğüttür, onu unutmayın.

7. Kendi menfaatlerini hemşirelerininkine feda eden, tüm erdemlerde ve Nizamname'ye kusursuzca uymakta büyük ilerleme kaydeden o rahibe ne kadar da mükemmel ve samimi bir sevgi sergiler! Bunda, söylenebilecek ve bu evde kullanılmayan ve kullanılmaması gereken tüm o tatlı sözlerden çok daha fazla hakiki dostluk vardır; "Hayatım, ruhum, sevgilim!" ve insanların birbirine söylediği diğer ifadeler gibi. Sevgi dolu sözleri Güveyiniz için saklayın; O'nunla sık sık yalnız kalacaksınız ve Majesteleri bunların kullanımına izin verdiğinden hepsine ihtiyacınız olacak. Bunları O'na ne kadar çok tekrarlarsanız tekrarlayın, sizi aşırı duygusal yapmazlar ve bunları başka birine yöneltmeye gerek yoktur. Bu tür ifadeler fazlasıyla kadıncadır; sizin öyle olmanızı, hiçbir şekilde öyle görünmenizi değil, aksine yiğit ve metin olmanızı isterim. Elinizden geleni yaparsanız Tanrı sizi öyle güçlü kılacaktır ki erkekler size hayran kalacaktır. Bizi yoktan var eden Majesteleri için bu ne kadar da kolaydır!

8. Manastırın hizmetlerindeki işlerde başkalarının yükünü hafifletmek ve bunu kendi üzerimize almak, ayrıca hemşirelerimizin ruhi ilerleyişine sanki kendimizinmiş gibi sevinmek ve Tanrı'ya şükretmek büyük bir sevgi işaretidir. Bütün bunlar, beraberlerinde getirdikleri büyük hayır bir yana, Tanrı'nın lütfuyla tecrübe ederek öğrendiğimiz gibi, rahibeler arasındaki barış ve ahenge büyük ölçüde katkıda bulunur. Majesteleri bu güzel duyguyu artırmaktan hoşnut olsun; aksi bir durum korkunç olurdu ve bu kadar az sayıdaki insanın birbiriyle anlaşmazlığa düşmesi çekilmez olurdu, Tanrı korusun! Fakat böyle bir felaketin asla vuku bulmaması için burada Tanrı'nın lütfuyla tesis edilen tüm iyiliklerin yok edilmesi gerekir. İçinizden biri düşüncesizce söylenmiş sözlerden ötürü kırılacak olursa, derhal bunu telafi etsin ve bu hususta, ayrıca herhangi bir alışılagelmiş kusura, garez beslemeye, hususi dostluklara, öncelik arzusuna yahut itibar kaygısına karşı canla başla dua etsin. Bunu yazarken, herhangi bir rahibenin böyle bir şey hissedebileceği düşüncesiyle damarlarımdaki kan donuyor gibi oluyor; zira bu, manastırların başlıca belasıdır. Şayet gerçekten vuku bulursa, kendinizi mahvolmuş sayın; Güveyinizi evden sürdüğünüzü ve bir bakıma O'nu başka bir yuva aramaya zorladığınızı bilin, çünkü siz yüz çevirdiniz.

Hayat, böl. xxxi. 27. Azize, Enkarnasyon manastırındaki rahibelerin pelerinlerini katlardı.

12 P. Garcia de Toledo hakkında, Hayat, böl. xxxiv. 9 ve devamı.

Kendi varlığından O'na... Haşmetmeaplarına feryat edip yardım dileyin, zira sık sık günah çıkarıp Efendimizin Sofrasına katılmanız böylesi kötülüklerin önüne geçmiyorsa, aranızda bir Yahuda bulunmasından sakının. Başrahibe bu hususta son derece uyanık olsun, bunun vuku bulmasına zerre kadar meydan vermesin ve daha en baştan önüne geçsin, çünkü bütün dert de derman da buradadır. Yumuşaklık kafi gelmezse, ağır ceza versin. Şayet rahibelerden birinin fitneci olduğu anlaşılırsa, başka bir manastıra gönderilsin, Tanrı onun çeyizini tedarik eder. Bu vebayı defedin, dalları elinizden geldiğince budayın, bu da yetmezse kökünden sökün. Şayet bu yapılamıyorsa, böylesi bir kimsenin hapsedilmesi, bütün cemaatin bu amansız vebaya bulaşmasından katbekat hayırlıdır. Ne korkunç bir beladır bu! Bunun içeri girdiği bir manastırdan Tanrı bizi korusun! Oraya ateş düşüp hepimizi diri diri yakmasını buna yeğ tutarım. Fakat büyük ehemmiyetinden ötürü bu hususta bilahare daha etraflıca konuşmak niyetinde olduğumdan, yalnızca şunu söyleyeceğim, tarif ettiğim o kusursuz sevgiyle olmasa bile, aralarında anlaşmazlık çıkmasındansa, kız kardeşlerin birbirlerini ayrım gözetmeksizin şefkatle ve bunu açıkça gösteren bir muhabbetle sevmelerini yeğlerim. Kim olduğunu bildiğimiz Rabbimiz buna asla izin vermesin. Âmin.

YETKİNLİK YOLU. BÖLÜM VIII.

BÖLÜM VIII. [Not: Valladolid baskısı, 9. bölüm; Escorial, 13. bölüm.]

Gerek içsel gerek dışsal olsun, yaratılmış bütün şeylerden kendimizi soyutlamanın büyük faydalarından bahseder. Akrabalarıyla bağlarını koparıp dünyayı terk edenlerin elde ettiği büyük kazançları ve vazgeçtiklerinin yerine nasıl çok daha hakiki bir dostlukla karşılaşacaklarını ele alır.

1. Soyutlanma. 2. Akrabalarımıza duyduğumuz insani muhabbet.

1. Şimdi hissetmekle mükellef olduğumuz soyutlanmanın ne olduğunu tefekkür edeceğiz, şayet bu yetkin olursa, geriye kalan her şeyi de kapsayacaktır. "Geriye kalan her şeyi de kapsayacaktır" diyorum, zira yalnızca Yaradanımıza tutunur ve yaratılmış şeylere hiç aldırmazsak, Haşmetmeapları erdemleri içimize öyle bir akıtacaktır ki, elimizden gelen her şeyi peyderpey yerine getirerek mücadele edecek pek az şeyimiz kalacaktır, zira Rabbimiz bizi hem şeytanlara hem de bütün dünyaya karşı müdafaa edecektir. Size söylediğim gibi, O'nun iyiliğinde her şey mevcut olduğuna göre, kendimize hiçbir şey ayırmaksızın bütünüyle O'na teslim olmanın küçük bir kazanç olduğunu mu sanıyorsunuz? Bizi tek derdimizin bu olduğu burada bir araya getirdiği için O'na çok şükredin kız kardeşlerim. Bu hususta bana ders verebilecek durumda olan sizlere bunu neden anlattığımı bilemiyorum, zira itiraf ederim ki bu bakımdan arzu ettiğim ve olmam gerektiğini bildiğim mertebede yetkin değilim, hatta aranızda en kusurlu olan benim. Burada ele aldığım diğer bütün erdemler ve meseleler için de aynı şeyi söylemek durumundayım, zira bunlar hakkında yazmak, bunları tatbik etmekten daha kolaydır. Kaldı ki, çoğu zaman bunları layıkıyla yazmayı bile beceremeyebilirim, zira bazen insan bu gibi şeylerden ancak tecrübe vasıtasıyla doğru biçimde söz edebilir, dolayısıyla şayet muvaffak olursam, bu ancak onları kendi vasıflarımın zıddı olarak tarif etmekle mümkün olacaktır. Mamafih, ricanız üzerine, aklıma gelen bazı hususlara değineceğim. Aşikardır ki, burada hayatımız bütün dışsal şeylerden koparılmıştır, Rabbimiz, bizi hiçbir engel olmaksızın Kendine çekebilmek için, bizi bu dünyaya esir edecek her şeyden mahrum bırakmak istiyor gibidir. Ey Yaradanım ve Hükümranım! Ben bu büyük şerefe nasıl layık oldum? Sanki bize daha çok yaklaşabilmek için vesileler aramış gibisin. Merhametin hakkı için, Seni kaybetmemize izin verme. Ey kız kardeşlerim! Tanrı aşkına, Rabbimizin buraya getirdiği kimselere ne denli emsalsiz bir lütufta bulunduğunu tefekkür edin. Her biriniz bunu kendi nefsinde idrak etsin, zira Haşmetmeapları on iki rahibeden biri olarak onu seçmiştir. Ve seve seve benim yerime geçecek, benden çok daha iyi durumda olan ne kadar çok, ne muazzam bir kalabalık tanıyorum! Yine de Rabbimiz, buna hiç layık olmayan bana bu lütfu bahşetti. Mübarek olasın ey Tanrım, melekler ve bütün yaratılmışlar Sana hamdetsin, zira bana bahşettiğin diğer pek çok lütufta olduğu gibi, bu lütfa da hiç mi hiç layık değildim. Bir rahibe olma çağrısı muazzam bir lütuftu, oysa ben o kadar fena biriydim ki bana güvenemezdin ya Rab. Bir cemaat arasında bulunsaydım, kabahatim hayatım boyunca o denli göze çarpmazdı ve tıpkı bunca yıldır yaptığım gibi onu gizlerdim, fakat Sen ya Rab, beni o kadar az kişinin bulunduğu bir yere getirdin ki, günahlarımın fark edilmemesi imkânsız gibi görünüyor. Daha iyi bir hayat sürebileyim diye beni her türlü kötülük ihtimalinden uzaklaştırdın. Bu yüzden itiraf ederim ki ya Rab, kusurlarımın hiçbir mazereti yoktur ve beni bağışlaman için merhametine her zamankinden daha çok muhtacım.

2. Unutmayın kız kardeşler, şayet yeterince iyi olmazsak başkalarından katbekat fazla kabahatli oluruz, bu sebeple burada tatbik edilenleri yerine getirecek bir ruh metanetine sahip olmadığını önceden hisseden kişiye, yeminini etmeden önce bunu dile getirmesi için hararetle yalvarıyorum. Rabbimize belki de aynı derecede iyi hizmet edilebilecek başka manastırlar da vardır. Haşmetmeaplarının burada bir araya getirdiği bu küçük cemaatin huzurunu kaçırmasın. Bir rahibenin hısımlarının sohbetinden zevk almasına müsaade edilen pek çok manastır vardır, burada ise akrabalar kabul edilirse, bu sadece onların kendi menfaati içindir. Şahsi zevki için akrabalarını görmek isteyen ve şayet ruhani şahsiyetler değillerse, ikinci ziyaretlerinde onların meclisinden usanç duymayan bir kız kardeş

ruhuna yardım eden kimseler, onun kusurlu olduğunu ve bağlarından kopmadığını bilmelidir; o iyi değildir, ruh özgürlüğüne yahut tam bir huzura kavuşamayacaktır, bir hekime muhtaçtır. Değişmedikçe ve iyileşmedikçe bu eve uygun olmadığını açıkça söylerim. Bildiğim kadarıyla en iyi çare, çokça dua ederek Tanrı'dan bu lütfu elde edene ve kendini bu bağdan kurtulmuş hissedene dek akrabalarıyla hiçbir görüşme yapmamasıdır. Akrabalarını kabul etmek bir rahibe için çile haline geldiğinde, şüphesiz onların iyiliği için onları bazen görebilir, zira kesinlikle onlara faydası dokunacak ve kendine hiçbir zarar gelmeyecektir; fakat onlara pek düşkünse, onların dertleri kendisini derinden etkiliyorsa ve dünyadaki başarılarına seviniyorsa, kendine zarar vereceğinden ve onlara hiçbir hayrı dokunmayacağından emin olsun.

BÖLÜM IX.

Dünyayı terk edenler bunu yapmakla fayda bulur ve daha gerçek dostlar kazanırlar; ancak bu, kendimizi de terk etmedikçe kafi gelmez.

1. Akrabalarımızı çok görmenin verdiği zarar. 2. Onlardan kopuş. 3. Tanrı bize muhtaç olduğumuz dostları sağlayacaktır. 4. Ruhani ve bedeni kopuş.

1. Ah, biz din ehli, akrabalarımızı çok görmenin bize ne denli zarar verdiğini bir anlayabilseydik, onlardan nasıl da kaçardık! Bunun bize ne zevk verebileceğini göremiyorum, zira ruhani hayatımıza verdiği zararı bir yana koysak bile, bize ne gibi bir teselli yahut avuntu sağlayabilir ki? Onların eğlencelerine ortak olamayız, bu bizim için meşru da olmazdı; oysa onların mutsuzluklarına kederleniriz ki bu dert çoğu zaman onlardan ziyade bizi üzer. Bedenin elde edebileceği herhangi bir rahatlığın bedelini ruhun ve manevi fakirliğin pek ağır ödediğine sizi temin ederim. Sizler burada bu dertten azadesiniz, zira her şey ortaktır ve hiç kimse şahsi bir hediye kabul edemez, verilen tüm sadakalar genel olarak topluluğa verilir; bu sebeple akrabalarınıza verdikleri şeyin karşılığını ödeme yükümlülüğünüz yoktur ve bildiğiniz gibi Rabbimiz hepimizin rızkını birlikte verir.

2. Hısımlarımızla bir arada bulunmanın bize ne denli zarar verdiğini görmek beni hayrete düşürüyor. Buna bizzat şahit olanlar müstesna, inanılır gibi değildir; gelgelelim bütün azizler bunu hatırlayıp bu hususta pek çok şey yazmışken, bu yetkinlik günümüz din ehli tarafından, en azından büyük bir kısmı tarafından nasıl da unutulmuş görünmektedir! Tanrı uğruna her şeyi terk ettiğimizi söyleyen bizler, şayet her şeyin başı olan akrabalarımızla bir arada bulunma halinden vazgeçmiyorsak, bu dünyada neyi terk ettiğimizi bilemiyorum. İşler öyle bir raddeye geldi ki bir din ehlinin akrabalarına düşkün olmaması ve onları sık sık görmemesi bir kusur sayılır oldu. Size bunu söyler ve gerekçelerini öne sürerler. Bu evde kızlarım, size söylediğim gibi, Kilise için şefaatte bulunduktan sonra akrabalarımız için de çokça dua etmeliyiz, bu son derece doğrudur; fakat bunu yaptıktan sonra, sevgimizi başkalarından ziyade onlara yöneltmek tabiatımız gereği olduğundan, onları elimizden geldiğince hafızamızdan silmeliyiz. İnsanların dediğine göre akrabalarım bana pek düşkündü ve ben de onları beni unutmalarına izin vermeyecek kadar çok severdim. Ne var ki hem kendi tecrübemden hem de başkalarının tecrübelerinden öğrendim ki (evlatlarına yardımı ancak pek nadir durumlarda esirgeyen ana babalar müstesna), muhtaç olduğumda bana en az yardım edenler kendi hısım ve akrabam olmuş, imdadıma yetişenler ise Tanrı'nın kulları olmuştur. Bununla birlikte, anamız ve babamız bizden teselli beklediğinde onlardan uzak durmamamız doğru olandır; bu, tam bir kopuşla bağdaşır. Aynı şey kardeşlerimiz için de geçerlidir.

3. İnanın bana hemşirelerim, şayet Tanrı'ya gerektiği gibi hizmet ederseniz, O'nun size göndereceği o kullarından daha iyi bir akraba bulamazsınız. Bunun doğruluğuna kaniyim ve eğer doğru olduğunu bildiğiniz şeyi yaparsanız (zira başka bir yol tutmak, gerçek Dostunuza ve Eşinize karşı vazifenizi ihmal etmek olur), çok kısa bir zamanda bu ruh özgürlüğünü elde edeceğinizden emin olabilirsiniz. Sizi yalnızca O'nun rızası için seven ve tüm akrabalarınızdan daha güvenilir olan kimseler sizi asla terk etmeyecektir; hiç ummadığınız yerlerde babalar ve kardeşler bulacaksınız. Zira bu sonrakiler mükâfatlarını Tanrı'dan bekledikleri için bize yardım ederler, öncekiler ise karşılığı bizden beklediklerinden, yoksulluğumuzu ve acizliğimizi gördüklerinde bize yardım etmekten çabucak usanırlar. Bu her zaman vuku bulmasa da bu hayattaki kaide budur; kısacası, dünyanın hali böyledir! Biri size bunun aksine davranmanın bir fazilet olduğunu söylerse, ona inanmayın. Böyle bir tutumdan doğacak bütün zararları size anlatmam uzun sürer; benden daha iyi bilen başkaları bu konuda yazmış olduğundan bu kadarı kafi gelecektir. Bütün kusurlarıma rağmen bunu bu kadar iyi anlıyorsam, daha ruhani kimseler bunu kimbilir ne kadar daha iyi kavrıyordur! Dediğim gibi, başka yerlerde bu mesele üzerine çok şey yazılmıştır, birçok kitap neredeyse başka hiçbir konuyu ele almaz. Azizlerin bize dünyadan kaçmamızı tavsiye etmekle doğru yaptıklarına şüphe yoktur. Size söylediğime inanın, bize en sıkı yapışan ve silkip atması en güç olan şey, akrabalarımızın sevgisidir.

4. Dolayısıyla, bu ayrılmaya yardımcı oluyorsa memleketlerini terk edenler doğru olanı yaparlar; bana göre bu ayrılma, bedensel bir kopuştan ziyade, ruhun kararlılıkla iyi İsa'ya, Rabbimize sarılmasında ve her şeyi O'nda bulduğu için geri kalan her şeyi unutmasında yatar. Fakat bu hakikate ikna olana dek hısımlarımızdan uzak durmak büyük bir yardımcıdır. Daha sonra, belki de onların arasında bulunmamız Tanrı'nın iradesi olabilir; o vakit eskiden sevincimizi bulduğumuz yerde çarmıhımızı bulabiliriz.

BÖLÜM X

Kendimizden de kopmadıkça bu feragatin yeterli olmadığına, bu erdem ile alçakgönüllülüğün nasıl bir arada gittiğine dair.

1. Kendi iradesinden kopuş. 2. Alçakgönüllülük ve nefsi öldürme. 3. Bunların etkileri. 4. Sağlığa kayıtsız kalmak nefsi öldürmenin ilk adımıdır. 5. Nefsi öldürme ve sağlık kaygısı. 6. Manastırlarda Nizamın gevşetilmesi.

1. Dünyadan ve kendi hısımlarımızdan ayrılarak, mutlak bir yoksulluk hali içinde ve anlattığım koşullar altında bu manastıra kapanmışken, sanki her şeyi yapmışız da mücadele edecek hiçbir şey kalmamış gibi görünebilir. Ah kız kardeşlerim, kendinizi fazlaca güvende hissetmeyin, uykuya dalmayın! Kapılarını, içeride bulunan hırsızlara karşı sımsıkı sürgüledikten sonra huzur içinde dinlenmeye çekilen bir adama benzersiniz. Evde yaşayan hırsızın hırsızların en beteri olduğunu işitmediniz mi? (Matta 10:36).

Tabiatımız daima aynıdır; en büyük dikkati göstermezsek ve her birimiz kendi iradesine sürekli karşı çıkmayı en acil işi haline getirmezse,

[Not: Valladolid baskısı, 11. bölüm; Escorial, 15. bölüm. Daha önce anlatılan kusursuz sevgi ve kopuş erdemlerine eşlik eden alçakgönüllülüğü ele alır.]

ruhlarımızın hiçbir dünyevi, kurşun ağırlıkla engellenmeksizin Yaratanlarına yükselebilmesi için aradığımız o kutsal ruh özgürlüğünden bizi alıkoyacak pek çok şey çıkacaktır.

2. Buna yönelik değerli bir yardım, değersiz olandan sevgimizi çekip ebedi olana bağlayabilmemiz için, her şeyin boşluğunu ve ne denli çabuk geçip gittiğini sürekli hatırlamaktır. Bu vasıta yetersiz gibi görünse de, sizi temin ederim ki ruha büyük bir güç verir. En önemsiz meselelerde dahi kendimizi dikkatle gözetmeliyiz, bir şeye bağlandığımızda düşüncelerimizi ondan çevirmeli ve Tanrı'ya dikmeliyiz. Bunu yapabilmemiz için Majesteleri bize yardım edecektir; bu manastırda bunun büyük kısmının bizim için zaten yapılmış olması da O'nun büyük bir lütfudur. Kendimizden kopmak ve kendi irademize karşı çıkmak çetin bir mesele olduğundan, aradaki bağ pek sıkı ve benlik sevgisi de pek güçlü bulunduğundan, alçakgönüllülük şimdi yerini bulacaktır. Bu erdem ile feragat bana her vakit birbirine eşlik eder gibi görünür; onlar ayrılamaz iki kız kardeştir.

[Not: Azize Teresa katı bir yoksulluk uygulardı ve rahibelerin kullanımlarına verilen küçük bir eşyaya bile bağlanmalarından hoşlanmazdı. Bu yüzden sık sık hücrelerini, dua kitaplarını değiştirtirdi.]

[Not: Escorial baskısı, 16. bölüm. Hastalık sırasında nefsi öldürmeye dair.]

Terk etmenizi salık verdiğim hısımlar bunlar değildir; onlara sarılın ve onları sevin, asla onlarsız görülmeyin.

3. Ey yüce erdemler! Bütün yaratılmışların hükümdarları, dünyanın kraliçeleri, bir an bile sizsiz yaşamamış olan Öğretmenimiz İsa Mesih tarafından canıgönülden sevilen, bizi şeytanın tüm tuzaklarından ve bağlarından kurtaranlar! Size sahip olanlar öne atılıp tüm cehennemle, bütün dünyayla ve onun ayartılarıyla savaşabilir! Korkmasınlar, çünkü "Göklerin Melekûtu onlarındır" (Matta 5:3); dehşete kapılmaları için hiçbir sebep yoktur, zira her şey kaybolsa da umursamazlar, bunu kayıp da saymazlar, yegâne korkuları Tanrılarını gücendirmektir; kendi kusurları yüzünden onları yitirmesinler diye bu erdemleri ruhlarında muhafaza etmesi için O'na yalvarırlar. Bu erdemlerin, sahiplerinin gözünden gizlenme gibi bir hususiyeti olduğu doğrudur; öyle ki aksi kendisine ne kadar söylenirse söylensin, onlara sahip olduğuna asla inanmaz. Yine de onlara öylesine büyük değer verir ki, onları kazanmak için daima çabalar ve böylece onlarda daha da yetkinleşir. Bu erdemlerin sahibi, kendisiyle konuşanlara farkında olmadan onları çok geçmeden belli eder.

4. Fakat Yücelik Kralı tarafından böylesine yüceltilmiş, O'nun tüm zahmetleri ve acılarıyla örneklendirilmiş olan alçakgönüllülüğü ve nefsi öldürmeyi övmeye kalkışmak benim için ne büyük bir cüret! Mısır Diyarından kaçmak için elde etmeye çabalamanız gereken erdemler işte bunlardır.

Kızlarım, bunlara sahip olduğunuzda kudret helvasını bulacaksınız, o vakit her şey size tatlı gelecektir, dünya onları ne kadar acı bulursa bulsun, sizin için lezzetli olacaklardır. İlk çabamız bedenlerimizi sevmeyi bırakmak olmalıdır, bazılarımız doğası gereği kendine düşkündür, bu yüzden bu hiç de kolay bir iş değildir. Rahibe olduğumuz düşünüldüğünde, diğer insanlarda olduğu gibi, bu iki şeyin bize ne denli büyük bir mücadeleye mal olması şaşırtıcıdır. Bazılarımız manastıra yalnızca hayatta kalmak, bedenlerimize elimizden geldiğince bakıp onları şımartmak için girmişiz gibi düşünüyor görünmektedir ve bu durum başlıca zevkimizi teşkil etmektedir. Doğrusunu söylemek gerekirse, burada bunu tatbik etmek için çok az fırsat vardır, fakat ben sizin böyle bir şeyi arzulamanızı bile istemem. İnanın ki rahibelerim, siz buraya Mesih uğruna kendinizi şımartmaya değil, O’nun için ölmeye geldiniz. Şeytan, Kural’a riayet edebilmek için kendimize iyi bakmamız gerektiği fikrini aklımıza sokar. Böylesi rahibeler sağlıklarını korumak konusunda öylesine aşırı bir kaygı duyarlar ki Kural’a uyabilmek adına, onu tek bir ay, hatta belki de tek bir gün bile yerine getiremeden ölürler. Şayet hayattaki gayemiz iyi bir sağlık olsaydı, buraya neden geldiğimizi bilemezdim. Bu hususta tedbirsizlik edeceğimizden korkmaya lüzum yoktur, zira günah çıkaran pederlerimiz nefis terbiyesiyle kendimizi öldüreceğiz diye hemen korkuya kapılırlar, keşke Kural’a riayetteki diğer kusurlarımız da bize böylesi bir basiretsizlik kadar nefret verici gelseydi.

5. Bunun aksini yapanların yazdıklarıma hiç kulak asmayacaklarını biliyorum; başkalarını kendime bakarak yargıladığımı söyleseler de umurumda değil, ki bu da yeterince doğrudur. Kendileri asla bu şekilde davranmadıkları için sözlerime gücenecek olan rahibelerden ziyade, benim gibi davrananların sayısının daha çok olduğuna eminim. Rabbimizin narin bünyelere sahip olmamıza bu yüzden izin verdiğine inanıyorum; en azından kendi adıma, böyle yapmakla bana büyük bir merhamet gösterdi, çünkü kendimi şımartacağım kesin olduğundan, bunun için bir mazeretim olmasını diledi. Bazılarının bu konuda kendilerini nasıl paraladıklarını görmek güldürücüdür. Bazen ölçüsüzce ve basiretsizce nefis terbiyesi yapma çılgınlığına kapılırlar, bu bir gün kadar sürer, ardından şeytan kafalarına nefis terbiyesinin onları hasta ettiği fikrini sokar, böylece bundan sonra, Kural emrettiğinde dahi, kendilerine zarar verdiğini gördükleri gerekçesiyle bunu bir daha asla yerine getirmezler. Kural’ın bize hiçbir zararı dokunmayacak olan sessizlik gibi en ufak noktalarına bile itaat etmeyiz. Başımızın ağrıdığını zannettiğimiz anda, yine bizi öldürmeyecek olan koro duasından geri kalırız. Bir gün ağrıyor diye gitmeyiz, ertesi gün ağrımıştı diye ve sonraki üç gün de tekrar ağrımasın diye gitmeyiz, fakat kendimize nefis terbiyeleri uydurmayı severiz, öyle ki sonunda ne onu ne de ötekini yaparız. Bazen kendimizi daha güçlü hissederiz, yine de nefsimizi köreltmek zorunda olmadığımızı, izin almış olmakla bundan böyle her şeyden muaf tutulduğumuzu düşünürüz.

6. Başrahibenin bu muafiyetleri neden verdiğini sorabilirsiniz. Şayet bedeninizin durumunu görebilseydi, belki de reddederdi, fakat siz ona bunlara ihtiyaç olduğunu söylersiniz, doktor da davanızı destekler, bir arkadaşınız ya da akrabanız da yanı başınızda ağlayıp durur; zavallı Başrahibe bazen fazlasının istendiğini görse de elinden ne gelir? Sevgi ve şefkatten yoksun kalma korkusuyla vicdan azabı çeker ve kendisi hata yapacağına sizin yanılgıya düşmenizi yeğler, hem sizi sert bir biçimde yargılamak da haksızlık gibi görünür. Ah, bu şikâyetler! Tanrı yardımcımız olsun, hem de rahibeler arasında! Bunu söylediğim için Tanrı beni bağışlasın, fakat artık bunun bir adet haline geldiğine inanıyorum. Bir keresinde böyle bir vaka görmüştüm, bir rahibe başının ağrıdığını söyledi ve bundan çokça yakındı. Mesele araştırıldığında, başında hiçbir ağrı hissetmediği, bedeninin başka bir yerinde acı çektiği anlaşıldı. Böyle şeyler zaman zaman burada da vuku bulabilir, bu yüzden sizi şimdiden uyarıyorum, zira şeytan bizi sağlığımızı kaybetme korkusuyla bir kez sindirmeye başlarsa, hiçbir şey yapamayız. Bütün vazifelerimizi yerine getirebilmemiz için Tanrı bize basiret versin. Âmin.

HASTALIK.

BÖLÜM XI. [Not: Valladolid baskısı, 12. bölüm; Escorial, 17. bölüm.]

Nefsi köreltmeyi ele almaya devam eder ve bunun hastalık sırasında nasıl kazanılacağını açıklar. Tanrı’yı gerçekten seven birinin bu hayata ne kadar az değer vermesi gerektiği.

1. Bir din mensubunun hastalık sırasında nasıl davranması gerektiği. 2. Dünyada yaşayanların çektiği ıstıraplar. 3. Bedenlerimize nasıl hâkim olunacağı. 4. Gereken sarsılmaz kararlılık.

1. Önemsiz rahatsızlıklarımız için durmaksızın sızlanıp durmak, rahibelerim, bana son derece büyük bir kusur gibi görünmektedir. Elinizden geliyorsa bunlardan hiç bahsetmeyin. Hastalık ağır olduğunda zaten kendiliğinden bellidir, bu, kendini derhal belli eden bambaşka bir şikâyet türüdür. Unutmayın, sayınız azdır ve şayet aranızdan birinde bu alışkanlık varsa, aranızda sevgi ve şefkat hüküm sürse dahi, diğer herkesi usandıracaktır. Rahatsızlık gerçekse, bundan bahsedin ve gereken çarelere başvurun, şayet benlik sevgisini yitirmişseniz, kendinizi şımartmaktan öylesine hoşlanmayacaksınızdır ki gerekenden fazlasını isteme ya da haklı bir sebep olmaksızın şikâyet etme tehlikesi kalmayacaktır. Sahici bir sebep olduğunda bunu dile getirmekle doğru olanı yaparsınız, bu, izinsiz fazladan bir şey almaktan çok daha iyidir ve rahibelerinizin size acımaması çok yanlış olurdu. Eminim ki, dua ve sevgi ne kadar az bir derecede olursa olsun nerede hâkimse, orada

rahibeler birbirlerinin ihtiyaçlarını fark edecek ve gerekli çareler ile özen hiçbir zaman eksik olmayacaktır.* Kadınların çekebileceği ufak tefek rahatsızlıklara gelince, bunlardan şikâyet etmeyi aklınızdan bile geçirmeyin, çoğu zaman bunlar yalnızca şeytanın fısıldadığı, gelip geçici kuruntulardır ve (Tanrı dışında) bunlardan söz etme alışkanlığından kurtulmazsanız, sonu asla gelmez.

2. Bunun üzerinde ısrarla duruyorum çünkü bizim için çok önemli olduğunu ve manastırlardaki disiplini büyük ölçüde gevşetmeye meyilli şeylerden biri olduğunu düşünüyorum. Bedenin şöyle bir kusuru vardır, ona ne kadar çok verirseniz, o kadar fazlasını ister. Rahatlığa ne kadar düşkün olduğuna ve ne kadar az ihtiyaç duyulsa da onu elde etmek için ne bahaneler öne süreceğine şaşarsınız; zavallı ruhu aldatır ve ilerlemesine engel olur. Ne kadar çok yoksul insanın hasta olduğunu ve dert yanacak kimselerinin bulunmadığını hatırlayın, yoksulluk ile rahatlık bir arada yürümez. Kocalarını rahatsız etmemek adına, çektikleri ağır hastalıklar ile

* Azize Teresa bir manastıra vardığında ilk iş olarak Kutsal Efkaristiya'yı ziyaret ederdi. Ardından, şayet hasta bir rahibe varsa derhal onu görmeye gider, onun adına pek çok hayır işi yapardı. Başrahibelere, gerektiğinde hastalara büyük özen göstermelerini buyururdu. (Fuente, cilt vi. 308, n. 2.) Kutsal Meleklerin Katherina'sının İfadesi.

acı veren çilelerden söz etmeye cesaret edemeyen, bildiğim kadarıyla birçoğu hayatta iyi bir mevkide bulunan nice evli kadın olduğunu da düşünün. Ben bir günahkârım ama hayır, buraya onlardan daha iyi muamele görmek için gelmedik! Dünyanın büyük dertlerinden ne kadar da uzaksınız; öyleyse herkesin haberi olmadan, Tanrı sevgisi uğruna ufak bir şeye katlanmayı öğrenin. Bir kadın mutsuz bir evlilik yaptığında, kocası öğrenir korkusuyla bunu ne dile getirir ne de feryat eder, çok bedbahttır ama kimseye sırrını açmaz; öyleyse bizler, günahlarımız için O'nun bize gönderdiği bazı dertleri Tanrı ile aramızda bir sır olarak saklamayacak mıyız? Kaldı ki bundan söz etmek yükümüzü de hafifletmez.

3. Söylediklerim, yüksek ateşle seyreden ağır hastalıklar için geçerli değildir, gerçi öyle durumlarda bile makul ve sabırlı olmanızı rica ederim;* ancak başkalarını rahatsız etmeden ayakta geçirebileceğimiz hafif rahatsızlıkları kastediyorum. Peki ya bu yazılanlar manastır dışından biri tarafından okunursa ne olacak? Bütün rahibeler benim hakkımda ne der? Bir kimsenin düzelmesine yardımcı olabileceksem, buna seve seve katlanırdım! Şayet bir rahibe durmadan şikâyet ederse, sonunda hekim onun sözlerini doğrulasa bile, kardeşleri gerçekten hasta olduğunu söyleyen başka hiçbir kimseye inanmaz olur. Ne var ki yalnızca kızlarıma hitap ettiğimden, yazdıklarım için beni bağışlayacaklardır. Yaşamlarını örnek aldığımızı ikrar ettiğimiz kadim münzevi aziz Babalarımızı hatırlayalım; Tanrı'dan başka dert yanacak kimseleri olmaksızın ne çilelere, ne yalnızlığa, ne soğuk ve açlığa, ne kavurucu güneşe ve sıcağa katlandılar! Demirden yapıldıklarını mı sanıyorsunuz?* Onlar da bizim gibi etten ve kemiktendi. İnanın bana kızlarım, bir kez zavallı bedenlerimize boyun eğdirmeye başladığımızda, bizi o kadar rahatsız etmezler. Yalnızca gerekli olana dikkat etmeniz yeterlidir. Mutlaka lazım olmadıkça, fazladan hiçbir şey arzu etmeyin.

4. Bir defaya mahsus olmak üzere kendimizi ölüme ve hastalığa teslim etmeye kesin karar vermedikçe, hiçbir şey başaramayız. Bunlara dair her türlü korkuyu üzerinizden atmaya ve ne olursa olsun her şeyi Tanrı'nın ellerine bırakmaya gayret edin. Ölsek ne çıkar? Bedenlerimiz bizimle kaç kez alay etmedi ki? Bir defa da biz onlarla alay edelim. Bana güvenin, bu karar idrak edilebileceğinden çok daha mühimdir; zira buna sadakatle bağlı kalarak ve bir alışkanlık haline gelene dek azar azar uygulayarak, Tanrı'nın lütfuyla bedene üstün geleceğiz ve sizler de söylediğimin doğruluğunu bizzat tecrübe edeceksiniz. Böylesi bir düşmana karşı kazanılan zafer, hayat mücadelesini aşmamıza fazlasıyla yardımcı olur. Buna muktedir olan O olduğuna ve her hususta O'nun lütfuna muhtaç olduğumuza göre, Tanrı bunu bize bahşetsin, Kendi rızası için bunu gerçekleştirsin.

* Mesih'e Benzemek, 1. kitap, 18. bölüm, 2. Azize Teresa Contemptus Mundi başlığı altında, Luis de Granada tarafından çevrilen ve 1536'da Sevilla'da, ardından 1544'te Lizbon'da ve 1548'de Alcala'da basılan Mesih'e Benzemek eserini biliyordu. 1490'da basılmış daha eski bir İspanyolca çevirisi de mevcuttur.

Eminim ki bu fethin kıymetini ancak onunla sevinenler takdir edebilir; bu kıymet öylesine büyüktür ki böylesi bir barış ve nefis hâkimiyetini elde etmek uğruna çekilmiş hiçbir acıdan ötürü kimsenin pişmanlık duyacağına inanmıyorum.

BÖLÜM XII.

Tanrı'yı gerçekten seven birinin hayata veya itibara pek az ehemmiyet vermesi gerektiğine dair. Yetkinlik peşinde koşan birinin itibar ve şerefi hor görmesi gerektiğine dair.

1. Başka her şeyden vazgeçen dindarların kendilerinden de vazgeçmeleri gerektiği, 2. Dini hayatın bir şehitlik olduğu, 3. Nefsi köreltmenin getirdiği sevinç, 4. Tefekkürün itibar veya zenginlik arzusuyla bağdaşmayacağı, 5. Her şeyi terk etmek, 6. Alçakgönüllülük, 7. Gururlu düşüncelerin dışsal alçakgönüllülük eylemleriyle düzeltilmesi, 8. Manastırlarda itibar kaygısından doğan kötülük, 9. Alınganlık göstermenin yol açtığı haksızlık.

1. Şimdi, ne kadar önemsiz görünürlerse görünsünler, çok mühim olan diğer küçük meselelerden söz edelim. Bütün bunlar muazzam bir iş gibi görünür, nitekim kendi kendimize karşı yürütülen bir savaş olduğundan gerçekten de öyledir; yine de bir kez başladığımızda Tanrı ruhlarımızda öyle işler, onlara öyle sayısız lütuflar bahşeder ki bu hayatta yapabileceğimiz her şey bir hiç gibi görünür. Biz rahibeler görevimizin büyük kısmını yerine getirdik; hürriyetimizi Tanrı sevgisi uğruna terk ettik ve onu bir başkasının yetkisine bıraktık. Emeklerimizde, oruçlarımızda, sessizliğimizde o kadar çok şeye katlanıyoruz ki,

[Not: Valladolid baskısı, 13. bölüm; Escorial, 18. bölüm.]

kapanma, koroya katılma gibi vecibeler varken, rahatımızı ne kadar çok istersek isteyelim, bunun tadını pek nadiren çıkarabiliriz; ziyaret ettiğim pek çok manastır arasında bunu elde etmeye çalışan tek rahibe belki de benim! O halde neden diğer her şeyin ana kaynağı olan, onlar sayesinde amellerin daha faziletli ve kusursuz hale geldiği, nihayetinde tatlılık ve huzurla yerine getirildiği içsel nefis terbiyesinden geri duralım?

2. Daha önce de söylediğim gibi, bu içsel nefis terbiyesi, bedeni ruha boyun eğdirene dek, en önemsiz konularda dahi asla kendi irademizin ya da hoşumuza giden şeylerin peşinden gitmeyerek, azar azar kazanılır. Tekrar ediyorum ki bu, tamamen ya da en azından büyük ölçüde, kendimize ve kendi zevklerimize dair tüm kaygılardan vazgeçmekle gerçekleşir. Rabbimize gerçekten hizmet etmeye başladıysak, irademizi O’na teslim ettikten sonra O’na sunabileceğimiz en küçük şey hayatımızdır. Bunda korkulacak ne var? Hakiki bir rahibe olan veya kendini içtenlikle duaya adayıp ilahi tesellilerin tadına varmayı arzulayan herkes, ya ölmeyi istemekten,

[Not: Azize Teresa'nın mütosunun özgün biçimi olan "Ya ölmek ya acı çekmek", bir Karmelit rahibesine yazılan tarihsiz bir mektupta da geçer (yaklaşık 1578). Yaygın olan "Acı çekmek ya da ölmek" ifadesi ise Azize'nin yazılarında hiçbir yerde bulunmaz. Hayat, bl. xl. 27.]

ya da O'nun uğruna şehitlik çekmekten geri adım atmaması gerektiğine ikna olmalıdır. Bilmez misiniz kız kardeşlerim, iyi bir rahibenin ve Tanrı'nın en yakın dostları arasında yer almak isteyen birinin hayatı uzun bir şehitliktir? "Uzun"dur, zira bir an süren baş kesilmeye kıyasla uzun sayılabilir; fakat bütün bir ömür kısadır, hatta bazen gerçekten pek kısadır. Kendimizi bütünüyle Tanrı'ya adamaya karar verdikten sonra, hayatımızın bir saat içinde, hatta bir anda sona erecek kadar kısa olmadığını nereden biliyoruz? Bu gayet mümkündür, zira gelip geçici hiçbir şeye bel bağlayamayız, hele tek bir gününe bile güvenemeyeceğimiz hayata hiç bağlayamayız. Her saatini son saati sanan kişi, o saati çabayla geçirmez mi?

3. İnanın bana, benimsenecek en güvenli bakış açısı budur, bu yüzden her konuda kendi irademize karşı gelmeyi öğrenmeliyiz; her ne kadar bir anda başaramasak da, azar azar, duanın yardımıyla, dediğim gibi, nasıl olduğunu anlamadan zirveye ulaşacağız. Fakat bu nefis feragatinin beraberinde getirdiği teselliden ve bu hayatta kazandırdığı güvenceden söz edilmedikçe, asla kendi keyfimize uymamamız gerektiğini söylemek kulağa ne kadar da haşin gelir!

[Not: Rahibelerden biri kutsal Annemize nasıl aziz olunacağını sordu. O da şu cevabı verdi: "Kızım, yakında yeni bir manastır kuracağız; yolu o zaman öğreneceksin." Gittiler ve rahibe kardeşi pek çok sıkıntıyla karşılaştı; bunları Azize'ye anlattığında o şöyle karşılık verdi: "Kızım, benden sana nasıl aziz olunacağını öğretmenimi istememiş miydin? Yol işte budur"; yani azizlik Tanrı uğruna acı çekmekte yatıyordu. (Fuente, cilt vi. 318, no. 20, 21. İsabel de Jesús'un ifadesi.)]

Ancak, hepiniz bunu burada uyguladığınız için, asıl önemli kısım zaten tamamlanmıştır, her biri kız kardeşlerini gayrete getirmekte ve diğerlerini geçmek için çabalamaktadır. Gizli duygularınıza, bilhassa da öncelik sırasıyla ilgili olanlara karşı son derece uyanık olun. Tanrı, Kutsal Çilesi hatırına, bizi "Tarikat'ta ondan daha kıdemliyim", "Ondan daha yaşlıyım", "Daha çok emek verdim", "Ona benden daha iyi muamele ediliyor" demekten veya bunu kasten aklımızdan geçirmekten korusun.

4. Zihninizde bu tür düşünceler doğduğunda, onları derhal bastırmalısınız; üzerlerinde durursanız veya onları dile getirirseniz, bulaşıcı olurlar ve dini bir evde büyük kötülüklere yol açarlar. Şayet Başrahibeniz ne kadar önemsiz olursa olsun bu tür bir şeye müsaade ederse, Tanrı'nın günahlarınızın bir cezası olarak onun bu makamda bulunmasına izin verdiğine ve bunun felaketinizin başlangıcı olduğuna inanmalısınız. O'na feryat ederek yardım dileyin ve tüm dualarınız bir çare bulmaya yönelik olsun, zira tehlikedesiniz. Bir rahibe veya Tanrı'nın ruhlara bahşettiği lütufları ve sevinçleri elde etme hususunda hakiki bir kararlılıkla dua eden bir kimse, her şeyden bu şekilde el etek çekmekle yükümlüdür.

[Not: Escorial baskısı, bl. xix. Hakiki bilgeliğe ulaşmak için şeref ve dünya bilgeliği kaygısından kaçınılmalıdır.]

5. Bu konuda fazlaca ısrar ettiğimi ve Tanrı bu tür bir bağlısızlıktan yoksun ruhlara da tesellilerini bahşettiği halde, meseleyi aşırı bir sertlikle ele aldığımı düşünebilirsiniz. Kuşkusuz durum böyledir, zira sonsuz bilgeliğiyle O, bu ruhların kendi uğruna her şeyi terk etmeye bu yolla çekilebileceğini bilir. "Her şeyi terk etmek" derken ille de manastır hayatına girmeyi kastetmiyorum, zira bunu engelleyen manialar bulunabilir ve kamil ruhlar her durumda dünyadan el etek çekmiş ve alçakgönüllü olabilir; yine de dünyada yaşarken bu daha zordur, çünkü çevremiz bizi fazlasıyla etkiler. Fakat şundan emin olun, insanlar manastırların içinde de dışında olduğu kadar şeref veya mülk arzulayabilirler (yine de ayartılma daha az olduğu için buradaki günah daha büyüktür), ancak bu tür ruhlar, yıllarını duayla ya da daha ziyade zihni kurgularla geçirmiş olsalar bile (zira kamil dua nihayetinde bu kusurları yok eder), asla büyük bir ilerleme kaydedemeyecek ve duanın hakiki meyvesinin tadına varamayacaklardır.

6. Kız kardeşlerim, bu önemsiz şeylere değer verip vermediğinizi yoklayın, zira siz buraya onları hiçe saymak için geldiniz. Bunlar size fazladan bir şeref kazandırmaz ve nihayetinde size daha büyük şeref getirecek olan faydaları kaçırırsınız; böylece itibar kaybı ile ziyan burada bir araya gelir. Herkes gerçekten alçakgönüllü olup olmadığını incelesin, böylece ne kadar ilerleme kaydettiğini anlayacaktır.

"Her şeyi bıraktık ve senin ardından geldik" (Matta 19:27).

Şeytanın, alçakgönüllü bir kalbi bir öncelik arzusu fısıltısıyla bile ayartmaya cesaret edebileceğini sanmıyorum; zira alacağı yaradan korkacak kadar basiret sahibidir.

Kötünün böyle bir ayartması, gerçekten alçakgönüllü bir yürekte bu erdemi ancak güçlendirip artırabilir; böyle bir yürek geçmişteki yaşamını, Rabbimize borçlu olduğuna kıyasla O'na ne kadar az hizmet ettiğini ve bize bir alçakgönüllülük örneği sunmak uğruna Kendini alçaltarak gösterdiği harikaları tefekkür edecektir, günahlarını anımsayacak ve bunlara karşılık cehennemi hak etmiş olduğunu aklında tutacaktır. Bu tefekkürler zihne öylesine yarar sağlar ki Şeytan, başının ezilmesi korkusuyla ertesi gün geri dönmeye cesaret edemez.

7. Benden bu öğüdü alın ve unutmayın, eğer şeytandan intikam almak ve bu tür düşüncelerin tekrarlanmasından kurtulmak istiyorsanız, yalnızca kendi yüreğinizin içinde zafer kazanmakla kalmamalı (ki ayartmadan faydalanmamak çok yanlış olurdu), dışarıdan bile kız kardeşlerinizin bu vesileyle kazançlı çıkmasını sağlamalısınız. Bu düşünceler doğar doğmaz Başrahibeye bunları anlatın ve sizden çok aşağı bir iş vermesini isteyin ya da kendi rızanızla bu türden herhangi bir işi yapın. Bu arada, en çok tiksindiğiniz şeylerde iradenizi nasıl boyun eğdireceğinizi öğrenin (Rabbimiz size bunu yapmanın pek çok yolunu gösterecektir) ve manastırda mutat olan bazı aleni kefaretleri yerine getirin.

Böylece ayartma hızla yok olup gidecektir. Tanrı bizi, O'na hizmet etmeye çalışıp da yine de kendi onurlarını gözeten ya da rezil olmaktan korkan insanlardan korusun. Bundan elde ettiğimiz kazanç bize yalnızca zarar verir, söylediğim gibi, onur onu arayanlar tarafından yitirilir; her şeyden önce de din yolundakiler tarafından, özellikle de makam ve mertebe meselelerinde, zira dünyada hiçbir zehir yetkinliğe bu denli ölümcül değildir.

8. Bunun önemsiz bir kusur ve yalnızca insan doğası olduğunu, hiçbir önemi bulunmadığını söyleyebilirsiniz. Bunu hafife almayın; denizde köpüğün toplanması kadar çabuk yayılır manastırlarda; bu onur meseleleri ve hakaretlere karşı aşırı alınganlık gibi büyük bir tehlikede hiçbir şeye önemsiz denemez. Başka nedenlerden söz etmeksizin, başlıca sebebi bilmek ister misiniz? Size sözü bile edilmeye değmeyecek hafif bir can sıkıntısı yaşatılır ve şeytan, kız kardeşlerinizden birini bunun ağır bir hakaret olduğunu düşünmeye kışkırtır, hatta bunu size söylemeyi ve böyle bir haksızlığa nasıl katlanabildiğinizi sormayı bir hayırseverlik sayar; Tanrı'dan size sabır vermesini dilediğini söyler; bunu O'na adamalısınızdır, çünkü bir aziz bile bundan fazlasına katlanamazdı.

9. Kısacası kötü olan, bir başkasının dili aracılığıyla nifak sokar, öyle ki uysallıkla katlanmaya kararlı olsanız bile, gerektiği kadar iyi katlanamadığınız bir şeyden ötürü kibre kapılmaya ayartılırsınız. İnsan doğası öylesine zayıftır ki can sıkacak bir durum olmadığını kendimize söyleyerek ayartmanın üstesinden gelsek de, övgüye değer bir şey yaptığımızı düşünür ve haksızlığa uğradığımızı hissederiz; hele başkaları da bizimle aynı fikirdeyse bu his ne kadar da artar! Bu durum derdi daha da büyütür; haklı olduğumuzu savunuruz; canlarımız sevap kazanma fırsatını yitirir ve eskisinden daha zayıf kalır, bu arada Şeytan'a, başka bir sefer geri dönüp bizi daha şiddetli bir şekilde ayartabileceği bir kapı açılmış olur. Hatta bir haksızlığa katlanmaya istekli olduğunuzda, birinin gelip size, "Bir köpek gibi muamele mi göreceksiniz? Elbette herkesin biraz özsaygısı olmalı!" diye sorması bile mümkündür. Ah, Tanrı aşkına kardeşlerim, kutsal Eyüp'e karısı ve dostları tarafından gösterilene benzeyen bu tür yersiz sempatileri, sırf hayal ürünü kırgınlıklar yüzünden birbirinize asla göstermeyin.

BÖLÜM XIII. [Not: Valladolid baskısı, bölüm xiv.; Escorial, bölüm xix'un devamı.]

Nefsi köreltme konusuna devam: Bir rahibenin gerçek bilgeliğe ulaşabilmesi için dünyanın alınganlığından ve bilgeliğinden kaçınması gerektiği.

1. Haksız yere acı çekerek Rabbimizi örnek almalıyız. 2. Kötü örneğin zararı. 3. Onur konusunda aşırı titiz olan biri dinî yaşama uygun değildir. 4. Karmel rahibesi için nefsi köreltilmiş bir ruh şarttır. 5. Bir Karmel çağrısının temel unsurları.

1. Sizlere sık sık söylerim kız kardeşlerim, şimdi de buraya yazılı olarak bırakıyorum ki, yalnızca bu evde yaşayanlar değil, yetkinliğe erişmek isteyen herkes bin fersah öteye kaçmalıdır

“Ben haklıydım, bunu çekmem haksızlıktı, bana böyle bir şey yapmaya hakları yoktu!” demekten fersah fersah uzak durmalıdır. Tanrı bizi böylesi haksız haklardan korusun! İyi İsa'mız, kendisine pek haksızca reva görülen eziyetleri çekerken ortada bir hak meselesi olduğunu mu sanıyorsunuz? Yalnızca insanların üzerine yüklemeye tastamam hakkı olduğu bir haçı taşımaya razı olan bir kimsenin manastırda ne işi olduğunu bilmiyorum, bırakın insanların bu tür hakları hiç umursamadığı dünyaya geri dönsün. Artık daha fazla çekmemeniz gerekecek kadar çok acı çekmeniz mümkün müdür? Bunda ne hakkınız olabilir? Ben böyle bir hak bilmiyorum. İtibar, sevgi ya da nazik muamele gördüğümüzde bunlara ne hakkımız olduğunu düşünelim, zira bu hayatta bunlara kesinlikle hakkımız yoktur; fakat bize bir kötülük yapıldığında, aslında bize hiçbir zararı dokunmadığı halde bunu bir haksızlık olarak adlandırırız, bundan neden söz ettiğimizi dahi bilmiyorum. Ya biz bu ulu Kral'ın Gelinleriyiz ya da değiliz. Eğer öyleysek, hangi sadık eş, kendi iradesine aykırı bile olsa kocasının uğradığı rezaleti paylaşmaz? Kısacası, hem onuru hem utancı birlikte paylaşırlar. O'nun Hükümranlığını paylaşmayı ve O'nun huzurunun tadını çıkarmayı arzulayıp da O'nun zilletinden ve çektiği zahmetlerden pay almaktan kaçınmak birbiriyle bağdaşmaz. Tanrı bizi böyle bir arzudan esirgesin! Kız kardeşlerinin kendisini hepsinden geride gördüğüne inanan kimse, eğer bunu gerektiği gibi taşıyorsa, kendisini en talihli kişi saysın ki gerçekten de öyledir; hem bu dünyada hem de öte dünyada bunun için onurlandırılmaktan geri kalmayacaktır, sözlerime güvenebilirsiniz. [Not: “Karşılaştığımız zulümler ve haksızlıklar vasıtasıyla faydalanmak ve ilerlemek için, benden önce Tanrı'ya karşı suç işlendiğini düşünmek hayırlıdır; darbe bana indiğinde, O bu günahtan ötürü zaten aşağılanmıştır. Eşini gerçekten seven bir ruh, tümüyle O'na ait olmayı çoktan taahhüt etmiş olmalıdır; O bu hakarete katlanıyorsa, biz neden gücenelim? Ölmek ya da acı çekmek, arzumuz bu olmalıdır” (Bkz. böl. xii).]

2. Fakat gerçek Hikmet olan O ve Meleklerin Kraliçesi bize bunu söylerken, benim “Sözlerime güvenebilirsiniz!” diye yazmam ne büyük bir cüret! Kızlarım, giysisini taşıdığımız en kutsal Bakire'yi, ne kadar zayıf olursa olsun örnek alalım. Doğrusu, kendimizi onun rahibeleri arasında saymaktan utanç duyarız; çünkü kendimizi ne denli alçakgönüllü kılar gibi görünsek de, onun alçakgönüllülüğünü herhangi bir şekilde, evet “herhangi bir şekilde” diyorum, taklit etsek dahi böylesi bir annenin kızları ve böylesi bir Eşin gelinleri olarak anılmaya son derece layıksızız. Ne var ki hepimiz kendimizi hor görüp alçaltabilsek de, günahları yüzünden bizzat şeytanlar tarafından aşağılanmayı ve hor görülmeyi hak eden benim kadar bunu yapmaya mecbur olan hiç kimse yoktur. Yine de başkaları bu kadar çok kusur işlememiş olsa bile, cehennemi hak edecek hiçbir şey yapmamış olmaları şaşılacak bir durum olurdu. Bu yüzden tekrar ediyorum, bahsettiğim kusurları önemsiz görmemelisiniz; çünkü onları dikkatle denetim altına almazsanız, bugün önemsiz görünen şey yarın bağışlanabilir bir günaha dönüşecektir; bu öylesine muzır bir büyümedir ki, kendi haline bırakılırsa yayılır ve cemaatlerde son derece zararlıdır. Bize yardım etmeye ve iyi bir örnek sunmaya çalışanları incitmemek için bu gibi konularda çok uyanık olmalıyız. Eğer onur konusunda alınganlık etme gibi kötü bir alışkanlığı içeri sokmanın ne büyük zararlar verdiğini fark edebilseydik, buna vesile olmaktansa bin kez ölmeyi yeğlerdik. Zira bu yalnızca bedenin ölümü olurdu; oysa ruhların kaybı korkunçtur ve sonu gelmez görünür, çünkü bir nesil öldüğünde yerini başkaları alır ve belki de hepsi, uygulandığını gördükleri pek çok erdemden ziyade, başlattığımız tek bir kötü âdetin tesirinde kalacaktır; zira insan doğasının zaafı erdemlerimizi yok ederken, şeytan kötü alışkanlığın sürdürülmesine bizzat özen gösterir.

3. Bu manastırın teamüllerine uyamayacağını gören bir çömezin bunu kabul edip yemin etmeden önce buradan ayrılması ve böylece rahibeleri huzur içinde bırakması ne samimi bir hayırseverlik ve Tanrı'ya nasıl da gerçek bir hizmet olurdu. Diğer manastırlar (öğüdümü tutarlarsa) onu bünyelerinde tutmayacak, düzelip düzelmeyeceğini anlamak için birkaç yıllık bir deneme süresi tanımadan yemin etmesine izin vermeyecektir. Tövbe cezalarına ve oruç tutmaya dayanamayan birini kastetmiyorum; zira bu bir kusur olsa da o kadar büyük bir zarara yol açmaz; ben itibar ve saygı görmeyi arzulayan, başkalarının kusurlarını görüp kendi kusurlarını asla bilmeyen ve tamamı alçakgönüllülük noksanlığından kaynaklanan benzer nitelikteki diğer kusurlara sahip olanlardan söz ediyorum. Şayet Tanrı böylesi bir karaktere, yıllar içinde kendini düzeltebilmesi için büyük bir aydınlanma ve anlayış bahşetmezse, onu Cemaatinizde tutmanıza engel olsun; zira emin olun ki o ne kendisi huzur bulacak ne de başkalarına huzur verecektir. Çeyiz talep etmediğiniz için Tanrı sizi pek çok tehlikeden korumaktadır; zira çeyizi geri vermemek adına yahut akrabalarının hatırı için, kendilerini bu hazineden mahrum bırakan bir hırsızı barındıran manastırlara acıyorum.

4. Bu manastırda dünyanın onurunu terk ettiniz ve kaybettiniz, zira yoksullara itibar edilmez; siz de kendinize bu kadar pahalıya mal olacak şekilde başkalarına itibar etmemelisiniz. Kız kardeşler, bizim onurumuz Tanrı'ya hizmet etmektir; buna engel olacak kimse, kendi onuruyla evinde kalsa daha iyi eder. Pederlerimiz, çömezlerin niyetini ve tabiatını sınamak amacıyla onlar için bir yıllık bir deneme süresi buyurmuşlardır (ki bu süre bizim Tarikatımızda dört yıla kadar uzatılabilir) ve dilerim ki onlar

® Escorial baskısı, 20. Bölüm. Tarif ettiğim erdemlere aykırı bir karaktere sahip olan hiç kimseye meslek yemini ettirmemenin büyük önemi.

3 "Dört yıllık deneme süresi." Böyle bir âdete dair hiçbir kayıt bulunmamaktadır; bu nedenle bunun, Azize ile o dönemde San Jose Manastırı'nın Başrahibi olan Avila Piskoposu arasında kararlaştırıldığı düşüncesi akla gelmektedir. Azize Teresa'nın bu ilkeye göre hareket ettiği kesindir, zira

BÖLÜM XIII.] İÇSEL NEFİS TERBİYESİ.

on yıl boyunca meslek yemini etmeseler bile, çünkü alçakgönüllü bir rahibe bu gecikmeyi pek dert etmez; iyi biri olduğu takdirde geri gönderilmeyeceğini, iyi biri değilse de Mesih'in cemaatinde kalıp ona zarar vermeyi neden isteyeceğini bilir. "İyi" olmamakla dünyevi heveslere bağlılığı kastetmiyorum, zira Tanrı'nın merhametiyle, bu evdekilerin böyle şeylerden çok uzak olduğuna inanıyorum; fakat bahsettiğim türden bir nefis terbiyesi eksikliğini, kibri veya insanların ne düşündüğünü ve kendi nefsini fazlaca önemsemeyi kastediyorum. Nefsini yeterince terbiye etmediğini bilen kişi dediklerime inansın ve bu hayatta gerçek bir cehennemde yaşamak istemiyorsa meslek yemini etmesin; Tanrı korusun, öbür dünyada da kendini bir başka cehennemde bulmasın; zira böylesi bir yaradılışta, onun adına böyle bir akıbetten korkmayı gerektirecek çok şey vardır, gerçi belki ne kendisi ne de diğer rahibeler onun durumunu benim anladığım gibi anlayabilir. Sözlerime güvenin, aksi takdirde bu gerçeği gelecekte öğreneceksiniz. Tarikatımızın ruhu, geçmişteki kutsal Pederlerimiz gibi yalnızca rahibe değil, aynı zamanda münzevi olmamızı buyurur; bu yüzden yaratılmış her şeyden bağımsızlaşmış olmalıyız. Tanrı'nın bize özgü çağrıyı bahşettiği her kimsede bu bağımsızlaşma lütfu bulunur; başlangıçta buna kusursuz bir biçimde sahip olamasa bile, dünyadan koparılmış olduğunu görmekten duyduğu sevinçten ve dini hayatın tüm vecibelerinden aldığı hazdan ötürü bu lütfa sahip olduğunu anlarız.^®

5. Tekrar ediyorum, dünyevi olan ve kendini geliştirmeyen biri manastırlarımıza uygun değildir; rahibe olmak istiyorsa başka bir yere gitmelidir, aksi takdirde başına gelecekleri görecektir. Bu evi kurduğum için suçun bende olduğunu ve kendisini uyarmadığımı söyleyip şikâyet etmesin. Bu manastır, tek mutluluğunu Tanrı'yı hoşnut etmekte bulan ve kendi rahatını hiç umursamayan biri için (yeryüzünde bir cennet var olabiliyorsa) bir cennettir; böyle bir kişi burada çok mutlu bir hayat sürer, ancak bundan daha fazlasını ararsa, diğer her şeyi de kaybedecektir, çünkü burada başka hiçbir şey bulunmaz. Hoşnutsuz bir zihin, şiddetli mide bulantısı çeken ve midesi ne kadar iyi olursa olsun tüm yiyecekleri reddeden, başkalarının afiyetle yediği etten tiksinen bir adama benzer. Tarif ettiğim karaktere sahip olan biri, ruhunu buradan ziyade başka bir yerde daha kolay kurtarabilir ve bu Tarikatta erişemeyeceği yetkinliğe yavaş yavaş ulaşabilir; çünkü burada nefis terbiyesi derhal kabul edilmelidir. Zira tam bir içsel bağımsızlaşmaya ve nefis terbiyesine ulaşmak için zaman tanınsa da, bunların eksikliğinin başkalarına verebileceği zarar yüzünden, bu erdemler pek yakında dıştan da uygulanmalıdır. Yeni gelen biri, bunların tüm rahibeler tarafından yerine getirildiğini görmesine ve iyi yoldaşlar arasında yaşamasına rağmen

BÖLÜM XIV.] DİNİ RUH. bir yıl veya altı ay içinde kendini geliştirmezse, korkarım ki ne uzun yıllar ne de kısa sürede pek bir ilerleme kaydedebilecektir. Bu niteliklerde diğer rahibeler kadar kusursuz olması gerektiğini söylemiyorum, fakat hastalık ölümcül değilse yakında yapacağı gibi, ruhsal sağlığına yeniden kavuşma yolunda gözle görülür bir ilerleme göstermelidir.

BÖLÜM XIV.^

Burada tarif edilen niteliklere aykırı bir ruha sahip olan hiç kimseye meslek yemini ettirmemenin büyük öneminden bahseder.

1. Bir Karmelit rahibe için aranan nitelikler. 2. Adayların meslek yeminine kabul edilmesi üzerine. 3. Adayları kabul etmenin getirdiği sorumluluk.

1. Tanrı'nın, doğru olanı yapmaya kararlı olan herkese büyük bir lütuf bahşettiğine inanıyorum; bu nedenle manastıra giren bir kişinin niyetinin ne olduğunu araştırmalısınız. Günümüzde sıkça görüldüğü gibi, buraya yalnızca bir sığınak bulmak için gelmemelidir; gerçi sağduyusu varsa Rabbimiz bu niyeti bile kemale erdirebilir. Sağduyudan yoksunsa, onu hiçbir şekilde kabul etmeyin; zira neden girdiğini bilmeyecektir ve Üstleri de daha sonra ona bunu asla öğretemeyecektir. Kural olarak, bu yönden kusurlu olanlar kendileri için neyin iyi olduğunu en bilge kişilerden bile daha iyi bildiklerini sanırlar. Bu illetin devasız olduğuna inanıyorum, çünkü nadiren kötü niyetten ari olur. Çok sayıda din insanı arasında ve büyük bir manastırda buna katlanılabilir,

1 Valladolid baskısı, 15. Bölüm; Escorial, 21. Bölüm.

fakat bizim küçük cemaatimizde buna tahammül edilemez. Sağduyu, neyin doğru olduğunu bir kez görmeye başladığında, en güvenli yolun bu olduğuna ikna olarak ona sımsıkı tutunur; bu durum büyük bir maneviyata yol açmasa bile, böyle bir kişi pratik öğütler gerektiğinde ve diğer pek çok hususta faydalı olur, kimseye yük olmaz, bilakis neşesiyle bir destek sağlar. Bununla birlikte, sağduyudan yoksun bir kişinin bir cemaatte ne işe yarayabileceğini göremiyorum, üstelik pek çok zararı dokunabilir.® Bu kusur ve bahsettiğim diğerleri® ilk başta anlaşılmaz, zira pek çok insan güzel konuşur fakat kıt anlayışlıdır; başkalarının konuşması ise kısa ve kabadır, ama onlar Tanrı'ya yakındır. Bu dünyanın işlerini ve usullerini pek bilmeyen saf, kutsal ruhlar vardır,

Ribera, Azize Teresa'nın hayatını anlattığı eserinde şöyle der: "Akıllı insanları pek severdi. Bir çağrıya sahip olmalarının hemen ardından, yalnızca rahibe adayı bile olsalar, yanına aldığı kimselerde en çok önem verdiği şey iyi bir anlayış kabiliyetiydi. Onun kutsallığını ve duaya olan sevgisini bilenler, kabul edilmelerini sağlayacağını düşünerek getirdikleri adayların şevkini ve duaya bağlılığını övmeye özen gösterirlerdi. Oysa o, yalnızca mantıklı ve kabiliyetli olup olmadıklarını bilmek ister gibiydi. Ben de onların arasındaydım ve fazlasıyla şaşırarak bunun sebebini ona sordum. Şöyle cevap verdi: 'Peder, Rabbimiz buraya girdiğinde ona bağlılığı bahşedecektir, biz de ona dua etmeyi öğretiriz. Dışarıda dua etmiş olanlara gelince, onlara çok defa öğrendikleri her şeyi unutturmamız gerekir; oysa akla gelince, onu biz veremeyiz. Üstelik dindar ve iyi bir rahibe, aklı yoksa yalnızca kendine fayda sağlar.' Fakat mantıklı bir rahibeyi manastırın başına getirebilir ve ona her türlü görevi emanet edebilirim" (Ribera, 4. kitap, 24. bölüm).

İKRARET

fakat duaya kabiliyetlidirler.* Dolayısıyla bir rahibe adayı kabul edilmeden önce soruşturma yapılmalı ve ikraretinden önce ona uzun bir deneme süresi tanınmalıdır. Dünya, yeni gelenleri geri göndermekte özgür olduğunuzu bir kez anlarsa (çetin çilelerin uygulandığı bir manastırda bunu yapmak için sık sık haklı bir sebep bulunur), hiç kimse bunu yaptığınız için kırılmayacaktır.

2. Bunu söylüyorum, zira bu zamanlar öylesine felaketli ve zayıflığımız öylesine büyük ki, geçmiş nesillerin kuralları itibar konusundaki tüm gösterişleri bir kenara bırakmamıza yetmiyor; yani bir adayın akrabalarının hislerini gözetmekten yahut hafif bir kırgınlığa yol açma korkusundan ötürü, manastırın geçmişteki iyi adetlerinin unutulmasına izin vermemeliyiz. Tanrı dilerim uygunsuz adayları kabul edenlerin öbür dünyada bunun cezasını çekmesini engeller; böylesine mühim bir meselede hiçbir mazeret geçerli olmasa da, onları kabul edebileceğimizi düşünmek için daima ufak bir bahane bulunur.

3. Şuna inanıyorum ki, Başrahibe sevgi veya önyargının etkisinde kalmadığında ve yalnızca manastırın iyiliğini gözettiğinde, Tanrı onun hataya düşmesine izin vermeyecektir.

* Azize Teresa Soria'ya doğru yola çıktığında, yeni kurulan manastırın Başrahibesi olarak Medina del Campo Manastırı'ndan Mesih'in Catherine'ini seçti. Birisi, "Fakat o güçlükle okuyor ve yazmayı bile bilmiyor" diye belirtti. Kurucu Azize, "O bir azizedir," dedi, "ve bu da onu iyi bir Başrahibe yapmaya yeter." 27 Haziran 1581'de Peder Gratian'a şöyle yazma fırsatı buldu: "Başrahibe görevini takdire şayan bir şekilde yerine getiriyor."

Ne var ki, başkalarının hislerini gözetmek veya görgü kurallarının gerekleri doğrultusunda hareket etmek onu sarsarsa, kesinlikle bir hata yapacaktır. Her birimiz bu meseleyi kendi içinde tartmalı, bunun için dua etmeli ve tereddüde düştüğünde Başrahibe'yi yüreklendirmelidir. Bu iş son derece önemlidir, bu yüzden Tanrı'nın rahibeleri bu konuda aydınlatmasını dilerim. Çeyiz almamakla iyi ediyorsunuz; bazen ellerinde olmayan bir parayı geri ödememek uğruna din ehlini evlerinde tutarlar ki bu kimse onların hazinesini çalan bir hırsız gibidir ve büyük talihsizliklerine sebep olur. Bu manastırda asla çeyiz kabul etmeyin, zira kazanç gibi görünen şeyin büyük bir kayıp olduğu anlaşılacaktır.5

BÖLÜM XV 1

Haksız yere suçlandığımızda dahi kendimizi savunmamanın büyük faydası.

1. Haksız suçlamaya boyun eğmek. 2. Herkesin uygulayabileceği bir kefaret. 3. Rabbimizin maruz kaldığı hakarete ortak olma duası. 4. Asılsız ithamlara katlanmanın faydaları. 5. Bu yolla elde edilen ruhani özgürlük.

1. Bu konuda konuşmaktan derin bir mahcubiyet duyuyorum ve vazifemi nasıl yerine getireceğimi bilemiyorum. Kabahat sizde, kardeşlerim; çünkü bu işi üstlenmemi siz emrettiniz; yazmak için elimden geleni yaptığıma göre, siz de elinizden geldiğince okumalısınız ve kusurlarını eleştirmemelisiniz. Böyle bir kitap vakit ister; bildiğiniz gibi vaktim o kadar az ki, bir hafta boyunca devam edemedim ve hem daha önce ne yazdığımı hem de nasıl devam etmek istediğimi unuttum. Kusurlarımdan ötürü kendimi kınamaktan ve burada yaptığım gibi kendinizi savunarak beni taklit etmemenizi rica etmekten başka bir şey yapamam. Haksız yere suçlandığında insanın kendini aklamaması yüce bir erdemdir, oldukça ibret vericidir ve sevaptır; fakat bunu size sık sık öğretmiş olmama ve Tanrı'nın merhametiyle sizler bunu uyguluyor olmanıza rağmen, Haşmetli Tanrı bana bunu bizzat yapma lütfunu asla vermedi; dilerim ölmeden önce bunu bana nasip eder! Yine de insanın kendini savunmasının daha iyi olacağını düşünmesi için daima geçerli bir sebep varmış gibi görünür. Bu çoğu zaman meşrudur, hatta bazen bunu yapmamak yanlış olur, yine de gerektiğinde bunu yapacak kadar alçakgönüllülüğüm yok. Zira insanın nedensiz yere suçlandığını görüp susması hakikaten büyük bir alçakgönüllülük gerektirir; böylelikle bizi günahlarımızdan kurtaran Rabbimizi taklit etmiş oluruz. Bize büyük fayda sağlayan bu şekilde hareket etmeye son derece özen gösterin; dediğim gibi, gerçeği söylemeyerek bir kırgınlığa veya skandala yol açabileceğimiz durumlar haricinde, kendimizi aklamamızın hiçbir faydasını göremiyorum. Benden daha basiretli olan herhangi biri kolayca anlayacaktır ki

5 Azize Teresa, yeni bir manastır kurarken çeyizi olmayan, yoksul fakat iyi iki veya üç genç kızı daima kabul ederdi ve onların kendisine büyük bir teselli olduğunu söylerdi. (Fuente, 6. cilt, 317, no. 12.) İsa'nın Isabel'inin ifadesi.

1 Valladolid baskısı, 16. bölüm; Escorial, 22. bölüm.

bunu. Kişinin kendini bu erdemi uygulamaya alıştırmasını ve bunun bir sonucu olması gereken o samimi alçakgönüllülüğü Tanrı'dan elde etmeye gayret etmesini büyük bir kazanç sayarım. Gerçekten alçakgönüllü olan kimse, hiçbir haklı gerekçe olmaksızın hor görülmeyi, [Not: Haçlı Aziz Yuhanna, onur arzusunu öldürmek için şu üç kuralı verir: 1. Seni hor görülmeye götüren şeyleri yap ve başkalarının da bunları yapmasını iste. 2. Kendinden küçümseyerek söz et ve başkalarının da böyle yapmasını sağla. 3. Kendin hakkında alçakgönüllüce ve hakir görerek düşün, başkalarının da böyle düşünmesini iste. (Karmel Dağı'na Tırmanış)] eziyet çekmeyi ve ağır kabahatler yüzünden mahkûm edilmeyi içtenlikle arzu etmelidir. Şayet Rabbimizin ardından gitmek istiyorsanız, bunu bundan daha iyi hangi yolla yapabilirsiniz? Burada ne bedensel bir güce ihtiyaç vardır, ne de Tanrı'dan başka herhangi birinin yardımına.

2. Kız kardeşlerim, bu ulu erdemlerin hem çalışmamız hem de kefaretimiz olmasını isterim. Biliyorsunuz ki, tedbirsizce yapıldığı takdirde sağlığınıza zarar verebilecek diğer ağır ve aşırı çilelerden sizi alıkoyuyorum. Oysa burada korkulacak hiçbir şey yoktur; zira içsel erdemler ne kadar büyük olursa olsun, bedeni dini hayatın Kuralı'nı tutamayacak kertede zayıflatmazlar. Bunlar ruhu güçlendirir ve sizlere sık sık söylediğim gibi, küçük şeylerde sürekli kendinizi yenerek, büyük meselelerde zafer kazanmak üzere kendinizi terbiye edebilirsiniz. Fakat bunu ne kadar iyi yazdım ve ne kadar kötü uyguluyorum! Doğrusu, önemli hiçbir meselede bu şekilde sınanmadım; zira hakkımda söylenen hiçbir kötülük duymadım ki, o hususta olmasa bile çoğu zaman benzer konularda gerçeğin fersah fersah gerisinde kalmış olmasın: Rabbimiz Tanrı'ya başka şekillerde fazlasıyla sık karşı geldim ve insanların bunlardan söz etmemesini bana gösterdikleri büyük bir lütuf saydım. [Not: "Azize Teresa, zulüm karşısında harikulade sabırlıydı. Bazen kendisine hakkında fısıldanan iftiralardan söz ederdim. Kusursuz bir sadelik ve tatlılıkla şöyle cevap verirdi: 'Bana dair kötülük söyleyen her kimse, bana büyük bir iyilik yapmıştır.' Bir gün bana şöyle dedi: 'Sizi temin ederim Peder, insanların hakkımda kötü konuştuğunu ne zaman duysam, her zaman onlar için Tanrı'ya dua ederim. Onların yüreğini, dudaklarını ve ellerini her türlü günahtan esirgemesi için O'na yalvarırım; onlara kötü niyetli gözüyle bakmam, bilakis onları İsa Mesih'in hizmetkârları, Kutsal Ruh'un bana iyilik etmek ve kurtuluşumu ilerletmek için kullandığı araçlar olarak görürüm. İnanın bana Peder,' diye ekledi, 'cenneti kazanmanın en iyi ve en etkili yolu, sınanmalar sırasındaki sabırdır; bu, Rabbimizin Havarilerine buyurduğu gibi insanı kendisinin efendisi ve hâkimi kılar.' Hatırlıyorum da bazen, hakkında yayılan dedikodulardan söz ettiğimde güler ve şöyle derdi: 'Eğer Rabbimiz beni ayakta tutmasaydı çok daha kötü şeyler yapardım. Asıl korkmamız gereken ve beni en çok üzen şey, ruhun böylesi bir iftirayla kendisine verdiği zarardır: Tanrı'ya karşı bir günah işlenmesini önlemek ve o ruhu günahtan kurtarmak için yalnızca her türlü hakarete değil, her türlü işkenceye de katlanmaya razı olurdum. İftiraya uğrayan kişiye gelince, onun uğradığı tek zarar, sevap kazanmak için bir fırsat elde etmiş olmasıdır.'" (Yalınayak Karmelit, Arınma Rahibi Peder Peter'in İfadesi: Las Relaciones históricas de los siglos xvi. y xvii. publicadas por la Sociedad de Bibliófilos)] Yapmadığım bir şey yüzünden beni ayıplamalarını her zaman tercih ederim, zira gerçeği işitmek pek acıdır; oysa asılsız bir itham ne kadar ağır olursa olsun hiç umurumda olmaz ve önemsiz meselelerde, en kusursuz olanı düşünmeksizin doğal eğilimime uyarım. Bu nedenle, bunu en baştan anlamanızı isterim ve her birinizin, kendini savunmama alışkanlığıyla ne kadar çok şey kazanıldığını düşünmesini arzu ederim. Asla bir zararı dokunmayacağını düşünürüm, bunun başlıca faydası ise böylelikle Rabbimizi bir dereceye kadar örnek almamızdır. "Bir dereceye kadar" diyorum, zira kınandığımızda hiçbir zaman bütünüyle masum değilizdir, bilakis pek çok günah yüzünden her daim suçluyuzdur; çünkü "Doğru kişi günde yedi kez düşer" (Süleyman'ın Özdeyişleri 24:16) ve "Günahımız yok dersek, içimizde gerçek yoktur" (1. Yuhanna 1:8); bundan ötürü, o belirli kabahatte suçumuz bulunmasa bile, iyi İsa gibi hiçbir zaman günahtan bütünüyle beri değilizdir.

3. Ah Rabbim, hiçbir şekilde hak etmediğin halde ne çok yoldan acı çektiğini hatırladığımda, acı çekmekten çekindiğimde yahut kendimi ayıplanmaya karşı savunduğumda kendim için ne diyeceğimi, aklımdan ne geçtiğini bilemiyorum! Bilirsin ey tek İyiliğim, bende doğru olan ne varsa Senin ellerinden gelir. Neden bana az vermek yerine çok vermeyesin ki? Şayet bunu hak etmediğim içinse, bana bahşetmiş olduğun lütufları da hak etmiş değildim. Her türlü iyiliğin fevkinde olan Senin hakkında bunca kötü söz söylenmişken, benim gibi hakir bir mahluk hakkında insanların iyi düşünmesini istemem nasıl mümkün olabilir? Buna izin verme, bunu yasakla ey Tanrım; gözünde hoşnutsuzluk yaratacak herhangi bir şeyin bende, Senin bu cariyesinde bulunmasını istememe müsaade etme. Bak ey Rabbim, ben körüm ve ışığı pek az umursuyorum. Beni aydınlat ve beni böylesine sadakatle seven Seni bunca kez terk ettiğim için, bütün insanların benden nefret etmesini içtenlikle arzu etmemi sağla. Neden böyle davranırız ey Tanrım? Yaratılmışları hoşnut ederek nasıl bir sevinç bulacağımızı sanırız? Ya Rab, Senin huzurunda suçsuzsak, bizi hangi suçla itham ettiklerinin ne önemi var?

4. Ah, kız kardeşlerim, bu hakikati kavramaktan ne kadar uzağız! Neyin büyük gerçeklik olduğunu, neyin ise hiçbir değer taşımadığını anlamadıkça kusursuzluğun zirvesine asla ulaşamayacağız. [Not: Escorial baskısı, 23. bölüm. Aynı konu devam eder.] Haksız yere mahkûm edilmenize rıza gösterdiğinizi gören sizi suçlayan kişinin duyduğu utançtan başka bir kazanç olmasa bile, bu pek büyük bir kazanç olurdu; zira böyle bir eyleme tanık olmak, bazen bir ruha on vaaz dinlemekten daha çok yarar sağlar. Hepimiz eylemlerimizle vaaz vermeye gayret etmeliyiz; çünkü Resul ve kendi aczimiz, bunu sözle yapmamızı yasaklamaktadır (1. Korintliler 14:34: "Mulieres in ecclesiis taceant"). Manastır hayatınız ne kadar sıkı bir tecrit içinde olursa olsun, yaptığınız iyiliğin ya da kötülüğün gizli kalacağını sanmayın. Kendinizi savunmazsanız, kimsenin sizin tarafınızı tutmayacağını mı düşünüyorsunuz? Rabbimizin, Ferisi'nin evinde Mecdelli Meryem'i nasıl savunduğunu (Matta 26:10: "Quid molesti estis huic mulieri") ve kız kardeşi onu ayıpladığında da nasıl arkasında durduğunu görün (Luka 23:40: "Neque tu times Deum, quod in eadem damnatione es?"). O, Kendisine layık gördüğü o katı muameleyi size reva görmeyecektir. Kendisi çarmıhta asılı kalana dek, hırsızın bile Kendi savunmasına konuşmasına izin vermedi. İhtiyaç olduğunda, Majesteleri sizin için bir savunucu bulacaktır; bulmazsa, buna ihtiyacınız olmadığındandır.

5. Bunun doğru olduğunu biliyorum, çünkü tecrübe bunu bana bütünüyle kanıtladı. Yine de buna bel bağlamanızı istemem; suçlanmaktan ötürü sevinç duymanızı yeğlerim. Zaman, ruhunuzun bundan nasıl yarar göreceğini size gösterecektir; yavaş yavaş ruh özgürlüğüne kavuşacaksınız ve hakkınızda iyi mi yoksa kötü mü konuşulduğuna aldırış etmeyeceksiniz; sanki mesele bir başkasını ilgilendiriyormuş ya da iki kişi katılmak istemediğiniz özel bir sohbet yürütüyormuş gibi hissedeceksiniz. Aynı şekilde, burada da kimseye cevap vermemeye öyle alıştık ki, sanki kimse bize bir şey söylememiş gibi geliyor. Nefsini terbiye etmemiş ve pek alıngan kimseler bunun imkânsız olduğunu düşünebilir. Başlangıçta zor olsa da, bu ruh özgürlüğünün, nefsi inkârın ve dünyadan kopuşun, Tanrı'nın lütfuyla yavaş yavaş elde edilebileceğini biliyorum.

BÖLÜM XVI. [Not: Fuente, 16. bölüm. Bu bölüm Valladolid baskısında 3. paragrafa kadar çıkarılmıştır. Escorial'de 23. bölümün devamıdır.]

Satranç oyunu.

1. Satranç oyunu. 2. Tefekkür ve temaşa. 3. Temaşaya yükselmenin zorlukları. 4. Bunun için genellikle gereken erdemler. 5. Mesih'in bizim için katlandığı acılar. 6. Tanrı'nın kusurlu ruhları bazen neden temaşaya yükselttiği. 7. Kendini Tanrı'nın inayetine bırakış. 8. Herkesin kutsallığı hedeflemesi gerektiği.

1. İşimim büyük bir kısmının bittiğini sanmayın. Hayır, oyun için sadece "tahtayı diziyordum". Benden size duanın temelini öğretmenizi istediniz kızlarım, her ne kadar Tanrı beni bu temel üzerine oturtmamış olsa da; zira ben bu erdemlerden neredeyse tamamen yoksunum, yine de başka temel bilmem. Fakat emin olun ki, satranç oyununda taşları nasıl dizeceğini bilmeyen biri asla iyi oynayamaz; şah çekmeyi bilmezse mat etmeyi de hiçbir zaman başaramaz. Bir oyundan bahsettiğim için beni ayıplayabilirsiniz, çünkü manastırımızda bu tür şeyler ne oynanır ne de bunlara izin verilir. Bu durum, Tanrı'nın size böylesi boş şeylerde bile hünerli nasıl bir anne verdiğini gösterecektir! Yine de, bazen bu oyunun mubah olduğunu söylerler; bizim de onu oynamamız ne güzel olurdu ve sık sık talim etseydik, bu ilahi Şah'ı ne de çabuk mat ederdik, öyle ki tehdidimizden ne kaçabilirdi ne de kaçmak isterdi! Vezir, oyunda O'nun en güçlü rakibidir ve diğer bütün taşlar ona yardım eder. Hiçbir vezir O'nu tevazu kadar çabuk mağlup edemez ("Non horruisti Virginis uterum" Te Deum. İç Kale, M. i.). Tevazu O'nu gökten Bakire'nin rahmine çekmiştir ve biz de onunla, O'nu tek bir saç teliyle ruhlarımıza çekebiliriz (Ezgiler Ezgisi 4:9: "Vulnerasti cor meum ... in uno crine colli tui"). Kuşkusuz, tevazumuz ne kadar büyük olursa O'na o kadar bütünüyle sahip oluruz; tevazumuz ne kadar zayıfsa içimizde o kadar gönülsüzce ikamet edecektir. Çünkü sevgi olmadan tevazunun, tevazu olmadan da sevginin nasıl var olabileceğini anlamıyorum ve anlayamam; yaratılmış bütün şeylerden büyük bir kopuş gerçekleşmedikçe bu erdemlerin hiçbiri yetkinliğe erdirilemez.

2. [Not: Escorial, 24. bölüm. Önceki açıklamaların dua üzerine incelemeye bir giriş olarak ne denli gerekli olduğunu gösterir.] Belki de bana soruyorsunuz kızlarım, neden size bu erdemlerden söz ediyorum; bunlar pek çok kitapta öğretiliyor ve siz benden yalnızca temaşa hakkında yazmamı istiyorsunuz. Benden tefekkür hakkında yazmamı isteseydiniz, yapabilirdim

size öğrettim ve erdemlere sahip olmasalar bile herkesin bunu uygulamasını tavsiye ederim, çünkü bu, tüm erdemleri elde etmenin ilk adımıdır, bütün Hristiyanların bu uygulamaya başlaması son derece elzemdir. Durumu ne kadar ümitsiz görünürse görünsün, Tanrı kişiyi buna teşvik ediyorsa hiç kimse bunu ihmal etmemelidir. Bunu başka yerlerde de yazdım, Tanrı bilir ya benim kesinlikle anlamadığım bu konuyu anlayan başka insanlar da yazdı. Oysa tefekkür bambaşka bir şeydir, kızlarım. Bu noktada bir yanılgıya düşüyoruz; öyle ki biri her gün belirli bir süre günahlarını düşünecek olsa (ki adı dışında gerçekten Hristiyansa bunu yapmakla yükümlüdür), hemen ona büyük bir mütefekkir deriz ve kendisinden böyle bir makama yakışır yüce erdemlere sahip olmasını bekleriz, hatta kendisi de böyle düşünür; fakat bütünüyle yanılmaktadır. Henüz "tahtayı kurmayı" öğrenmemiştir ama yalnızca taşların adlarını bilerek şah mat yapabileceğini sanır; bunda aldanmaktadır, bu Kral, bütünüyle Kendisine teslim olandan başkasına Kendisini teslim etmeyecektir.

[Not: Valladolid baskısı, 18. bölüm. Escorial, 25. bölüm. Mütefekkirler ile zihinsel dua ile yetinenler arasındaki fark üzerine. Tanrı'nın dünyevi bir ruhu bazen mükemmel tefekküre yükseltmesinin mümkün olduğu ve bunu neden yaptığı üzerine. Bu bölüm ve ardından gelen bölüm dikkatle incelenmelidir. Valladolid el yazmasındaki bir hesaplama hatası yüzünden bu bölüm 17 yerine 18 olarak sayılmıştır.]

3. Bu nedenle kızlarım, tefekküre ulaşmanın yolunu size anlatmamı istiyorsanız, size önemsiz görünse bile bazı konularda uzun uzadıya konuşmama izin vermelisiniz. Bunların önemli olduğunu düşünüyorum ve onları öğrenip uygulamaya niyetiniz yoksa, hayatınız boyunca zihinsel duanıza devam edin; zira size ve bu makamı arzulayan diğer herkese temin ederim ki, başka türlü asla hakiki tefekküre ulaşamayacaksınız. Bu konuda yanılıyor olabilirim, ancak kendi tecrübemden yola çıkarak hüküm veriyorum; ben de son yirmi yıldır bir mütefekkir olmak için çabalayıp duruyorum.

4. Belki aranızda ne olduğunu anlamayanlar vardır diye şimdi zihinsel duayı tarif edeceğim. Tanrı layıkıyla uygulamamızı nasip etsin, fakat erdemlere sahip olmadıkça bunun ancak büyük bir gayretle yapılabileceğinden korkuyorum; gerçi bu erdemler burada tefekkür için gerektiği kadar yüksek bir derecede şart değildir. En yüce erdemleri elde etmek için gayret göstermedikçe, yücelik Kralı ruhlarımızla birleşmek üzere içimize gelmeyecektir. Bunu açıklayacağım, çünkü bir kez olsun bir yalanımı yakalarsanız bana artık inanmazsınız; bunu kasten yapsaydım böyle düşünmekte haklı olurdunuz, fakat Tanrı beni her türlü yalandan korusun; benim hatam ya bilgisizlikten ya da anlayış kıtlığından ileri gelir. Şunu bilmenizi isterim ki O, bazen ruhları kötü bir durumda olan kişilere büyük bir lütuf gösterir, ta ki bu yolla onları iblisin pençesinden çekip alsın. Bununla ölümcül günah içinde olan kişileri kastetmiyorum, pek çok kusuru olanları kastediyorum; Rabbimiz yüreklerini Kendisine çevirmek için çok yüce bir görüm görmelerine izin verebilir. Yine de, onları gerçekten tefekküre yükselteceğine inanamam; zira bu ilahi bir birleşmedir, onda Rabbimiz ruh içinde sevinç bulurken ruh da O'nunla sevinir ve semavi saflığın murdar olandan zevk almasının hiçbir yolu yoktur, "Meleklerin Sevinci" olan O Varlık Kendisine ait olmayanda mutluluk bulamaz. Ölümcül günah içindekilerin Şeytan'ın köleleri olduğunu ve onu hoşnut ettikleri için sevinçlerini onda bulmaları gerektiğini biliriz; onun verdiği hazlar ise bildiğimiz gibi, bu hayatta bile aralıksız bir azaptan başka bir şey değildir. Yine de, Kendisine ait olmayanları öylece almasa da, Yüce Zat'ı sık sık yaptığı şeyi yapacak, onları düşmanın elinden çekip alarak Kendisinin kılacaktır.

5. Ey Tanrım, Senin bizim uğrumuza iblisle mücadele etmeni ne kadar da sık zorunlu kılıyoruz! Onu alt etmeyi bize öğretmek için, seni kollarında Mabedin tepesine taşımasına katlanman yetmedi mi? (Matta 4:5), karanlıkla kuşatılmış bu Güneş'i görmek ne büyük bir manzaraydı kızlarım, ve o sefil yaratık, nedenini bilmese de ne büyük bir dehşet hissetmiş olmalı, çünkü Tanrı bunu anlamasına izin vermedi! Böylesine muazzam bir şefkat ve merhamet kutlu olsun. Yukarıda söylediğim gibi, Rabbimizi her gün bu murdar canavarla savaşmaya mecbur bıraktığımız için biz Hristiyanlar ne kadar utanmalıyız! Kollarının bu denli güçlü olmasına ihtiyaç vardı ya Rab, fakat çarmıhta çektiğin onca işkenceyle nasıl oldu da zayıf düşmediler? Ah, sevgiyle çekilen bütün yaralar ne kadar da çabuk iyileşir! İnanıyorum ki ömrün daha uzun sürseydi, bize duyduğun sevgi başka hiçbir ilaca gerek kalmadan yaralarını iyileştirirdi. Ey Tanrım, bana acı ve dert veren bütün sınamalara böyle bir merhemi kim sürecek? Eğer böylesine şifa veren bir yakıyla iyileşecek olsalardı, onları ne kadar büyük bir arzuyla isterdim! Böyle konuşmam aşırı görünebilir, zira eylemlerim bununla tam bir tezat içinde, yine de ilahi sevgi bundan daha büyük şeyler yapar. Fakat heyecan verici şeylere düşkün gibi görünmemek için (ki gerçekten öyleyim) ve size kötü örnek olmamak adına, bunlardan bahsetmeyeceğim.

6. Fakat söylediğim konuya dönecek olursak, Tanrı bazı ruhları ilahi lütuflar aracılığıyla Kendisine çekebileceğini bilir, onların kaybolma yolunda olduğunu görür, fakat bunun kendi kusuru yüzünden gerçekleşmesini istemez.

[Not: Escorial baskısı, 26. bölüm. Tanrı bazen dünyevi bir ruhu kusursuz tefekküre yükseltebilir ve bunu yapmasının nedenleri. Bu bölüm dikkate değerdir.]

Bu nedenle onların kötü bir durumda olmaları ve iyilikten yoksun bulunmaları O'nun suçu değildir. Onlara arzularını uyandırmaya başlayan teselliler, sevinçler ve dindarlık inceliği bahşeder; hatta bazen, ender de olsa ve çok kısa bir süre için, onları tefekküre yükseltir. Bu, böyle bir lütfun, O'nun ihsanlarından daha sık yararlanmak üzere kendilerini hazırlamalarına vesile olup olmayacağını denemek içindir. Şayet Sana karşılık vermezlerse ve düşmanlarını bağışlamak istemezlerse, o vakit bizi bağışla ya Rab; zira Kendine bu şekilde çektiğin bir ruhun sonradan herhangi bir dünyevi şeye bağlanması korkunç bir talihsizliktir. Rabbimiz Tanrı'nın bu sınavdan geçirdiği pek çok ruh bulunduğundan eminim, fakat bu lütfa layıkıyla karşılık verenler pek azdır; çünkü O böyle davrandığında, biz bir engel çıkarmadığımız sürece, bizi duanın çok yüksek bir mertebesine eriştirene dek lütuflarını bahşetmekten asla geri durmayacağına kaniyim. O Kendini bize bütünüyle verdiği halde biz kendimizi O'na aynı bütunlükle teslim etmezsek, bizi zihinsel duaya bırakarak ve bağında çalışan hizmetkârlar misali ara sıra ziyaret ederek yetineceği kadarını yapar. Oysa diğer ruhlar O'nun sevgili evlatlarıdır; O'nu terk etmek istemedikleri için yanından ayrılmalarına izin vermez, Kendisi de onları bırakmaz. Onları sofrasına oturtur ve onlara öylesine hizmet eder ki (derler ya) onları beslemek için lokmayı kendi ağzından alır.

7. Ne mutlu bir muhafaza, ey kızlarım! Bizi böylesine kutsal bir hale ulaştıran bu kadar önemsiz ve bu denli bayağı şeylerden ne neşeli bir vazgeçiştir! Siz bu esnada Tanrı'nın kollarında dinlenirken, bütün dünya sizi ayıplasa ve hakaretleriyle kulaklarınızı sağır etse ne çıkar? O, sizi her şeyden kurtaracak güçtedir. Yalnızca bir kez dünyanın yaratılmasını buyurdu ve dünya yaratıldı, O'nun katında istemek yapmak demektir (Mezmur 33:9). Kendisini sevenlerin daha büyük bir kazanç elde etmesi hali müstesna, aleyhlerinde konuşulmasına izin vermez, zira onlara duyduğu sevgi öyle zayıf değildir. Öyleyse kız kardeşlerim, neden O'na elimizden gelen tüm sevgiyi göstermeyelim? Bakın, ne zengin bir mübadele, sevgimizi O'nun sevgisine karşılık vermek; O'nun yardımı olmadan hiçbir şey yapamazken, bize her şeyi verebilecek Olan'a sevgimizi sunmak. Fakat biz Senin için ne yapıyoruz ki, ey Rabbimiz, Yaratıcımız? Önemsiz bir karardan başka hiçbir şey yapmıyoruz. Mademki Haşmetmeapları her şeyi bu bir hiç uğruna satın almamızı diliyor, öyleyse bunu reddedecek kadar divane olmayalım.

(Luka 12:37)

(Mezmur 55:14)

(Filipililer 2:13)

8. Ya Rab, bütün dertlerimiz gözlerimizi Sana dikmemekten ileri gelir, nereye gittiğimizden başka bir şeye bakmasaydık tez zamanda varırdık; lakin bin kez düşeriz, tökezler ve yoldan saparız, çünkü bakışlarımızı "Yol" olan O'na çevrilmiş halde tutmayız. Bu yol bize öyle yeni görünür ki, sanki daha önce oradan hiç kimse yürümemiş sanılır. Doğrusu bu pek acınası bir durumdur, insanın sanki hiç Hristiyan değilmişiz ya da ömrümüzde İsa'nın Çilesi'ni hiç okumamışız diyesi gelir. Rab bize merhamet etsin, gururumuza dokunulmayagörsün! İnsanlar bunu dert etmememizi söylerse, onları derhal Hristiyan olmamakla itham ederiz; dünyadaki bu tür zafiyetleri duyduğumda, tıpkı dindeki kendi zafiyetlerime güldüğüm ya da üzüldüğüm gibi bazen güler, bazen de kederlenirim. Zerrece hor görülmek bizim için tahammülfersadır, hemen haykırırız: "Biz melek değiliz, aziz de değiliz!"

Bu pek doğrudur. Kızlarım, herhangi bir kusura düştüğümüzde Tanrı bizi "Biz melek değiliz! Biz aziz değiliz!" demekten esirgesin. Öyle olmasak bile var gücümüzle çabalarsak Tanrı'nın yardımıyla olabileceğimize inanmak en büyük destektir. Biz üzerimize düşeni yaparsak, O'nun kendi payına düşeni yapmaktan geri duracağına dair hiçbir korku yoktur. Mademki buraya başka bir şey için gelmedik, derler ya, elimizi sabana koyalım (Luka 9:62). Rabbimizin hizmetine yarayacağını bildiğimiz ve O'nun lütfunun yardımıyla girişmeye cesaret edemeyeceğimiz hiçbir şey olmasın.

Bu evde böyle bir cüretin var olmasını arzu ederim, bu her daim alçakgönüllülüğü artırır. Bu kutsal cüreti daima besleyin, zira Tanrı cesur olanlara yardım eder ve kimseyi kayırmaz. Hem size hem bana gereken yardımı verecektir. Konumdan saptım, şimdi ona geri döneceğim; yani zihinsel dua ve tefekkür hakkındaki talimata. Benden yana haddini bilmezlik gibi görünebilir, lakin siz her şeyi hoş görürsünüz. Kaba üslubumu diğer daha cilalı yazılardan belki daha iyi anlarsınız. Rabbimiz bana yardımını ihsan eylesin. Amin!

BÖLÜM XVII

Bazı ruhların tefekküre elverişli olmadığı ve diğerlerinin buna erişmesinin uzun sürdüğü üzerine. Gerçekten alçakgönüllü olan herkes, Rabbimizin kendisini sevk ettiği yoldan gitmeye razı olmalıdır.

1. Dua ehli ruhlar için alçakgönüllülük gereklidir. 2. Dua uygulayan herkes tefekkür ehli olamaz. 3. Sesli dua tefekkürden daha az tehlikelidir. 4. Ameli yolda Marta gibi hizmet ederiz. 5. Hem ameli hem de tefekküri hayat Rabbimize hizmet eder. 6. Haç en emin yoldur.

1. Şimdi dua konusuna gelmiş gibi görünüyorum, fakat söylemem gereken önemli bir şey daha var, bu da alçakgönüllülükle ilgilidir; bu manastırda en çok gereken şey budur, çünkü duanın başlıca yardımcısıdır. Dediğim gibi, her fırsatta alçakgönüllülüğü nasıl uygulayacağınızı bilmeniz çok gereklidir, bu en mühim noktalardan biridir ve kendini duaya vermiş kimseler için son derece elzemdir. Gerçekten alçakgönüllü olan biri, tefekküre dalan diğerleri kadar iyi olduğunu nasıl düşünebilir? Tanrı iyiliğiyle, merhametiyle ve Mesih'in erdemleriyle, onun da onlar gibi lütuflar almayı hak etmesini sağlayabilir; fakat benim öğüdümü dinlerse, Rabbimizin hem sözleriyle hem de örneğiyle bize öğrettiği gibi, kendini daima en alt sıraya koyacaktır (Luka 14:10). Tanrı onu tefekkür yoluyla yönlendirirse O'nun çağrısına yanıt versin; aksi halde, Tanrı'nın hizmetkarlarına hizmet etmesine izin verildiği için kendini mutlu sayarsa, alçakgönüllülük bunun yerini tutacaktır. Cehennemdeki iblislerin kölesi olmayı hak ettiği halde, kendisini onların arasına yerleştirdiği için O'nun Yüceliğini övsün. Bunu söylemek için haklı bir sebebim var, zira size söylediğim gibi, O'nun Yüceliğinin her canı aynı yoldan yönlendirmediğini ve belki de kendini hepsinden küçük görenin O'nun gözünde en yüce olabileceğini anlamak önemlidir.

2. Dolayısıyla bu manastırdaki bütün rahibelerin dua etmesi, hepsinin tefekküre dalan kimseler olmasını gerektirmez. Böyle bir fikir, tefekkürün Tanrı'nın bir lütfu olduğunu, kurtuluş için veya sonsuz mükafatımızı kazanmak için gerekli olmadığını ve burada hiç kimsenin buna sahip olmamızı şart koşmadığını anlamayanların cesaretini fazlasıyla kırar. Bundan yoksun olan ama verdiğim öğütleri tutan kişi, büyük bir yetkinliğe erişecektir. Kendi adına daha çok çaba göstermek zorunda kaldığı için çok daha fazla sevap kazanması da mümkündür; Rabbimiz ona yiğit bir kadın gibi davranmakta ve bu hayatta mahrum kaldığı tüm mutluluğu ahirete saklamaktadır. Cesareti kırılmasın, duayı ya da hemşirelerinin uyguladığı diğer ibadetleri bırakmasın; Rabbimiz bazen çok geç gelir ve başkalarına uzun yıllar boyunca verdiğini bir kerede öder. On dört yıldan uzun bir süre bir kitap olmadan derin düşünceye dalamadım. Bu durumda olan pek çok insan vardır, başkaları ise okumanın yardımıyla bile derin düşünemez, ancak dikkatlerini bir dereceye kadar toparlayan sözlü duaları okumak zorunda kalırlar. Bazıları da öylesine uçucu bir hayal gücüne sahiptir ki, zihinlerini daima oradan oraya dolaşan tek bir noktaya sabitleyemezler; Tanrı'yı düşünmeye çalıştıklarında binbir türlü boş kuruntu, vesvese ve şüpheyle rahatsız olurlar.

3. Hayatı son derece örnek teşkil eden (keşke hayatım onunki gibi olsaydı!), çok kutsal, son derece çilekeş ve yetkin bir dindar olan çok yaşlı bir rahibe tanıyorum; sözlü dualarla nice saatler ve hatta yıllar geçirmiştir ama zihinsel duayı kullanamaz, yapabildiğinin en fazlası, Ave Maria ve Pater Noster duaları sırasında ara sıra biraz duraklamaktır ki bu çok kutsal bir adettir. Pek çok kimse ona benzer; alçakgönüllü iseler, daha kusurlu olduklarını düşünmesinler veya sonunda bundan ötürü zararlı çıkacaklarına inanmasınlar, zira pek çok teselli bulanlar kadar iyi bir durumda olacaklardır. Bir bakıma bu tür canlar daha güvendedir, çünkü ruhani hazların Tanrı'dan mı yoksa şeytandan mı geldiğini bilemeyiz; ilahi değillerse son derece tehlikelidirler, çünkü Şeytan bunlar vasıtasıyla kibri kışkırtmaya çalışır; ancak Tanrı tarafından gönderilmişlerse korkacak bir şey yoktur, zira başka bir kitapta etraflıca açıkladığım gibi, beraberlerinde alçakgönüllülük getirirler.

4. Hiçbir ruhani teselli almayan diğer canlar ise alçakgönüllüdür, zira bunun kendi kusurlarından kaynaklanıp kaynaklanmadığından şüphe ederler ve kendilerini düzeltmeyi çok isterler. Başka birinin ağladığını gördüklerinde, kendileri de aynısını yapmıyorsa, Tanrı'nın hizmetinde ondan çok daha geride olduklarını düşünürler; oysa belki de daha ileridedirler, çünkü gözyaşları iyi bir işaret olsa da her zaman yetkinliği göstermez. Alçakgönüllülük, nefsi köreltme, dünyadan el etek çekme ve diğer erdemler en güvenli olanlarıdır; korkacak bir neden yoktur, en büyük tefekkür ehli kadar yetkinleşebileceğinizden de şüphe etmemelisiniz. Aziz Marta kutsaldı, oysa bize onun tefekkür ehli olduğu hiç söylenmemiştir; Rabbimiz Mesih'i evinde ağırlayan, O'na ziyafet çekip hizmet eden, O'nun sofrasında ve hatta belki de kendi tabağından yemek yediği bu kutlu kadına benzemekten memnun olmaz mıydınız? O da Mecdelli Meryem gibi daima kendinden geçmiş olsaydı, bu ilahi Konuğa yiyecek sunacak kimse kalmazdı. Öyleyse bu cemaatin, içinde farklı türden insanların bulunması gereken Aziz Marta'nın evi olduğunu tasavvur edin. Faal hayata çağrılan rahibe, tefekküre dalmış olanlar hakkında fısıldayıp durmasın, çünkü Rabbimizin onları savunacağını bilir; kural olarak kendileri sessizdir, çünkü "iyi pay" kendilerini ve diğer her şeyi onlara unutturur (Luka 10:42). Birinin yemek pişirmesi gerektiğini unutmayın ve Marta ile birlikte hizmet etmenize izin verildiği için kendinizi talihli sayın. Gerçek alçakgönüllülüğün, Rabbimizin bizden istediği şeyi yapmaya istekli ve hazır olmakta yattığını tefekkür edin; bu bizi her zaman O'nun hizmetkarları arasında sayılmaya layık olmadığımızı düşünmeye sevk eder.

5. Tefekkür, zihinsel ve sözlü dua, hastalara bakmak, ev işleri ve en adi hizmetler, hepsi birden yiyip içmeye gelen bu Konuğa hizmet ediyorsa

ve bizimle söyleşirken, O'na neden şu ya da bu yoldan hizmet etmeyi seçelim ki? Yapacağımız iş konusunda bir seçme hakkımız olduğunu kastetmiyorum, aksine hepsini uygulamalısınız, zira karar size değil Rabbimize aittir. Fakat yıllar süren denemelerden sonra O, her birinizin dolduracağı yeri açıkça gösterirse, kendi başınıza seçim yapmanız tuhaf bir alçakgönüllülük olurdu. Bunu evin Efendisine bırakın, O bilgedir, kudretlidir ve sizin için de Kendisi için de en iyisinin ne olduğunu bilir. [Not: Escorial, 28. Bölüm. Kendimizi tefekküre hazırlamanın ne kadar kazançlı olduğu ve kendi seçimimizi yapmanın kötü sonucu.]

6. Şundan emin olabilirsiniz ki, elimizden gelen her şeyi yapar ve anlattığım yetkinlikle kendimizi tefekküre hazırlarsak, O bunu bize bahşetmese bile (gerçi alçakgönüllülüğümüz ve dünyadan el çekişimiz samimiyse, O'nun bu lütfu mutlaka ihsan edeceğine inanıyorum), bu tesellileri yalnızca cennette hepsini birden bize vermek üzere saklı tutmaktadır. Başka bir yerde söylediğim gibi, O Kendi Haşmetinin daima taşıdığı haçı bize vererek bize yiğit kadınlar gibi muamele etmek ister. Kendisi için seçtiğini bizim için seçmesinden daha hakiki hangi dostluğu gösterebilir? Kaldı ki, belki de tefekkür yoluyla bu kadar zengin bir mükâfat kazanamayacaktık. O'nun hükümleri Kendisine aittir, onlara karışmaya hakkımız yoktur. Kararın bize bırakılmamış olması ne iyidir, çünkü daha huzurlu bir yol olduğunu düşünerek hepimiz hemen birer mütefekkir oluverirdik! En iyisi olduğunu düşündüğümüz şeyden ötürü kaybetme korkusuyla kazanç peşinde koşmazsak kazancımız ne büyük olur; zira Tanrı, nefsini gerçekten terbiye etmiş bir ruhun, daha büyük bir kazanç sağlaması hali dışında, hiçbir şey kaybetmesine asla izin vermez!

BÖLÜM XVIII. [Not: Valladolid baskısı, 20. Bölüm; Escorial, 28. Bölümün devamı.]

Aynı konunun devamı. Mütefekkirlerin, etkin bir yaşam süren insanlara kıyasla çok daha ağır haçlar taşımak zorunda olduklarını gösterir. Bu bölüm etkin yaşam sürenlere büyük bir teselli sunar.

1. Tefekkür yaşamının çileleri. 2. Mükâfatı. 3. Tefekküre hazırlık. 4. Mütefekkirler alçakgönüllülük sancağını taşır. 5. Erdemlerin doğaüstü lütuflara üstünlüğü. 6. İtaat. 7. Doğaüstü lütufların tehlikesi.

1. Kızlarım, Tanrı'nın tefekkür yoluyla yönlendirmediği kişilere hem gözlemlerimden hem de deneyimlerimden temin ederim ki, bu yolu izleyenler sizinkinden daha hafif bir haç taşımazlar; bilakis Tanrı'nın onlara gönderdiği türlü türlü çileleri görseniz dehşete düşerdiniz. Her iki çağrıyı da çok iyi biliyorum ve Tanrı'nın mütefekkirlerin üzerine yüklediği acıların öylesine dayanılmaz olduğunu çok iyi biliyorum ki, O bu tür ruhları ilahi tesellilerin kudret helvasıyla desteklemese, çektikleri ıstırapları taşınamaz bulurlardı. Tanrı sevdiklerine dertler ve kederler yoluyla rehberlik eder; O'nun için ne kadar kıymetliyseler, çileleri de o kadar çetin olur. Bizzat övdüğü ve dostlarım dediği mütefekkirlerden nefret etmesi akıl almaz bir şeydir, nefsinin düşkünü ve rahata alışkın insanları dostluğuna kabul edeceğini hayal etmek ise saçmadır; Tanrı'nın en ağır haçları açık ara en sevdiklerine verdiğinden eminim. Onlar için seçtiği yol öylesine engebeli ve sarptır ki, yollarını kaybettiklerini, geri dönüp her şeye yeniden başlamak zorunda olduklarını sanırlar. İşte o zaman Haşmeti onlara bir ferahlık bahşetmek mecburiyetindedir; [Not: Ezgiler Ezgisi 2:4: "Beni şarap kilerine götürdü."] su yetmez, şarap olmalıdır; [Not: Mezmurlar 23:5: "Kâsem taşıyor [mest edici kâsem ne harikadır]."] Tanrı'dan gelen bu yudumla kendilerinden geçerek acılarını hissetmez olurlar ve ona dayanacak gücü bulurlar. Bu yüzden, yiğit ve acı çekmeye kararlı olmayan gerçek mütefekfirlere nadiren rastlanır. Zayıf düşerlerse, Rabbimizin yapacağı ilk şey, hiçbir çileden korkmasınlar diye içlerine cesaret aşılamaktır. [Not: Escorial, 29. Bölüm. Aynı konunun devamı. Mütefekkirleri bekleyen çileler, etkin yaşamla meşgul olan kişilerin taşıdıklarından çok daha ağırdır. Bu durum sonuncular için teselli vericidir.] Sanıyorum ki etkin yaşamı sürenler, mütefekkirlerin zaman zaman teselli bulduğunu gördüklerinde, onların hayatının sadece bundan ibaret olduğunu zannederler; oysa belki de onların çektiği çilelere tek bir gün bile dayanamazdınız. [Not: 5] Rabbimiz herkesin neye uygun olduğunu bilir ve her birine kendi ruhu için, Kendi yüceliği için ve komşusunun iyiliği için en iyi olanı verir. Hiçbiriniz kendi işinizi kendiniz seçmediğinize göre, emeğinizin boşa gideceğinden korkmanıza gerek yoktur.

2. Söylediklerime dikkat edin, zira hepimiz Tanrı'ya hizmet etmek zorundayız; korkaklar gibi vazifelerimizi yüzüstü bırakalım diye değil, ne bir iki yıllığına ne de on yıllığına. Rabbimize görevden kaçan firariler olmadığımızı göstermek iyidir; savaşıp savaşmadıklarına bakılmaksızın ulufelerini alan, bu yüzden komutanları her emir verdiğinde işe koyulmaya hazır şekilde daima nöbet yerinde duran askerler gibi olmalıyız. Kendi Krallarından aldıklarına kıyasla biz Kralımızdan ne kadar da daha iyi bir mükâfat alacağız, zira bazen o zavallılar savaşta ölür ve sonrasında ne ücret aldıklarını Tanrı bilir! Komutan, hizmet başındaki alayını teftiş eder ve göksel Komutanımızın bizim yeteneklerimizi bildiği kadar iyi olmasa da her bir askerin neler yapabileceğini bilir. Onlara uygun oldukları vazifeleri tayin eder, fakat askerler görev yerinde bulunmasaydı ne ücret ne de emir alabilirlerdi.

3. Bu nedenle kız kardeşler, zihinsel duayı uygulayın ve eğer

bunu başaramıyorsanız sesli dua edin, okuma yapın ve Tanrı ile daha sonra size öğreteceğim hasbihalleri gerçekleştirin. Dua saatlerinizi asla terk etmeyin, Güvey'in sizi ne zaman çağıracağını bilemezsiniz ve akılsız kızların akıbetini paylaşabilirsiniz (Matta 25:2). Rabbimiz ilahi teselliler kılığı altında size daha ağır bir çarmıh verebilir. Şayet vermezse, tefekkür için değil, etkin bir yaşam için yaratıldığınıza ikna olun. Bu size alçakgönüllülük yoluyla sevap kazanma fırsatı verecektir. Böyle biri, bulunduğu makama bile layık olmadığına inansın. Kendisine söyleneni neşeyle yerine getirsin ve dediğim gibi, şayet alçakgönüllülüğü sahiciyse, etkin yaşamdaki böylesi bir hizmetkâr ne mübarektir, zira o kendisinden başka kimseden yakınmayacaktır ve tanıdığım bazı tefekkür ehline benzemektense ona benzemeyi çok daha fazla isterim.

4. Bırakın başkaları kendi savaşlarını versin, ki bunlar hiç de kolay savaşlar değildir. Sancaktarlar, subaylar gibi bizzat savaşmasalar da kendilerini büyük bir tehlikeye atarlar ve bir bakıma diğer askerlerden daha fazla acı çekmek zorundadırlar, çünkü parçalansalar bile asla bırakmamaları gereken sancağı taşırlar. Aynı şekilde, tefekkür ehli de alçakgönüllülük sancağını yüksekte tutmalı ve kendilerine yönelen tüm darbelere, karşılık vermeksizin katlanmalıdır, zira onların vazifesi, çarmıhı yukarıda tutarak ve tehlike ne olursa olsun acı çekmekte korkaklık göstermemek adına onu asla yere düşürmeyerek, Mesih gibi acı çekmektir. Bu yüksek ve şerefli makama işte bu yüzden yükseltilmişlerdir. Kral tarafından kendilerine verilen konumun kolay bir şey olduğunu mu sanıyorsunuz? Küçük bir itibar uğruna, diğerlerinden çok daha fazla tehlikeyi göze alırlar ve eğer korkaklık ederlerse, savaş kendi taraflarının aleyhine döner. Öyleyse tefekkür ehli davranışlarına dikkat etsin, zira sancaktar sancağını bırakırsa savaş kaybedilir, aynı şekilde,

dinde daha az ilerlemiş ruhların, Tanrı'nın komutanları ve dostları olarak gördükleri kişilerin konumlarına yakışmayan biçimde davrandıklarını görmekten büyük zarar gördüklerine inanıyorum. Sıradan askerler ellerinden geldiğince yürürler, bazen savaşın en kızıştığı yerden çekilseler de kimse onları fark etmez ve ne onurlarını ne de canlarını kaybederler, ancak bütün gözler, görülmeden hareket edemeyen sancaktarın üzerindedir. Onun vazifesi asil bir vazifedir ve büyük bir şereftir, Kral da seçimiyle ona özel bir lütufta bulunmuştur, fakat o ağır bir sorumluluk üstlenmiştir.

5. Kızlarım, kendi ihtiyaçlarımızı ve ne isteyeceğimizi bilmediğimizden, bizi bizden daha iyi bilen Rabbimize her şeyi bırakalım. Alçakgönüllü bir yürek kendisine verilenle yetinir, oysa Tanrı'dan basit bir adalet meselesiymiş gibi lütuflar talep eden insanlar vardır. Ne büyük bir alçakgönüllülük! Bu yüzden her şeyi bilen O Zat, bu kişilerin Kendi kâsesinden içmeye uygun olmadığını görerek bu bağışları onlara vermekten haklı olarak kaçınır (Matta 20:22). Bir kimsenin ilerleme kaydettiğinin en iyi işareti, kendisini herkesin en sonuncusu olarak görmesi ve bunu davranışlarıyla kanıtlaması, yaptığı her şeyde başkalarının esenliğini ve iyiliğini gözetmesidir. Gerçek sınav budur; duadaki tatlılıklar, cezbe halleri, rüyetler ve aynı türden diğer ilahi lütuflar değil. Bu son sayılanların değerini öbür hayata kadar tam olarak takdir edemeyiz, fakat ilk sayılanlar geçer akçedir, sürekli bir gelir ve daimi bir mirastır, ödendiğinde sona eren kısmi ödemelerden ibaret değildir; büyük bir alçakgönüllülükten, nefsi köreltmekten ve Başrahibe'nin verdiği emirlerin tek bir noktasına dahi itaatsizlik etmeyip, onun temsilcisi olduğu Tanrı'nın buyruklarıymış gibi bunlara boyun eğen mutlak itaatten bahsediyorum.

6. İtaat azami derecede önemlidir, bu hususta eksiği olan kişi asla bir rahibe değildir, rahibelerle konuştuğum için (ki onların iyi dindarlar olduğuna ya da en azından öyle olmayı arzuladıklarına inanıyorum) bu konuda daha fazla bir şey söylemeyeceğim. Fakat itaat en elzem şey olduğundan, bunu unutmayasınız diye zikrediyorum. İtaat yemini ettikten sonra bunu mümkün olduğunca kusursuz bir şekilde yerine getirmeyen birinin manastırda ne işi olduğunu anlayamıyorum. Kendisine temin ederim ki, bunda kusur ettiği müddetçe asla tefekküre ulaşamayacak, hatta etkin yaşamı dahi layıkıyla sürdüremeyecektir.

Azize Teresa yeni bir manastır kurmak için yolculuğa çıktığında, yanındakileri her zaman kendileriyle birlikte bulunan bir din adamının ya da kimse yoksa kendilerine refakat eden rahibin itaatine verirdi; makamı ve saygınlığı dolayısıyla itaat talep etmeye bunca hakkı varken, yine de ilk itaat eden kendisi olurdu. Bu erdemi öylesine candan severdi ki yeni kurulan bir manastıra rahibelerinden birini Başrahibe olarak atadığında, kendisi bu makamı bunca yıl yürütmüş olmasına karşın derhal itaat gösterip boyun eğerdi; kurucu olarak değil, evin en sonuncu üyelerinden biri gibi davranır, yaptığı her şey için izin isterdi. Başka Tarikatlara mensup rahibelerin manastırlarında kaldığında da aynı şekilde davranır, sanki o cemaatin bir ferdiymişçesine derhal Başrahibeye boyun eğerdi. (Yepes, 2. kitap, 36. bölüm)

Azize Teresa itaatinde pek tez davranırdı. Bir gün koroda dua vaktinde yanlışlıkla hafif bir ses çıkardı. Başrahibe, "Bu gürültüyü her kim yaptıysa çıksın gitsin" dedi. Ve Azize sessizce geri çekildi. (Rahibe Frances'in ifadesi)

bundan eminim. Bu yükümlülüğü üstlenmemiş olup da temaşacı olmak isteyenler, şayet güven içinde yürümek istiyorlarsa, iradelerini kararlılıkla tecrübeli bir günah çıkarıcıya teslim etmelidirler. Böylelikle, başka türlü çok uzun bir zamanda kaydedecekleri ilerlemeden fazlasını bir yıl içinde kaydedecekleri bilinen bir gerçektir. Bu konuda pek çok şey yazılmıştır; ancak sizi ilgilendirmediğinden üzerinde durmayacağım.

7. İşte kızlarım, sahip olmanızı ve elde etmek için çabalamanızı arzu ettiğim, kutsal bir gıpta duymanız gereken erdemler bunlardır. Güvenilmez nitelikteki diğer o dindarlık hislerini tecrübe etmiyorsunuz diye kederlenmemelisiniz. Bunlar başkalarında Tanrı'dan gelebilirse de sizin durumunuzda O, bilhassa kadınlar olmak üzere pek çok kişiyi aldattığı gibi sizi de aldatacak olan iblisin bir oyunu olmasına izin verebilir. Rabbimize hizmet etmenin bu kadar güvenli yolu varken, neden tehlikeye atılmalı? Böylesi bir tehlikeyi göze almanızı kim istiyor? Bu husus üzerinde önemle durmak gerekir, zira tabiatımız gereği zayıfız; gerçi Tanrı temaşacı olmaya çağırdığı kimselere güç verecektir. Bu öğüdü başkalarına da vermiş olmaktan memnunum; temaşa hayatına çağrılanları alçakgönüllülüğü tatbik etmeye de teşvik edecektir. Buna ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız, belki sizi eğlendirmeye yarar. Rabbimiz her şeyde O'nun ardınca gitmemiz için bize ışık versin, o vakit korkacak hiçbir şeyimiz kalmaz.

BÖLÜM XIX.

[Not: Valladolid baskısı, 21. bölüm; Escorial, 30. bölüm.]

Dua sırasında zihnini kullanamayan ruhların nasıl dua etmesi gerektiği hakkında.

1. Tefekkür kitapları üzerine. 2. Duada yöntem. 3. Zihinsel duanın güçlükleri. 4. Samiriyeli kadının "diri suyu". 5. Su ile kor ateşin kıyaslanması. 6. Tanrı'ya duyulan coşkun sevgi her şeyi ayaklarımızın altına serer. 7. Semavi su arzularımızı dindirir. 8. Ve ruhlarımızı arındırır. 9. Tefekkür ve temaşa. 10. Bu su Tanrı'ya duyduğumuz susuzluğu giderir. 11. Bu susuzlukta itidalin korunması. 12. Buna aşırı kapılmanın sonuçları ve çareleri. 13. Şeytanın hileleri. 14. Diri su herkes içindir.

1. Son sayfaları yazalı çok zaman oldu ve kitaba yeniden başlama fırsatım olmadı; öyle ki son kısmı tekrar okumazsam ne söylediğimi hatırlayamıyorum. Yine de vakit kazanmak adına, ne düzen ne de bağlantı gözetmeksizin dosdoğru devam etmeliyim. İntizamlı zihinler, dua hayatını tatbik eden ve dikkatini toplayabilen ruhlar için, [Not: "Kendini toplama alışkanlığı zorla değil, sükunetle kazanılır; bu da onu daha uzun süre uygulayabilmenizi sağlar. . . . Kendini toplama alışkanlığını terk etmenin, ona yeniden başlamaktan başka çaresi yoktur; aksi takdirde ruh bunu her geçen gün daha da fazla kaybedecektir ve Tanrı diler ki tehlikesini fark etsin" (Kale, M. 2. Bölüm 1. 18).] yetkin yazarlarca kaleme alınmış öyle çok uygun kitap vardır ki [Not: Aziz Petrus de Alcantara'nın Tefekkürler'i böyledir.] bu konuda benden öğüt istemek bir hata olur. Rabbimizin hayatının ve kutsal Çilesinin gizemleri, Son Yargı, cehennem, kendi hiçliğimiz, Tanrı'nın bize bahşettiği merhametler ve O'na olan sayısız borcumuz üzerine haftanın her günü için tefekkürler içeren ciltler bulunmaktadır. Bu kitaplar mükemmel öğretiler ile zihinsel duaya başlamak ve duayı bitirmek için iyi bir yöntem ihtiva eder.

2. Bu tür duaya alışkın olan bir kimsenin başka bir talimata ihtiyacı yoktur; Rabbimiz onu böylelikle ışık limanına ulaştıracaktır; böylesine iyi bir başlangıcın sonu muhakkak hayır olur. Bu yolda yürüyebilenler huzur ve emniyet içinde olurlar, zira düşünceler denetim altında tutulduğunda yolculuk kolaylaşır. Ancak Tanrı'nın izniyle, bu tür bir duayı tatbik edemeyenlere bir nebze yardım sunmak istiyorum. Başaramasam bile, en azından pek çok kişinin de tıpkı sizin gibi bu sıkıntıyı çektiğini öğrenmiş olursunuz, böylece buna kederlenmezsiniz. Duayı tatbik etmeye başladığınızda, bu hususta size bazı öğütler vereceğim.

3. Kimi zihinler ehlileştirilmemiş atlar kadar intizamsızdır, onları kimse yatıştıramaz; bir o yana bir bu yana koşturup dururlar ve asla rahat durmazlar. Basiretle davranılarak buna rağmen bir zarardan sakınmak mümkün olsa da bu her zaman kabil değildir. Belki ölümcül bir zarar gelmez ama hata yapma riski vardır ve ruh daimi bir çalkantı ve sıkıntı içindedir. Bu durum bazı kimseler için ya doğaldır ya da Tanrı buna izin verir. Onlara çok acırım. Susuzluktan kavrulmuş bir adama benzerler,

uzakta su gören, fakat ona ulaşmaya çalışırken hem yola çıkarken, hem yarı yola vardığında, hem de yolculuğunun hemen bitiminden önce başkaları tarafından engellenen bir susuzluğa benzer. Bunlar, büyük bir çaba ve muazzam bir zahmetin ardından ilk düşmanlarını alt eden, ancak ikinci hasımlarına yenilen ve kendilerine bu denli pahalıya mal olan suyu içmektense susuzluktan ölmeyi yeğleyen ruhlara benzerler. Güçleri yetmez, cesaretleri kırılır, bazen ikinci grup rakiplerinin üstesinden gelseler bile üçüncüsünün karşısında boyun eğerler.

4. Belki de Rabbimizin Samiriyeli kadına bahsettiği (Yuhanna 4:13; "Oysa benim vereceğim sudan içen sonsuza dek susamaz"), ondan her kim içerse bir daha asla susamayacağını vaat ettiği diri su pınarından iki adım bile uzakta değillerdi. Bizzat Hakikat olanın bize söylediği bu söz ne kadar da doğrudur; zira ruh artık bu dünyanın şeylerine susamaz, gerçi ahirete duyduğu özlem hayal edilebilecek her türlü doğal susuzluğu aşar. Yine de kalp, paha biçilmez değerini anlayarak bu susuzluk için nasıl da yanıp tutuşur! Bu kuraklık kendi devasını da beraberinde getirir, yaratılmış şeylere duyulan tüm arzuyu dindirir ve ruhu doyurur. Ruh Tanrı tarafından doyurulduğunda, O'nun bu ruha bahşedebileceği en büyük lütuflardan biri, onu bu susuzlukla bırakmaktır; bu susuzluk ki, [Not: Escorial baskısı, bl. xxxi. Kusursuz tefekkürü simgeleyen bir benzetme] içtikten sonra, bu sudan tekrar tekrar tatma arzusunu daha da artırır.

5. Hatırlayabildiğim kadarıyla suyun üç özelliği vardır, kuşkusuz çok daha fazlası da mevcuttur ancak bunlar benim amacıma uygundur. Birinci özelliği diğer şeyleri soğutmasıdır. Bir kimse ne kadar hararetli olursa olsun, bir nehre dalarak serinler; ayrıca su, yalnızca daha da alevlendirdiği neft ateşi hariç, en azgın ateşi bile söndürür. Azgın, dizginlenemez ve hiçbir elemente tabi olmayan bu ateşi suyun yalnızca artırması, zıddı olan şeyin onu söndürmek yerine alevlerine körük olması ne kadar da gariptir. Şayet felsefeden anlasaydım bununla pek çok şeyi açıklayabilirdim. Nesnelerin özelliklerini bilseydim meramımı açıkça anlatabilirdim, şu halimle bunlardan keyif alıp ilgilensem de kendimi nasıl ifade edeceğimi bilemiyorum, belki de meseleyi ben bile anlamıyorumdur. Tanrı size bu suyu verdiğinde, kardeşlerim, bu benzetme hoşunuza gidecek ve bu sudan içenlerin anladığı gibi, Tanrı'nın güçlü ve dünyevi cüruftan arınmış hakiki sevgisinin fani şeylerin nasıl üzerine çıktığını ve bu dünyanın tüm elementlerine nasıl hükmettiğini anlayacaksınız. Su topraktan fışkırsa bile, üzerinde hiçbir hükmü bulunmayan ilahi sevginin ateşini söndürmesinden korkulmaz. Birbirlerinin panzehiri olsalar da, onun alevleri suyun tesirinden uzaktır ve her şeye kadirdir. O halde kardeşlerim, bu kitapta ruhun özgürlüğünü kazanmanız gerektiği üzerine yaptığım vurguya şaşmayınız.

6. Aziz Yusuf Manastırı'nın ehemmiyetsiz küçük bir rahibesinin yeryüzüne ve tüm elementlere boyun eğdirmesi küçük bir şey midir? Azizlerin, Tanrı'nın yardımıyla, elementlerle dilediklerini yapmış olmalarına şaşılır mı? [Not: Sulpicius Severus, Dialogues adlı eserinde Aziz Martin'in putperest bir tapınağı ateşe verdikten sonra alevlerin önünde durarak başka yerlere yayılmasını engellediğini anlatır (bl. vii.). Dualarıyla, yanan bir odanın ortasında kendisi için serin ve ferahlatıcı bir alan açmıştır. Bütün bir bölgeyi, orayı harap eden yıllık dolu fırtınasından kurtarmıştır. Toskana Denizi'ndeki bir fırtına, putperest bir tüccarın "Aziz Martin'in Tanrısı"na yakarmasıyla dinmiştir (bl. xiv.).] Ateş ve su Aziz Martin'e itaat etti, [Not: Aziz Francis vaazı sırasında kırlangıçların cıvıldamasını susturmuştur. Başka bir seferinde çevresinde toplanıp dinleyen kuşlara vaaz vermiş, kuşlar onun buyruğuyla Tanrı'yı öven tatlı nağmeler şakıyarak uçup gitmiştir. Rimini'de nehirde kendisini dinlemek için önüne dizilen çok sayıda balığa seslenmiştir. Bu mucize şehrin bazı sapkınlarına öylesine tesir etmiştir ki onların imana gelmesine vesile olmuştur. (The Little Flowers of St. Francis of Assisi, bl. xvii, xl.)] kuşlar ve balıklar Aziz Francis'e boyun eğdi ve pek çok başka aziz de yaratılmış şeyler üzerindeki bu kudrete sahip oldu; besbelli ki bunu dünyayı hakir görmeye çabalayarak ve bütün kalpleriyle kendilerini yaratılışın Rabbine teslim ederek kazanmışlardı (Eyüp 5:23). Ellerinden gelenin en iyisini yaptılar, bu yüzden bu gücü neredeyse bir hak gibi talep etmiş sayılabilirler; zira Mezmurlar yazarının dediği gibi, "Her şeyi ayaklarının altına serdin." Bunun herkes için geçerli olduğunu mu sanıyorsunuz? Kimi insanları bu dünyanın şeylerinin "ayakları altında" görüyorum. Atlarıyla boğuşurken kelimenin tam anlamıyla tekmelenerek ölen bir beyefendi tanıyordum, onlara ne denli acınası bir biçimde "tabi" olduğunu görüyorsunuz! Söylediklerimin doğruluğuna tanıklık eden hadiseler her gün yaşanıyor. Nitekim Mezmurlar yazarı Kutsal Ruh'un rehberliğinde olduğundan yalan söyleyemezdi. Yine de onun kastettiği anlamı yanlış kavramış olabilirim yahut kusursuz ruhların bütün yeryüzünün hükümdarı olduğunu söyleyerek metni hatalı aktarmış olabilirim. Bahsettiğim suyun dünyevi bir kaynağı vardır ve alevleri onun çok üstüne çıkan, böylesine aşağılık bir şeyden doğmayan Tanrı sevgisinin ateşi üzerinde hiçbir tesiri yoktur. Tanrı'ya duyulan ılık sevginin ateşleri vardır ki gelip geçici herhangi bir hadise onları söndürebilir, fakat coşkun bir sevgiye karşı fırtına kopsa bile o yok olmaz, aksine düşmanını alt eder, eğer gökten su yağsa bu ateşi söndürmek şöyle dursun, alevlerini canlandırır. Bu iki element birbirine zıt değildir, aynı kaynaktan doğarlar. Birbirlerine zarar vermelerinden korkulmaz, yalnızca birbirlerinin tesirini artırırlar. Hakiki dua sırasında dökülen sahici gözyaşlarının suyu, bir

Mezmurlar 8:6: “Her şeyi ayaklarının altına serdin.”

göklerin Kralı’ndan bir armağandır, alevleri besler ve onları uyanık tutar; ateş ise suyun serinlemesine yardım eder.

7. Ah, ne hoş ve ne harika bir şeydir bu ateş! Sözünü ettiğim gözyaşlarının aktığı göksel yağmurla birleştiğinde, dünyevi bütün sevgileri soğutur, hatta dondurur. Bu sular bize verilir, kendi çabamızla elde edilmez, bu nedenle tabiatı gereği başlamış olan ve elinden gelse bütün yeryüzünü alevleriyle saracak olan bu ateşi beslemeye yarayan bir şey olmadıkça, bizi bu dünyadaki herhangi bir şeye çekebilecek hiçbir sıcaklık bırakmaz.

8. Suyun ikinci bir özelliği de kirli olanı temizlemesidir. Yıkanacak su olmasaydı insanlığın hali ne olurdu? Bu diri, semavi su berraktır, dingindir ve hiçbir dünyevi maddeyle karışmamıştır, çünkü doğrudan gökten gelmiştir. Ondan bir kez içen can temizlenir; bütün günahlardan arınmış ve lekesiz kalır. Dediğim gibi, bu suyu kendimiz için elde etmeye gücümüz yetmez, zira kusursuz temaşa ve ilahi birlik, canın yıkanması, günahlarının bulaştırdığı çamurdan arınıp lekesiz kalması için Tanrı tarafından cana bahşedilen yüce ve doğaüstü lütuflardır. Aklın kullanılmasıyla elde edilen hissedilir dindarlık suyu ise yeryüzünde akıp gitmiştir ve doğrudan kaynağın kendisinden içilmez, bu yüzden ondan ne kadar fayda sağlarsak sağlayalım, daima bir miktar çamur barındırır ve asla diğeri kadar saf ve berrak olamaz. Bir konu üzerinde düşünerek yapılan duaya “diri su” demem; çünkü bütün çabalarımıza rağmen, kısmen bedensel nedenlerden, kısmen de insan tabiatından ötürü, arınmasını isteyeceğimiz bir şeyleri daima içinde barındırdığına inanırım.

9. Kendimi daha açık bir şekilde ifade edeyim. Dünya ve kısa ömrü sebebiyle hak ettiği değersizlik üzerine tefekkür ederken, neredeyse farkında bile olmadan, bir zamanlar önem verdiğimiz dünyevi meseleleri düşünürken buluruz kendimizi. Bu düşünceleri dizginlemeye çalışsak da ne olduğu hakkındaki hatıralar, bundan ne çıkacağına, sonuçların ne olacağına, ne yaptığımıza ve ne yapacağımıza dair tahminler zihnimizi büsbütün dağıtır. Kendimizi kusurlardan kurtarmanın yollarını derinlemesine düşünürken, bazen yeni bir tehlikenin içine düşeriz. Bu tür bir tefekkürü bir yana bırakmamız gerektiğinden değil, ancak temkinli ve uyanık olmalıyız. Temaşada ise Rabbimizin Kendisi bizimle ilgilenir, zira çıkarlarımızı kendi elimize bırakmaz. Bu lütfu onlara bahşederken canlarımız O’nun için öylesine kıymetlidir ki, tehlikeye düşmelerine engel olur. Onları derhal Kendi yanına çağırır ve tek bir anda,

bizim uzun yıllar boyunca kendi başımıza edinebileceğimizden çok daha fazla hakikati onlara gösterir ve her şeyin hiçliği hakkında çok daha berrak bir bilgi verir. Çünkü görüşümüz net değildir, gözlerimiz yolumuzdaki tozla körleşmiştir; fakat burada Rabbimiz, nasıl olduğunu bilmediğimiz bir biçimde, bizi derhal yolculuğun sonuna ulaştırıverir.

10. Suyun üçüncü özelliği ise susuzluğu gidermek ve dindirmektir. Susuzluk bana, ondan bütünüyle mahrum kalsak öleceğimiz derecede şiddetle ihtiyaç duyduğumuz bir şeyin arzusu gibi görünür. Su tuhaf bir şeydir! Yokluğundan ölürüz, yine de fazlası bizi öldürür; bakın, nice insanı boğmuştur! Ey Rabbim, herhangi biri bu diri suyun içine ondan ölecek kadar derinlemesine dalar mı? Böyle bir şey olabilir mi? Evet. Tanrı’ya duyulan bu sevgi ve arzu, tabiat artık buna dayanamayacak hale gelene dek artabilir ve insanlar bu sebeple can vermiştir. Bu sudan öylesine bolca almış birini tanıyorum ki, Tanrı derhal yardımına yetişmeseydi, kendinden geçişlerle neredeyse benliğinin dışına sürüklenecekti. “Benliğinin dışına sürüklenecekti” diyorum, çünkü canı sükûnet içindeydi. Tanrı’ya olan susuzluğu ve özlemi çok büyüktü ve öylesine bir dereceye kadar arttı ki, bir çare bulunmazsa bunların kendisini öldürebileceğini anladı. Böyle bir can, bu dünyaya duyduğu tiksintiyle bitkin düşmüş görünür ama Tanrı’da yeniden hayat bulur. Kendi haline bırakılsa can kaybı olmadan taşıyamayacağı bu lütfun tadını çıkarmasını, Majesteleri ona bu şekilde nasip eder. İncil’de bizi bu sudan içmeye davet Eden’e övgüler olsun.

Kuşkusuz, Rabbimiz ve en yüce Hayrımız hiçbir kusur barındırmaz ve yaptığı her şey bizim iyiliğimiz içindir; dolayısıyla, bu su ne kadar bol olursa olsun asla aşırıya kaçmaz, çünkü O’nun armağanlarında gereksiz hiçbir şey yoktur. Eğer derin bir yudum verirse, tıpkı bir cam ustasının kaplarını içine dökeceği sıvıyı alacak boyutta şekillendirmesi gibi, canı da onu içebilecek yetenekte kılar. Bu suyu kendi isteğimizle arzulamamız her zaman yanlıştır, böyle bir arzudan herhangi bir fayda elde etmemiz yalnızca Tanrı’nın lütfu sayesindedir. Ölçüsüz davranırız ve bu acı tatlı ve hoş olduğu için, fazlasının zarar getirmeyeceğini düşünürüz. Onu haddinden fazla arzularız ve özlemlerimizi artırmak için elimizden geleni yaparız, öyle ki insanlar bazen bu tür duygulardan ötürü ölürler. Ne mübarek bir ölüm! Yine de insan yaşayarak, başkalarının da böyle bir ölüm arzusuyla ölmesine belki yardımcı olabilirdi. Şeytanın bunda bir parmağı olduğuna inanıyorum; bu tür insanların yaşayarak kendisine ne kadar zarar verdiğini bilir ve sağlıklarını bozmaları için onları ihtiyatsız kefaretler uygulamaya kışkırtır, ki bu da onun için az bir kazanç sayılmaz.

11. Bu aşırı susuzluğu hisseden herkese son derece temkinli olmasını kuvvetle tavsiye ederim, çünkü bu ayartmanın geleceği kesindir.

Yuhanna 7:37: “Bir kimse susamışsa bana gelsin ve içsin.” El Escorial nüshası, 32. bölüm. Doğaüstü dürtüleri bazen nasıl yatıştırabileceğimizi anlatır.

meydana gelmesi mümkündür. Muhtemelen onu öldürmeyecek olsa da sağlığı bozulabilir, üstelik ne kadar istemese de duygularını dışa vuran işaretlerle belli edecektir ki bundan her ne pahasına olursa olsun kaçınılmalıdır. Bazen duygularımızı gizlemeye yönelik tüm çabalarımız sonuçsuz kalır. Bu arzuyu körükleyecek güçlü bir dürtüye kapılmamaya dikkat edelim, düşüncelerimizi başka bir konuya çevirerek onu usulca bir kenara bırakalım. Bazen bu duygularda ilahi sevgi kadar tabiatın da payı olabilir, zira bazı mizaçlar hem iyi hem de kötü olan her şeye karşı aşırı heveslidir. Böyle kişileri nefis terbiyesinde çok ilerlemiş saymam, yine de nefis terbiyesi her zaman iyidir.

12. Bu kadar iyi bir şeye engel olmak akılsızlık gibi görünse de, aslında gayet bilgece bir davranıştır. Bu özlemlerin boğulması gerektiğini söylemiyorum, bilakis dizginlenmelidir; bu da en az onun kadar sevap kazandıracak başka bir arzuyu teşvik ederek yapılabilir. Ne demek istediğimi bir örnekle açıklayayım, bir kimse Tanrı ile birlikte olmayı ve Aziz Pavlus'un adlandırdığı gibi "bu zindandan" kurtulmayı şiddetle arzular (Romalılar 7:24, "Bu ölüm bedeninden beni kim kurtaracak?"). Bu son derece tatlı acıyı zapt etmek için azımsanmayacak bir nefis terbiyesi gerekecektir, nitekim bunu yapmak her zaman mümkün de olmaz. Fakat kişi bu acıya öylesine yenik düşebilir ki neredeyse aklını yitirecek noktaya gelir; kısa bir süre önce birinde bunun gerçekleştiğini gördüm. Kendisi doğası gereği fevri olmasına rağmen kendi iradesini kırmaya öylesine alışmıştı ki, başka vesilelerle tanık olduklarımdan ötürü bu huyunu tamamen yendiğini düşünmüştüm; buna rağmen bir keresinde bu acı ve duygularını bastırmak için sarf ettiği şiddetli çabalar yüzünden neredeyse delirme noktasına geldiğini gördüm. Bana göre böylesine aşırı bir durumda alçakgönüllülük bizde korku uyandırmalıdır, çünkü sevgimizin bizi böyle bir hale getirecek kadar coşkun olduğuna inanmamalıyız. Bazen bu imkânsız olsa da, dileklerimizin yönünü değiştirmemizde bir sakınca görmüyorum. Daha uzun yaşayarak Tanrı'ya daha çok hizmet edebileceğimizi ve aksi takdirde helak olacak bir ruhu aydınlatabileceğimizi, Tanrı için daha fazlasını yaparsak O'nun huzuruna ermeyi daha çok hak edeceğimizi düşünebiliriz. Dahası, Yaratıcımız için ne kadar az şey yaptığımızı düşünerek endişe duymalıyız. Bu büyük sıkıntı için bunlar yerinde tesellilerdir. Böylece acımızı hafifletip büyük sevap kazanırız, zira böylesine derinden özlediğimiz Tanrı'ya hizmet etmek uğruna acı çekmeye ve çarmığımızı taşımaya razı oluruz. Bu, büyük bir keder içindeki birine sabretmesini ve Tanrı'nın ilahi İradesi kendisinde tecelli etsin diye kendini O'nun ellerine teslim etmesini söyleyerek teselli vermeye benzer, kendimizi böyle teslim etmek her zaman en emin yoldur.

13. Peki ya bu şiddetli arzularda şeytanın bir parmağı varsa? Bu muhtemeldir; sanırım Cassian'ın bahsettiği, Tanrı'yı daha tez görmek uğruna kötü ruh tarafından bir kuyuya atlamaya ikna edilen pek çileci bir münzevinin durumunda olduğu gibi [Not: Münzevi Heron öylesine katı kurallıydı ki, Paskalya'daki mutad ziyafette bile kardeşlerine katılmayı reddederdi. Kibrine kapılarak, bir ışık meleği kılığına girip civardaki derin bir kuyuya atlarsa hiçbir yara almayarak kutsallığını kanıtlayacağını söyleyen Şeytan'ın buyruğuna uydu. Heron kardeşler tarafından kuyudan çıkarıldı ve aldığı yaralar sebebiyle, hezeyanında direnerek üç gün sonra öldü. Başkeşiş Paphnutius onun intihar ettiğine hükmetti ve ebedi istirahate çekilenlere tanınan mutad anma ve takdime töreninin yapılmasına ancak büyük güçlükle ikna oldu. (Cassian'ın Konferansları, Başkeşiş Musa'nın Konferansı, 5. bölüm). Azize Teresa'nın kullandığı baskı bilinmemektedir]. Bu münzevinin hayatının alçakgönüllü ya da kutsal olduğunu sanmıyorum, aksi takdirde sadık olan Rabbimiz onun böylesine bütünüyle körleşmesine asla izin vermezdi. Şurası kesindir ki, şayet bu dürtü ilahi olsaydı adama hiçbir zarar vermezdi. Göksel esinler beraberinde şaşmaz biçimde basiret, ışık ve ölçülülük getirir; ancak bu can düşmanımız bize her yoldan zarar vermeye çalışır, mademki o tetiktedir, biz de öyle olalım. Ne kadar zevk alırsak alalım, sağlığımızı olumsuz etkiliyorsa veya başımızı ağrıtmaya başlıyorsa dua vaktimizi kısaltmak gibi benzer durumlarda ölçülülük çoğunlukla faydalıdır, zira basiret her zaman gereklidir.

14. Kızlarım, sizce savaş henüz başlamadan evvel, bu diri su kaynağından içmenin faydalarını anlatıp mücadelenin sonunu haber vermem ve ödülünü size göstermem nedendir? Yolun meşakkatleri ve güçlükleri karşısında yılmamanız, cesur olmanız

ve yorgun düşmemeniz içindi; ta ki pınara ulaşıp içmek için yalnızca eğilmeniz gerektiğinde, buna gücünüzün yetmeyeceğini ve onun sizin için olmadığını zannederek geri çekilmeyesiniz ve tüm bu lütuftan mahrum kalmayasınız. Hatırlayın, Rabbimiz "Kim susamışsa" diyerek herkesi davet etti; O bizzat hakikattir, sözünden şüphe edilemez. Herkes dahil edilmemiş olsaydı herkese seslenmezdi, "Size içireceğim" de demezdi. "Herkes gelsin, çünkü bundan bir şey kaybetmezler; ben de layık gördüklerime içireceğim" diyebilirdi. Fakat kayıtsız şartsız, "Bir kimse susamışsa bana gelsin" dediğine göre, yarı yolda durmadıkları takdirde hiç kimsenin bu diri sudan içmekten mahrum kalmayacağına eminim. Bunu bize bahşetmeyi vaat eden Rabbimiz, sırf kendi rızası için, onu gerektiği gibi arama lütfunu bizlere bağışlasın.

BÖLÜM XX

Duanın öyle ya da böyle bize her zaman teselli verdiğini gösterir. Rahibelere bu konu hakkında birbirleriyle sürekli konuşmaları tavsiye edilir.

1. Duanın tesellileri. 2. Zihinsel duanın faydaları. 3. Dünyevi insanların meclisi. 4. Onlarla nasıl münasebet kurulacağı.

[Not: Valladolid baskısı, 22. bölüm; Escorial, 33. bölüm.]

20. BÖLÜM

1. Son bölüm, derin düşünceye dalmayanları teselli etmek amacıyla Tanrı'nın, tıpkı "birçok konak" (Yuhanna 14:2) yarattığı gibi Kendisine ulaşmanın da birçok yolunu var ettiğini söylediğim zamanki sözlerimle çelişir gibi görünebilir. Tekrar ediyorum, Yüce Zat Tanrı olduğundan zayıflığımızı bilir ve bizim için gerekeni sağlamıştır. "Bazı insanlar bu suyu içerek Bana gelsin, ama diğerleri başka yollarla gelsin," demedi. Merhameti o kadar büyüktür ki hiç kimseyi hayat pınarından içmekten alıkoymaz. Sonsuza dek övülsün! Onu bana yasaklaması için ne kadar da geçerli nedenler vardı! Yine de ona ilk yaklaştığımda benden bundan sakınmamı istemeyip beni onun ta derinliklerine daldırdığına göre, kesinlikle başka hiç kimseyi durdurmayacaktır. Hatta bunu yapmamız için bizi yüksek sesle ve herkesin önünde çağırır. O kadar iyidir ki bizi onu içmeye zorlamaz, fakat Kendisini izlemeye çalışanlara onu pek çok şekilde sunar, öyle ki hiç kimse tesellisiz gitmesin ya da susuzluktan ölmesin. Zira bu coşkun nehirden irili ufaklı pek çok derecik doğar, çocuklar için de küçük havuzlar vardır, çok sudan korkacakları için bu kadarı onlara yeter, çocuklardan kastım erdemde henüz olgunlaşmamış, yeni başlayanlardır. Görüyorsunuz ya kardeşlerim, dua yolunda susuzluktan öleceğinizden korkmanıza gerek yoktur. Teselli suları hiçbir zaman susuzluğun dayanılmaz hale geleceği kadar büsbütün tükenmez. Öyleyse öğüdümü dinleyin, yolda oyalanmayın, bu uğurda can verene kadar erkekçe mücadele edin, zira buraya yalnızca cenk için geldiniz. Yolculuğunuzun sonuna ulaşamamaktansa ölmeyi kesin bir kararlılıkla göze alın. Rabbimiz bu hayatta zaman zaman kuruyup çoraklaştığınızı hissettirse bile, ebediyette kendi kusurunuz yüzünden asla tükenmeyeceğinden emin olacağınız bol suyu size bahşedecektir. Tanrı O'na asla sırt çevirmememizi nasip etsin! Amin.

2. [Not: Escorial baskısı, 34. bölüm. Kardeşlere, insanları dua etmeye teşvik etmeleri yönünde tavsiyeler.] Şimdi bu yolculuğa nasıl başlanacağını ele alalım. Bu son derece önemlidir, aksi takdirde daha en baştan doğru yoldan sapabiliriz, doğrusu her şeyin buna bağlı olduğuna inanıyorum. Duada sebat etmeye kesin olarak kararlı olmayan hiç kimsenin onu uygulamaya başlamaması gerektiğini söylemiyorum, zira Rabbimiz onu adım adım mükemmelliğe ulaştıracaktır. Duanın öyle bir fazileti vardır ki kişi bu sebeple bir kayba uğrayacağından asla korkmamalıdır, tek bir adım dahi atsa cömertçe ödüllendirilecektir, zira dua bize büyük küçük pek çok lütuf getirir. Bu, endüljanslı bir tespihe benzer, tek bir tanesi belirli bir bağışlanma kazandırır ve birçok tane çok daha fazlasını sağlar, yine de tespihi hiç kullanmayıp bir kutuda kapalı tutsaydık, ona hiç sahip olmamak bizim için daha iyi olurdu. Böylece, birçok insan duada sebat etmese de, bu yolda kaydettikleri en ufak bir ilerleme bile diğer meselelerde onlara ışık tutacaktır ve ne kadar ilerlemişlerse o kadar çok ışığa sahip olacaklardır. Kısacası, onu uygulamaya başlamakla kendilerine kesinlikle zarar vermeyeceklerdir, iyilik asla kötülük doğurmaz. Gördüğünüz insanlarda duaya karşı bir eğilim veya istek sezerseniz, başlamaya dair duyabilecekleri her türlü korkuyu gidermeye çalışın. Tanrı aşkına sizden ricam, ziyaretçilerinizle sohbetlerinizin her zaman yararlı olmasını sağlamanızdır. Dualarınız canların iyiliği içindir, onlar için Tanrı'ya durmaksızın yakarmakla yükümlüsünüz ve mümkün olan her yolla onlara yardım etmeye çalışmamak yanlış görünür. İyi bir akraba olmak istiyorsanız samimi sevgi budur, gerçek bir dost olmak istiyorsanız uygulanabilir tek yol budur. Hakikatin derin düşünceyle kalplerinizde gerektiği gibi büyümesine izin verin, o zaman komşularımıza karşı nasıl bir sevgi beslememiz gerektiğini bileceksiniz.

3. Şimdi çocuk oyunlarının vakti değildir ve masumane de olsa dünyevi dostluk bundan başka bir şey gibi görünmez. Ne akrabalarınızla ne de bir başkasıyla, bir cana fayda sağlayarak gerçek bir amaca hizmet etmediği sürece, "Beni seviyor musun? Benden hoşlanmıyor musun?" gibi ahmakça lakırdılara kapılmamalısınız. Hısımlarınızı, bir kardeşinizi ya da başka bir kimseyi hakikati dinlemeye ve kabul etmeye ikna etmek için, duyulara daima hoş gelen bu türden bazı sözler ve sevgi gösterileri gerekebilir. Belki de kendi deyimiyle tek bir tatlı söz, Tanrı hakkında söyleyebileceğiniz pek çok şeyden daha çok hoşuna gidecektir, ne var ki sonrasında bu onu din hakkında konuşmaya daha yatkın kılacaktır. Böylesi iltifatları iyi bir amaç uğruna kullanmanızı yasaklamıyorum, aksi takdirde bunlar faydasızdır ve siz farkında olmadan zarar verebilir.

4. Herkes sizin rahibe olduğunuzu ve işinizin dua etmek olduğunu bilir. Kendi kendinize asla, "İyi biri olarak bilinmek istemiyorum" demeyin. İnsanlar sizde gördüklerinden ya fayda ya da zarar görecektir. Yalnızca dini konularda konuşmakla yükümlü olan sizlerin, bazen bu yolla daha büyük bir hayır hasıl olabilecek durumlar müstesna, bunu yapmaktan geri durmanız son derece kınanacak bir davranıştır. [Not: İspanya'daki Karmelit manastırlarının çoğunda bekleme salonuna şu dizeler yazılmıştır: "Rahibe, ikisinden biri: Ya susmalı ya Tanrı'yla konuşmalı; zira Teresa'nın evinde bu ilim tahsil edilir."] Sohbetiniz ve ahlakınız dindarca olmalıdır. Sizinle konuşmak isteyenler bunu edinsin, fakat dünyevi yolları öğrenmekten sakının, bunlar size bir cehennem olur. Terbiyesiz sayılmanıza aldırmayın, ikiyüzlü sanılmanıza ise hiç aldırmayın; bu bir kazanç olurdu. Sizin dilinizi konuşmadıkça kimse sizi görmek istemezdi; zira bir kimse Arapça bilmiyorsa yalnızca bu dili bilen biriyle konuşmak istemez. Böylece dünya sizi ne yorar ne de size zarar verirdi; zira bütün vaktinizi yeni bir lehçe öğrenmeye harcamak az bir zarar değildir. Benim tecrübeme sahip olmadığınızdan, bunun bir şeyi öğrenirken diğerini unutan ruha ne denli zarar verdiğini benim anladığım gibi anlayamazsınız. Bu, bitmek bilmeyen bir tasa kaynağıdır; bundan ne pahasına olursa olsun kaçınılmalıdır, zira zihin huzuru ve sükûneti, birazdan sözünü edeceğim dua için elzemdir. Tanıdıklarınız sizin dilinizi öğrenmek isterse, bunu onlara öğretmek sizin işiniz olmasa da, bu sayede ne büyük lütuflar kazanıldığını onlara anlatabilirsiniz. Dostlarınıza yardım etmek amacıyla, bunun değerini anlayıp kendilerine öğretecek bir mürşit arasınlar diye bunu nazikçe, sevgiyle ve dua ile yapmaktan asla usanmayın. Bir kimseyi dua etmeye ikna etmenizi sağlasaydı, Rabbimiz size az bir lütufta bulunmuş olmazdı. Bu dua yolundan bir kez söz edilmeye başlandığında, benim gibi kusurlu biri tarafından dahi konuşulacak ne çok mesele vardır! Heyhat, bir konuyu diğeri uğruna atlamamak için iki elimle birden yazmalıydım. Rabbimiz bunu size, kız kardeşlerim, benim şimdiye kadar yaptığımdan çok daha iyi öğretmeyi murat etsin. Âmin.

BÖLÜM XXI

Daha en baştan itibaren duada sebat etmeye ve şeytanın buna karşı çıkaracağı engellere aldırmamaya yönelik kesin bir karar almanın önemi.

1. Zihni dua için gereken metanet. 2. Buna uygun konular. 3. Zihni dua olarak kullanılan Pater Noster. 4. Dünyanın zihni duaya itirazları. 5. Tanrı'nın bize yardım edecek öğretmenler sağlaması. 6. Bu uygulamada sebatın gerekliliği.

1. Cennete götüren semavi yola koyulmadan önce düşünülmesi gereken meselelerin çokluğuna şaşırmayın, kızlarım. Bu yolculuk öylesine muazzam hazineler kazandırır ki, bedelinin pahalı görünmesine şaşmamak gerekir. Bir gün, ödediğimiz her şeyin, bize satın aldığı mükafatın yanında bir hiç olduğunu göreceğiz. Bu yolda ta sonuna kadar ve bizzat hayat suyundan içecekleri pınara dek yürümek isteyenlerden söz etmeye dönelim. Bu konuda yazılmış kitaplar bulunsa da, burada bundan bahsetmenin vakit kaybı olacağını sanmıyorum. İnsan nasıl başlamalıdır? Asıl meselenin bu olduğunu ileri sürüyorum; nitekim her şey, ne olursa olsun, neticeleri neye varırsa varsın, bedeli ne olursa olsun, kim ayıplarsa ayıplasın, ister hedefe ulaşsınlar, ister yolda ölsünler, ister karşılaştıkları meşakkatlere göğüs gerecek cesareti yitirsinler, isterse ayaklarının altındaki dünya paramparça olsun, yolculuklarının sonuna varıncaya dek asla durmamaya yönelik muazzam ve son derece kararlı bir azme sahip olmalarına bağlıdır. İnsanlar bizi göze aldığımız tehlikelere karşı defalarca uyaracaktır: "Falanca kişi bu yüzden helak oldu; bir başkası bu sebeple sapkınlığa düştü; dua eden başka biri yoldan çıktı; bu erdeme zarar verir ve onları yanılgılara sürükleyebileceğinden kadınlara uygun değildir; onların çıkrıklarının başında kalmaları en iyisidir; bütün bu inceliklere ihtiyaçları yoktur, Pater Noster ve Ave Maria onlara yeter." Öyledir de kız kardeşlerim, kesinlikle yeterlidir! Duanızı bizzat Rabbimizin dudaklarından dökülen duaya dayandırmakta her zaman haklısınız. İnsanlar böyle söylemekte çok haklıdır. Şayet bu denli zayıf ve ılık olmasaydık, yeni bir tefekkür usulüne ya da bunlardan başka kitaplara yahut dualara ihtiyacımız kalmazdı.

2. Dediğim gibi, kendilerine fazlaca usule dayalı gelen diğer gizemler üzerinde tefekkür edemeyenlere hitap ediyorum; üstelik hiçbir şeyden hoşnut olmayan öyle müşkülpesent insanlar vardır ki. Bu sebeplerle, çok yüce meseleleri tartışmaksızın, duanın başlangıcı, ortası ve sonu için birtakım kaideler koymanın iyi olacağını düşünüyorum, zira dediğim gibi, bu meseleler başka yerlerde zaten ele alınmıştır. Kitaplardan tamamen mahrum kalamazsınız, zira bu mukaddes kitapları kimse elinizden alamaz ve şayet bunları incelerseniz ve

* 1559 yılında Baş Engizitör Don Fernando de Valdes, birçok sapkın kitabın yanı sıra, "marangozların eşlerine" uygun olmadıkları gerekçesiyle mükemmel Katolik ibadet eserlerini de yasaklayan bir Dizin yayımladı. Azize Teresa'nın kendisi de, Hayatı adlı eserinin 26. bölümünün 6. kısmında anlattığı üzere, bu eşi benzeri görülmemiş düzenlemeden ötürü büyük bir sıkıntı çekti, "İspanyolca yazılmış birçok kitaptan mahrum bırakıldığımızda [harfi harfine, 'Okunmasınlar diye halk dilindeki pek çok kitabı , de romance, elimizden aldıklarında']... bunu derinden hissettim, çünkü bu kitapların bazıları benim için büyük bir teselli kaynağıydı ve ben onları Latince okuyamıyordum, Rabbimiz bana şöyle dedi, 'Üzülme, sana yaşayan bir kitap vereceğim...' Majesteleri benim için tüm hakikati gördüğüm hakiki bir Kitap oldu." (Morel-Fatio, Les Lectures de Sainte Thérèse, Paris, 1908.)

RABBİN DUASI

kendinizi alçaltırsanız, başka hiçbir şeye ihtiyacınız kalmaz. Rabbimizin en mukaddes ağzından dökülen İncil sözleri benim için daima pek kıymetli olmuştur ve en özenle yazılmış, en derin ilim içeren kitaplardan, bilhassa da onaylanmış bir müellif tarafından kaleme alınmamış olanlardan çok daha coşkulu bir dindarlık uyandırır içimde; zira böyle durumlarda o kitaplara dönüp bakma zahmetine bile katlanmazdım.

3. Belki bana ihtiyaçlarınızı karşılayacak sözleri nasıl söyleyeceğimi öğretir diye, tüm hikmetin bu Üstadının yanı başından ayrılmayacağım. Bu ilahi yakarışları açıklayacağımı iddia etmiyorum, buna cüret etmeyi göze alamam. Bu konuda çok şey yazılmıştır ve yazılmamış olsaydı bile, bu göreve kalkışmam benim açımdan abes olurdu. Yalnızca Pater Noster'in sözleri üzerine birkaç tefekkürü önünüze sereceğim, çünkü bazen haddinden fazla kitap, tam da en çok ihtiyaç duyduğumuz anda dindarlığımızı yok eder. Hiç şüphe yok ki bir üstat öğrencilerine karşı şefkat besler, onların kendi öğretisini anlamalarını arzular ve kavramaları için elinden geleni yapar. [Not: Escorial baskısı, bl. xxxvi. Aynı konuyu sürdürür: İnsanların zihinsel duaya karşı öne sürdükleri itirazların asılsız olduğu ve herkesin sözüne güvenmememiz gerektiği.]

4. İnsanların size verdiği uyarılara ya da öne sürdükleri tehlikelere aldırmayın. Kıymetli bir hazineye ulaşmak için haydutlarla dolu bir yolda yürüyüp de hiçbir tehlikeye atılmamayı ummak akıl kârı değildir. Dünya ehli, mutluluğun hayatta huzur içinde yol almaktan ibaret olduğunu sanır, oysa tek bir metelik kazanmak uğruna geceler boyu uykularını feda ederler ve diğer insanlara ne ruhen ne de bedenen huzur bırakırlar. Eğer sizler, bu hazineyi kendiniz için kazanmaya veya "zorla kapıp almaya" çalışırken, zira Rabbimizin buyurduğu gibi, "Onu zorlular kapıp alır" (Matta 11:12), ve Rabbimizin, tüm seçilmişlerin ve azizlerin geçtiği o emniyetli şah yolunda yürürken, işte o zaman bile insanlar sizi bunca tehlikeye, bunca dehşete karşı uyarıyorsa, kendilerine yol gösterecek hiçbir patika olmaksızın bu zenginlikleri arayanların göze aldığı tehlikeler kimbilir ne büyüktür?

Ey kızlarım, o yolcuların göze aldığı tehlike ile bizimki asla kıyaslanamaz. Yine de bu tür canlar, kendilerini çekip çıkaracak hiç kimse olmaksızın tehlikenin içine tepeüstü yuvarlanana dek bunun farkına varamazlar. Böylece bu suyu tamamen kaybederler, ondan ne az ne de çok içerler, hatta bir göletten yahut dereden tadına dahi bakamazlar. Kendilerine dayanak olacak bir damla su dahi olmaksızın bunca tehlikenin ortasında nasıl yol alabilirler? En iyi ihtimalle susuzluktan ölmeleri kaçınılmazdır, çünkü istesek de istemesek de kızlarım, farklı yollardan gitsek bile hepimiz bu pınara doğru yolculuk etmek zorundayız. Sözüme kulak verin ve duadan başka bir yol göstererek hiç kimsenin sizi yanıltmasına izin vermeyin.

Zihinsel ve sesli duanın herkes için gerekli olup olmadığını burada tartışmıyorum, fakat her ikisine de muhtaç olduğunuzu söylüyorum. Bu, dindarların görevidir, şayet birisi bunun tehlikeli olduğunu söylerse, onu en büyük tehlikeniz olarak görün ve onunla bir arada bulunmaktan kaçının. Sözlerimi aklınızda tutun, çünkü onlara ihtiyacınız olabilir. Alçakgönüllülükten, erdemlerden yoksun olmak sizi tehlikeye düşürebilir, fakat dua, dua asla, Tanrı buna asla izin vermezdi. Bu korkuları şeytan çıkarmış olmalı ve böylece dua eden bazı canların hileli tuzaklarla düşüşünü hazırlamıştır. İnsanların ne kadar kör olduğunu görün, dünya, duayı hiç uygulamadıkları ve ne anlama geldiğini dahi bilmedikleri için sapkınlığa ve diğer bariz cürümlere düşen binlerce kişiyi asla hesaba katmaz, ki bu gayet hakiki bir tehlikedir. Buna karşılık Şeytan, ruhlar kalabalığı arasından kendi emellerine uygun düşen ve kendini duaya vermiş birkaç zavallıyı ağına düşürdü diye, insanlar derhal bu kutsal adetten dehşete kapılır. Bu bahaneyle duayı ihmal edişlerini meşrulaştıran Hristiyanlar dikkatli olsun, zira kendilerini kötülükten korumak adına iyilikten kaçınmaktadırlar. Bundan daha habis bir uydurma hiç duymadım, düpedüz şeytanca görünüyor.

5. Ey Tanrım, Kendi davanı Kendin savun! İnsanların Senin sözlerini nasıl da yanlış anladığını gör, kullarında hiçbir zayıflığa meydan verme. Ortada büyük bir merhamet var, size yardım edecek birini her zaman bulursunuz. Tanrı'nın gerçek kulu, doğru yolu görmesi için O'nun nur bağışladığı kimse, bu korkularla kuşatıldığında yalnızca adımlarını hızlandırmaya bakar. İblisin kendisine saldıracağını açıkça görür ve kendisine yönelen darbeden sakınarak düşmanının kafatasını yarar. Şeytan'ın buna duyduğu öfke, onu hoşnut edenlerden aldığı her türlü hazzın katbekat üstündedir. Düşmanın delicesini ektiği ve yanlış yönlendirilmiş bir gayretle adeta yarı kör olmuş bütün insanlığı peşinden sürükler göründüğü o çalkantılı zamanlarda, Tanrı onların gözlerini açacak birini ayağa kaldırır; bu kişi onlara, iblisin yolu kendilerinden gizlemek için yaydığı sis perdesine bakmalarını söyler. Tanrı ne büyüktür! Kimi zaman gerçeği dile getiren tek bir insan, belki de iki kişi, geriye kalan herkesin üstesinden gelir. Onlara adım adım doğru rotayı gösterir ve Yaradan'ı ona cesaret verir. Şayet insanlar duanın tehlikeli olduğunu söylerse, sözleriyle olmasa bile amelleriyle onlara duanın faydalarını öğretmeye gayret eder. Sık sık Komünyon almaya itirazlar yükselirse, o en kutsal Sakrament'e eskisinden çok daha sık başvurur. Böylece, yalnızca bir veya iki can bütün vesveseleri bir kenara itip daha iyi olan yolu izlerse, Rabbimiz daha önce kaybedilmiş olanı yavaş yavaş geri kazanır.

6. Bu yüzden kız kardeşlerim, bu vesveseleri kovun, kamuoyuna kulak asmayın. Duyduğunuz her şeye inanma zamanı değildir bu. Yalnızca hayatlarını Mesih'in hayatına uyduranların rehberliğine uyun; temiz bir vicdan taşımaya gayret edin; alçakgönüllülüğü uygulayın; dünyevi her şeyi hakir görün; kutsal Anamız Kilise'nin öğretisine sarsılmaz bir imanla bağlanın; o vakit doğru yolda olduğunuza emin olabilirsiniz. Bu yersiz korkuları bir yana atın. Biri sizi korkutmaya kalkarsa, meseleyi ona alçakgönüllülükle açıklayın; ona Tarikat Kurallarımızın bize durmaksızın dua etmeyi buyurduğunu söyleyin,

BÖLÜM XXII. İÇSEL DUA.

ki gerçek de budur, ve sizin de buna itaat etmekle yükümlü olduğunuzu belirtin. Şayet insanlar bunun yalnızca sözlü dua için geçerli olduğunu söylerlerse, dudaklarınızla birlikte aklınızın ve yüreğinizin de buna iştirak etmesi gerekip gerekmediğini sorun. Eğer "Evet" cevabını verirlerse, ki başka türlüsünü yapamayacakları için bunu kabul etmek zorundadırlar, içsel duayı uygulamakla yükümlü olduğunuzu ve Tanrı bağışlarsa temaşayı da uygulamanız gerektiğini onların da kabul ettiğini görürsünüz. [Not: "Anlayabildiğim kadarıyla, bu kaleye girmek için geçilecek kapı dua ve tefekkürdür. Burada sözlü duadan ziyade içsel duayı kastetmiyorum; zira şayet bir şeye dua denecekse, zihin mutlaka ona iştirak etmelidir. Bir kimse ne Kime hitap ettiğini, ne dilediğini, ne de Tanrı ile konuşmaya cüret eden kendisinin ne olduğunu düşünmüyorsa, dudakları pek çok söz dökse de ben buna dua demem. Gerçi insan, daha önce başka zamanlarda bunu uygulamış olduğu için, bazen bu düşüncelerin hepsini tek tek aklından geçirmeden de huşu içinde dua edebilir. Her Şeye Gücü Yeten Tanrı ile sanki bir köleyle konuşur gibi fütursuzca konuşma alışkanlığı, sözlerinin uygun olup olmadığına hiç aldırmadan, sırf sık tekrardan ötürü ezberlendiği için akla ilk gelen şeyi öylece söyleyivermek dua olarak adlandırılamaz; Tanrı hiçbir Hristiyan'ın Kendisine bu şekilde hitap etmesine izin vermesin" (İç Kale, Konak 1, böl. 1, 9).] [Not: Valladolid baskısı, böl. xxiv.; Escorial, böl. xxxvii.]

İçsel duanın ne olduğunu gösterir.

1. Sözlü dua, içsel duayı tazammun eder. 2. Dua için hürmet gereklidir. 3. Tanrı Kral'dır, bizler O'nun niyazcılarıyız. 4. Hidayet için bir dua. 5. Mesih canlarımızın Güveyidir. 6. O'nu içsel dua vasıtasıyla tanımayı ve sevmeyi öğreniriz.

1. Bilmelisiniz ki kızlarım, içsel dua etmek için dudaklarımızı ille de kapalı tutmamız gerekmez. Şayet bir dua okurken,

anlamını dikkatle tartar ve sözlerin kendisinden ziyade Tanrı'ya ne söylediğime daha çok dikkat edersem, bu hem içsel hem de sözlü duadır. İnsanlar, Pater Noster'i veya Ave Maria'yı okurken aklınızdan dünyevi şeyler geçiyorsa da Tanrı'ya dua etmekte olduğunuzu iddia ediyorlarsa, artık söyleyecek bir sözüm yok. Ancak böylesine kudretli bir Hükümdar ile konuşurken gereken saygıyı göstermek istiyorsanız, layıkıyla hürmet edebilmek için Kime hitap ettiğinizi ve kendinizin ne olduğunu etraflıca düşünmelisiniz. Zira O'nun mertebesini ve kendi konumunuzu kavramadıkça, O'nun huzuruna nasıl varabilir, Kral Majestelerine nasıl niyazda bulunabilir veya hangi teşrifat kurallarına uyacağınızı nereden bilebilirsiniz? Gösterilecek hürmetin sınırlarını belirleyen işte budur ve taleplerinizin geri çevrilip kaba bir kimse sayılarak kapı dışarı edilmek istemiyorsanız, bunu öğrenmelisiniz. Dahası, bu konularda tecrübeli değilseniz, kullanılacak doğru unvanları öğrenmeye özen göstermelisiniz. Bir keresinde, henüz asilzadelerle görüşmeye alışkın olmadığım bir dönemde, iş münasebetiyle yüksek mevkiden biriyle temas kurmam gerekmişti; bana ona "Lordum" diye hitap etmem söylenmişti. Fakat benim aklım kıttır ve bu tür adetlere alışık değilimdir, bu yüzden onunla karşılaştığımda her şeyi unuttum ve ona tenezzül edip "Lütufkâr Efendim!" deyiverince adam kahkahayı bastı.

2. Bütün yaratılışın Hükümdarı olduğun halde, nasıl olur da Sen,

[...], insanların bu hürmetsizliğine katlanırsın? Tanrım, Sen ezelden beri Kralsın, zira Seninki ödünç alınmış bir imparatorluk değil, Kendinindir ve asla son bulmayacaktır (Mezmur 144:13). Mübarek olasın! İman İkrarı'ndaki şu sözleri okurken daima apayrı bir sevinç duyarım: "Ve O'nun krallığına son olmayacaktır." Seni sonsuza dek övecek ve kutsayacağım Rab, çünkü krallığın sonsuza dek sürecektir. İnsanların Seni yalnızca dudaklarıyla övmeyi yahut Seninle yalnızca dudaklarıyla konuşmayı doğru bulmalarına izin verme. Zihinsel duaya ihtiyaç olmadığını öne sürerken ne diyorsunuz, Hristiyanlar? Kendi sözlerinizi anlıyor musunuz? Gerçekten de anlayamadığınızı ve hepimizin aynı yanılgıya düşmesini istediğinizi düşünüyorum. Zihinsel duanın ne olduğunu, sözlü duaların nasıl edilmesi gerektiğini ve tefekkürün ne olduğunu bilmiyorsunuz, aksi takdirde bir yerde onayladığınız bir şeyi başka bir yerde güvensizlikle karşılayıp kınamazdınız.

3. Bunu her hatırladığımda, sizi ürkütmemek için zihinsel ve sözlü duadan daima birlikte bahsedeceğim kızlarım. Bu gibi meselelerin nasıl bittiğini biliyorum, zira bunlardan ötürü çok sıkıntı çektim; bu konuda kimsenin sizi rahatsız etmesini ya da zihninizi karıştırmasını istemem, çünkü dua konusundaki çekingenlik ruha zarar verir. İşe nasıl başlayacağınızı doğru biçimde bilmeniz pek mühimdir. Bir yolcuya yolunu şaşırdığı söylenirse, bir o yana bir bu yana dolanıp durur, patikayı bulmaya çalışırken kendini yorar, vaktini boşa harcar ve nihayetinde varacağı yere çok daha geç ulaşır. Bir kimse, "Saatler" duasını yahut tespihi okumaya başlamadan önce kime hitap etmek üzere olduğunu ve kendisinin ne olduğunu hatırladığı için ayıplanabilir mi? Yine de sizi temin ederim ki, sözlü dualarınızı etmeden önce bu iki noktayı gerektiği gibi düşünseniz, ilk başta zihinsel duada epey vakit geçirirdiniz. Bir hükümdarla, dilediğimiz gibi hitap edebileceğimiz bir ırgatla yahut kendimiz gibi zavallı bir yaratıkla konuştuğumuz serbestlikle konuşmamalıyız. Ne var ki bu Kral öylesine alçakgönüllüdür ki, konuşmam ne denli kaba saba olursa olsun beni dinlemeyi bu yüzden geri çevirmez, muhafızları da beni kovmaz. Zira O'na hizmet eden melekler bilirler ki, Hükümdarları, elinden gelseydi daha terbiyeli konuşacak olan mütevazı bir çobanın kabalığını, bilgili fakat kibirli bir adamın saraylı sözlerine yeğler. Tanrı'nın benim gibi bir yaratığın iğrenç varlığına katlanmaktan çektiği eziyeti telafi etmek adına, O'nun safiyetini ve yüceliğini anlamaya çalışmalıyız. Doğrusu, bu dünyanın ileri gelenlerini tanıdığımız gibi, O'na yaklaştığımızda da Kimin huzuruna vardığımızı zaten biliriz. Onların babasının kim olduğunu, gelirlerini ve unvanlarını öğrendikten sonra bilinecek başka bir şey kalmaz, çünkü biz onlara iyi ahlakları için değil, paraları için hürmet ederiz. Ah zavallı dünya! Kızlarım, Tanrı'ya şükredin ki insanların asıl benlikleri için değil de kiracılarının ve çalıştırdıkları işçilerin onlara getirdiği para için itibar gördüğü böylesine alçak bir şeyi terk ettiniz, zira zenginler gelirlerini kaybettiklerinde saygınlıklarını da onunla birlikte hemen kaybederler. Bu bir maskaralıktır, teneffüs saatlerinizde aranızda buna gülmelisiniz, çünkü insanların bu hayatta sergilediği körlüğe gülüp eğlenmek bize iyi gelir.

4. Ey Hükümdarımız! Yücelik Kralı, rablerin Rabbi, bütün hükümdarların Hükümdarı, Azizlerin Başı! Ey her şeye hükmeden Kudret! Başlangıcı da sonu da olmayan, her bilginin üstündeki Hikmet! Sınırsız, akıl ermez ve dipsiz bir mucizeler uçurumu olan bütün işlerinde sonsuz olan! Ey bütün güzellikleri içinde barındıran güzellik! Sen gücün ta kendisisin, Sen hakikatsin Rab ve gerçek zenginliksin, sonsuza dek hüküm sür. En merhametli Tanrı! Keşke bütün insan ırkının ortak belagatına ve Rab ve yegâne İyiliğimiz olan O'nun kusursuzluklarına dair cılız da olsa bir fikir edinebilmek için üzerinde kafa yorulabilecek pek çok şeyden en azından birkaçını anlatmayı başarabilmek adına, bu hayatta büsbütün cehaletten ibaret olan anlayışımızın erebildiği ölçüde bir kavrayış hikmetine sahip olsaydım. [Not: Escorial baskısı, 38. bölüm. Zihinsel duayı açıklamaya devam eder.]

5. Duadan önce, Kimin huzuruna çıktığınızı, Kiminle konuşmak üzere olduğunuzu kavramaya gayret edin ve Kime hitap ettiğinizi aklınızda tutun. Ömrümüz şimdikinin bin katı uzun olsaydı bile, meleklerin dahi huzurunda titrediği, dilediği her şeyi yapabilen, istemesi gerçekleştirmesi demek olan Tanrı'ya karşı nasıl davranmamız gerektiğini asla tam olarak anlayamazdık. Kızlarım, Güveyimizin bu kusursuzluklarıyla sevinmemiz, O'nu ve hayatlarımızın nasıl olması gerektiğini öğrenip bilmemiz gerekmez mi? Dünyada bir kız evleneceği vakit, kocasının kim olacağını, imkânlarını ve mevkiini önceden bilir; öyleyse bizler, zaten nişanlanmış olanlar, düğün gününde O bizi evine götürmeden önce Güveyimiz hakkında düşünmeyelim mi? Dünyevi bir geline bu düşünceler yasak değilse, bu Kişinin Kim olduğunu, Babasının Kim olduğunu, beni hangi memlekete götüreceğini, bana bağışlamayı vaat ettiği zenginliklerin neler olduğunu ve hangi makamı işgal ettiğini öğrenmekten beni alıkoyan ne olabilir? O'nu en iyi nasıl hoşnut edeceğimi, zevklerinin neler olduğunu ve aklımı O'nunkiyle nasıl uyumlu kılacağımı bilmeyeyim mi? Zira bir kadının mutlu bir evlilik sürmesi için, kocası ne kadar aşağı bir mevkiden olursa olsun, insan ona bu hususları en başta gözetmesini öğütler. Ve Sen, ey benim Güveyim, insanlara gösterilenden daha mı az saygı göreceksin? Dünya Sana hürmet etmiyorsa, ömürlerini Seninle geçirdikleri için en azından gelinlerinin bunu huzur içinde yapmasına izin versin. Bazen bir koca öylesine kıskançtır ki, karısının kendisinden başka hiç kimseyle konuşmasına izin vermez. Kadının onu hoşnut etmek ve onunla mutlu yaşamak adına bu fedakârlıkta bulunması küçük bir şeydir, zira arzulayabileceği her şeyi onda bulduğundan, başkalarıyla konuşmayı istememelidir.

6. Kızlarım, bu hakikatleri anlamak, zihinsel dua uygulamaktır. Bunlar üzerine tefekkür etmek ve aynı zamanda sesli dua etmek isterseniz, bu pek iyi ve güzeldir, fakat başka bir şey düşünürken asla sözlerinizi Tanrı'ya yöneltmeyin; bunu yapan kimse, zihinsel dua hakkında hiçbir şey bilmiyor demektir. Meseleyi açıkça anlattığımı sanıyorum, Tanrı bunu nasıl uygulayacağımızı bilme lütfunu bize bağışlasın! Hiçbir kuruntunun sizi ürkütmesine izin vermeyin. Kadiri mutlak olan Tanrı'ya hamdedin ve kimsenin zihinsel dua etmenize engel olmasına meydan vermeyin. Şayet aranızdan biri dualarını böylesi bir dikkatle okuyamıyorsa, yükümlülüğünü yerine getirmediğini bilsin. Kusursuz bir biçimde dua etmek istiyorsa, bu ulu Kralın gelini olarak vazifelerinde kusur etmemek için, tüm kalbiyle derlenip toparlanmaya çalışmalıdır. Kızlarım, O'na yalvarın da size öğrettiğim şeyi uygulamamı sağlasın, zira ben bunu yapmaktan çok uzağım. Kendi hatırı için Majesteleri bana yardım etsin. Âmin.

BÖLÜM XXIII. [Not: Valladolid baskısı, 25. bölüm; Escorial, 39. bölüm.]

Dua yoluna girmiş olan birinin geri dönmemesinin ne denli mühim olduğu hakkında.

1. Neden duada sebat etmeliyiz. 2. Çünkü cömert olmalıyız. 3. Duada sebat şeytanı alt eder ve bize cesaret verir. 4. Zihinsel dua ile kazanılan mükâfat.

1. Konudan nasıl da uzaklaşmışım! Kanaatimce, duayı uygulamaya onda sebat etmeye dair kesin bir kararlılıkla başlamak şarttır. Bunun sebepleri o kadar çoktur ki saymak pek uzun sürer, üstelik bunlar pek çok kitapta açıklanmıştır. Bu yüzden iki veya üç tanesini zikretmekle yetineceğim. İlki, düşüncelerimizin (kendi içinde ufak olan) bu dikkatini gösterdiğimizde, ki bu kısır bir dikkat değil, bize zengin bir mükâfat getiren bir dikkattir, bize bunca şey bahşetmiş olan ve üzerimize nimetler yağdırmaya devam eden Tanrı'ya bu tazimi sunduğumuzda, bunu O'na bütünüyle vermemek yanlış olurdu; bir şeyi geri almak niyetiyle veren biri gibi davranmamak gerekir. Buna "vermek" denemez, nitekim bir hediye almış olan herkes, bilhassa onu artık kendi mülkü olarak görmeye başladığında, verenin onu geri istemesinden az çok rahatsızlık duyar. Bu durum dostlar arasında meydana gelirse ve veren kişi alan kimseye karşılıksız pek çok iyilikten ötürü borçluysa, alan kişi kendisine bir sevgi nişanesi bırakılmadığı takdirde bir hasislik ve sevgisizlik gösterildiğini düşünmekte haklı olabilir. Kocasından pek çok değerli mücevher aldıktan sonra, değerinden ötürü değil de (zira sahip olduğu her şey zaten kocasınındır) ölüme dek ona sadık kalacağına dair bir teminat olarak karşılığında bir yüzük dahi vermeyecek bir eş nerede bulunabilir? Tanrı bundan daha mı azına layıktır ki, önce O'na bu önemsiz şeyi verip sonra geri alarak O'nunla alay edelim? Bu kısa zaman dilimini (aksi takdirde bunun için bize teşekkür bile etmeyecek dostlarımıza ayıracağımız zamanı) O'na hasretmeye karar vermiş olduğumuza göre, onu hür ve diğer her şeyden el çekmiş düşüncelerle O'na teslim edelim. Bize ne gibi çileler getirirse getirsin ve tüm kuruluklara rağmen, onu asla geri almamaya kesinlikle karar verelim.

2. Artık bu vakti kendimize ait saymamalıyız, onu bütünüyle O'na teslim etmediğimiz takdirde Tanrı'nın bunun hesabını bizden sormaya hakkı olacağını hissetmeliyiz. Bütünüyle derken, meşru vazifeler veya hastalık sebebiyle bir iki gün kaçırdığımızda onu geri alıyor olacağımızı kastetmiyorum, kararlılığınızı değiştirmeden korumanız gerektiğini kastediyorum. Tanrı müşkülpesent değildir, ayrıntıları didik didik etmez ve O'nu hoşnut etmeye gayret ediyorsanız, O'na bir armağan sunuyorsunuz demektir. Diğer türlü davranmak, vermeye yüreği yetmeyip yalnızca ödünç veren o pek cimri ruhlara yakışır. Yine de,

o zaman bile bir şey yapmış olurlar, zira bu Rabbimiz her türlü ödemeyi kabul eder ve kendini bizim hallerimize uydurur. O cömerttir, alacakları konusunda katı değildir, borçlarımız ne denli ağır olursa olsun, bizi kazanmak uğruna onları kolayca bağışlar. Bizi öylesine yakından gözetir ki, aklınızda O'nun düşüncesiyle gözlerinizi göğe kaldırmanız bile karşılıksız kalır diye asla korkmanıza gerek yoktur.

3. Kararlılığımızın sarsılmaz olması gerektiğinin ikinci bir sebebi de, bunun iblisin bizi ayartma gücünü azaltmasıdır. Şeytan kararlı canlardan çok korkar, zira onların kendisine ne denli zarar verdiğini ve onlara kötülük etmeye çalışırken yalnızca onların ve başkalarının yararına vesile olup kendine zarar verdiğini tecrübeyle bilir. Yine de rehavete kapılmamalı ya da buna güvenmemeliyiz, çünkü tedbirli olanlara saldırmaktan korkacak kadar ödlek olsalar da, ihmalkâr olanlara büyük zararlar veren hainlerle karşı karşıyayız. Bir canın kararsız, sebatsız ve doğru yolda devamlılıktan yoksun olduğunu görürlerse, gece gündüz onun yakasını bırakmaz, aklına sonu gelmez korkular ve güçlükler sokarlar. Tecrübe beni buna ikna etti ve bunu sizlere açıklayabildim, çoğu insan bunun vahametini kavramaz. Üçüncü ve pek mühim bir neden de, kararlı bir canın, ne olursa olsun asla geri adım atmaması gerektiğini bilerek daha cesurca savaşmasıdır. Bu, çatışmanın ortasındaki bir askere benzer, yenilirse kendisine aman verilmeyeceğini, savaş sırasında düşmezse sonrasında öldürüleceğini bilir. Eminim ki bu yüzden daha inatla savaşmalı ve deyim yerindeyse canını daha pahalıya satmaya niyet etmelidir. Ayrıca zaferin bedelini ve canının bunu kazanmaya bağlı olduğunu kavrayarak yaralarına daha az aldırmalıdır.

4. Kendimizin yenilmesine izin vermediğimiz sürece, muhakkak muvaffak olacağımızdan hiç şüphe duymamalıyız. Bu kesindir, çünkü zaferimiz ne denli önemsiz görünürse görünsün, büyük kazançlarla çıkacağız. Bizi bu çeşmeden içmeye davet ettikten sonra Rabbimizin susuzluktan ölmemize izin vereceğinden asla korkmayın. Bunu daha önce de söyledim ve sık sık tekrarlayacağım, zira Rabbimizin iyiliğini tecrübeyle öğrenmeyip bunu yalnızca iman yoluyla bilen insanlar genellikle cesaretsizlik yaşarlar. Dua yolunda yürüyenlere O'nun nasıl bir dostluk ve şefkat bahşettiğini, tabiri caizse tüm masrafları nasıl karşıladığını bizzat tatmış olmak büyük bir lütuftur. Bunu hiç tecrübe etmemiş olanların bir kazanç güvencesi istemeleri beni şaşırtmıyor. Biliyorsunuz ki bu hayatta bile yüz katını alırız (Matta 19:29) ve Rabbimiz, "Dileyin, size verilecektir" demiştir (Matta 7:7). Zat-ı Âlileri bunu İncillerde pek çok yerde vaat etmiştir, şayet O'na inanmıyorsanız hemşirelerim, bunu size anlatmak için kendimi tüketmemin pek bir faydası olmaz. Yine de hâlâ şüphe duyan herkese temin ederim ki, bu uygulamaya başlamakla kaybedeceği pek az şey vardır ve dua, dilediğimizden, hatta arzu edebileceğimizden çok daha fazlasını bize kazandırma üstünlüğüne sahiptir. Bu tartışılmaz bir gerçektir, bunu tecrübemden biliyorum. Şayet bunun yanlış olduğunu görürseniz, size söylediğim tek bir söze bile asla inanmayın. Tanrı'nın merhametiyle bunu bizzat öğrenmiş olanlar, ikrar ettiğim şeye tanıklık edebilirler. Benden sonra gelecek olanların hatırına bunu söylemiş olmak hayırlıdır.

BÖLÜM XXIV.

Sözlü duanın nasıl yetkinlikle icra edilebileceği. Zihinsel dua ile olan yakın bağı.

1. Sözlü duaların nasıl okunması gerektiği. 2. Kalp toparlanması (recollection) ve sözlü dua. 3. Dua sırasındaki istemsiz dikkat dağınıklıkları. 4. Kalp toparlanmasını elde etmedeki payımız.

1. Şimdi, sözünü ettiğim, ne zihnini toparlayabilen ne aklını zihinsel duaya verebilen ne de tefekkür edebilen o canlara hitap edeyim. Onların yanında bu kelimelerin hiçbirini anmamalıyız, zira böyle şeyleri duymak istemezler. Nitekim pek çok insan zihinsel dua ya da tefekkür adından bile dehşete düşer, yine de belki bu manastıra böyle kimseler girebilir, zira dediğim gibi, herkes aynı yoldan yönlendirilmez. Size öğütleyeceğim yahut öğreteceğim şey (çünkü Başrahibe olarak annenizim ve bunu yapmaya hakkım vardır), sözlü olarak nasıl dua edileceğidir, çünkü telaffuz ettiğiniz kelimeleri anlamanız gerekir. Aklını Tanrı'ya sabitleyemeyen bir kimseyi uzun dualar yorabileceğinden, onlardan değil, yalnızca Hristiyanlar olarak tekrar etmekle yükümlü olduğumuz dualardan, yani Pater Noster ve Ave Maria'dan söz edeceğim.

2. Açıkçası, dualarımızı nasıl söylediğimize dikkat etmeliyiz, o vakit hiç kimse kendi kelimelerimizi anlamadan konuştuğumuzu söyleyemez. Belki de bir alışkanlık icabı dua etmenin bizim için kafi olduğunu ve kelimeleri sadece telaffuz etmenin yeteceğini düşünürüz. Yetip yetmeyeceğini söylemek bana düşmez, kararı ilahiyatçılara bırakıyorum, kendilerine danışanlara yol göstermeleri için Tanrı onlara ışık verecektir; bizim yaşam durumumuza dahil olmayanlara gelince, bu beni ilgilendirmez. Fakat kızlarım, bizim bununla yetinmemizi istemem. Credo'da "İnanıyorum..." dediğimde, "inandığım" şeyin ne olduğunu bilmem ve anlamam gerekir gibi gelir bana. Şayet "Göklerdeki Babamız" dersem, sevgi, "Babamızın" Kim olduğunu ve bize bu duayı öğreten Üstadın Kim olduğunu bilmemi gerektirir, zira bir üstat ile diğeri arasında muazzam bir fark vardır. Bana bunu bir kez öğrenmenin ve üzerinde bir daha düşünmemenin yeteceğini söylerseniz, pekala şöyle de diyebilirsiniz

duanın kendisini ömürde bir kez okumanın yeterli olduğunu sanırlar. İnsan olan öğretmenlerimizi bile unutmak utanç vericidir, hele de pek kutsal kimseler ve ruhani rehberlerimiz idiyseler; vefalı öğrenciler olsaydık bunu yapamazdık. Onlara karşı güçlü bir sevgi ve saygıyı korumalı, onlardan sık sık söz etmeliyiz. Öyleyse Tanrı korusun ki bu duayı her okuduğumuzda, böylesine sevgi dolu ve bizim iyiliğimizi arzulayan böylesi bir Öğretmen’i düşünmeyelim. Yine de insan tabiatı öylesine zayıftır ki O’nu sık sık unutabiliriz.

3. Bilirsiniz ki Haşmetmeapları bize ilk şartın duanın yalnızlıkta yapılması olduğunu öğretti (Matta 6:6: "Ama sen dua edeceğin zaman iç odana çekil, kapını ört ve gizlide olan Babana dua et"). Bunu Kendisi de uyguladı; Kendisi için zorunlu olduğundan değil, bize ders olsun diye. Daha önce de açıkladığım gibi, aynı anda hem Tanrı ile hem de dünya ile konuşamayız. Oysa dua ederken başkalarının konuşmalarına kulak kabartıyor veya zihnimizin aklına gelen her konuya denetimsizce dalmasına izin veriyorsak başka ne yapıyoruz ki? Sağlığı yerinde olmayan (özellikle de melankoliden mustarip olan) yahut zihinleri yorgun düşmüş kişilerin durumlarını kastetmiyorum, zira o zaman hiçbir çaba dikkati toplamaya yetmez. Başka zamanlarda ise Tanrı, kullarının daha büyük hayrı için bir güçlükler fırtınasının onların üzerine çullanmasına izin verir; o vakit ruh, dikkatinin dağılmasına üzülse ve bunu durdurmaya çalışsa da, bunun imkânsız olduğunu görür. Böylesi bir kimse, ne kadar çabalarsa çabalasın ne söylediğine dikkat edebilir ne de zihnini başka bir konuya odaklayabilir; doğrusu aklını yitirmiş gibi görünür ve zihni darmadağın olur, yine de bu durumun ona verdiği acı, bu meselede kusursuz olduğunu kanıtlar. Kendisini bu yüzden üzmemelidir, bu yalnızca kötülüğü artırır; böyle bir durumdayken muktedir olamayacağı aklı başına devşirmeye çalışarak zihnini yormasın. Elinden geldiğince dua etsin veya duayı bırakıp sanki hastaymışçasına zihnini dinlendirsin, kendini başka bir hayırlı işle meşgul etsin. Bu öğüt, kendi üzerlerinde dikkatle nöbet tutan ve aynı anda hem Tanrı ile hem de dünya ile konuşamayacakları gerçeğini kavramış kimseler içindir.

4. Kendi adımıza, yalnız kalmaya gayret edebiliriz; dilerim Tanrı Kimin Huzurunda bulunduğumuzu ve O’nun yakarışlarımıza nasıl karşılık verdiğini anlamamıza bunu vesile kılsın. O’nu duyamıyoruz diye sustuğunu mu sanıyorsunuz? Yüreğimiz O’nunla konuştuğunda, O da yüreğimize konuşur. Bu duayı her birimize ayrı ayrı öğrettiğine inanmamız bizim için iyi olurdu. Bu Öğretmen, öğrencilerinin seslerini duyurabilmek için yükseltmelerini gerektirecek kadar uzakta asla değildir; onların yanı başındadır. Size şunu göstermek istiyorum ki Pater Noster’i iyi söyleyebilmek için, onu size öğreten Eğitmen’in yanından ayrılmamalısınız. Belki de bunun tefekkür olduğunu, sesli dua etmekten başka türlü dua edemeyeceğinizi ve bunu istemediğinizi söyleyeceksiniz.

Kimi insanlar sabırsız ve nefislerine düşkündür, dua etmeye başladıklarında zihinlerini toplamayı güç bulurlar, çünkü bu alışkanlığa yabancıdırlar; bu yüzden azıcık bir zahmetten kaçınmak için nasıl yapılacağını bilmediklerini ve sesli dua etmekten fazlasını yapamayacaklarını söylerler. Sözünü ettiğim şeye "zihinsel dua" demekte haklısınız, fakat sizi temin ederim ki gereğince okunan sesli dualar, Kiminle konuştuğumuzun farkında olacaksak, bundan ayrı tutulamaz. Dikkatle dua etmekle yükümlüyüz ve Tanrı nasip etsin ki, tüm bu araçların yardımıyla, Pater Noster’i zihnimiz dağılmadan iyi bir biçimde söylemeyi başarabilelim. Bazen ben de bu dağınıklıktan mustarip olurum ve en iyi çarenin, zihnimi sözlerimin yöneldiği Kişi’ye odaklamak olduğunu görürüm. Sabırlı olmalı ve rahibeler için, kanaatimce tüm iyi Hristiyanlar için vazgeçilmez olan bu pek gerekli uygulamaya kendinizi alıştırmaya çalışmalısınız.

BÖLÜM XXV.

[Not: Valladolid baskısı, 27. bölüm; Escorial, 41. bölüm.]

Sesli duanın yetkinlikle yapılmasından ruhun büyük kazanç sağladığı ve Tanrı’nın kimi zaman ruhu doğaüstü bir mertebeye yükselttiği üzerine.

1. Sesli dua, zihinsel dua ve temaşa arasındaki fark. 2. Zihinsel ve sesli dua. 3. Temaşa Tanrı’nın bir lütfudur.

1. Yetkinlikle yapılan sesli duanın beraberinde azımsanmayacak bir kazanç getirdiğini size kanıtlamak için şunu söyleyebilirim ki, Pater Noster’i veya başka bir duayı okurken (şayet iyi söylüyorsanız), Tanrı’nın sizi yetkin temaşaya yükseltmesi pek mümkündür. Haşmetmeapları böylece hizmetkârını dinlediğini gösterir ve karşılık olarak onunla konuşur, idraki askıya alıp düşünceleri durdurur, adeta sözcükleri onun ağzından alır, öyle ki konuşmak imkânsızlaşır veya en azından büyük bir çaba gerektirir. Ruh, ilahi Öğretmen’in kendisine sözlerin sesi olmaksızın öğrettiğini anlar. O, işleyişleriyle temaşaya yardımcı olmaktan ziyade köstek olacak melekeleri askıya alır. Nedenini bilmeksizin mutludurlar, ruh nasıl sevdiğini kavramaksızın aşkla tutuşur, Sevgili’nin tadına vardığını hisseder, fakat bunu nasıl yaptığını anlatamaz. Bu hazzın zihnin hiçbir arzusuyla asla elde edilemeyeceğini fark eder; irade sevincini nasıl olduğunu kavramadan kucaklar, yine de insanoğlunun bu dünyada yapabileceği her iyi amelin böylesi bir mükâfatı hak etmeyeceğini hayal meyal sezer, çünkü bu, göğün ve yerin Rabbi’nin, Uluhiyeti’ne yaraşır biçimde verdiği bir lütuftur.

2. İşte kızlarım, yetkin temaşa budur. Artık bunun, size açıkladığım gibi derinlemesine düşünmekten ve farkına varmaktan ibaret olan zihinsel duadan nasıl ayrıldığını görebilirsiniz,

ne söylediğimizi, Kiminle konuştuğumuzu ve bu yüce Hükümdar'a hitap etmeye cüret eden bizlerin kim olduğunu düşünmektir. Bunları ve O'na ne kadar az hizmet ettiğimiz ile ne denli büyük bir gayretle hizmet etmemiz gerektiği gibi diğer hususları tefekkür etmek, zihinsel duadır. Bunun anlaşılmaz bir parola olduğunu sanmayın, bu kelimeden de ürkmeyin. "Göklerdeki Pederimiz"i, "Selam Sana Meryem"i ya da başka herhangi bir yakarışı sesli okumak sözlü duadır; zihinsel dua eşlik etmediğinde bunun nasıl bir ahenksizlik yaratacağını görürsünüz, hatta bazen kelimeler bile şaşırılır.

3. Tanrı'nın lütfunun yardımıyla, bu iki hususta bir dereceye kadar kendi kendimize yardım edebiliriz; fakat derin tefekkürde durum böyle değildir, zira bu bizim doğal güçlerimizi aşar ve her şeyi O yapar, çünkü bu O'nun işidir. Günah çıkarıcılarımın emriyle kaleme alınan hayat hikâyemde derin tefekkürden uzun uzadıya bahsettim ve bunu bilgimin elverdiği ölçüde açıkladım; bu yüzden burada sadece kısaca değineceğim. Tanrı'nın bu dua mertebesine eriştirecek kadar lütufta bulunduğu kişiler (ki söylediğim gibi, aranızdan birkaçı da bu sayıya dahildir) bu kitabı temin edebilirlerse, içinde kendilerine büyük bir teselli sağlayacak belirli noktalar ve öğütler bulacaklardır. Zira Rabbimiz bu meseleyi açıklığa kavuşturmamı lütfetti; en azından bana ve onu okuyan, kitaba verdikleri yüksek değerden ötürü onu daima yanlarında bulunduran diğer kişilere öyle geliyor.

Onların benim hakkımda yüksek bir kanaate sahip olduklarını size söylerken ne kadar da utanıyorum! Bu yüce konulardan bazıları hakkında yazarken ne denli mahcup olduğumu Tanrı bilir; bana tahammül gösterme sabrından ötürü O'na hamdolsun! Aranızda doğaüstü bir dua mertebesine ulaşmış olanlar, bu cildi ölümümden sonra edinmelidir; diğerlerinin buna ihtiyacı yoktur, yalnızca burada kendilerine öğrettiklerimi uygulamaya ve güçlerinin yettiği her yolla ilerlemeye gayret etsinler. Tanrı'dan bu lütfu elde etmek için her türlü çabayı göstersinler, bunu kendilerine bahşetmesi için O'na hararetle yalvarsınlar; birbirlerine yardım etsinler ve sonra gerisini O'nun ellerine bıraksınlar. Lütuf O'nundur; yolda oyalanmazsanız, sonuna kadar sebat etmek ve size söylediğim gibi mücadeleyi sürdürmek için kendinizi zorlarsanız O bunu esirgemeyecektir.

BÖLÜM XXVI. [Not: Valladolid baskısı, 28. Bölüm; Escorial, 42. Bölüm.]

Düşüncelerin nasıl toparlanacağını gösterir, bunu yapmanın yollarını önerir. Bu bölüm duaya yeni başlayanlar için faydalıdır.

1. Ruh, dua sırasında Mesih'e yakın durmalıdır. 2. Bunu yapmanın faydaları. 3. Ruhlarımızın Güveyi'ne bakmalıyız. 4. O Kendisini bizim ihtiyaçlarımıza uydurur. 5. O'na nasıl hitap edebiliriz. 6. O'nun acılarına ortak olmalıyız. 7. Hanımımız ve Mecdelli Meryem'in yaptığı gibi. 8. İsa ile nasıl samimi olunur. 9. Bu alışkanlığı kazanmaya yardımcı unsurlar.

1. Anlayarak dua edebilmemiz ve bunu, biz nasıl olduğunu anlamadan Tanrı'nın bize geri kalan her şeyi verebileceği bir şekilde yerine getirebilmemiz için zihinsel duadan bahsetmeye geri dönelim. Bilirsiniz ki, her şeyden önce vicdan muhasebenizi yapmalı, Confiteor'u [Not: Günah İtiraf Duası] okumalı ve istavroz çıkarmalısınız; sonra kızlarım, yalnız olduğunuza göre kendinize bir yoldaş arayın, söylemek üzere olduğunuz duayı size öğreten Efendi'den daha iyi bir yoldaşı nerede bulabilirsiniz? Aynı Rab'bi yanı başınızda hayal edin. Size ne kadar sevgiyle, ne kadar alçakgönüllülükle öğrettiğini görün; inanın bana, böylesine iyi bir Dost'tan asla mahrum kalmamalısınız. Eğer O'nu yanınızda bulundurmaya alışırsanız ve O da kendisini yanınızda görmekten hoşlandığınızı, O'nu memnun etmek için her türlü çabayı gösterdiğinizi görürse, O'nu uzaklaştıramazsınız. O sizi asla yarı yolda bırakmaz, bilakis tüm sıkıntılarınızda size yardım eder ve O'nu her yerde bulursunuz. Yanınızda böyle bir dostun bulunmasının önemsiz bir şey olduğunu mu sanıyorsunuz?

2. Ey kız kardeşlerim! Aranızda bir düşünce silsilesini takip edemeyen ya da hayal gücünün taşkınlıklarını dizginleyemeyenler bu öğüdü tutsun. Bunu yapabileceğinizden eminim, zira uzun yıllar boyunca dikkatimi herhangi bir konuya odaklayamamanın çilesini çektim. Bu gerçekten de ağır bir haçtır, yine de biliyorum ki, eğer alçakgönüllülükle O'ndan dilersek Rabbimiz bize yoldaşlığını esirgeyecek kadar bizi terk etmez. Buna bir yılda ulaşamazsak, yıllarca bekleyelim; vaktimizi bu denli iyi harcamaktan yüksünmeyelim. Bizi acele ettiren kim var ki? Kendimizi bu uygulamaya alıştırma, onu geliştirme ve sevgili Efendimizin yanı başında durma gücüne sahibiz.

3. Şimdi sizden O'nun üzerine derin tefekküre dalmanızı, yüce fikirler üretmenizi veya derin bir vecd hissetmenizi istemiyorum; yalnızca O'na bakmanızı istiyorum. Ruhunuzun gözlerini (daha fazlasını yapamıyorsanız, sadece bir anlığına bile olsa) Rabbimize çevirmenize kim engel olabilir? Pek çok çirkin ve bayağı şeye bakabiliyorsunuz; öyleyse hayal edilebilecek en güzel manzaraya bakamaz mısınız? Eğer O size güzel görünmüyorsa, O'nu asla düşünmemenize izin veriyorum; oysa kızlarım, O gözlerini sizden asla ayırmaz! Sizdeki pek çok kusura ve değersizliğe katlanmıştır, yine de bunlar O'nun yüzünü çevirmesine yetmemiştir; bazen bakışlarınızı dünyadan kaldırıp O'na dikmenizi istemek çok şey midir? Bakın, Gelin'in dediği gibi, O yalnızca O'na bakmamızı beklemektedir. Hangi ruh halinde olursanız olun, O'nun Kendisini size uydurduğunu göreceksiniz. Bakışımızı kazanmayı öylesine şiddetle arzular ki, bunu elde etmek için hiçbir vesileyi ihmal etmeyecektir.

4. Bir kadının kocasıyla mutlu yaşamak istiyorsa böyle davranması gerektiğini söylerler. Kocası kederliyse kendisi de mutsuz görünmelidir, kocası neşeliyse, içi hiç de ferah olmasa bile, neşeli görünmelidir, görün bakın kız kardeşlerim, nasıl bir boyunduruktan azat edildiniz!

(Ezgiler Ezgisi 7:10: “Ego dilecto meo, et ad me conversio ejus.”) [Not: "Ben sevgiliminim, onun arzusu da bana yöneliktir."]

Rabbimiz bizimle gerçekten de böyle davranır. Kendini bize tabi kılar ve buyruğu bizim vermemizi ister, böylece O bizim irademizi yerine getirecektir. Kendinizi mutlu hissediyorsanız O’nu Dirilişinde düşünün, zira O’nun mezardan nasıl kalktığını düşünmek bile sizi sevindirecektir. Nasıl bir haşmetle parıldıyordu! Ne kadar güzel ve heybetli, nasıl muzaffer, ne denli sevinç doluydu! Tamamını size bağışlamak istediği şanlı bir krallığı kazandığı o savaştan ne ganimetler getirdi! Size böylesi zenginlikler verene bir kez olsun bakmak sizin için çok mudur? Çekecek çileleriniz varsa, kederliyseniz, O’nu bahçeye giderken seyredin. Sabrın ta kendisi olan O’nun bunu açığa vurmasına ve bundan yakınmasına yol açacak nasıl bir keder doğmuş olmalıydı ruhunda! Sütuna bağlanmış, acılar içindeki haline bakın. Size olan şefkatli sevgisi uğruna bedeni paramparça edilmiş, kimileri eziyet etmiş, kimileri yüzüne tükürmüş, dostları O’nu inkâr edip terk etmiş, O’nun adına yalvaracak tek bir kişi bile kalmamış. Soğuktan kaskatı kesilmiş ve öylesine mutlak bir yalnızlık içinde ki pekâlâ birbirinizi teselli edebilirsiniz. Ya da O’na bir daha bakın, çarmıhın yükü altında ezilmiş ve soluklanmak için durmasına dahi izin verilmiyor. Gözyaşlarıyla dolu o güzel, merhametli gözleriyle size bakacak ve sırf siz O’nu teselli etmeye gittiğiniz ve yüzünüzü O’na döndüğünüz için kendi kederini unutup sizinkini dindirecektir. [Not: Azize Teresa, Escorial el yazmasının kenarına buraya şunu yazmıştır: "Yakarışlar".]

XXVI. BÖLÜM

5. O halde kalbiniz O’nu bu halde görmekten öylesine erimişse ki yalnızca O’na bakmakla kalmayıp O’nunla konuşmaktan da sevinç duyuyorsanız (belirli bir dua kalıbıyla değil, O’nu derinden etkileyen merhametinizden doğan sözlerle), şöyle diyebilirsiniz: "Ey bütün yeryüzünün Hükümdarı, benim hakiki Eşim olan Sen! Ey Rabbim, yegâne İyiliğim, benim gibi zavallı bir yoldaşla birlikte olmayı kabul edecek kadar büyük bir darlığa mı düştün? Yine de bakışların bana, bende bile bir teselli bulduğunu söylüyor. Nasıl olur da melekler seni terk eder ve Baban seni teselli etmez? Benim için böyle acı çekmek Senin iradense, bunun karşılığında ben Senin için ne çekiyorum? Neden yakınayım ki? Seni bu halde görmenin utancı, başıma gelebilecek her türlü çileye katlanmamı sağlayacaktır, bir şeyde Sana benzeyebilmek için bunları kazanç sayacağım. Birlikte gidelim ya Rab, 'sen nereye gidersen ben de oraya gideceğim' (Rut 1:16) ve Senin geçtiğin yoldan yürüyeceğim."

6. Yeter ki O’nun bir acısını dindirebilin, Yahudilerin sizi ayaklar altında çiğnemesine aldırmayın. Size söylenenlere kulak asmayın, her türlü homurdanmaya kulaklarınızı tıkayın, Eşinizle birlikte tökezleyip düşün ama çarmıhtan geri çekilmeyin ve onu terk etmeyin. O’nun yorgunluğunu, ne kadar büyük olduğunu hayal ederseniz edin ve size ne kadar acı verirse versin, O’nun çektiği zahmetlerin sizinkilerden ne kadar daha ağır olduğunu sık sık hatırlayın. Bu sizi teselli edecektir, Rabbimizin katlandıklarının yanında bunların birer hiç olduğunu görerek oradan ferahlamış olarak ayrılacaksınız.

7. Kız kardeşlerim, Mesih yeryüzündeyken yaşamış olsaydınız ve O’nu bedensel gözlerinizle görmüş olsaydınız bunu seve seve yapacağınızı, O’nu durmaksızın gözleyeceğinizi söyleyerek şimdi bunu nasıl yapacağınızı sorabilirsiniz belki bana. Buna inanmayın, zira kendi içinize dönmek ve Rabbimizi zihninizde canlandırmak için (ki bu hiçbir tehlike olmaksızın, yalnızca küçük bir çabayla yapılabilir) şimdi azıcık bir nefis terbiyesi göstermiyorsanız, ölüm tehlikesini gözleri önünde gören Mecdelli Meryem ile birlikte çarmıhın dibinde hiç duramazdınız. O şanlı Bakire’nin ve bu kutlu azizenin çektiği acılar ne büyüktü! Ne tehditler, ne kötü sözler, ne küstahlıklar, ne sarsıntılar ve acılar! Karşı karşıya kaldıkları kaba halk güruhu, iblisin bizzat kendi aletleri olduklarından, gerçekten şeytansıydı. Sınavları korkunç olmalıydı ama çok daha acı bir kederle silinip gitmişti. [Not: "İyi İsamız ve O’nun en kutlu Annesi, terk edilemeyecek kadar iyi bir yoldaştır ve bazen kendi rahatımız pahasına olsa bile, O’nun acılarına kederlenmemizden pek hoşnut olur."] Bu yüzden kız kardeşlerim, şu an karşılaştığınız hafif çilelere bile katlanamıyorken o ağır imtihanlara dayanabileceğinizi sanmayın, şimdilik bunlara sabretmeyi öğrenin ki ileride daha büyük çarmıhlar alabilesiniz. Söylediklerime inanabilirsiniz, zira bizzat kendi tecrübemden konuşuyorum.

8. Boynunuzda Rabbimizin hoşunuza giden bir madalyonunu ya da bir resmini taşımanız çok faydalı olacaktır. Onu boynunuza asıp da bir daha hiç bakmamazlık etmeyin, onunla sık sık konuşun, O size ne söyleyeceğinizi öğretecektir. Başka insanlara söyleyecek söz bulabiliyorsanız, Tanrı ile neden konuşamayasınız? Bunu yapamayacağınızı aklınıza getirmeyin. Kendinizi buna alıştırmaya gayret ettiğiniz sürece bunu yapamayacağınıza en azından ben inanmam. Bunu yapmazsanız söyleyecek hiçbir şey bulamazsınız. İnsanlarla hiç konuşmadığımızda onlara yabancılaşırız ve onlara nasıl hitap edeceğimizi bilemeyiz, akraba dahi olsalar yabancı gibi görünürler, çünkü uzak durursak hısım da dost da bizim için yitip gider.

9. Düşünceleri toplamayı ve sesli olarak doğru dua etmeyi öğrenmek için halk dilinde yazılmış bir dindarlık kitabını okumak çok faydalıdır; böylece ruh ürkütülmeden, tatlılıkla ve ikna yoluyla yavaş yavaş cezbedilir. Çok ihtiyatlı olmalısınız, zira ruh Sevgilisini terk edeli uzun yıllar olmuştur ve evine dönmeye razı edilmesi için çok özenli bir yönetim gerekir. Biz günahkârlar kendimizi ve düşüncelerimizi zevkin (ya da daha doğru bir ifadeyle acının) peşinden koşmaya öylesine alıştırdık ki zavallı ruh artık kendini anlayamaz hale gelmiştir ve Güveyi ile kalmasını sağlamak için birçok hileye ihtiyaç duyar; yine de bunu başaramazsak hiçbir şey elde edemeyiz. Size öğrettiğim şeyi özenle uygularsanız, yani Kimin huzurunda olduğunuzu düşünür ve Kurtarıcınızla konuşursanız, ödülünüzün arzu etsem bile tarif edemeyeceğim kadar büyük olacağını bir kez daha temin ederim. Bu lütufkâr Muallim'in yanı başında durun ve O'nun size öğrettiği her şeyi öğrenmeye kesinlikle kararlı olun. O sizin iyi öğrenciler olmanızı sağlayacak ve siz O'nu önce terk etmedikçe sizi asla bırakmayacaktır. O ilahi dudakların söylediği sözler üzerine derin derin düşünün; O'nun size beslediği sevgiyi hemen fark edeceksiniz; talebenin, Muallimi'nin sevgisinden emin olması az bir kazanç ve sevinç değildir.

Azize'nin son derece bilgili bir günah çıkarıcısı, bir gün ona duasını bitirdiğinde ne yaptığını sordu. Zihnini başka meselelere verdiğini zannediyordu, fakat o şöyle cevap verdi: "Bir an bile sevdiğinden ayrı yaşaması imkânsız olan, sırılsıklam âşık bir insanı düşünün. Yine de onun sevgisi, Rabbimize duyduğum sevgiyle kıyaslanamaz; bu sevgi, O'nun Varlığıyla kendimi teselli ederek yahut O'nunla ya da O'nun hakkında konuşarak, bir an olsun O'ndan ayrılmama engel olur."

BÖLÜM XXVII

[Not: Valladolid baskısı, 29. bölüm; Escorial, 44. bölüm.]

Göklerdeki Babamız duasının ilk sözlerinde Rabbimizin bize gösterdiği büyük sevgiden bahseder. Tanrı'nın kızları olmayı içtenlikle arzulayanların soyluluk gururunu küçümsemelerinin ne kadar mühim olduğu anlatılır.

1. "Göklerdeki Babamız." Babamız Tanrı. 2. O'nu bize Baba olarak verdiği için Rabbimize şükretmek. 3. Tanrı'nın çocukları olarak itibarımız. 4. Soylu bir sülaleye karşı duyulması gereken küçümseme. 5. Semavi Babamıza duyulan sevgi.

"GÖKLERDEKİ BABAMIZ."

1. Ey Tanrım, böyle bir Oğul'un Babası olmaya ne kadar layıksın ve O'nun gerçekten Senin Oğlun olduğu ne kadar aşikâr! Sonsuza dek övülesin! Bu büyük lütuf duanın sonunda gelseydi daha uygun düşmez miydi? Daha ilk baştan ellerimizi dolduruyor ve bize öyle büyük bir lütuf bağışlıyorsun ki, iradeyi bütünüyle meşgul edip başka tek bir söz söylememize izin vermeyecek şekilde anlayışımızın onda kaybolması pek yerinde olurdu. Kızlarım, burada kusursuz bir tefekkür ne kadar yerinde olurdu! Bu kutsal Oğul, Babasının içinde ikamet ettiğini söylediği "göğün" nasıl bir yer olduğunu bize öğretebilsin diye ruh, benliğin üzerine daha iyi yükselebilmek adına kendi içine çekilse ne güzel olurdu. Bu dünyayı terk edelim kızlarım; çünkü değerini bir kez anladıktan sonra bu lütfu o kadar ucuza sayıp yeryüzünde daha fazla kalmamalıyız.

2. Ey Tanrı'nın Oğlu ve benim Rabbim! Söylediğin ilk sözle bize neden bu kadar çok şey veriyorsun? Kendi yakarışlarını bizimkilerle birleştirerek ve Kendini bizim gibi sefil zavallıların Kardeşi kılarak Kendini yerin dibine batıracak kadar alçaltmanın yanı sıra, Babanın adına verilebilecek her şeyi bize veriyorsun; O'ndan bizi Kendi çocukları kılmasını diliyorsun ve Senin sözün boşa çıkamaz, hedefine mutlaka ulaşmalıdır. Böylece O'nu Kendi iradeni yerine getirmeye mecbur ediyorsun; bu da hafif bir yükümlülük değildir, zira O bizim Babamız olduğuna göre, tıpkı müsrif oğul gibi O'na dönersek, O'nu ne kadar derinden incitmiş olursak olalım bize katlanmak zorundadır. Bizi bağışlamalı, sıkıntılarımızda bizi teselli etmeli, tüm sıfatları mükemmellikte en üstün olduğundan, dünyevi herhangi bir babadan çok daha hayırlı bir Baba olması gereken O'na yaraşır bir şekilde bizi rızıklandırmalıdır. Dahası, bizi Seninle kardeş ve ortak mirasçılar kılmalıdır! Bize olan sevgin, ya Rab, ve alçakgönüllülüğün bütün engelleri kaldırıyor; ayrıca ölümlü bir bedene bürünerek yeryüzünde yaşamış olman, doğamızı paylaştığın için bizi gözetmen adına bir gerekçe sunuyor. Fakat hatırla ki bize söylediğin gibi, Baban göklerde ikamet eder, bu yüzden O'nun onurunu korumalısın. Her ne kadar bizim uğrumuza utanca katlanmayı Kendin üstlenmiş olsan da, O'nu serbest bırak! Benim gibi O'nun iyiliğine kesinlikle kötülükle karşılık verecek suçlu biri adına O'na böylesi bağlar yükleme. Ey iyi İsa! O'nunla Bir olduğunu, Senin iradenin O'nun, O'nunkinin de Seninki olduğunu ne kadar açık gösterdin. Bize olan sevgini bundan daha açık ne ikrar edebilirdi? İblisin aklını karıştırdın ve Tanrı'nın Oğlu olduğunu ondan gizledin; fakat bizim kurtuluşumuza duyduğun ateşli arzu, bize bu en yüce lütfu bahşetmek için diğer her şeyi bir kenara bırakmana sebep oldu. İblisin yalnızca bu sözden dahi hiçbir şüpheye yer bırakmaksızın Kim olduğunu tahmin edememiş olmasına şaşıyorum. Bunu bize Sen'den başka kim verebilirdi ya Rab? Görüyorum ki çok sevilen bir Oğul gibi hem Kendin hem de bizim için konuştun ve gücün sayesinde yeryüzünde yaptığın yakarışın gökte kabul edilmesini sağladın. Sonsuza dek kutlu olasın ya Rab, Sen vermeyi öyle seversin ki hiçbir şey elini tutamaz.

3. Şimdi kızlarım, O'nun ne kadar lütufkâr bir Efendi olduğunu düşünmez misiniz? Çünkü bize öğrettiklerini öğrenmeye bizi ikna etmek için, önce bize bu müstesna lütfu bağışlamakla işe başlar. Dudaklarımızla bu duayı okurken, sırf böylesi bir sevgi düşüncesi karşısında yüreklerimiz parça parça olmasın diye, bu duanın manasını zihnimizden silip atmanın bizim için iyi olacağını düşünmez misiniz? Yine de bu şefkatin derinliğini idrak eden hiç kimse bunu söyleyemezdi. Yeryüzünde, semavi Babamız kadar iyi, yüce ve kudretli olsaydı, babasının kim olduğunu öğrenmeye çalışmayacak

[Not: Escorial baskısı, 45. bölüm. Samimiyetle Tanrı'nın kızları olmak isteyenlerin, soyluluk gururunu hiçe saymaları son derece mühimdir.]

MÜKEMMELLİK YOLU. [27. BÖLÜM]

hangi oğul bulunabilirdi? Eğer Tanrı olduğu gibi olmasaydı, O'nun çocukları olarak anılmaktaki çekingenliğimize hiç şaşırmazdım. Bir oğulun, daha aşağı bir mevkideki ebeveynini tanımaktan utanç duyması dünyanın âdetidir. Burada böyle bir şey olamaz, zira Tanrı'nın izniyle hiçbirimiz asla böyle şeyler düşünmeyiz. En yüksek aileden gelen rahibe, kendi babasından en son söz eden olsun, burada hepimiz eşit olmak zorundayız.

4. Kendi arzusuyla, balıkçı Aziz Petrus'u bir kralın oğlu olan Aziz Bartalmay'dan daha üstün tutan Mesih'in kutlu Topluluğu! Haşmetmeapları, dünyanın kimin en iyi kilden yaratıldığı meselesi üzerine nasıl çekişeceğini önceden görmüştü; bu da kilden tuğla yapmanın mı yoksa çamurdan duvar örmenin mi daha uygun olduğunu tartışmaya benzer! Yüce Tanrı, bu ne büyük bir sefalettir! Şakayla karışık bile olsa, kız kardeşlerim, dilerim O, güvenim tam olduğu üzere, sizleri bu tür çekişmelerden kurtarsın. Rahibelerden birinde buna benzer bir şey fark ettiğinizde, derhal bir çare bulmalısınız. Havariler arasındaki bir Yahuda olmaktan korksun. Mümkünse böyle kötü bir arkadaştan kendinizi kurtarın; fakat bu yapılamıyorsa, sıradan bir kil olmaya bile layık olmadığını anlayana kadar ona kefaretler uygulayın.

[Not: Kimi Orta Çağ yazarları Bartalmay adının, Havari sanki Makedon hanedanının bir soyundan geliyormuşçasına, Kildani dilindeki Bar (Oğul) sözcüğünden ve Batlamyus adından türediğini düşünüyordu.]

[28. BÖLÜM] BABAMIZA SEVGİ.

5. Kutsal İsa'nın sizlere bahşettiği iyi bir Babanız var, burada sizin hiçbir sözünüzle başka bir baba tanınmasın. Kızlarım, Tanrı'nın okşamalarına layık olmak için gayret edin, kendinizi O'nun kollarına bırakın. İtaatkâr çocuklar olarak kaldığınız sürece O'nun sizi asla yanından uzaklaştırmayacağını bilirsiniz. Böylesi bir Babayı kaybetmekten kim sakınmaz? Ah, bu ne büyük bir tesellidir! Yine de bu konuyu uzatmaktansa, bunu kendi düşüncelerinize bırakmayı yeğlerim; zira hayal gücünüz ne kadar kararsız olursa olsun, böylesi bir Oğul ile böylesi bir Baba arasında Kutsal Ruh mutlaka bulunacaktır. Kendi büyük kazancınız bile sizi buna sevk etmeye yetmediğine göre, dilerim O, iradenizi alevlendirsin ve sizi en hararetli sevgiyle sarmalasın.

28. BÖLÜM

Derin düşünce (recollection) duasını tarif eder ve bunu uygulamak için kurallar koyar. [Escorial: Zihnin nasıl toparlanacağını öğretmeye başlar.]

1. "Göklerde olan." Bu "göğün" nerede olduğu. 2. Tanrı'nın, göğünü ruhumuzda nasıl var ettiği. 3. Bunu idrak etmemek sahte bir alçakgönüllülüktür. 4. Derin düşünce duası. 5. Faydaları. 6. Derin düşüncenin dışsal işaretleri. 7. Derin düşünceyi uygulamanın neticeleri. 8. Gelişimimize nasıl yardımcı olduğu. 9. İçsel saray. 10. İlahi Misafirimize nasıl davranılacağı. 11. Ruhumuzu nasıl genişlettiği. 12. Bunun karşılığında bizden ne istediği.

"GÖKLERDE OLAN."

1. Bu göğün ne olduğunu ve en mukaddes Babanızı nerede aramanız gerektiğini

[Not: Valladolid baskısı, 30. bölüm; Escorial, 46. bölüm.]

bilip bilmemenizin pek önemsiz bir şey olduğunu mu sanırsınız? Sizi temin ederim ki, huzursuz zihinler için bunu yalnızca bilmek değil, tecrübeyle idrak etmek de son derece mühimdir; zira bu, düşünceleri yoğunlaştırmanın ve ruhu toparlamanın en tesirli yoludur. Tanrı'nın her yerde olduğunu bilirsiniz, ki bu son derece doğrudur. Şimdi, kralın ikamet ettiği yere sarayı denir, öyleyse Tanrı nerede ikamet ediyorsa gök oradadır ve yüce olan her şeyin Haşmetmeaplarının yakınında olduğundan emin olabilirsiniz.

2. Aziz Augustinus'un bize anlattıklarını hatırlayın, sanırım bu onun Tefekkürler'inde geçiyordu: Tanrı'yı pek çok yerde nasıl aradığını ve sonunda Mutlak Kadir Olan'ı kendi içinde nasıl bulduğunu söyler. Başıboş düşüncelere kapılmış bir ruh için bu hakikati idrak etmek ve ebedi Baba ile konuşmak yahut O'nun yakınlığından tat almak için göğe çıkmasına gerek olmadığını görmek hiç de azımsanacak bir önem taşımaz; ne de O'na hitap etmek için sesi yükseltmek gerekir, zira O ne kadar alçak olursa olsun her fısıltıyı işitir. O'nu bulmak için

[Not: Bu alıntı, Aziz Augustinus'un Soliloquia başlığını taşıyan Orta Çağ'a ait bir kitaptandır; bu eser 1512 Venedik baskısından İspanyolcaya çevrilmiş ve Tefekkürler ile El Kitabı (Azize Teresa'nın yanılması bundan kaynaklanır) ile birlikte 1515'te Valladolid'de, 1553'te Medina del Campo'da ve 1565'te Toledo'da yayımlanmıştır. Bahsi geçen pasaj 31. bölümde yer alır. Azize Teresa bu pasajı Hayatım'da (40. bölüm, 10) ve İç Kale'de (4. Konak, 3. bölüm, 3) de alıntılar; Haçlı Aziz Yuhanna da aynı eserden bir başka pasajı Karmel Dağı'na Tırmanış'ta (1. kitap, 5. bölüm, 1) aktarır.]

[28. BÖLÜM] SAHTE ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK. kanatlanmak zorunda değiliz, sadece yalnızlığı aramak ve kendi içimize bakmak kâfidir. Böylesine müşfik bir Misafirin huzurunda şaşkınlıktan ezilip büzülmenize lüzum yoktur; bilakis tam bir alçakgönüllülükle, bir babayla konuşur gibi O'nunla konuşun, bir babadan ister gibi ihtiyacınız olanı isteyin, kederlerinizi O'na anlatıp ferahlık dileyin ve aynı zamanda O'nun kızı olarak anılmaya layık olmadığınızı da hatırda tutun.

3. Bazı kimselerin tevazu zannederek O'na karşı takındıkları çekingenliği bir kenara bırakın. Tevazu, kralın bir lütfunu geri çevirmenize yol açmaz; bilakis, bunu ne kadar az hak ettiğinizi bilseniz de onu kabul etmenizi ve bundan sevinç duymanızı sağlar. Ne büyük bir tevazu! Göğün ve yerin Rabbini evimde ağırlıyorum; bana lütufta bulunmak ve benimle konuşmak için geliyor, bense sözde tevazum yüzünden ne cevap veriyorum ne O'nunla kalıyorum ne de hediyelerini kabul ediyorum, üstelik çekip gidip O'nu yalnız bırakıyorum! O benden zenginlik istememe izin verdiği, hatta bunu emrettiği halde, ben yine tevazu kisvesi altında yoksulluğum içinde kalıyorum; hatta O'nunla konuşacak kararlılıktan yoksun olduğumu gördüğü için gitmesine bile göz yumuyorum. Böyle bir tevazu takınmayın kızlarım; O'na bazen bir Baba, bazen bir Kardeş, bazen de bir Efendi yahut Güveyiniz olarak hitap edin; bazen bir şekilde, bazen başka bir şekilde, zira O ne yapmanızı istiyorsa size öğretecektir. Akılsızlık etmeyin, Güveyiniz olmayı vaat ettiğini O'na hatırlatın ve O'na öyleymiş gibi davranın.

Tanrı'nın içinizde ikamet ettiğini ve O'nunla orada kalabileceğinizi fark etmeye ne kadar muhtaç olduğunuza kani olun. [Not: Escorial baskısı, 47. bölüm. İçsel toplanma duasını açıklamaya başlar.]

4. Yalnızca sözlü bir dua olsa bile, bu tür dua düşünceleri diğer bütün türlerden çok daha hızlı bir şekilde odaklar ve birçok faydası vardır. Buna "içsel toplanma" [recollection] denir, çünkü ruh bu sayede bütün yetilerini bir araya toplar ve Tanrı ile birlikte olmak için kendi içine çekilir. İlahi Efendi böylece ruha öğretmek ve ona sükûnet duasını bağışlamak için başka türlü geleceğinden çok daha çabuk gelir. Zira ruh kendi içine çekildiğinde, zihnini Kalvaryo Dağı'nda, bahçede yahut sütunun başında O'nu bulmak için yolculuklara çıkarıp yormaksızın Çile üzerine tefekkür edebilir, düşüncelerinde Oğul'u canlandırabilir ve O'nu Baba'ya sunabilir.

5. Hem göğün hem yerin Yaratıcısının ikamet ettiği ruhlarının bu küçük cennetine kendilerini bu şekilde kapatabilenler ve dışsal duyularını meşgul edecek hiçbir şeye bakmamaya, hiçbir yerde kalmamaya kendilerini alıştırabilenler, mükemmel bir yolda ilerlediklerinden ve pınarın suyundan içmeye kesinlikle nail olacaklarından emin olabilirler; zira kısa sürede çok yol alacaklardır. Bu kimseler deniz yoluyla giden bir adama benzerler; hava elverişli olursa, karadan çok daha uzun sürecek bir yolculuğun sonuna birkaç günde varırlar. Bu ruhların çoktan denize açıldıkları söylenebilir; her ne kadar karayı henüz tamamen gözden kaybetmemiş olsalar da, yetilerini toplayarak oradan uzaklaşmak için ellerinden geleni yaparlar.

6. Bu içsel toplanma hakiki ise kolayca ayırt edilir, çünkü tarif edemediğim ama bizzat tecrübe edenlerin tanıyacağı belirli bir tesir hâsıl eder. Ruh sanki oyundan kalkmış gibidir, zira dünyevi şeylerin birer oyuncaktan ibaret olduğunu görür ve bu yüzden daha yüce şeylere yükselir. Tehlikeden uzak durmak için muhkem bir kaleye çekilen biri gibi, duyularını dışsal şeylerden geri çeker; onları öylesine hor görür ki, ruhun gözleri daha berrak görebilsin diye, görünür olanı bakışlardan gizlemek maksadıyla gözler kendiliğinden kapanır. Bu duayı uygulayanlar, dua esnasında gözlerini neredeyse her zaman kapalı tutarlar. Bu pek çok nedenden ötürü mükemmel bir adettir, zira insan böylece kendisini dünyevi şeylere bakmaktan zorla meneder. Bu zapt ediş yalnızca bu duaya ilk başlandığında gereklidir, daha sonraları gözleri açmak için büyük bir çaba sarf etmek gerekecektir. Ruh, yapayalnız ve bitkin bıraktığı beden pahasına güç toplar, kendi nefsine hâkim olur ve böylece beden üzerinde daha güçlü bir hâkimiyet kazanır.

7. Başlangıçta bu işaretler belirgin değildir, çünkü az veya çok olabilen içsel toplanma henüz pek büyük sayılmaz. Başlangıçta bu sancılı bir çaba gerektirir, zira beden kendi isyanının intihar anlamına geldiğini anlamaksızın haklarını talep eder. Yine de bu alışkanlıkta birkaç gün sebat ederek ve kendimize hâkim olarak, ortaya çıkan faydalar apaçık hale gelecektir. Dua etmeye başladığımızda, arıların kovana geri döndüğünü ve bizim hiçbir çabamız olmaksızın bal yapmak üzere içeri girdiğini göreceğiz; zira Rabbimiz, yetileri zapt etmek için harcanan zamanın karşılığı olarak ruhu ve iradeyi bu güçler üzerindeki hâkimiyetle ödüllendirmekten hoşnut olur. Böylece zihnin yalnızca toplanmak istediğine dair onlara bir işaret vermesi yeterlidir; duyular derhal ona itaat edecek ve kendi içlerine çekileceklerdir. Sonradan yeniden dağılsalar bile, onları fethetmiş olmak yine de büyük bir şeydir; zira esirler ve hizmetkârlar olarak dışarı çıkarlar, daha önce yaptıkları fenalığı yapamazlar. İrade onları geri çağırdığında daha çabuk dönerler, ta ki defalarca içeri girdikten sonra Rabbimiz onların tamamen kusursuz tefekküre yerleşmelerinden hoşnut olana dek.

8. Söylediklerime çok dikkat edin, zira muğlak görünse de bunu uygulayan herkes anlayacaktır. Madem bu yolculuğu deniz yoluyla yapabiliyoruz ve bu yolda hiç vakit kaybetmememiz şarttır, öyleyse kendimizi böylesine hayırlı bir alışkanlığa nasıl alıştıracağımızı düşünelim. Ruhlar bu sayede pek çok günah vesilesinden kurtulur ve ilahi aşkın ateşiyle daha kolay tutuşurlar; zira bu ateşe yakın olduklarından, kendilerine ulaşan en küçük bir kıvılcım, anlayışın hafif bir esintisiyle onları hemen alevlendiriverir. Dış engeller kalktığında ruh Tanrısıyla baş başa kalır ve tutuşmaya hazır hale gelir.

9. Bu duayı etraflıca anlamanızı isterim, size söylediğim gibi, buna toparlanma duası denir. İçimizde bütünüyle altından ve değerli taşlardan yapılmış, kısacası böylesine ulu bir Rabbe lâyık, son derece görkemli bir saray bulunduğunu ve bu yapının durumundan kısmen bizim sorumlu olduğumuzu fark edelim, zira erdemlerle dolu bir ruh kadar güzel bir yapı yoktur ve bu erdemler ne kadar kusursuz olursa mücevherler de o kadar parlak ışıldar. Babanız olmayı lütfeden ve paha biçilmez değerde bir tahtta, yani yüreğinizde oturan o kudretli Kral bu sarayın içinde yaşar.

10. İlk bakışta bu hakikati açıklamak için başvurulan böylesi bir benzetmenin zorlama olduğunu düşünebilirsiniz, yine de sizin için çok yararlı olabilir, zira biz kadınlar tahsilli değiliz ve etrafımızda görebildiğimiz her şeyden kıyaslanamayacak kadar büyük bir hazinenin içimizde bulunduğunu iyice anlamak için her çareye başvurmalıyız.

[Not: Escorial, bl. xlviii. Bir karşılaştırma yapar ve ruhu kendi içine çekilmeye alıştırmanın bir yolunu önerir.]

Ruhumuzun merkezinin boş olduğunu sanmayalım, Tanrı dilerim kadınlardan başka kimsenin bu gerçeği gözden kaçırmamasını sağlasın. İçimizde nasıl bir Misafir taşıdığımızı hatırlamaya özen gösterseydik, kendimizi dünyevi boşluklara ve kaygılara bu kadar kaptırmamız bence imkânsız olurdu, çünkü içimizdeki zenginliklerin yanında bunların ne kadar aşağılık olduğunu görürdük. Hayvanlar, gözlerine çarpan her şeye el koyup açlıklarını gidermekten başka ne yapar ki? Oysa göksel bir Babanın çocukları olduğumuza göre, onlardan ne kadar da farklı olmalıyız! Belki bana gülecek ve bunun yeterince apaçık olduğunu söyleyeceksiniz. Haklı olabilirsiniz, yine de bunu fark etmem uzun zaman aldı. Bir ruhum olduğunu bilmeme rağmen, değerini takdir edemiyor, içinde Kimin oturduğunu hatırlamıyordum, çünkü bu hayatın boş şeyleriyle gözlerimi kör etmiştim. Sanırım ruhumun o küçük sarayında böylesine yüce bir Kralın ikamet ettiğini şimdiki gibi o zaman da anlamış olsaydım,

[Not: "Unutma ki Kelam, Tanrı’nın Oğlu, Baba ve Kutsal Ruh ile birlikte, özüyle ve mevcudiyetiyle ruhun en derin varlığında gizlidir. Bu nedenle O’nu bulmak isteyen ruh, irade ve sevgi bakımından her şeyden çıkmalı ve en derin toparlanmaya girmelidir; her şey onun için sanki yokmuş gibi olmalıdır... Ey sen, yaratılmışların en güzeli olan ruh, Sevgilinin nerede olduğunu bilmeyi, O’nu arayıp O’nunla birleşmeyi böylesine candan arzulayan sen! O’nun ikamet ettiği çadırın ta kendisi, gizlendiği o gizli halvethane bizzat sensin. Bu yüzden sevin ve coş, çünkü senin bütün iyiliğin ve bütün umudun sana senin içinde olacak kadar yakındır, hatta daha ziyade onsuz olamayacağına sevin, zira işte, 'Tanrı’nın egemenliği içinizdedir' (Luka 17:21)." Haçlı Aziz Yuhanna, Ruhani İlahi, bent i. 7, 8.]

O’nu bu kadar sık yalnız bırakmaz, bazen O’nunla kalır ve meskenini bu denli dağınık tutmazdım.

11. Sonsuzluğuyla binlerce dünyayı doldurabilecek olan O’nun, Kendisini böylesine dar bir alana hapsetmesi ne kadar harikadır! En kutsal Annesinin bağrında da böyle barınmaktan hoşnut kalmıştı. O Rabdir, bu yüzden dilediği gibi hareket etmekte serbesttir ve bizi böylesine sevdiği için Kendi ölçüsünü bizim ölçümüze uydurur. İlk başta, ruh kendisi gibi değersiz bir şeyin sonsuz Olan’ı barındırabildiğini görerek dehşete kapılmasın diye, içine akıtmayı murat ettiği her şeyi alması için gereken ölçüde onu adım adım genişletene kadar Kendisini açıkça göstermez. "Dilediği gibi hareket etmekte serbesttir" diyorum, çünkü bu sarayı genişletmeye O’nun gücü yeter.

12. Asıl mesele, yüreğimizi tamamen O’na ait olsun diye kararlılıkla O’na teslim etmemiz ve O’nun kendi mülküymüş gibi dilediğini çıkarıp dilediğini koyabilmesi için yüreğimizi diğer her şeyden boşaltmamızdır. Koyduğu şart budur ve bunu istemekte de haklıdır, bunu O’ndan esirgemeyelim. Bu hayatta bile, gitmelerini söyleyemediğimiz kimi ziyaretçileri bazen pek can sıkıcı buluruz. Mesih irademizi zorlamadığı için, yalnızca O’na verdiklerimizi alır, fakat bütünüyle O’na teslim olduğumuzu görene kadar Kendisini bütünüyle vermez. Bu, büyük önem taşıdığından ötürü üzerinde sıkça durduğum, şüphe götürmez bir hakikattir. Ruh bütünüyle O’na verilmediğinde, O da ruhun içinde aynı ölçüde işlemez, nitekim nasıl işleyebileceğini de göremiyorum, çünkü O her şeyin uygun biçimde yapılmasını sever. Fakat bu saray sıradan insanlar ve süprüntülerle dolup taşarsa, Rabbimizi bütün saray halkıyla birlikte nasıl kabul edebilir? Böylesi bir düzensizliğin ortasında çok kısa bir süre bile kalması O’nun tarafından büyük bir alçakgönüllülük olurdu. Kızlarım, O bize geldiğinde yalnız mıdır sanıyorsunuz? Oğlu, "Göklerde olan" demez mi? Böylesi bir Kralın saray halkı O’nu yalnızlıkta bırakmaz, O’nun etrafında toplanır ve bizim esenliğimiz için dua ederler, zira onlar sevgiyle doludur. Göklerin bu dünya gibi olduğunu sanmayın; burada bir hükümdar veya din büyüğü özel bir nedenden ötürü ya da dostluktan birine yakınlık gösterecek olsa, diğer insanlar derhal kıskançlığa kapılır ve kendilerine hiçbir zararı dokunmamış o zavallı adama eziyet ederler, öyle ki gördüğü lütuflar ona pek pahalıya mal olur.

BÖLÜM XXIX.

KAYITSIZLIK.

Toparlanma duasına dair talimata devam edilir. Başrahibenin bizi sevip sevmemesinin pek bir önemi olmadığı hakkında.

1. Üstlerimizin iltimasına karşı kayıtsız olmalıyız. 2. İnsani lütuflar ilahi tesellilerle bağdaşmaz. 3. İçsel toparlanmaya nasıl erişilir. 4. Tanrı'nın huzurunu idrak etmeliyiz. 5. İçsel toparlanma sesli dualarımıza nasıl yardım eder. 6. Bunu elde etmek için sebat gereklidir.

1. Tanrı aşkına kardeşlerim, Başrahibenizin gözdesi olmayı arzulamayın. Herkes kendi vazifesini yapsın; Başrahibe ondan hoşnut kalmasa bile emin olabilirsiniz ki Rabbimiz onun mükâfatını verecek ve ondan razı olacaktır. Bizler bu hayatta mükâfatlandırılmak için buraya gelmedik; zihnimizi ebediyete odaklayalım ve ömrümüz boyunca dahi sürmeyen bu dünyanın işlerine hiç ehemmiyet vermeyelim. Bugün bir başka rahibe gözdendir; yarın Başrahibe sizde daha büyük bir erdem görürse en çok sizi sevecektir; görmezse de bunun pek bir önemi yoktur. Bazen önemsiz bir meseleden doğan ve sizi fazlasıyla kaygılandırabilecek bu tür düşüncelere asla boyun eğmeyin. "Krallığınızın bu dünyadan olmadığını" (Yuhanna 18:36) ve her şeyin bir sonu geleceğini, zira burada değişmeyen hiçbir şey bulunmadığını düşünerek bu düşüncelerin önüne derhal geçin.

[Not: Valladolid baskısı, 31. bölüm; Escorial, 48. bölümün devamı.]

[Not: Yuhanna 18:36: "Regnum meum non est de hoc mundo."] [Not: Escorial baskısı, 49. bölüm. Aynı konuyu sürdürür. Bu bölüm çok faydalıdır.]

Fakat bu zayıf, belirsiz ve kusurlu bir çaredir; içinizde ikamet eden Rab hatırına sevilmemeniz, alçaltılmanız ve öyle olmayı bizzat arzulamanız en hayırlısıdır. Düşüncelerinizi kendinize çevirin ve içinize bakın; sizi asla terk etmeyecek olan Efendinizi ve Güveyinizi orada bulacaksınız. Dışarıdan ne kadar az teselli bulursanız O sizi o kadar çok sarıp sarmalayacaktır. O merhamet doludur; yalnızca Kendisine güvendikleri takdirde kederli ve hor görülenleri asla yüzüstü bırakmaz. Davut bizlere "doğru kişinin terk edildiğini hiç görmediğini" söyler (Mezmurlar 37:25); yine "Rab yüreği kırık olanlara yakındır" der (Mezmurlar 34:18). Buna ya inanırsınız ya da inanmazsınız; şayet inanmanız gerektiği kadar samimiyetle inanıyorsanız, neden kaygılanıyorsunuz?

2. Ey Tanrım! Sana gerçekten güvenen herkese fazlasıyla ihsanda bulunduğun için, Seni layıkıyla tanısaydık her şey bizim için önemsiz olurdu. İnanın bana dostlarım, bu hakikati kavramak, ruhun kendi içine girmesine mâni olan bütün dünyevi lütufların aldatıcılığını görmemize muazzam ölçüde yardım eder. Tanrı bana merhamet etsin! Bunu insanlara kim anlatabilir? Kesinlikle ben değilim; zira bunu söylemek için benden daha iyi gerekçesi olan hiç kimse bulunmasa da, bunu hiçbir zaman gerektiği gibi idrak edemiyorum.

3. Konuma dönecek olursam; ah, keşke ruhun bu "göğe", Tanrısıyla birlikte kendi içine çekilmek isteyip bütün dünyaya kapıyı kapattığı her defasında, kendisinin ve Güveyinin yalnızlığını hiçbir şeyin bozmadığı o anlarda, En Kutsalların Kutsalı olan bu Yoldaşla nasıl hemhal olduğunu anlatabilseydim. "Ruh ister" diyorum, zira anlamalısınız ki bu doğaüstü bir mertebe değildir; Tanrı'nın inayetiyle arzulayabileceğimiz ve kendimiz için elde edebileceğimiz bir şeydir. Bu kitapta ne zaman herhangi bir şeyi yapabileceğimizi söylesem, bu "inayet" daima ima edilmektedir; zira o olmaksızın hiçbir şey, kesinlikle hiçbir şey yapamayız; kendi gücümüzle tek bir iyi düşünce dahi tasavvur edemeyiz.

4. Bu durum, melekelerin sükûneti olarak adlandırılan şey değildir; melekelerin ruhun kendi içinde toparlanmasıdır. Bu alışkanlığı kazanmanın birkaç yolu vardır. Pek çok kitap, ruhlarımızda ikamet eden Tanrı'ya yaklaşmak amacıyla diğer bütün düşünceleri bir kenara bırakmamızı öğütler ve işlerimizin en yoğun olduğu anlarda bile, bir anlığına da olsa ara sıra kendi içimize çekilmemiz gerektiğini söyler. Yüreklerimizin içinde Kimin ikamet ettiğini hatırlamak bizim için pek faydalıdır. Bütün arzum, dualarımızın Kime hitap ettiğini idrak etmemiz, O'nun huzurunda kalmamız ve Tanrı ile konuşurken zihnimizi binbir türlü boş şeyle meşgul ederek yaptığımız gibi O'na sırtımızı dönmememizdir. Bütün bu kötülükler, Tanrı'nın bize yakın olduğunu gerçekten anlamamamızdan, O'nun uzaklarda olduğunu, hatta O'nu bulmak için göğe çıkmamız gerekiyormuşçasına çok uzaklarda olduğunu zannetmemizden kaynaklanır. Mademki bize bu kadar yakınsın, bir bakışımızı dahi hak etmez misin ey Rab? Konuştuğumuz kişi bize bakmadıkça bizi dinlemediğini düşünürüz; öyleyse Sen bizimle ilgileniyor musun ilgilenmiyor musun göremeyelim diye gözlerimizi kapatalım mı? Sözlerimizin işitilip işitilmediğini nasıl bilebilirdik?

5. Ne söylediğimizi ve Kime hitap ettiğimizi anlayabilmek üzere zihnimizi kolaylıkla sakinleştirmeye alışmak için duyularımızı dışsal şeylerden çekmemiz ve onları ruhlarımızın içinde meşgul tutmamız gerektiğini size öğretmek istiyorum. O vakit göklerin Kralı orada ikamet ettiği için göğü içimizde taşıyacağız. Tanrı'ya sesimizi duyurmak için yüksek sesle haykırmamız gerekmediği gerçeğine kendimizi alıştıralım; Cenabıhak orada olduğunu bize hissettirecektir. Böylece Göklerdeki Pederimiz duasını ya da seçeceğimiz başka bir duayı derin bir huzur içinde okuyabileceğiz. Kendimizi büyük bir zahmetten kurtaracağız, zira yorulmayalım diye Tanrı bize yardım edecektir. Kendimizi O'nun yakınında kalmaya zorlayarak harcadığımız o kısa vaktin karşılığında, bizi dinlediğini birtakım işaretlerle bize hissettirecektir. Böylece Göklerdeki Pederimiz duasını defalarca okumamız gerekse dahi, ilk seferinde bizi layıkıyla işittiğini bize gösterecektir.

[Not: Escorial baskısı, 50. bölüm. Bu dua tarzının büyük faydalarını açıklar.]

...onu söylediğimiz her an, zira O bizi zahmetten kurtarmayı çok sever. O'nun huzurunda olduğumuzu kavrarsak, O'ndan ne dilediğimizi bilirsek ve bizimle olmaktan, dostluğumuzdan hoşnut olan şefkatli bir Baba gibi bunu bize vermeye istekli olduğuna inanırsak, koca bir saat içinde bunu birden fazla kez tekrarlamamıza gerek kalmaz. Çok konuşarak başımızı ağrıtmamızı istemez; bilmeyenlere bu dua yolunu bizzat öğretecektir. O halde, Tanrı aşkına kardeşlerim, Pater Noster'i [Göklerdeki Pederimiz duasını] içe toplanarak söyleme alışkanlığını kazanın; bunun faydalarını pek yakında göreceksiniz; zira böylelikle ruhun özdenetimini yitirmesi kolayca önlenir ve duyular, size açıklayacağım üzere, sükunet içinde kalır. İlk başta güç gelse bile bunu uygulamanızı rica ediyorum, çünkü alışkın olmayanlar için daha zordur. Yine de sizi temin ederim ki çok geçmeden, dua ettiğiniz o kutsal Peder'i aramak için kendinizi yormanıza gerek olmadığını anlayacaksınız, çünkü O zaten ruhunuzda ikamet etmektedir. Kendi adıma itiraf edeyim ki Tanrı bana bu yolu öğretinceye dek huzur içinde dua etmenin ne demek olduğunu hiç bilmezdim. İçsel toplanma alışkanlığından elde ettiğim büyük yararlar, beni burada bu husus üzerine böylesine uzun uzadıya yazmaya sevk etti. Belki de hepiniz bunu zaten biliyorsunuzdur; ne var ki gelecekte bazı rahibeler bunu bilmeyebilir; bu yüzden burada bunu ele almış olmama gücenmemelisiniz.

6. Sonuç olarak, bu alışkanlığı edinmek isteyen herkese (ki dediğim gibi, bunu kazanma gücüne sahibiz) yavaş yavaş kendi benliğine hakim olmayı denerken sebat etmekten yorulmamasını salık veririm. Bu nefis terbiyesi, duyularını ruhuna hizmetkar kılarak her rahibeye fayda sağlayacaktır. Konuşmak istiyorsa bilsin ki içinde Kendisiyle konuşabileceği Biri vardır; dinlemeyi yeğliyorsa bilsin ki kendisine herkesten daha yakın Olana kulak verebilir. Kısacası, arzu ettiği takdirde bu kutsal Yoldaşlığı daima muhafaza edebileceğine kani olsun. Kendisine bu derece muhtaç olduğu o Peder'i herhangi bir süre terk ettiğinde kederlensin. Mümkünse gün boyunca bu şekilde sık sık iç dünyasına çekilsin; bunu yapamıyorsa en azından ara sıra uygulasın. Buna alıştığında er ya da geç büyük fayda görecektir; Tanrı ona bu lütfu bir kez bahşettiğinde, bunu dünyadaki hiçbir hazineye değişmez. Hiçbir şey belli bir zahmete katlanmadan öğrenilemez. Tanrı aşkına, kardeşlerim, bu alışkanlığı kazanmak için harcadığınız vakti bereketli sayın. Biliyorum ki O'nun inayetiyle bunu bir yıl, hatta belki de yalnızca altı ay uygularsanız neticeye varacaksınız. O'na yakın durduğunuz için, Rabbimiz sizi duanın yüksek bir mertebesine eriştirmek istediğinde sizi buna hazır bulsun diye, böylesine sağlam bir temel atmak gibi muazzam bir kazanım yanında bu sürenin ne kadar kısa olduğunu düşünün. O'nun Yüceliği, Huzurundan uzaklaşmamıza asla izin vermesin. Amin. Şimdi iyi Efendimizin bundan sonra ne söylediğini, en mübarek Pederi nezdinde bizim adımıza nasıl söz almaya başladığını ve ne dilediğini öğrenmeliyiz, zira bunu anlamamız icap eder.

BÖLÜM XXX. [Not: Valladolid baskısı, böl. xxxii.; Escorial, böl. li.]

Dualarımızın anlamını kavramanın önemi. Pater Noster'in sözleri: "Adın mukaddes kılınsın; melekutun gelsin." Bunların, açıklamasına başlanan sükunet duasına nasıl tatbik edildiği.

1. "Adın mukaddes kılınsın." Rabbimizin Pater Noster'de münferit ihtiyaçlarımızı niçin zikrettiği. 2. Düşüncesizce dualar etmemeliyiz. 3. "Melekutun gelsin." Bu niyazın niçin bir öncekinin ardından geldiği. 4. Semavi melekutun saadetinin nelerden ibaret olduğu. 5. Bu melekut ruhlarımızdadır. 6. Sükunet duası. 7. Sesli duanın ilahi vuslatla nasıl nihayetlenebileceği.

"ADIN MUKADDES KILINSIN."

1. Ne kadar görgüsüz olursa olsun, kendisinden bir lütuf dilemesi gereken yüksek mevki sahibi bir kimseye nasıl hitap edeceğini önceden düşünmeyecek biri var mıdır? İnsan onu hoşnut etmeye, gücendirmekten kaçınmaya ve ne için ricada bulunacağını, özellikle de hayırlı İsa'nın bizden istememizi buyurduğu gibi mühim bir dilekse, bunun ne işe yarayacağını etraflıca tartmaya dikkat etmez mi? Bence bu nokta ciddiyetle düşünülmeyi hak ediyor. Ey Rabbim, "Peder, ihtiyacımız olan her neyse bize ver" diyerek her şeyi tek bir cümleye sığdıramaz mıydın? Zira Tanrı her şeyi bildiğine göre, başka sözler beyhude görünür. Ey ezeli Hikmet! Yalnızca bu bile Seninle Pederin arasında kafi gelirdi. Bahçede O'na böyle hitap etmiştin, O'na iradeni ve duyduğun dehşeti bildirmiş, Kendini O'na teslim etmiştin. Fakat ey Tanrım, bilirsin ki bizler Pederinin iradesine Senin olduğun kadar boyun eğmiş değiliz; dua ettiğimiz her bir şeyi adıyla anmak gerekti ki aradığımız şeyin o olup olmadığına karar verebilelim; aksi takdirde bunu Senden istemezdik. Cüzi iradeye sahip olduğumuzdan, bizim için en hayırlısı olsa dahi, önce kendimiz seçmedikçe Tanrı'nın ihsanını kabul etmeyiz; zira parayı elimizde görmedikçe kendimizi asla zengin saymayız.

2. Yazık, Tanrım! İmanımızı böylesine felce uğratan, bir gün kaçınılmaz olarak ya cezalandırılacağımızı ya da ödüllendirileceğimizi görmemizi engelleyen nedir? Kızlarım, işte bu yüzden Pater Noster'de ne dilediğinizi anlamalısınız; öyle ki Tanrı bunu bağışlarsa, O'nun yüzüne geri çarpmayasınız. Her zaman önce ne istediğinizi ve bunun kabul edilmesinin hayırlı olup olmayacağını dikkatle düşünün. Hayırlı olmayacaksa bu niyazda bulunmayın, fakat Yüce Efendimize size ışık vermesi için yalvarın; çünkü bizler hem kör hem de müşkülpesendiz, bizi besleyen gıdadan tat almayız, aksine ölüme yol açanı tercih ederiz, hem de ne korkunç ve sonsuza dek süren bir ölüme.

[Not: Escorial baskısı, 52. bölüm. "Adın mukaddes kılınsın; krallığın gelsin" sözleri üzerine yorumlar. Sükûnet duasının açıklamasına başlar.]

3. Hayırlı İsa, bu krallığın içimize gelmesini dileyen şu sözleri söylememizi buyurur: "Adın mukaddes kılınsın; krallığın gelsin." Efendimizin ve Güveyimizin bilgeliği ne kadar da büyüktür! Bu krallık için dua ederken burada ne dilediğimizi hepimizin öğrenmesi yerindedir. Yüce Efendimiz biliyordu ki, Kendisi yeryüzünde bize krallığını vererek bizi buna muktedir kılmadıkça, doğal kusurlarımız bizi ebedi Peder'in kutsal adını kutlu kılmaya, övmeye, yüceltmeye, ta целе çekmeye ya da methetmeye elverişsiz kılacaktır. Bu yüzden hayırlı İsa bu iki niyazı birbirine pek yakın kılmıştır. Neyi dilediğinizi, bunu elde etmek için ne kadar istekli olmamız gerektiğini ve bunu bize verebilecek Olan'ı hoşnut etmek için nasıl çabalamamız gerektiğini anlayabilesiniz diye bu mesele hakkında kavradıklarımı size anlatacağım. Bu konu hoşunuza gitmezse başka bir konu üzerine tefekkür edin, benim de her zaman yaptığım gibi, Kilise'nin öğretisine her hususta boyun eğdiğiniz sürece Tanrı buna izin verir. Bu kitabı yetkin hakemler okumadan size vermeyeceğim; şayet hatalar barındırıyorsa, bunlar kötü niyetten değil, bilgisizlikten ileri gelmektedir.

4. Pek çok diğer sevincin yanı sıra, bana öyle gelir ki cennetin başlıca mutluluğu, dünyevi olan her şeyin hiçe sayılmasında, arkadaşlarının saadetinden sevinç duyan bir ruhta ikamet eden huzur ve ihtişamda yatar. Bu ruh kusursuz bir barış içinde yaşar, çevresindeki herkesin Tanrı'yı onurlandırdığını, O'nu övdüğünü, O'nun adını kutlu kıldığını görmekten ve O'nu asla incitmediklerini bilmekten sonsuz bir doyum bulur. Cennette herkes O'nu sever; ruh O'nu sevmekten başka hiçbir şeye aldırmaz, bunu yapmaktan geri duramaz, çünkü O'nu olduğu gibi bilir. Şayet O'nu gerçekten bilseydik, bu dünyada da aynısını yapardık; cennetteki kadar sürekli ve kusursuz olmasa da, şu an yaptığımızdan çok farklı olurdu.

5. Bu niyazda bulunmak ve sesli duayı layıkıyla yapabilmek için melek olmamız gerektiğini kastettiğimi sanırsınız. İlahi Efendimiz böylesine yüce bir lütfu istememizi söylediğine göre dilediği budur, zira kuşkusuz bizden asla imkânsız şeyleri istememizi buyurmazdı. Buradaki sürgünümüz sırasında bu bizim için neden imkânsız olsun ki? Belki denizde seyrederken ve henüz yolculuğumuz sürerken, bu zindandan kurtulmuş ruhların eriştiği yetkinliğe ulaşamayız; yine de Rabbimizin yorgun yolculara melekelerin dinginliğini ve ruhun sükûnetini bahşettiği zamanlar vardır; bunlar, O'nun Kendi krallığına ulaştırdığı kimselerin tattığı saadeti önceden tattırarak gösterir. Bu dünyada dilediğimiz "krallık" kendisine verilen ruhlar, yeryüzünde sadece tatmalarına izin verilen o mutluluğu bir gün sonsuza dek süreceklerine dair güvenle iman etmelerini sağlayan teminatlar alırlar.

6. Bu niyaz hakkında yazarken, "sükûnet duası" adı verilen saf tefekkürün başlangıcını ele almak tam yerine denk düşecekken, beni tefekkürden bahsettiğim için kınayabilirsiniz; oysa ben sadece sesli dua hakkında yazacağımı söylemiştim, bu da bir çelişki gibi görünebilir. Bunu kabul etmeyeceğim, çünkü bu kesinlikle verdiğim sözle tutarlıdır. Bu konuyu anmamı mazur görün, dediğim gibi, sesli dua uygulayan pek çok insanın, nasıl olduğunu kendileri de bilmeksizin, Tanrı tarafından yüksek bir tefekkür derecesine yükseltildiğini biliyorum. İşte bu yüzden dualarınızı hakkıyla yapmanızı son derece arzu ediyorum.

7. Sadece sesli dua edebilen bir rahibe tanıyordum, yine de buna bağlı kalırken geri kalan her şeyin de tadına varıyordu. Sözlü dua etmedikçe düşünceleri katlanılmaz ölçüde dağılıyordu, oysa keşke hepimiz onun gibi içsel dua yapabilseydik! Rabbimizin kanını akıtması anısına belirli Pater Noster'leri ve birkaç diğer duayı okuyarak iki üç saat geçirirdi. Bir gün büyük bir keder içinde bana geldi, zira içsel dua yapmayı bilmiyordu, tefekküre dalamıyordu, sadece sözlü olarak dua edebiliyordu. Kendisini sorguladığımda, Pater Noster'i söylerken saf tefekküre daldığını ve Tanrı'nın onu zaman zaman Kendisiyle kusursuz bir birliğe yükselttiğini gördüm. Bu durum onun hal ve hareketleriyle de kanıtlanıyordu, zira öylesine kutsal bir yaşam sürüyordu ki bunun için Tanrı'ya şükrediyorum, hatta böylesi bir sesli dua için ona gıpta bile ediyordum. Durum buysa (ki öyle olduğuna sizi temin ederim), tefekkür ehlinin düşmanı olanlarınız, sesli dualarınızı gerektiği gibi yapar ve vicdanınızı temiz tutarsanız, kendinizin de tefekküre yükseltilme tehlikesi taşımadığından asla emin olmasın. Bunu söylemek zorunda hissettim; bunu bilmek istemeyenler bu kısmı okumamalıdır.

BÖLÜM XXXI.

Aynı konuyu sürdürür ve sükûnet duasını tarif eder. Bu mertebedeki ruhlara öğütler verir. Bu bölüm pek kayda değerdir.

1. Sükûnet duası bu "krallıktır." 2. Can ve beden üzerindeki etkileri. 3. Canın bu haldeyken Tanrı'nın adının "kutsal kılınmasını" nasıl arzuladığı. 4. Sükûnet duasının uzamış bir biçimi. 5. Bu duaya dair öğütler. 6. Muhayyileden kaynaklanan dikkat dağınıklıkları. 7. Bebek ile annesinin kıyaslanması. 8. Sükûnet duası ile vuslat duası arasındaki fark. 9. Başıboş muhayyileye karşı nasıl davranılacağı. 10. Bu dua mertebesindeki canlardan beklenen terk ediş. 11. Bu tür canlara yönelik ilahi lütufkârlık. 12. Sükûnet duası sırasında sesli duanın dikkat dağıtıcı oluşu.

“KRALLIĞIN GELSİN.”

1. Yine de kızlarım, sükûnet duasını bana açıklandığı yahut Rabbimizin bana anlatmaktan hoşnut olduğu şekliyle, belki de sizlere öğretebileyim diye, anlatmaya çalışacağım. Burada Tanrı dileğimizi işittiğini gösterir gibidir; "adını" layıkıyla "kutsal kılabilelim", kutlayabilelim ve başkalarının da aynısını yapmasını sağlayabilelim diye, bize bu dünyada Kendi krallığını vermeye başlar. Ancak, daha önce de söylediğim gibi, sükûnet duası hakkında başka bir yerde yazmıştım; bu yüzden burada konuya sadece değinmekle yetineceğim. Bu dua, kendi çabamızla asla yükselemeyeceğimiz doğaüstü bir mertebedir; zira burada can esenlik içinde dinlenir, daha doğrusu, Rabbimiz doğru adam Şimon'a yaptığı gibi, Kendi huzuruyla ona esenlik bahşeder. Böylece bütün yetiler dinginliğe erer ve ruh, dışsal duyularla hiçbir bağı bulunmayan bir biçimde, Tanrısına yakın olduğunu ve şayet O'na birazcık daha yaklaşsa, vuslat ile O'nunla bir olacağını hisseder. Bu durum, kişinin O'nu bedensel ya da ruhsal bir görüşle görmesinden ileri gelmez. Nitekim aziz Şimon, kucağında kundak bezlerine sarılmış, yoksul ve yalnızca iki kişilik bir alayın eşlik ettiği görkemli Bebeği taşırken, Mesih'i göksel Baba'nın Oğlu yerine muhtaç ebeveynlerin çocuğu olarak görebilirdi. Ancak Bebeğin Kendisi, tıpkı sükûnet duası sırasında canı Kendisini tanıması için aydınlattığı gibi, bu yaşlı adama Kendisini tanıması için ışık vermişti. Can O'nu nasıl bildiğini söyleyemez, yine de o "krallığın" içinde ya da en azından krallığın kendisinden geleceği Kral'ın yakınında olduğundan emindir. Böyle bir canın duyduğu hürmet dolu haşyet öylesine büyüktür ki, Tanrı'dan hiçbir şey istemeye cesaret edemez.

2. Bu mertebe, hem dışsal hem de içsel bir kendinden geçişe benzer; öyle ki dıştaki insan (veya aranızdan bir safdil "dış" ve "iç" kelimelerinin anlamını bilmediğini söylemesin diye, "beden" diyeceğim şey) kımıldamak istemez; yolculuğunun sonuna yaklaşmış bir yolcunun, yenilenmiş olarak tekrar yola çıkabilmek için durup dinlenmesi gibi dinlenir, çünkü canın gücü artık eskisinin iki katıdır. Beden zevk duyarken ruh ziyadesiyle doygundur; pınarın yakınında bulunmaktan öyle bir sevinç duyar ki, suyundan henüz tatmadan susuzluğu diner ve arzulayacak hiçbir şey kalmamış gibi görünür. Yetiler kımıldamak istemez; her türlü eylem Tanrı'yı sevmelerine engel oluyor gibidir, ancak büsbütün yitmiş de değillerdir, zira dingin bir temaşa ile Kimin Huzurunda bulunduklarını anlayabilirler ve anlarlar. İkisi serbesttir; yalnızca irade tutsaktır ve bu sırada acı duyabilecek durumdaysa, bunu ancak özgürlüğünü yeniden kazanacağı düşüncesiyle duyabilir. Zihin yalnızca tek bir şeye odaklanır ve pek az işler, bellek ise başka hiçbir şeyi hatırlamamaya çalışır; çünkü her ikisi de bunun "tek gerekli şey" olduğunu ve bundan gayrı her şeyin kendilerini rahatsız ettiğini görür. Böyle bir anda insanlar bedenin hareketsiz kalmasını diler; kımıldamanın dinginliklerini bozacağını düşünür, bu yüzden kımıldamaya cesaret edemezler. Konuşmak onları sıkar, tek bir Göklerdeki Babamız duasını söylemek bir saatlerini alır; Tanrı'ya pek yakın olduklarından, O'nun kendilerini işaretlerle anladığını bilirler. Sarayın içindedirler, Krallarının yanındadırlar ve O'nun yeryüzünde Kendi "krallığını" kendilerine bağışlamaya başladığını idrak ederler.

3. Kimi zaman kederle değil, pek derin bir tatlılıkla birkaç damla gözyaşı dökerler; tek dilekleri Tanrı'nın adının "kutsal kılınmasıdır." Artık bu dünyaya ait değilmiş gibi görünürler; Tanrı'dan gayrı hiçbir şeye bakmak, hiçbir şeyi dinlemek istemezler; onları hiçbir şey rahatsız etmez, bundan sonra herhangi bir şeyin rahatsız edebileceği de akıllarına gelmez. Kısacası, sükûnet duası sürdüğü müddetçe, can öylesine haz ve sevinç sarhoşudur ki, artık özleyecek hiçbir şey kalmamış gibidir ve Aziz Petrus'la birlikte canıgönülden şöyle haykırmak ister: "Rab, burada üç çardak kuralım!" (Matta 17:4).

4. Kimi zaman sükûnet duası sırasında Tanrı, bunu tecrübe etmemiş herhangi birinin anlaması pek güç olan başka bir lütuf daha bahşeder cana. Aranızda bunu yaşamış olanlar varsa, onu derhal tanıyacak ve ne olduğunu öğrenmekten pek sevinç duyacaktır. Tanrı'nın bu ihsanı sıklıkla diğeriyle birlikte verdiğine inanıyorum. Sükûnet büyük olduğunda ve uzun sürdüğünde, iradenin bir şekilde sıkıca tutuluyor olması gerektiğini düşünüyorum, aksi takdirde böylesi bir esenlik bu kadar uzayamazdı. Kimi zaman, nedenini anlayamasak da, bir veya iki gün sürer. Burada bu dua derecesine yükseltilmiş canlardan söz ediyorum. Ne işle meşgul olurlarsa olsunlar, dikkatlerinin bütünüyle o işe verilmediğinin, aksine asıl unsurun, yani...

yani irade eksiktir. Diğer yetileri O’nun hizmetine koşmak üzere serbest bırakarak Tanrı ile birleştiğine inanıyorum. Bu sonuncular bu hizmet için her zamankinden daha yatkındır, fakat dünyevi işler hususunda donuk ve kimi zaman neredeyse ahmaktırlar. Tanrı bu canlara büyük bir lütufta bulunur, çünkü tefekkür dolu yaşam ile etkin yaşam burada bir araya gelir. Böylece bütün varlık O’na hizmet eder, zira irade tefekküre dalmışken nasıl olduğunu bilmeksizin iş görür ve diğer iki yeti Marta’nın emeğini paylaşır, böylece Marta ve Meryem birlikte çalışır. Rabbimizin bu mertebeye sıklıkla yükselttiği birini tanıyordum. Bunu anlayamamış ve büyük bir tefekkür ehline danışmıştı; o zat da kendisine böyle bir şeyin pekala mümkün olduğunu, hatta bizzat kendi başına da geldiğini söylemişti. Canın böylesine eksiksiz bir tatmin duymasından ötürü, sükunet duasının sürdüğü vaktin çoğunda iradenin, yalnızca kendisini tatmin edebilecek O Zat ile birleşmiş olması gerektiğine inanıyorum.

5. Belki de Tanrı’nın yalnızca kendi keremiyle bu duayı bahşettiği kimselere bazı öğütler vermek iyi olacaktır. Aranızdan bazılarının başına bunun geldiğini biliyorum. İlkin, canlar bu sevinci hisseder ve nereden geldiğini bilmeseler de bunu kendi çabalarıyla elde edemeyeceklerini görseler de, yine de bunu ellerinde tutabileceklerini sanma ayartısına kapılırlar, hatta nefeslerini tutarak bunu yapmaya kalkışırlar. Bu pek anlamsızdır, günün ağarmasını sağlayamayacağımız gibi gecenin çökmesini de engelleyemeyiz. Bu dua bizim eserimiz değildir, doğaüstüdür ve tümüyle denetimimizin dışındadır. Onu uzatmanın en emin yolu, ona ne bir şey ekleyebileceğimizi ne de ondan bir şey eksiltebileceğimizi kabul etmektir; bizler layık olmadığımız halde bu lütfu ancak şükranla karşılayabiliriz, bunu da çokça söz söylemeye cüret ederek değil, tıpkı vergi görevlisi gibi yalnızca gözlerimizi yukarı kaldırarak yapabiliriz.

6. Rabbimize yer açmak ve işini görmesine imkan tanımak için yalnızlığa çekilmek iyidir. Sönmekte olan bir mumu yeniden alevlendirmek için üfler gibi, arada bir hafif bir iç çekişte bulunabiliriz; gerçi mum gürül gürül yanıyor olsaydı nefesimiz onu yalnızca söndürürdü. Bence onu incitmeden tutuşturmalıyız, zira zihnimizi uzun cümleler kurmaya zorlarsak irade huzursuz olabilir. Şu öğüde çok dikkat edin. Diğer yetilerin ikisiyle de kendinize yardım edemediğinizi sıklıkla göreceksiniz, can esenliğe gömülmüşken hayal gücü öylesine dağınıktır ki sanki evde olup bitenlerde hiçbir payı yokmuş gibi, orada yalnızca bir yabancı gibi konaklıyor görünür. Kendi evinde mutsuz olduğundan, bu dinginliğin tadını nasıl çıkaracağını bilemeyip başka bir mesken arar. Belki de bu yalnızca benim başıma geliyordur ve diğer insanlar aynı dertten muzdarip değildir. Bazen, yalnızca kendimden bahsediyorum, düşüncelerimi zapt etmeye çalışmak öylesine nafiledir ki ölmeyi arzularım. Kimi zaman da zihin evinde karar kılmış görünür ve iradenin yanında kalır. Üç yeti bir araya geldiğinde bu hal cennete benzer. Birlikte mutlu olan ve her ikisi de aynı şeyleri dileyen, birbirini seven evli bir çifte benzetilebilir, oysa kötü bir koca karısını pek perişan eder.

7. Söylediklerime iyi kulak verin, çünkü pek mühimdir. İrade bu sükunetin tadını çıkarırken, anlama yetisine bir budalaya baktığından daha fazla dikkat kesilmemelidir. Hayal gücünü kendine eşlik etmeye zorlarsa, ister istemez dikkati dağılacak, huzuru kaçacak ve ızdıraplı bir mücadele içine girecektir, böylece can fayda sağlamak yerine, Tanrı’nın hiçbir çaba göstermeksizin kendisine sunduğu şeyi yitirecektir. Şimdi yapacağım benzetmeyi iyi düşünün, bunu bu dua halindeyken Rabbimiz bana ilham etti ve meramımı pek açık bir şekilde izah etmektedir. Can burada, kendisini hoşnut etmek için dudaklarını bile kıpırdatmasına gerek kalmadan kendisini besleyen annesinin göğsündeki bir bebek gibidir. Şimdi de böyledir, zira can anlama yetisini kullanmadan sever. Rabbimiz, mesele üzerinde akıl yürütmeksizin, canın O’nun huzurunda olduğunu kavramasını arzu eder. Canın, ilahi bir lütuf aldığını ikrar ederken, O’nun verdiği sütü içmesini, tatlılığından lezzet almasını ve kendi saadetinden sevinç duymasını diler. Canın bunun tadını nasıl çıkardığını yahut neyin tadını çıkardığını bilmesini talep etmez, yalnızca kendini unutmasını ister. Yanı başında duran O Zat, onun en yüksek menfaatlerini gözetecektir. Zihni olup bitenlere katılmaya zorlamak için sarf edilecek her çaba hüsranla sonuçlanacak ve can sütü, yani ilahi besini kaybetmek zorunda kalacaktır.

8. Sükunet duası, ruhun Tanrı ile bütünüyle birleştiği vuslat duasından farklıdır. Bu ikincisinde can, Tanrı’nın kendi bilgisi dışında bizzat içine yerleştirdiği besini yutmaz bile. İlk duada ise Tanrı, canın biraz çalışmasını ister gibi görünür, gerçi bu öylesine büyük bir kolaylıkla olur ki can herhangi bir emek harcadığının neredeyse farkına varmaz. Bu dua derecesine erişmiş olan biri, burayı dikkatle okursa meramımı anlayacaktır, söylediklerim mühimdir, gerçi başkalarına anlamsız bir lakırdı gibi gelebilir. Bu halde zihin canı rahatsız eder, fakat üç yetinin birleştiği durumda bu söz konusu değildir. O vakit Yaratıcıları onları askıya alır, onlara bahşettiği haz, nedenini anlayamadıkları bir biçimde onları meşgul tutar. Bu nedenle, iradenin huzur dolu ve yüce bir tatmini ile birlikte bir dinginlik hissi olan bu vuslat duası esnasında can, bununla tüm dünyevi zevkler arasındaki muazzam farkı idrak etmesine rağmen, neyin tadını çıkardığına kesin olarak karar veremez. Bütün dünyaya, tüm zevkleriyle birlikte sahip olmak dahi, iradenin derinliklerine böylesi bir mutluluk getiremezdi; çünkü bana öyle geliyor ki, bu hayatın tüm sevinçleri iradenin yalnızca dış kısmına, yani tabir caizse kabuğuna erişebilir.

9. Aranızdan biri sükunet duasının o yüce mertebesinde bulunduğunda, ki söylediğim gibi bu durum apaçık doğaüstüdür, eğer zihin ya da daha açık bir deyişle muhayyile dünyanın en büyük saçmalıklarının peşinden oradan oraya sürüklenirse, ona gülüp geçin, bir deli muamelesi yapın ve kendi huzurunuzu muhafaza edin.[Not: "Herkes bu zayıflıklardan ötürü benim uzun yıllar boyunca çektiğim kadar sıkıntı ve saldırıya maruz kalmaz... Bu kaçınılmaz bir şeydir, bu yüzden sizi rahatsız etmesine ya da üzmesine izin vermeyin; biz buğdayımızı öğütürken değirmen tıkırdamaya devam etsin, yani irademiz ve aklımızla çalışmayı sürdürelim" (İç Kale, M. iv).] Düşünceler gelip gidecektir, fakat burada efendi olan iradedir ve siz bu meselede kendinizi üzmeden onları geri çağırır. Eğer onları zorla denetim altına almaya çalışırsanız, içinizdeki ilahi gıdadan kaynaklanan onlar üzerindeki gücünüzü yitirirsiniz; ne o ne öbürü kazanır, ikisi de kaybeden olur. Atasözünün dediği gibi, "Çok şeye uzanan hiçbir şey tutamaz" ve burada durum tam da böyle görünmektedir. Deneyim, ne demek istediğimi size açıkça kavratacaktır; bu olmadan size anlattıklarım fazlalık ve anlaşılmaz görünebilir. Yine de onunla çok az bir aşinalık bile sözlerimi açıklığa kavuşturacaktır; bunlar ruhlarınıza fayda sağlayabilir ve bu meseleyi açıklamamı mümkün kıldığı için Tanrı'ya şükredersiniz. Bunu okuyana dek anlayabilmek için çok fazla deneyime ihtiyaç duyarız, sonrasındaysa kolayca kavrarız. Sonuç olarak denebilir ki ruh bu duaya yükseldiğinde, Baba onun dileğini kabul etmiş ve yeryüzünde O'nun "krallığı" ona "gelmiştir".

10. Ey farkında olmadan böylesine büyük bir hayrı arzuladığımız kutsal dua! Ne mübarek bir yakarıştır bu! Hemşireler, Pater Noster'i ve diğer duaları özenle okumamızı ve içlerinde ne dilediğimizi düşünmemizi istememin sebebi işte budur. Kuşkusuz, Tanrı bize bu lütfu bir kez gösterdiğinde dünyevi bütün şeyleri unutmalıyız, çünkü bütün yeryüzünün Rabbi gelmiş ve onları dışarı atmıştır. Sükunet duasının tadına varmış herkesin bu dünyadaki her şeyden mutlak surette kopmuş olması gerektiğini kastetmiyorum; fakat nasıl olmaları gerektiğini bilmelerini ve her bakımdan nefislerini köreltmeye çalışmalarını isterim, aksi halde burada takılıp kalırlar. Böylesine değerli bir armağanı değersizmiş gibi istememelidirler ve Tanrı bunu kendilerine bahşederse, O'nun yüzüne geri fırlatmamalıdırlar.

11. Tanrı bu teminatları ruha bağışlayarak, onu büyük şeyler için tasarladığını gösterir. Büyük bir ilerleme kaydedemezse kabahat kendisinde olacaktır. Bununla birlikte, onun içine göklerin krallığını yerleştirdikten sonra ruhun bu dünyaya geri döndüğünü görürse, Tanrı sadece krallığının gizemlerini ona açmaktan vazgeçmekle kalmayacak, aynı zamanda önceki lütfu da pek nadir aralıklarla ve kısa bir süre için gösterecektir. Yanılıyor olabilirim ama bunun meydana geldiğini hem gördüm hem de bildim. Pek çok kişinin bütünüyle ruhani olmayı başaramamasının nedeninin, bu lütfu yeniden kabul etmeye kendilerini hazırlayarak eylemleriyle bu belirgin inayete layıkıyla karşılık vermemeleri olduğuna inanıyorum. Kendi mülkü saydığı iradelerini Rabbimizin ellerinden geri çekerler, sevgilerini bayağı şeylere odaklarlar. O da kendisine beslediği sevgi öylesine coşkulu olan başka ruhlar arar ki, onlara çok daha yüce lütuflar bahşedebilsin. Yine de iyi bir vicdan taşıdıkları sürece, öncekileri kendilerine vermiş olduğu şeylerden büsbütün mahrum bırakmaz.

12. Tanrı'nın dindarlığa sevk ettiği, yeryüzündeki her şeyin değersizliğini bilsinler diye kutsal ilhamlar ve ışıkla ziyaret ettiği ve nihayetinde bu sükunet duasında kendilerine krallığını bahşettiği pek çok ruh vardır (ve ben de onların arasındaydım). Yine de bu ruhlar O'na kulaklarını tıkarlar; çünkü konuşmayı ve sanki her gün belirli bir miktarı söylemek kendilerine ödev olarak verilmişçesine alelacele bir dizi sözlü duayı sıralamayı yeğlerler. Böylece Rabbimiz sükunet duası ve iç huzuru aracılığıyla krallığını onların tasarrufuna sunduğunda, bunu kabul etmezler; dikkatlerini dağıtan duaları okuyarak daha iyisini yapabileceklerini sanırlar. Onlara benzemeyin hemşirelerim, Tanrı size bu inayeti verdiğinde dikkatli olun; paha biçilmez nasıl bir hazineyi kaybedeceğinizi düşünün ve bütün bir duayı mekanik ve aceleci bir biçimde defalarca tekrarlamaktansa, Pater Noster'in tek bir dileğini ara sıra söylemenizin çok daha hayırlı olacağından emin olun. Kendisiyle konuştuğunuz Kişi size çok yakındır, duymaması imkansızdır ve inanıyorum ki bu yolla O'nun adını gerçekten över ve "kutsarız". Artık O'nun evinin sakinleri olduğunuza göre, O'nu daha güçlü bir sevgi ve arzuyla yüceltirsiniz; nitekim O'na hizmet etmekten başka bir şey seçemez gibi görünürsünüz. Son derece büyük bir önem taşıdığından, bu konuda çok dikkatli olmanızı tavsiye ederim.

BÖLÜM XXXII

Pater Noster'deki şu sözleri açıklar: "Gökte olduğu gibi yeryüzünde de senin isteğin olsun." Bu sözleri dikkatle söylemenin ne büyük tesir yarattığını ve Tanrı'nın bunun karşılığında bizi ne kadar zengin bir şekilde ödüllendirdiğini anlatır.

1. "Senin isteğin olsun." Bize vermiş olduğu her şeyin karşılığı olarak Tanrı bizden irademizi O'na vermemizi talep eder. 2. O'nun lütfu bunu yapmamızı sağlar. 3. Zayıflığımız yüzünden çilelerden geri durmak sahte bir alçakgönüllülüktür. 4. Bir teslimiyet eylemi. 5. İtaat yemini. 6. Tanrı'nın iradesi bizim için ızdırap demektir. 7. İtaat yemini rahibelerin O'na sunduğu mücevherdir. 8. İrademizin bütünüyle Tanrı'ya teslim edilmesi olmadan kusursuz temaşa imkansızdır. 9. İradenin takdim edilmesi. 10. Kendi irademizi sunmamızın karşılığı olarak bize Tanrı'nın krallığının verilmesi. 11. Tanrı bize kendi iradesini verir. 12. Alçakgönüllülük temaşaya giden yoldur.

"GÖKTE OLDUĞU GİBİ YERYÜZÜNDE DE SENİN İSTEĞİN OLSUN."

1. İyi Efendimiz bizim için öyle büyük bir armağan dilemiş ve kendimiz için de bunu dilememizi bize öyle öğretmiştir ki, bu armağan, bu hayatta arzulayabileceğimiz her şeyi içine alır. Bizi Kendisine kardeş kılmakla bize sonsuz bir lütufta bulunmuştur, şimdi Mesih'in bizim adımıza Tanrı'ya ne sunduğunu ve buna karşılık O'nun Babasına ne vermemizi istediğini öğrenelim. Önce Rabbimizin bizden ne talep ettiğini görmeliyiz, zira böylesine yüce nimetlerin karşılığı olarak O'na bir hizmette bulunmamız son derece haktır. Ey iyi İsa, bizim için bunca şey talep ederken, karşılığında ne kadar da az şey veriyorsun, yani bizim tarafımızdan ne kadar az şey sunuluyor, zira bu kudretli Hükümdara olan borcumuzun yanında bu bir hiçtir. Yine de Rabbim, O'na borcumuzu ödeme imkanından bizi yoksun bırakmadın, çünkü "Göklerde olduğu gibi yeryüzünde de Senin iraden olsun" sözlerini söylerken iradelerimizi O'na teslim edersek, elimizden gelen her şeyi vermiş oluruz.

2. Ey iyi Efendimiz, bu yakarışı en sona bırakmakla çok iyi ettin, böylece burada bizim adımıza vaat ettiğin şeyi yerine getirebilelim. Zira gerçekten de ey Rab, böyle yapmamış olsaydın vazifemiz umutsuz görünürdü, ancak Senin duan üzerine Baban Kendi krallığını bize bağışladığı için, bizim adımıza sunduğun şeyi vererek Senin vaadini yerine getirebileceğimizi biliyorum. Çünkü mademki benim "yerim" artık "gök" kılındı, o halde Senin iradenin bende gerçekleşmesi mümkündür, yoksa böylesine çorak ve böylesine zavallı bir "yerde" bunun nasıl gerçekleşebileceğini bilemezdim. Zira öyle büyük bir şey istiyorsun ki.

3. Kızlarım, bunun önemini kavramanızı isterim. İnsanların Tanrı'dan çileler dilemekten korktuklarını düşündükçe gülüyorum. Kimileri çileler için dua etmenin alçakgönüllülük eksikliği olacağını söyler. Bu bahaneleri bile olmaksızın, hemen gönderileceğini sandıkları acıları dilemeye cesaret edemeyen başka insanlara da rastladım. Alçakgönüllülükten ötürü bunları talep etmekten kaçınan kişiler, böylesi imtihanlara dayanamayacaklarına inanırlar. Bana kalırsa, samimiyetini kanıtlamak için böylesine zorlu bir yolu arzulayan sevgiyi veren O Zat, acı çekmeye yetecek sevgiyi de verecektir. Hemen kendilerine gönderileceğini sandıkları çileleri niyaz etmeye yanaşmayan canlara sormak isterim, Tanrı'nın iradesinin kendilerinde gerçekleşmesini dilediklerinde ne istediklerini biliyorlar mı? Yoksa bu sözleri sırf başkalarını taklit ederek mi tekrarlıyorlar? Kızlarım, bu son derece yanlış olurdu. İyi İsa burada bizim Elçimizdir, Kendisi için hiç de küçük olmayan bir bedel ödeyerek Babası nezdinde bize aracılık etmek ister ve bizim adımıza kefil olduğu şeyi vermeyi reddetmemiz haksızlık olur, bunu hiç sunmasaydık daha iyiydi. Meseleyi başka bir şekilde ortaya koyayım. Tanrı'nın iradesi kaçınılmaz olarak gerçekleşmelidir, biz istesek de istemesek de hem gökte hem yerde O'nun iradesi hakim olacaktır. Öyleyse tavsiyeme kulak verin, söylediğime güvenin ve mecburiyeti erdeme dönüştürün.

4. Ey Tanrım, Senin iradeni yerine getirme ya da boşa çıkarma serbestisini benim gibi bir sefile bırakmamış olman benim için ne büyük bir saadettir. Senin iradenin gökte ve yerde gerçekleşip gerçekleşmemesi bana bağlı olsaydı ne yapardım? Yine de her türlü bencilce arzudan arınmış olmasa da irademi Sana seve seve teslim ediyorum, çünkü tecrübe bana kendi irademi Seninkine bırakmakla ne kazandığımı öğretti. Sonsuza dek mübarek olasın, bütün yaratılış Seni övsün, adın ebediyen yüceltilsin.

5. Ey dostlarım, bu bize ne büyük faydalar getirir. Rabb'in Duası'nda [Not: Pater Noster] Tanrı'ya sunduğumuz şeyi O'ndan esirgemekle neler kaybetmeyiz ki. Tüm faydalarını açıklamadan önce, anlamadan bu işe sürüklendiğinizi ve kandırıldığınızı sonradan söylemeyesiniz diye burada neler sunduğunuzu size göstereceğim. Adak adayıp da mesleğe kabul edildiklerinde neyin altına girdiklerini bilmediklerini öne sürerek adaklarını asla yerine getirmeyen bazı rahibeleri örnek almayın. Durum pekala böyle olmuş olabilir, zira sözler kolay ama ameller zordur ve eğer biri ikisi arasında fark olmadığını düşündüyse çok yanılmıştır. İrademizi bir başkasına devredeceğimizi pek kolayca vaat edebiliriz, fakat iş imtihana geldiğinde bunu hakkıyla yapmanın dünyadaki en zor şey olduğunu görürüz. [Not: Çarmıhlı Rahibe Dorothy, kızlarından biri Azize'ye erdemde nasıl ilerleyeceğini her sorduğunda onun şöyle cevap verdiğini söyler:] Uzun bir deneme süresi vesilesiyle buraya giren kimselere, sözlerin yanı sıra ameller de sunmak zorunda olduklarını açıkça anlatmalısınız. Üstler zayıflığımızı gördükleri için her zaman o kadar katı davranmazlar, bazen zayıf ile güçlüye aynı şekilde muamele ederler. Fakat Tanrı böyle yapmaz, O her birinin neye dayanabileceğini bilir ve yiğit bir can bulduğunda iradesini onda kemale erdirir.

6. Deyim yerindeyse, kiminle muhatap olduğunuzu bilesiniz ve iyi İsa'nın sizin adınıza Baba'ya ne sunduğunu fark edesiniz diye Tanrı'nın iradesinin ne olduğunu size hatırlatmak isterim. Biliniz ki "İraden gerçekleşsin" dediğinizde, Tanrı'nın iradesinin sizde yerine getirilmesi için yalvarmaktasınızdır, çünkü dilediğiniz şey budur ve bundan başka bir şey değildir. Size zenginlikler, zevkler, büyük onurlar ya da dünyevi herhangi bir iyilik vereceğinden korkmanıza gerek yoktur, O'nun size olan sevgisi öylesine ılık değildir; sunduğunuz armağana daha yüksek bir değer biçer ve

[Not: "Günah işlememek yönündeki yükümlülüğümüzü mecburen yerine getirsek de, Tanrı'nın iradesine tam bir uyum sağlamak için yapılması gerekenlerin çok gerisinde kalıyoruz. Kızlarım, sizce O'nun iradesi nedir? Tamamen yetkinleşmemiz ve böylece, dua ettiği gibi, O'nunla ve Babasıyla bir olmamızdır... Tanrı'nın iradesine uymak için O'ndan özel armağanlar almamıza gerek yoktur; bize yolu öğretmek üzere Oğlunu vererek gerekeni fazlasıyla yapmıştır... Rabbimiz bizden yalnızca iki şey ister: Kendisine ve komşumuza sevgi; elde etmeye çabalamamız gerekenler bunlardır. O'nun iradesini kusursuzca yerine getirmeye çalışalım, o zaman O'nunla birleşeceğiz."]

sizi cömertçe ödüllendirmek ister, zira O size krallığını daha bu hayattayken vermiştir. Bu yakarışı çekinmeden yapanlara O'nun nasıl muamele ettiğini görmek ister misiniz? Bahçede bunu dosdoğru ve kararlılıkla dile getiren O'nun yüce Oğluna sorunuz. En sonunda yaşamı haç üzerinde son bulana dek, O'na gönderilen çilelerde, ıstıraplarda, hakaretlerde ve zulümlerde Tanrı'nın iradesinin yerine gelip gelmediğine bakınız. Görüyorsunuz ya kızlarım, Tanrı en çok sevdiğine ne verdi: Bu, O'nun iradesinin ne anlama geldiğini gösterir. O'nun bu dünyadaki armağanları bunlardır ve bunları bize olan sevgisi ölçüsünde bahşeder. En çok değer verdiği ruhlara daha fazlasını, daha az sevgili olanlara ise cesaretlerine ve O'na beslediklerini gördüğü sevgiye göre daha azını verir. Zira coşkun bir sevgi O'nun için çok acı çekebilir, oysa ılıklık pek azına katlanabilir. Kendi adıma, taşıyabileceğimiz haçın ölçüsünün sevgimiz olduğuna inanıyorum.

7. Öyleyse kızkardeşler, eğer bu sevgiye sahipseniz, ne yaptığınızı düşünün; böylesine yüce bir Tanrı'ya verdiğiniz sözler kuru iltifat sözlerinden ibaret kalmasın, Tanrı ne dilerse ona katlanmak için kendinizi zorlayın.

[Not: Escorial baskısı, 55. bölüm. Ruhbanların adaklarını eylemleriyle yerine getirmekle yükümlü olduklarına dair.]

[Not: Azize, çileleri karşısında asla sabırsızlık göstermez, şöyle derdi: "Kızlarım, bu zulme ve acıya katlanalım, çünkü bunlar Rabbimizin izniyle gelmektedir." (Mère Marie de Saint-Joseph'in ifadesi. Fuente, cilt vi. 284, no. ii.)]

İrademizi O'na teslim etmenin bundan başka her yolu, birine bir mücevher sunmaya, bunu kabul etmesi için ona yalvarmaya, fakat o almak için elini uzattığında mücevheri sımsıkı tutmaya benzer. Bizim için bunca şey yapmış Olan'la bu şekilde alay etmek utanç vericidir. Başka hiçbir neden olmasaydı bile, her Pater Noster okuyuşumuzda O'nu bu şekilde tekrar tekrar alaya almak yanlış olurdu. Şimdi Babasına sunduğumuz şeyi bize ilkin O vermiş olsa da, O'na bunca zamandır teklif edip durduğumuz bu cevheri artık kesin olarak verelim. Ah, İsa bizi ne kadar da iyi anlar! Bu önemsiz hizmet için bize fazlasıyla karşılık verilmedikçe, bizim adımıza irademizi Tanrı'ya teslim etmez. Bu durum, bunun bize Babasından ne büyük iyilikler sağlayacağını gösterir; nitekim size daha sonra açıklayacağım üzere, Baba bizi daha bu hayattayken bunun için ödüllendirmeye başlar. Dünyada yaşayan insanlar, iradelerini Tanrı'ya teslim etmeye içtenlikle karar verirlerse çok şey yapmış olurlar; fakat sizler, kızlarım, hem söylemeli hem eylemelisiniz, hem adamalı hem de adaklarınızı yerine getirmelisiniz, nitekim ruhbanların gerçekten de böyle yaptığı söylenebilir. Yine de

[Not: Peder Jerome Gratian, Azize Teresa ile birlikte Veas'ta kaldığı sırada, ilk kuruluşu Sevilla'da mı yoksa Madrid'de mi yapması gerektiğini Rabbimize sormasını buyurdu. Yanıt, "Madrid'de" oldu. Peder Visitatör, "Bana kalırsa Sevilla'da olmalıdır" diye karşılık verdi. Azize hiçbir yanıt vermedi ve derhal oraya gitmek için hazırlanmaya başladı. İki ya da üç gün sonra Peder Gratian, her zaman en yetkin olanı yapmaya ant içmiş olmasına rağmen, neden yalnızca basiret gerekçeleriyle hareket eden kendisine Rabbimizden daha çok itaat ettiğini sordu. Azize, hiçbir şeyden bu kadar emin olamayacağını söyledi...]

bazen mücevherimizi Tanrı'ya sunmakla kalmayıp onu gerçekten O'nun ellerine bırakırız, sonra da dönüp onu geri alırız. Başlangıçta öylesine cömert, sonrasında ise öylesine cimriyizdir ki, verirken daha temkinli davranmak neredeyse daha iyi olurdu.

8. Bu kitabı yazmaktaki bütün gayem, bizleri kendimizi bütünüyle Yaratıcımıza teslim etmeye, irademizi O'nun iradesine boyun eğdirmeye ve yaratılmış her şeyden kendimizi soyutlamaya teşvik etmek olmuştur. Bunun ne denli mühim olduğunu zaten anladığınızdan, bu hususta daha fazla söz söylemeyeceğim; fakat iyi Efendimizin bu yakarışı bize neden söylettiğini açıklayacağım. Ebedi Babasına verilen sözün tutulmasından nasıl bir fayda sağlayacağımızı O pek iyi bilmektedir. Pek kısa bir süre içinde yolculuğumuzun nihayetine ereceğiz ve sözünü ettiğim diri suyun kaynağından içeceğiz. Ne var ki irademizi bütünüyle İlahi iradeye teslim edip ona uydurmadıkça, bu sudan asla pay alamayız. Benden yazmamı istediğiniz kamil tefekkür işte budur. Size gösterdiğim üzere, burada bizim tarafımızdan yapılabilecek hiçbir şey yoktur. Burada kendimiz için ne çalışır ne de plan yaparız; buna hacet de yoktur, zira "İraden yerine gelsin" duasından gayrı her şey, üstününün buyruğunun Tanrı'nın iradesi olduğuna dair bir vahiy olsa bile, zira vahiylerde yanılabilirdi fakat bunda yanılgı olamazdı, yalnızca bize engel olur ve bizi huzursuz ederdi. Peder ona Rabbimize yeniden danışmasını buyurdu, kendisine itaat etmekle iyi yaptığı ve Sevilla'ya gitmesi gerektiği söylendi. (Yepes, 2. kitap, 27. bölüm)

9. Ya Rab, bende her bakımdan ve her hususta, nasıl hoşuna giderse iradeni öyle yerine getir. Bana çileler vermek dilersen, bana güç ver ve bırak gelsinler; bana zulüm, utanç, yoksulluk, hastalık göndermek istersen, hazırım, bunlardan yüz çevirmeyeceğim, ey Babam! Bunlardan kaçmaya hakkım yoktur, zira Oğlun hepimizin adına, benim irademi de diğerlerininkiyle birlikte Sana sunmuştur. İradeni yerine getirebileyim diye, Oğlunun Senden dilediği gibi, Senin melekutin bana gelsin. Nasıl dilersen, kendi mülkünmüşüm gibi benim üzerimde tasarrufta bulun.

10. Kız kardeşler, iradenin bu şekilde sunulmasında ne büyük bir kudret saklıdır! Tam bir kararlılıkla yapıldığında, Her Şeye Gücü Yeten'i bizim düşkünlüğümüzle bir olmaya çekebilir, bizi Kendisine dönüştürebilir ve böylece yaratılanı Yaratıcısıyla birleştirebilir. Karşılığını fazlasıyla almış olmuyor musunuz? Bakın, Efendiniz ne kadar da iyidir! Babasının rızasını nasıl kazanacağını bilir ve aynısını nasıl yapacağımızı bize de öğretir. Biz ne kadar kararlı olursak ve eylemlerimiz adaklarımızın kuru birer sözden ibaret olmadığını ne kadar açık gösterirse, Tanrı bizi Kendisine o kadar yakınlaştırır. Bizi semavi lütufları almaya hazırlamak için, yeryüzüne dair her şeyin ve hatta kendimizin fersah fersah üzerine yükseltir. Pek ziyade kıymet verdiği bu hizmet için bizi bu hayatta dahi durmaksızın mükafatlandırır.

11. Biz başka ne isteyebileceğimizi bilemezken, Haşmetmeapları bize taze lütuflar bağışlamaktan asla usanmaz. Böyle bir canı Kendisiyle birleştirmekle yetinmeyip onu okşamaya başlar ve sırlarını ona açar. Canın ne kazandığını anlamasından ve kendisi için neler sakladığına dair bir şeyler bilmesinden hoşnut olur. Huzurunu bozmasınlar diye, böyle bir kimseyi zahiri duyularından mahrum bırakır. Bu durum "vecd" denilen hali meydana getirir. Canla olan dostluğu öyle samimi bir hal alır ki, sadece onun iradesini kendisine iade etmekle kalmaz, Kendi iradesini de ona verir. Zira Tanrı, onu yakın bir dost edindiğinden, tabir caizse buyurmayı onunla "sırayla" üstlenmekten hoşnut olur; nasıl ki can O'nun emirlerine itaat ediyorsa, O da karşılığında canın Kendisinden dilediğini yapar, üstelik bunu çok daha eksiksiz bir surette yerine getirir; çünkü her şeye gücü yettiğinden, dilediğini yapabilir ve her zaman bunu yapmayı diler; zavallı can ise arzusu ne denli güçlü olursa olsun O'nun her isteğini yerine getiremez. Önce lütuf verilmedikçe hiçbir şey yapmaya kudreti de yoktur, yine de zenginleşir; gerçi Tanrı'ya ne kadar çok hizmet ederse borcu o kadar ağırlaşır. Bedenin içinde hapsolmuşken bunca eksikliğe, engele ve bağa maruz kalmaktan sıklıkla yorulur; zira Tanrı'ya olan borcunun hiç değilse bir kısmını ödemeyi canı gönülden arzular. Bu pek ahmakçadır; çünkü elimizden gelen her şeyi yaptığımızda, nefs bilgisi müstesna, sahip olduğumuz her şeyi bize O vermişken, O'na ne gibi bir karşılık ödeyebiliriz ki? Tanrı'nın lütfuyla yapabileceğimiz yegane şey, irademizi bütünüyle O'nun iradesine teslim etmektir.

12. O'nun bu mertebeye yükselttiği cana bundan gayrı her şey yalnızca ayak bağı olur; burada bize yalnızca alçakgönüllülük yardım edebilir, bu da aklımız vasıtasıyla kazanılmış bir alçakgönüllülük değil, aklımızı kullanarak uzun yıllarda öğrenebileceğimizden çok daha büyük bir berraklıkla kendi hiçliğimizi ve Tanrı'nın azametini bir anda idrak ettiğimiz, hakikate dair saf bir sezişle kazanılan alçakgönüllülüktür. Fakat tefekkürün ne olduğunu, canın bu haldeyken nasıl davranması gerektiğini başka bir kitapta zaten açıkladığımdan, ruhun tecrübelerini ve İlahiyata dair edindiği bilgiyi ayrıntılarıyla tasvir ettiğimden, Pater Noster'i nasıl okumanız gerektiğini öğrenesiniz diye burada yalnızca buna değineceğim. Yine de size şu öğüdü vereyim, kendi çabalarınızın veya eylemlerinizin sizi tefekküre yükselteceğini sanmayın, zira yanılırsınız; bunlar yalnızca hissettiğiniz bağlılığı soğutur; her şeyi elde eden sadelik ve alçakgönüllülükle, yalnızca şöyle demelisiniz: "İraden yerine gelsin."

BÖLÜM XXXIII.

Pater Noster'deki şu talebimizi Tanrı'nın yerine getirmesinin bizim için ne denli muhtaç olunan bir şey olduğu üzerine: "Bugün bize gündelik ekmeğimizi ver."

1. "Bugün bize gündelik ekmeğimizi ver." Bu "Ekmek" bize neden verilir? 2. O olmasaydı Tanrı'nın iradesini yerine getiremezdik. 3. Rabbimiz bunu bizim için diledi. 4. Mesih'in kutsal Sakrament'te kalmasının nedenleri. 5. Buna dair Göksel Baba'ya yakarış. 6. Azize, En Kutsal Sakrament'i hakaretlerden koruması için O'na yalvarır. 7. İsa'nın bu dilekte sergilediği alçakgönüllülük. 8. Baba'ya yakarış.

"BUGÜN BİZE GÜNDELİK EKMEĞİMİZİ VER."

1. İyi İsa'mız, bizim adımıza ne kadar güç bir söz vermiş olduğunu biliyordu, zira fıtratımız gereği zayıfız ve çoğu kez Tanrı'nın iradesinin ne olduğunu bilmediğimize kendimizi ikna etmeyi başarırız. Bizler güçsüzüz, O ise merhametlidir; böylece bir çarenin gerekli olduğunu gördü, çünkü O'nun bizim için sunduğu şeyi vermekten asla geri durmamamız gerekirdi, zira bunu yerine getirmek bizim için son derece çetin bir vazife olsa da en yüce iyiliğimiz bundadır. Sözgelimi, zengin bir adama, açlıktan ölenlerin yiyecek ekmeği olsun diye sofrasını ölçülü tutması gerektiği söylenirse, bunu işine geldiğinden daha iyi anlamamak için bin türlü bahane bulacaktır. Bir dedikoducuya komşusunu kendisi gibi sevmekle yükümlü olduğunu söylerseniz, tüm sabrını yitirecek ve hiçbir şey onu hakikate ikna edemeyecektir.

2. Başıboşluğa [Not: Valladolid baskısı, 35. bölüm; Escorial, 57. bölüm.] ve nefis düşkünlüğüne alışmış bir din adamına iyi örnek olması gerektiğini bildirin; "İraden yerine gelsin" dediğinde bu sözleri yalnızca diliyle değil fiiliyle de gözetmesinin vazifesi olduğunu; Tanrı'nın iradesini yerine getirmeye ant içip söz verdiğini ve Tanrı'nın iradesinin de ettiği adakları ifa etmesi yönünde olduğunu söyleyin; böyle bir kimseye, her ne kadar adaklarını büsbütün çiğnemese de fitneye sebep olursa onları fazlasıyla ihlal etmiş olacağını, hiçbir surette kaçınmaması gereken bir yoksulluk adağında bulunduğunu, zira Tanrı'nın iradesinin bu olduğunu izah edin; yine de böyle bir adamın doğru olanı yapmayı arzu etmesini dahi asla sağlayamazsınız. Öyleyse, Rabbimiz bize sunduğu çare vasıtasıyla işimizin en mühim kısmını bizim yerimize yapmamış olsaydı halimiz ne olurdu? Kuşkusuz, Baba'ya "İraden yerine gelsin" dediğinde bizim adımıza verdiği sözü tutacak pek az kimse bulunurdu. Şimdi bile pek çok kişinin bunu yapabilmesini lütfeylesin!

3. İyi İsa, ihtiyaçlarımızı görerek bize olan sonsuz sevgisini kanıtlayacak fevkalade bir yol buldu; kendi adına ve kardeşleri adına şu niyazda bulundu, "Bugün bize gündelik ekmeğimizi ver ya Rab." [Not: Escorial baskısı, 58. bölüm. Ebedi Baba'nın, Oğlu'nun en kutsal Sakrament'te bizimle kalmasına izin vererek bize gösterdiği büyük merhameti ele alır.] Tanrı aşkına kızlarım, bu sözlerin manasını kavrayalım, zira manevi hayatımız bunları göz ardı etmememize bağlıdır.

4. Bu zengin mükâfatın yanında Tanrı'ya vermiş olabileceğiniz her şeyi pek değersiz sayın. Fikrimi daha yüce bir takdire havale etmekle birlikte bana öyle geliyor ki iyi İsa, bizim adımıza sunduğu şeyi Baba'sına terk etmenin bizim için ne büyük bir kazanç olacağını bildiği halde, sözümüzü tutmamızın önünde duran ve insan tabiatımızdan, onun alçalma eğiliminden, sevgi ve cesaretimizin eksikliğinden kaynaklanan engelleri de görüyordu. Bize yardım edilmesine ve cesaret verilmesine ihtiyaç olduğunu, hem de bunun bir defaya mahsus değil, günden güne gerektiğini gördü; bu yüzden aramızda kalmaya karar verdi.

Bu muazzam bir lütuf olduğundan, her ne kadar İkisi Bir olsa da ve İsa yeryüzünde ne yaparsa yapsın Kendi iradesi ile Baba'sınınki bir olduğundan Tanrı'nın bunu göklerde geçerli sayıp tasdik edeceğini bilse de, bu lütfun ebedi Baba'sının elinden gelmesini diledi. Yine de bir insan olarak iyi İsa'nın alçakgönüllülüğü öyle büyüktür ki Baba'sının Kendisini ne denli sevdiğini ve O'ndan hoşnut olduğunu bildiği halde, bu lütuf için izin ister gibi göründü. Rabbimiz, bu dilekte diğerlerinden çok daha fazlasını istediğimizi anlıyordu, çünkü insanların Kendisini uğratacağı ölümü, çekeceği utancı ve hakaretleri önceden görüyordu.

5. Ey Tanrım! Bize oğlunu, hem de böylesi bir Oğul'u verdikten sonra, O'na bu denli kötü muamele etmemizin ardından, yeni haksızlıklara katlanması için aramızda kalmasına izin verecek nasıl bir baba bulunabilir? Senden başka böyle bir baba bulunamaz ya Rab! Bu ihsanı kimden dilediğini çok iyi biliyordun. Ah, hem Baba'da hem de Oğul'da ne büyük bir sevgi taşkınlığı! İyi İsa'ya o kadar şaşmıyorum; daha evvel "İraden yerine gelsin" demiş olduğundan, sözü uğruna bunu yerine getirmekle yükümlüydü. O'nun bizim gibi olmadığını biliyorum; fakat bizi Kendisi gibi severek Baba'sının iradesini yerine getirdiğini bildiğinden, bedeli Kendi canına mal olsa da bunu en kusursuz biçimde nasıl yapabileceğini aradı. Fakat ey ebedi Baba, buna nasıl rıza gösterdin? Bir kez müsaade ettikten sonra, Oğlunu her gün böylesine kötü ellerde görmeye nasıl katlanabildin? O'na nasıl muamele ettiklerine şahit oldun, O'nun günden güne böyle aşağılandığını görmeye nasıl yüreğin elverdi? O'na ne kadar çok hakaret ediliyor.

"Onun [Medina del Campo'daki] manastırında Ayin icra etmeye gitmiştim ve parmaklarımı yıkadığımda bana yoğun kokulu bir havlu verildi. Düşüncesizce buna içerledim ve sonrasında muhterem Anneye topluluklarında böylesi bir suistimalin önüne geçmesini emretmesi gerektiğini söyledim, zira korporal örtülerin ve sunak örtülerinin kokulu olması gerektiğini düşünsem de tuvalet amaçlı havluların böyle olması bana doğru gelmemişti. Bana büyüleyici bir zarafetle cevap vererek şöyle dedi, 'Şimdi, buna canınızı sıkmamalısınız, zira rahibeler bu kusuru benden öğrendiler. Rabbimizin, Kendisini misafir olarak davet eden Ferisi'yi Kendisine daha fazla ihtimam göstermediği için nasıl azarladığını hatırladığımda, kilise kapısının eşiğinden itibaren her yerin portakal çiçeği suyuyla ıslanmasını dilerim.' Aceleciliğimden utandım ve kendimi Kutsal Sakrament ile yakından ya da uzaktan ilgili olan her şeye dikkatle bakmaya adadım. Bu nedenle, onun keşişleri ve rahibeleri bu en kutsal Sakrament'te tam da bugün! Babası O'nu düşmanlarının elinde ne kadar sık izlemek zorunda kalmaktadır! Sapkınlar tarafından ne büyük saygısızlıklar işlenmektedir!

6. Ey ebedi Hükümdar! Böyle bir isteğe nasıl rıza gösterebilirsin? Böyle bir şeye nasıl izin verebilirsin? Senin iradeni yerine getirmek ve bize yardım etmek uğruna, O'nu her gün bin parçaya bölünmeye katlanmaya sevk edecek sevgisine boyun eğme. Buna bakmak Sana düşer Tanrım, mademki Oğlun ne acı çekeceğini umursamıyor. Neden her güzel şey bize yalnızca O'nun bedeliyle gelmek zorundadır? Nasıl olur da O dilsizdir ve Kendi adına konuşmayı bilmez de yalnızca bizim için yalvarır? Bu en uysal ve sevgi dolu Kuzu için hiç kimse şefaatte bulunmayacak mı? Mademki O'nu bizim kudretimize bırakmayı lütfettin ve O Kendi iradesini Sana böylesine bütünüyle teslim edip Kendisini bize bu kadar sevgiyle veriyor, bana O'nun savunucusu olma hakkını bağışla Rab.

7. Yalnızca bu yakarışta Mesih Kendi sözlerini yineler, önce şöyle dua eder, "Bize gündelik ekmeğimizi ver,"

ve sonra der ki, "Bunu bize bugün ver, ya Rab." [Not: "bu konuda öylesine özenli hale geldiler ki, kiliselerindeki sunaklar dünyada bildiğim her yerden daha temiz tutulmaktadır." (Yepes'in Peder Luis de Leon'a mektubundan).]

[Not: Escorial, 59. bölüm. Baba'ya bir yakarış.]

[Not: Rab'bin Duası'nın İspanyolcası şöyledir, "El pan nuestro de cada dia danosle hoy", harfi harfine, "Gündelik ekmeğimiz, ver onu bize bugün".]

TANRI'YA YAKARIŞ.

Babasına yakarırken bizi ilk sıraya koyar, sanki bu armağanı bize bir kez verdikten sonra artık bizim olduğunu ve dünyanın sonuna dek onu bizden almayacağını, bilakis her gün yardımımıza yetişmesi için bırakacağını söylemek ister gibidir. Kızlarım, bu durum Eşinizi sevmek için yüreklerinizi kazansın, zira dünyadaki hiçbir köle isteyerek Kendisine bu adı vermezdi, oysa iyi İsa bunu bir onur sayar görünmektedir.

8. Ey ebedi Baba, bu alçakgönüllülük ne kadar dile gelmezdir! Oğlunu bizim için satın almaya hangi hazine yeter? O'nu satmayı biliriz, bu otuz gümüş sikkeye yapıldı, fakat hiçbir zenginlik O'nu satın almamıza yetmeyecektir. Üzerine aldığı tabiatının o parçasıyla bizimle bir kılınmış ve Kendi iradesinin Efendisi olarak, Kendi insanlığı Kendisine ait olduğuna göre, onu bize bahşetme hakkına sahip olduğunu Babasına hatırlatır. Bu nedenle "Ekmeğimiz" der, Kendisiyle bizim aramızda hiçbir ayrım yapmaz, bizi Kendisiyle bir tutar, öyle ki her gün Kendi duasını bizimkine kattıkça, Tanrı'dan dilediğimiz şeyi elde edebilelim.

BÖLÜM XXXIV.

Aynı konuyu sürdürür. Efkaristiya Komünyonu almış olanlar için çok faydalı öğütler içerir. "Gündelik" sözcüğünün bir açıklamasıdır.

1. "Gündelik ekmek" ne anlama gelir. 2. "Bugün" neyi ifade eder. 3. Bedensel rızkın "ekmeği", 4. Ki bunun için Tanrı'ya güvenmeliyiz, 5. Tıpkı hizmetkârın geçimi için efendisine güvendiği gibi; 6. Ve O'ndan yalnızca "semavi" ekmeği istemeliyiz. 7. Gıdamız ve ilacımız olan Mesih. 8. Azize Teresa'nın komünyonları. 9. Mesih Kutsal Efkaristiya'da neden gizli kalır. 10. Efkaristiya Komünyonu'ndan sonraki vakit. 11. Efkaristiya Komünyonu.

1. Kendisini bize vermeye karar vermiş olan iyi İsa, Babasından "gündelik" olarak bizimle kalmasına izin vermesini diler, bu da "sonsuza dek" anlamına geliyor gibidir. Yine de bunu yazarken, "gündelik" dedikten sonra neden "bugün" diye eklediğini merak edip durdum. Size bu ahmakça düşüncelerimi anlatıyorum ki, eğer gerçekten anlamsızlarsa, ne kadar bön biri olduğumu görebilesiniz, gerçi böyle meseleleri tartışmaya cüret ettiğime göre zaten öyle olmalıyım. Yine de ne için dua ettiğimizi etraflıca düşüneceğimize göre, bu yakarışın ne anlama geldiğini tartalım, böylece getirdiği yükümlülükleri makul bir şekilde yerine getirebilir ve bize öğretmek için bunca zahmete katlanan Rabbimize şükredebiliriz. İnanıyorum ki "gündelik" ifadesi, O'nun bizimle kaldığı ve O'nu Gıdamız olarak kabul ettiğimiz bu dünyada yaşarken ve şayet burada O'nun beraberliğinden faydalanırsak gökte de O'nun huzurunun tadını çıkarabileceğimiz anlamına gelir. Bizimle ikamet etmesindeki yegane amaç, bizde "yerine gelmesini" dilediğimiz Tanrı'nın iradesini

[Not: Valladolid baskısı, 36. bölüm; Escorial, 60. bölüm.]

yapmamız için bize yardım etmek, bizi teşvik etmek ve güçlendirmektir.

2. "Bugün" ifadesi, bu ölümlü hayatın sürdüğü o tek günü ve fazlasını değil anlamına gelir gibi görünmektedir; nitekim gelecek dünyada Rabbimizin huzurundan mahrum kalmaya kendilerini mahkûm eden talihsiz zavallılar için bu gerçekten de sadece tek bir gündür. O, onlar yeryüzünde yaşarken Kendi çocukları olarak onlara yardım etmek için elinden gelen her şeyi yapmış, onlarla birlikte yaşamış ve onlara güç vermiştir; eğer yenik düşerlerse suç O'nda olmayacaktır, zira çarpışmanın sonuna dek onları cesaretlendirmekten asla geri durmamıştır. Kaybolmuş ruhların öne sürecek hiçbir mazeretleri olmayacak, Mesih'in Pederi'ni de en çaresiz anlarında kendilerini bu Ekmek'ten mahrum bırakmakla suçlayamayacaklardır. Bu nedenle İsa, dünya yalnızca "bir gün" sürdüğü için, bu günü bizim hizmetimizde geçirmesine izin verilmesi hususunda Pederi ile ahitleşir. Tanrı O'nu bize verdiğine ve Kendi özgür iradesiyle yeryüzüne gönderdiğine göre, O'na en çok ihtiyaç duyduğumuz anda bizi Oğlundan mahrum bırakacağına inanmak akıl dışıdır, çünkü insanların O'na reva gördüğü hakaretler yalnızca tek bir gün sürecektir. Rabbimiz, bizim irademizi Kendi iradesiyle birleştirip sunarak üstlendiği yükümlülüğe saygı duyar; bu yükümlülük, O'nu bu vaadi yerine getirmemiz için elindeki her türlü vasıtayla bize yardım etmeye mecbur kılar. Bizi terk etmek istemez, bilakis dostlarının daha büyük yüceliği ve düşmanlarının şaşkınlığı için bizimle kalmayı arzular.

"Bugün" dediğinde yeni bir şey için yalvarmaz, zira Haşmetli Tanrı Âdemoğulları için bu gıdayı ve kudret helvasını bir defaya mahsus olmak üzere verdiğinden, onu dilediğimiz her an elde edebiliriz, kendi kusurumuz olmadıkça asla açlıktan ölmeyiz, çünkü Kutsal Sakramenti kabul eden can, onda ihtiyaç duyduğu her türlü teselliyi ve yardımı bulacaktır. Rabbimizin katlandığı sıkıntıları bir kez paylaşmaya ve sevmeye, onları daima yüreğimizde taşımaya başladığımızda, kolayca katlanılamayacak hiçbir ihtiyaç, hiçbir haç ve hiçbir eziyet yoktur.

3. Diğer ekmeğe, yani bedensel besin ve ihtiyaçlara gelince, ne Tanrı'ya bunları hatırlatmanızı isterim ne de sizin bunları aklınıza getirmenizi. Düşüncelerinizi, sanki bu dünyayı çoktan terk etmişçesine yiyeceğin artık hiç düşünülmediği tefekkürün doruklarına yükselmişsiniz gibi muhafaza edin. Rabbimiz yemeklerimizi istememiz üzerinde bu kadar durur muydu hiç? Bu ne O'na ne de bize yakışır görünmektedir. O burada bize "yücelerdeki şeylere gönül bağlamayı" (Koloseliler 3:1) ve bunların ilk meyvelerinden burada tatmak için dua etmeyi öğretmektedir, öyleyse Tanrı'dan rızkımızı istemek kadar bayağı bir şeyle ilgilenmemizi buyurur muydu? Çok iyi bilir ki, bir kez bedenlerimizin ihtiyaçlarıyla ilgilenmeye başlarsak çok geçmeden canlarımızın ihtiyaçlarını unutuveririz. Hem, kim tedbiri böylesi bir aşırılığa vardırır ki? Biz azla yetiniriz ve çok şey için dilenmeyiz, insanlar ne kadar çok verirse göksel su da bize o kadar az gelir görünür. Kızlarım, ihtiyaçlarımız konusunda en çok endişe duyanlarınız bunu istesin!

4. Öyleyse siz de Rabbimize katılarak, O'nun Pederine bu dünyada O'ndan asla mahrum kalmamanız için size Güveyinizi "bugün" vermesi için dua edin; ekmek ve şarap suretleri altında gizli kalması sevincinizi yatıştıracaktır, bu ise sevgiyi ya da teselliyi başka hiçbir yerde bulamayanlar için bir işkencedir. Sizi yüzüstü bırakmaması, O'nu layıkıyla kabul etmeniz için size lütuf vermesi için O'na yalvarın. Kendinizi bütünüyle Tanrı'nın ellerine bıraktığınıza göre, bundan başka hiçbir ekmek için kaygılanmayın, yani duada olduğunuz ve O'ndan çok daha büyük ehemmiyete sahip başka şeyler istediğiniz anları kastediyorum, çünkü rızkınızı temin etmek için çalışmanız gereken zamanlar da vardır, gerçi bunu yaparken yersiz bir endişeye kapılmamalısınız. [Not: Kutsal Annemiz rahibelerinin boş durmamasını çok isterdi. Kendisi sağlığı son derece narin olmasına rağmen daima meşguldü ve görüşme odasına gittiğinde bile yapacağı işi yanına alırdı. (Kutsal Sakramentli Guiomar'ın İfadesi. Fuente, cilt vi. 320, no. ii.)] Zihninizi asla bu tür meselelerle meşgul etmeyin, bedeniniz çalışırken, zira kendi geçiminizi sağlamalısınız, canınız huzur içinde olsun. Size etraflıca açıkladığım üzere, bu tür kaygılar her zaman sizin rızkınızı sağlayacak olan Güveyinize bırakılmalıdır. Kendinizi Tanrı'nın iradesine teslim etme vaadinizi bozmadığınız sürece, O'nun sizi yüzüstü bırakacağından asla korkmayın. Bana gelince kızlarım, sizi temin ederim ki, daha önce defalarca yaptığım gibi bu ahdi kasten bozacak olsaydım, O'ndan ne ekmek ne de başka bir yiyecek vermesini isterdim, bırakın beni açlıktan öleyim! Zira her geçen gün sonsuz ölümü daha kaçınılmaz hale getiriyorsam, yaşamanın peşinde neden koşayım ki?

5. Bir kıyas. Öyleyse dediğiniz gibi kendinizi gerçekten Tanrı'ya teslim ettiyseniz, kendinizle ilgili bütün kaygıları bir kenara bırakın, çünkü O sizinle ilgilenmektedir ve daima ilgilenecektir. Bir ev sahibinin yanına hizmetkâr olarak giren kimseye benzetilebiliriz, hizmetkâr efendisini memnun etmek için elinden gelen her şeyi yapmakla yükümlüdür, efendi de kendi evinde çalıştırdığı sürece, kendisini veya maiyetindekileri doyurmaktan aciz bırakacak bir yoksulluk içinde değilse, hizmetkârın geçimini sağlamak zorundadır. Burada durumlar farklıdır, zira bizim Efendimiz zengindir, güçlüdür ve daima öyle kalacaktır. Hizmetkârın, bu olmadan da doyurulacağını ve kendisine bakılacağını pekâlâ bildiği halde, her gün efendisinin yanına gidip yemeklerini istemesi pek tuhaf görünürdü. Bu bir vakit kaybı olurdu ve efendisi ona kendi işine bakmasını söyleyebilirdi, zira başkalarının işi için endişelenirse kendi işini kötü yapacaktır.

6. Öyleyse kız kardeşlerim, bırakın bu dünyevi ekmeği dileyen dilesin

[Not: Escorial, böl. lxi. Aynı konuyu sürdürür; bir benzetme verilir. Bu bölüm Efkaristiya Komünyonu almış olanlar için çok yararlıdır.]

Amacımıza uygun konuşalım ve Baba'ya, bu kutsal ve semavi gıdayı kabul etmek üzere kendimizi öyle hazırlama lütfunu bize bağışlaması için yakaralım ki, bedensel gözlerimiz Efkaristiya örtülerinin altına gizlenmiş olan İsa'yı görmekten sevinç duyamasa da, O Kendisini ruhumuzun görüşüne açabilsin ve bize bu Ekmeğin, içinde tatlılık ve neşe barındıran ve yaşamımızı ayakta tutan özel bir tür besin olduğunu öğretebilsin. İstemeden de olsa, çoğu zaman dünyevi şeyleri arzulayıp bunlar için dua ederiz, ancak bu tür meseleleri kasten aklımıza getirmemize gerek yoktur. Aşağılık ve sefil olan her şeye yönelik zavallı meylimiz, irademiz hilafına bu düşünceleri sık sık uyandırabilir, fakat size tavsiye ettiklerimin dışında hiçbir lütfu kasten dilemeyelim, zira bunları elde edersek geri kalan her şeyi de elde etmiş oluruz.

7. Bu en kutsal Sakrament'in bedenimiz için bile son derece faydalı bir gıda ve hastalıkları için güçlü bir şifa olduğunu bilmiyor musunuz? Ben öyle olduğuna eminim. Kendisine sık sık şiddetli acılar veren ağır hastalıklara müptela bir şahsı tanıyorum; bu Ekmek sayesinde bu acılardan anında kurtuldu [Not: bkz. Haykırışlar x. 4.] ve kusursuz bir sıhhate kavuştu. Bu durum sıkça vuku bulur ve insanlar, sahte olabileceğini düşünmediğim gözle görülür hastalıklardan şifa bulurlar. Bu en kutsal Ekmek'in, onu layıkıyla alanlar üzerinde gerçekleştirdiği mucizeler öylesine iyi bilinmektedir ki, bahsettiğim kişinin başına gelenler hakkında her şeyi bilmeme ve hakikatinden emin olmama rağmen pek fazla söz söylemeyeceğim. Fakat Rabbimiz ona öyle canlı bir iman ve bağlılık bahşetmişti ki, insanların biricik İyiliğimiz olan Mesih dünyada yaşarken hayatta olmayı ne kadar çok istediklerini söylediklerini duyduğunda, O'nun Kutsal Sakrament'te şüpheye yer bırakmayacak biçimde aramızda kalmaya devam ettiği düşüncesiyle kendi kendine gülümser, arzulayacak hiçbir şeyimizin kalmadığını düşünürdü.

8. Her ne kadar kusursuz olmaktan çok uzak idiyse de, arkadaşımın uzun yıllar boyunca imanını öyle güçlendirmeye gayret ettiğini biliyorum ki, Kutsal Komünyon'u ne zaman alsa, ki inandığı üzere o anda Rabbimiz onun zavallı küçük kulübesine girerdi, zihnini elinden geldiğince tüm dünyevi şeylerden çeker ve O'nunla birlikte kendi içine çekilirdi. Duyularının eriştiği bu lütfu kavrayabilmeleri ya da daha doğrusu, ruhunun bundan tat almasına engel olmamaları için onları denetim altına almaya çabalardı. Kendisini Rabbimizin ayakları dibinde hayal eder ve sanki O'nu Ferisi'nin evinde gerçekten görmüş gibi Mecdelî Meryem ile birlikte gözyaşı dökerdi. Hiçbir bağlılık hissetmese dahi, iman ona orada bulunmasının kendisi için iyi olduğunu söylerdi ve O'nunla hasbihal etmeyi sürdürürdü. Zira kalın kafalı davranmayı ve bu gerçeğe gözlerimizi kapamayı seçmedikçe, Mesih'in buradaki mevcudiyetinin, tıpkı O'nu çarmıhta veya Istırabı'nın diğer evrelerinde düşündüğümüz zamanki gibi sadece hayal gücümüzün bir ürünü olduğunu varsayamayız.

Bunlar geçmişte yaşanmıştı, oysa O şu an burada, hakikatin ta kendisi olarak bizimledir, O'nu aramak için uzaklara gitmemize gerek yoktur, zira iyi İsa'mızın, ekmeğin ilinekleri bedenimizin doğal ısısıyla tükenene dek bizimle kaldığını biliyoruz. Bu eşsiz fırsatı kaçırmayalım, O'nun huzurunda kalalım.

9. Şayet İsa dünyada yaşarken giysisine sadece dokunulması bile hastaları iyileştirdiyse, varlığımızın tam merkezinde ikamet ettiğinde, O'na canlı bir imanımız varsa, bizim üzerimizde mucizeler yaratacağından kim şüphe duyabilir? [Not: Azize Teresa, yeni bir manastır kurarken, Kutsal Sakrament'in saklanacağı bir kilisenin daha olacağı düşüncesiyle tarif edilmez bir sevinç duyardı (bkz. Yaşam, böl. xxxvi, 5). Yolculuğun tüm meşakkatlerine ve göğüs germek zorunda kaldığı diğer zahmetlere katlanma gücünü ona veren de buydu. Avila'daki Aziz Yusuf Manastırı'ndayken, komünyon aldıktan sonra sık sık vecd haline geçer ve küçük Komünyon parmaklığından ayrılamazdı, rahibeler tarafından oradan götürülmesi gerekirdi. Toledo'dayken Kutsal Sakrament'i aldıktan sonra kendinden geçti. Ne olduğunu anlamayan zangoç, kutsal Anne'yi oturtmak için büyük bir güç harcadı, hatta onu iki elinden çekti, fakat o vecd içinde duvara yaslanmış halde kaldı ve kendine gelene kadar taş gibi hareketsiz durdu. Avila'daki Aziz Yusuf korosunda komünyon aldıktan sonra havaya birkaç kadem yükseldiği görüldü. (Ribera)] Ve O bizim Misafirimiz iken dileklerimizi kabul etmez mi? Haşmetmeapları iyi bir han için kötü bir ödeyici değildir. O'nu bedensel gözlerinizle göremediğiniz için kederleniyor musunuz? Bu durum burada bizim için hayırlı olmazdı. O'nun dünyada yaşadığı dönem ile yüceltilmiş olduğu şimdiki hal arasında büyük bir fark vardır. İnsan doğası buna dayanamayacak kadar zayıf kalırdı. Dünya artık var olamazdı ve içinde kimse kalmazdı, çünkü insanlar ebedi Hakikat'i bir kez gördüklerinde, yeryüzünde değer verdiğimiz her şeyin yalnızca bir yalan ve alaydan ibaret olduğunu fark ederlerdi. Ve şayet O'nun yüce görkemi görülebilseydi, benim gibi günahkar bir sefil, bunca kabahatimden sonra O'na böyle yaklaşmaya nasıl cüret edebilirdi? Ekmeğin ilinekleri altında O erişilebilirdir, Kral tebdilikıyafet eylerse, törenlere ve saray adabına eskisi gibi ihtiyaç duyulmaz, nitekim kimliğini gizleyerek görünmekle bunlara dair hakkından vazgeçmiş gibi görünür. Aksi takdirde, böylesine ılık, layık olmaktan uzak ve kusurlarla dolu bir halde O'na yaklaşmaya kim cüret edebilirdi? Gerçekten de ne dilediğimizi bilmiyoruz, fakat O, hikmetiyle, bizim bildiğimizden çok daha iyisini anlar. Bir ruha fayda sağlayacağını gördüğünde, Kendisini ona açar; bedensel gözlerle görülmese de, Kendisini canlı içsel sezgilerle ve başka vasıtalarla o ruha aşikar kılar.

10. O'nun huzurunda kalmaktan sevinç duyun, bu en kıymetli vakti ziyan etmeyin, zira bu saat can için son derece değerlidir ve iyi İsa bu saati Kendisiyle geçirmenizi arzu eder; kızlarım, onu boşa harcamamak için çok dikkat edin. Şayet itaat sizi başka yere çağırıyorsa, canınızı Efendiniz olan Rabbimizle bırakmaya gayret edin; nasıl olduğunu anlayamasanız bile O size öğretmeye devam edecektir. Fakat düşüncelerinizin hemen başka işlere kaymasına izin verirseniz ve içinizde ikamet Eden'e karşı, sanki Kutsal Komünyon almamışsınız gibi ne bir özen ne de bir hürmet gösterirseniz, Kendisini size nasıl tanıtabilir? Bunun için kendinizden başka suçlayacak kimseniz yoktur. Bu an, Efendimizin öğretme, bizim ise dinleme vaktimizdir. Hiç sesli dua etmemeniz gerektiğini iddia etmiyorum, yoksa tefekkürden bahsettiğimi söylersiniz. Şayet Rabbimiz sizi buna yükseltmiyorsa Pater Noster'i okuyun, fakat bunu size öğretenin huzurunda ne denli hakikaten bulunduğunuzu hatırlamaya dikkat edin, bunu yaptığı için O'nun ayaklarını öpün ve sizden ayrılmaması için O'na yalvarın. Mesih'in resmine bakarken O'ndan lütuflar dilemeye alışkınsanız, tam da şu anda bizzat yanınızda olan O Zat'tan yüz çevirip suretine bakmak akılsızlık olmaz mıydı? Bu durum, çok sevdiğimiz bir dostumuz bizi ziyarete geldiğinde onunla konuşmayı reddedip yalnızca portresiyle konuşmamıza benzerdi. Mesih'in bir tasvirine bakmanın ne zaman iyi ve kutsal bir uygulama olduğunu, bundan ne zaman büyük bir sevinç duyduğumu bilir misiniz? Rabbimiz aramızda olmadığında ve yokluğunu bize manevi kuraklıklarla hissettirdiğinde böyledir. Meryem Anamızın ya da bağlılık duyduğumuz herhangi bir Azizin suretine bakmak büyük bir sevinçtir. Hele bu suret, Kendisini sevmemiz için bize bunca sebep vermiş olan Mesih'e ait olduğunda ne kadar da fazladır!

O'nun resmine bakmak canı gayrete getirir. [Not: Azize Teresa'nın suretleri bu kadar çok sevmesinin sebeplerinden biri, Tanrı'yı ve O'nun azizlerini görmeye duyduğu ateşli arzusuydu. Rabbimizin ya da O'nun mukaddes Annesinin bir resmini ellerinde tutarken ona hitaben söylediği sevgi dolu, şefkatli sözleri işitmek pek hoştu; canı dindarlıkla erir gibi olurdu (Ribera).] Ve gözlerimi her çevirdiğim yerde O'nun suretini görmek isterdim. Bizi böylesine şefkatle seven ve bütün hayırları Kendisinde toplayan O Zat'tan daha iyi ya da daha hoş neye bakabiliriz ki? Pek çok teselliden mahrum kaldıkları gibi, bu teselliyi ve desteği de yitiren o talihsiz sapkınlar!

11. Rabbimizi kabul ettiğinizde, mademki içinizde gerçekten ikamet etmektedir, bedeninizin gözlerini kapatıp canınızın gözlerini açmaya çalışın; yüreklerinizin içine bakın. Size söyledim ve defalarca söyleyeceğim, Kutsal Komünyon'a her gittiğinizde, yani bir ya da iki kez değil, her komünyon alışınızda bunu yaparsanız ve bu lütuftan sıkça istifade edebilmek için vicdanınızı temiz tutmaya çabalarsanız, O'nun gelişi öyle gizli kalmayacaktır; O'nu görme arzunuz nispetinde Kendisini size pek çok yolla aşikâr edecektir. Hatta O'na duyduğunuz iştiyak pek şiddetli olursa, Kendisini size bütünüyle ifşa edebilir. Fakat böylesine mahrem bir birlik içinde kabul ettiğimiz O Zat'a hiç aldırmazsak ve O'nu ya başka yerlerde aramaya kalkışırsak yahut başka ve daha aşağı şeylerle meşgul olursak, O'nun ne yapmasını isteriz? Kendisini bize göstermek istediği için O'na bakalım ve O'nunla kalalım diye bizi zorla mı çekmelidir? Hayır, zira insanlar aralarında gözle görülür biçimde ortaya çıktığında ve onlara Kim olduğunu söylediğinde O'na pek de iyi davranmamışlardı, aralarından pek azı O'na inanmıştı. Mukaddes Sakrament'te hazır bulunduğunu bize öğretmekle bizlere büyük bir lütufta bulunmuştur. Fakat Kendisini can-ı gönülden arzuladıklarını kanıtlayan canlar müstesna, Kendisini açıkça göstermeyecek, ihtişamını sergilemeyecek ya da hazinelerini bahşetmeyecektir; zira O'nun hakiki dostları bunlardır. Ancak bunların arasında yer almayan, O'nu inciten ve elinden gelen en iyi şekilde hazırlanmadan O'nu almaya yaklaşan can, Kendisini ona ifşa etmesi için O'nu rahatsız etmesin. Kilisenin buyruklarını yerine getirmekle geçen o saat henüz zar zor bitmiştir ki,

böyle bir kimse kendi evinden ayrılır ve Mesih'i oradan kovmaya çalışır; yahut kendi içine dönse bile, bunu yalnızca İsa'nın bizzat huzurunda dünyevi düşüncelere dalmak için yapar. Nitekim başka hevesler, iş güç ve bu hayatın kaygıları arasında, Rabbimizin kendi evini sahiplenmesini engellemek için elinden gelen her aceleyi gösterir gibidir!

BÖLÜM XXXV.

Önceki konuyu sürdürür. Ebedi Peder'e bir yakarış içerir. Kutsal Komünyon'dan sonra uygulanması gereken içe çekilme hali üzerinedir.

1. Ruhani Komünyon. 2. İçe çekilme alışkanlığını edinmenin zorlukları. 3. Mukaddes Sakrament'e hürmet gösterilmesi için bir dua. 4. Ve O'na yönelik hakaretlerin durması için. 5. Bir kefaret sunusu.

1. Toparlanma duasını açıklarken bundan zaten bahsetmiş olmama rağmen, taşıdığı büyük önem sebebiyle, Tanrı'yla baş başa kalmak üzere kendi ruhlarımıza çekilme gereğinden burada uzun uzadıya söz ettim. Ayini dinleyip Kutsal Komünyon'u almadığınız zamanlarda, son derece faydalı olan Ruhsal Komünyon eyleminde bulunabilirsiniz. Kendinizi aynı şekilde toparlayınız, bu zihnimize Rabbimiz için derin bir sevgi nakşeder; zira ruhlarımızı O'nu kabul etmeye hazırlarsak, O bize bilmediğimiz pek çok yolla lütfunu bahşetmekten asla geri durmaz. Bu durum büyük bir ateşe yaklaşmaya benzer, şayet ondan uzakta durur ve ellerimizi örtersek, ateşsiz kalacağımızdan daha sıcak olsak da, ısısını güçlükle hissederiz. Fakat bu ateşe (ki o Rabbimizdir) soğuğu kovma niyetiyle yaklaşırsak durum tamamen değişir; çünkü ruh böyle iyi niyetliyse ve bir süre sebat ederse, sıcaklığı birkaç saat boyunca muhafaza eder ve sıçrayan en küçük kıvılcım bile onu derhal tutuşturur.

2. Toparlanma alışkanlığı edinmek bizim için öylesine büyük bir fayda sağlar ki, bundan çok sık söz etmeme şaşırmamalısınız. Başlangıçta başaramazsanız huzurunuz kaçmasın; belki de iblis, bu alışkanlığı edinmenizle ne büyük bir kayba uğrayacağını gördüğü için yüreğinizi isteksizlik ve sıkıntıyla dolduruyordur. Başka yollarla daha büyük bir dindarlık gösterebileceğinize sizi inandırmaya çalışsa da bundan vazgeçmeyiniz, Rabbimiz O'na olan sevginizi bu yolla sınar. Unutmayınız, O'nun yanında kalan veya çilelerinde O'nu takip eden çok az ruh vardır (Mesih'e Benzemek, 2. kitap, 11. bölüm, 1). O'nun uğruna biraz cefa çekelim, O karşılığını bize verecektir. Düşünün bir kere! Yalnızca O'nunla birlikte olmaktan hoşlanmamakla kalmayıp, O'nu kabalık ve hakaretlerle evlerinden kovan insanlar vardır; bu yüzden O'nu görmek istediğimizi göstermek adına bazı sıkıntılara katlanmalıyız. Pek çok yerde insanlar O'nu yapayalnız bıraksa ya da O'na kötü davransa da, O kendisini muhabbetle kabul edecek ve O'na sevgiyle yoldaşlık edecek tek bir ruh bulmak uğruna bütün bunlara katlanır ve katlanmaya devam edecektir. Bu ruh sizinki olsun, çünkü böyle biri bulunmasaydı, ebedi Baba O'nun bizimle kalmasına haklı olarak izin vermezdi. Yine de O, Mesih'in dostlarını öyle çok sever ve öyle lütufkâr bir Efendidir ki, kutsal Oğlunun muradının bu olduğunu bildiğinden, bize olan sevgisine tanıklık etmenin ve çilelerimize katlanmamıza yardım etmenin bu harika yolunu bularak Babasına olan sevgisini cömertçe kanıtladığı bu övgüye değer eylemden O'nu caydırmayacaktır.

3. Mademki ey göklerdeki Babamız, Sen bu eylemi murat eder ve tasdik edersin (çünkü bizden böylesine büyük bir lütfu asla esirgemezsin), O asla kendini savunmayacağına göre, Oğlunun davasını güdecek biri bulunmalıdır. Bu vazife bizim olsun, biz değersiz yaratıklar için ne kadar cüretkâr bir görev olsa da, Rabbimizin dua etmemiz yönündeki buyruğuna güvenelim. Bu emre itaatle, kızlarım, günahkârlara bu büyük hediyeyi bağışlamakla yapılabilecek her şeyi yapmış olduğunu görerek, Rabbimizin böylesine kötü muamele görmesini merhametiyle engellemesi için, iyi İsa'nın adıyla kutsal Babamıza yalvarırken bana katılmanızı rica ediyorum. Mübarek Oğlu, O'nu tekrar tekrar takdim edebileceğimiz Efkaristiya ayini kurbanı gibi güçlü bir vesileyi bize bıraktığına göre, bu kıymetli adağın, en Kutsal Sakrament'e karşı Lüteryenler arasında işlenen korkunç kötülüklerin ve saygısızlıkların yayılmasını engellemesi için Tanrı'ya yalvaralım. Sanki dünyanın sonu gelmiş gibi görünüyor, zira kiliseleri yıkıyor, çok sayıda rahibi katlediyor ve sakramentleri kaldırıyorlar. Birçok Hristiyan bile kilisede öyle saygısızca davranıyor ki, bazen oraya Rabbimize ibadet etmekten ziyade O'nu incitmek amacıyla gitmiş gibi görünüyorlar. Neden böyle şeyler oluyor, ey Rab Tanrı? Ya dünyanın sonu gelsin ya da bu korkunç cürümleri durdur, çünkü ne kadar günahkâr olsak da bunlar yüreklerimizin dayanabileceğinden fazladır. Bunu yapmaya gücün yettiğine göre, bu yangını söndürmen için Sana yalvarıyorum, ey ebedi Baba.

4. İşte, Oğlun yeryüzünde bizimle kalmaya devam ediyor, O'nun hatırına bu iğrenç ve menfur taşkınlıkları durdur, çünkü O'nun gibi saf ve güzel olan biri böylesi bir kirliliğin ortasında yaşamamalıdır. Bunu kendimiz için istemiyoruz, ey Tanrı, buna layık değiliz, bunu Oğlunun hatırına ihsan eyle! Artık bizimle kalmaması için yalvarmaya cesaret edemeyiz, zira O'nun "bugün" için, yani dünya var oldukça O'nu bizimle bırakman yönündeki duasına rıza gösterdin. O'nun varlığı olmasaydı halimiz ne olurdu? Her şey mahvolur ve helak olurdu, zira Senin öfkeni dindirebilecek bir şey varsa, o da elimizde tuttuğumuz bu Rehinedir. Bu kötülüklere bir çare bulunması gerektiğine göre, bunu sağlamak Senin takdirin olsun, zira dilersen bunu yapabilirsin.

5. Ey Tanrım! Keşke hararetli ısrarım

ve Sana sunduğum seçkin hizmetler, karşılığında Senden böylesine büyük bir lütuf dileme hakkını bana vermiş olsaydı; zira Sen haklı bir talebi asla karşılıksız bırakmazsın. Fakat ben böyle hiçbir şey yapmadım. Hatta belki de günahlarımın cezası olarak Seni öfkelendiren ve bu kötülüklere yol açan bizzat benimdir. O halde ey Yaratıcım, bu en kutsal Ekmeği Sana sunmaktan, böylece Kendi armağanını Sana geri vererek, Oğlunun faziletleri hürmetine, O’nun Senden pek çok bakımdan hak ettiği bu ihsanı bağışlaman için Sana yalvarmaktan başka ne yapabilirim? Ey Tanrım, denizi Sen yatıştır ve Kilise gemisinin artık bu fırtınada savrulmasına izin verme. Kurtar bizi ya Rab, yoksa mahvolacağız! (Matta 8:25).

BÖLÜM XXXVI.

"Bağışla bize borçlarımızı" sözleri üzerine.

1. "Bağışla bize borçlarımızı." Haksızlıkları bağışlamak üzerine. 2. Başkalarını bağışlamak Tanrı'ya olan borcumuzdur. 3. Sahte ve gerçek onur. 4. Manastırlarda onur. 5. Alçakgönüllülük gerçek onuru kazandırır, kibir ise onu kaybettirir. 6. Karşılıklı bağışlamanın faziletleri. 7. Haksızlıkları bağışlamak gerçek tefekkür ehlinin bir işaretidir. 8. Tefekkür ehlinin alçakgönüllülüğü ve sabrı. 9. Birleşmeye, tefekkür ehline kıyasla daha az derecede olsa da, daima bağışlama ve tahammül eşlik eder. 10. İlahi örnek. 11. Bu iki erdemi doğurmadıkça dua ya da tefekkür hakiki değildir.

"BİZE KARŞI SUÇ İŞLEYENLERİ BAĞIŞLADIĞIMIZ GİBİ, SEN DE BİZİM SUÇLARIMIZI BAĞIŞLA."

1. Şefkatli Efendimiz görür ki, kabahat kendimizde olmadığı sürece bu semavi Ekmek her şeyi bizim için kolaylaştırır ve artık O'nun iradesinin bizde gerçekleşmesine izin vereceğimize dair Baba'ya sunduğumuz vaadi yerine getirebilecek güçteyizdir. Bu nedenle bize duayı öğretmeyi sürdürerek şöyle der, "Bize borçlu olanları bağışladığımız gibi, Sen de bizim borçlarımızı bağışla." Dikkat edin kızlarım, "borçlularımızı bağışlamak üzere olduğumuz gibi" demez; zira böylesine büyük bir armağanı (bu Ekmeği) ve kendi irademizi Tanrı'nın iradesine teslim etmeyi dilemeden önce bunu çoktan yapmış olmamız gerektiğini anlamalıyız. Bu yüzden Mesih'in sözleri, "borçlularımızı bağışladığımız gibi" şeklindedir. Tanrı'ya bütün samimiyetiyle "Senin iraden olsun!" diyebilmek isteyen kişi, en azından niyet olarak, başkalarını önceden bağışlamış olmalıdır.

2. Azizlerin haksızlıklara ve eziyetlere neden sevindiklerini şimdi anlıyoruz; zira bu dileği dile getirirken Tanrı'ya sunacak bir bedelleri oluyordu. Aksi takdirde, bağışlayacak bu kadar az şeyi, bağışlanması gereken bu kadar çok şeyi olan benim gibi zavallı günahkarlar ne yapabilirdi? Bunu çok ciddi şekilde düşünmeliyiz kız kardeşlerim; Tanrı'nın, sonsuz ateşi hak eden biz sefil yaratıkların günahlarını affetmesi öyle ağır ve öyle mühim bir meseledir ki, bize karşı işlenen, aslında ne hakaret ne de bir hiç olan bütün kabahatleri bağışlamalıyız. Zira sözle ya da eylemle, yalın adalet gereği bu dünyada kötü muamele görmeyi ve öteki dünyada iblislerce işkence edilmeyi hak eden benim gibi birine haksızlık etmek nasıl mümkün olabilir? [Not: Rahibe Isabel de Jesus bir keresinde Azize'ye şöyle demişti, "Anne, bir rahibe hakkında böyle şeyler söylemelerine nasıl dayanabiliyorsun?" (o sırada insanlar onun hakkında çok kötü konuşuyorlardı). Azize şöyle yanıt verdi, "Bunun için haklı nedenleri var. Beni kırbaçlamadıklarına şaşıyorum. Onların sözlerine aldırdığımı mı sanıyorsun? Hiçbir musiki kulağıma bundan daha tatlı gelemezdi." (Fuente, cilt vi. 306, no. 7. Damiana de Jesus'un ifadesi.)] İşte bu yüzdendir ki ey Tanrım, borçlarımı silmeni dileyebilmek için Sana sunabileceğim başka hiçbir armağanım yok. Oğlun beni bağışlamalı, çünkü kimse bana gerçek bir haksızlık yapmadı, dolayısıyla karşılığında bağışlayacak hiçbir şeyim yok. "Başkalarını bağışlama arzumu kabul et ey Tanrım; zira Sen beni bağışladığın için komşumun her şeyini affedebileceğime veya Senin iradeni kayıtsız şartsız yerine getirebileceğime inanıyorum; yine de iş sınanmaya geldiğinde, haksız yere suçlansaydım ne yapardım bilmem. Fakat Senin gözünde öylesine suçluyum ki, insanların hakkımda söyleyebileceği bütün kötülükler hakikatin çok gerisinde kalırdı; gerçi Senin bildiğin her şeyi göremeyenler bana haksızlık edildiğini düşünebilirlerdi. Bu yüzden ey Babam, beni karşılıksız bağışlamalısın, bu da Senden merhamet diler. Benim kadar yoksul birine sabırla katlandığın için her türlü övgü Sana aittir. En mübarek Oğlun diğer insanlardan gelecek bu bedeli Sana vaat ettiğinde, büsbütün yoksun olduğum için benim adımı dışarıda bıraktı. Fakat ey Tanrım, benimki gibi bu hakikati hiç kavramamış başka canlar yok mudur? Varsa, Senin adına onlara bunu hatırlamalarını ve haysiyet meselelerine kafa yorarken samandan evler yapan çocuklara benzememek için, hakaret dedikleri ehemmiyetsiz şeyleri görmezden gelmelerini yalvarırım.

3. Ah, kardeşlerim, keşke gerçek onurun kendisi yüzünden yitirildiği böylesi bir "onur"un ne anlama geldiğini kavrayabilseydik! Şu anki halimizden söz etmiyorum, bunu fark edemeseydik gerçekten utanç verici olurdu. Bunu, kelimenin gerçekte ne anlama geldiğini bilmeksizin, dünyanın adeti olduğu üzere onurumla övündüğüm o günler için kendi üzerime alıyorum. [Not: Escorial baskısı, 64. bölüm. Lüzumsuz onur düşkünlüğünü kınar.] Teşrifat düşkünü bir kimse olmasam da, o vakitler beni rahatsız eden şeyleri hatırladıkça ne kadar da utanıyorum. Yine de onurun can alıcı noktasının nerede yattığını anlayamamıştım, zira ruha faydası dokunan ve bu yüzden bir işe yarayan gerçek onuru ne biliyor ne de umursuyordum. Birisi ne kadar doğru söylemiş, "Onur ile kazanç bir arada yürümez." Sözü söyleyenin buna bu anlamı yükleyip yüklemediğini bilmem, yine de sözlerini olduğu gibi aktaracak olursak, ruhun kazancı ile insanların onur dediği şey asla uyuşamaz. Dünyanın sapkınlığı pek şaşırtıcıdır, bizi ondan çekip çıkardığı için Tanrı'ya şükürler olsun! Onun ruhunu bu evden, tıpkı şu an olduğu gibi daima uzak tutsun! Gökler bizi, sakinlerinin vehmettikleri hakları konusunda alınganlık gösterdiği manastırlardan korusun, zira orada Tanrı'ya asla pek fazla hürmet gösterilmez!

4. Ruhbanların böylesine önemsiz meselelerde haysiyet taslamasından daha saçma ne olabilir, hallerine düpedüz hayret ediyorum! Siz bu gibi şeyleri bilmezsiniz kardeşlerim, tetikte olasınız diye anlatacağım. İblis bizi unutmuş değil, dini cemaatlerde onurlar icat etti, orada yaşayanların (tıpkı dünyadaki insanlar gibi) mertebece yükselip alçalmasını belirleyen kuralları koydu ve onlar da şaşılacak derecede önemsiz meselelerde onurları konusunda pek kıskançtırlar. İlim ehli kimseler, çalışmalarında benim anlayamadığım belirli bir sırayı gözetmek zorundadır, ilahiyat okumuş olan felsefe okumaya tenezzül etmemelidir. Bu, ilerlemekten ve geri adım atmamaktan ibaret olan bir onur meselesidir. Şayet itaat gereği birisi bunun aksini yapmak zorunda kalsa, bunu gizliden gizliye bir hakaret sayar ve kendi tarafını tutup kendisine haksızlık edildiğini söyleyecek başkalarını bulurdu; iblis, bunu kanıtlıyor gibi görünmek için kutsal yazıtlardan bile kolayca gerekçeler bulurdu. Rahibeler arasında dahi, bir zamanlar Başrahibelik yapmış olan biri sonradan daha düşük bir görevi icra etmemelidir, rütbece ilk sırada olana saygı gösterilmelidir ve o da bunu unutmamamızı sağlar; kurallar bunu emrettiği için kimi zaman bu bir meziyet gibi bile görünür. Bu durum saçmadır, anlatılamayacak derecede haklı bir sebeple insanı güldürmeye, yahut ağlatmaya yeter de artar.

Biliyorum ki Kural alçakgönüllü olmamı yasaklamaz, bu nizam düzeni sağlamak için konmuştur, ancak bu kurala da diğerleri kadar sıkı sıkıya uyulması konusunda ısrar edecek kadar haysiyetime düşkün olmamalıyım. Belki de diğer buyrukları pek gevşek tutarken, bu kuralın tek bir noktacığından yahut zerresinden bile ödün vermek istemiyorumdur. Bırakın rütbemle ilgili meselelerle başkaları ilgilensin, ben bunlara hiç aldırmayayım! Gerçek şu ki, bu yoldan göğe asla yükselemeyecek olsak da hep daha yükseğe çıkmaya niyetliyiz ve alçalmayı aklımızdan bile geçirmek istemiyoruz. [Not: Azize onurlara öyle uzaktı ki, yalnızca Avila'da kendisine büyük saygı duyulduğu için oradan ayrılıp çeyiziyle birlikte Tarikatın bilinmeyeceği uzak bir evine çekilmek istemekle kalmamış (Hayatım, 31. bölüm, 16), aynı zamanda en hakir ve en ağır işleri yapmak üzere bir hizmet rahibesi olmayı da arzulamıştı. Yetkililerce engellenmeseydi bu niyetini gerçekleştirecekti. (Ribera, 4. kitap, 15. bölüm.)]

5. Ey Rabbim, sen bizim Örneğimiz ve Efendimiz değil misin? Elbette öylesin. Ve senin onurun neyden ibaretti, ey daima onurlandırılan Efendi ve Kral? Ölüme kadar alçaltılmakla onu yitirdin mi? Hayır Rabbim, onunla onur kazandın ve hepimiz için lütuflar elde ettin. Öyleyse kardeşlerim, şayet bu yolu izlersek doğru yoldan ne kadar da sapacağız, zira bu yol bizi en başından itibaren yanlışa götürür. Tanrı lütfetsin de, gerçek onurun neyden ibaret olduğunu kavrayamadan bu zavallı görgü kurallarına uymak yüzünden hiçbir ruh helak olmasın. Sonunda,

ne bir hakaret, ne bir zarar, ne de buna benzer bir şey olan ve bize gücenmek için hiçbir haklı gerekçe vermeyen önemsiz bir şeyi bağışladığımızda büyük bir iş yaptığımızı zannederiz. Sonra da sanki erdemli bir eylemde bulunmuşuz gibi, biz başkalarını bağışladığımız için Tanrı'dan bizi bağışlamasını dileriz. Ey Rab, ne dediğimizi bilmediğimizi ve böylesi tüm ruhların da senin huzuruna tıpkı benim gibi eli boş geldiğini anlamamız için bize lütuf bağışla. Şefkatli merhametin hürmetine bunu nasip et. Doğrusu Rabbim, senden böylesine büyük bir lütuf elde etmeye layık sunabileceğim hiçbir şey göremiyorum, zira dünyevi olan her şey yok olup gider, oysa cehennem ebedidir, yine de başkalarının kendilerini daima incittiğini ve aşağıladığını düşünen ruhlar için sana yalvarıyorum.

6. Tanrı birbirimizi sevmemize ve aramızda barışı korumamıza ne kadar da değer veriyor! Zira irademizi bir kez O'na teslim ettiğimizde, üzerindeki hakkı da O'na vermiş oluruz ve bunu sevgi olmadan yapamayız. Görün kardeşlerim, birbirimizi sevmeye ve birbirimizle uyuşmaya ne kadar da muhtacız. İyi İsa bunu her şeyin önüne koyar. Tek bir seferde O'na sunduğumuz pek çok şeyi anmaz, bunları bizim adımıza Babasına da takdim etmez. Şöyle diyebilirdi, "Pek çok riyazetimiz, dualarımız, oruçlarımız hürmetine ya da her şeyi senin için terk ettiğimiz, seni canıgönülden sevdiğimiz, senin uğruna acı çektiğimiz ve daha fazla acı çekmeyi arzuladığımız için bizi bağışla." Asla, "Senin uğruna canımızı vereceğimiz için" demez, yahut ruhun yaptığı diğer pek çok şeyi sayıp dökmez.

HAKARETLER.

Tanrı için, O'nu sevdiğinde ve iradesini O'na teslim ettiğinde yapabilir. Yalnızca şöyle yakarır, "Borçlularımızı bağışladığımız gibi." Belki de bu, bizim şu zavallı "onur" düşkünlüğümüzü bildiğindendir, öyle ki ona gelecek en ufak bir lekeyi bile görmezden gelemeyiz. Yenmemiz gereken en güç şey bu olduğundan, Rabbimiz bizim için böylesine yüce lütuflar diledikten sonra, bunu bizim karşılığımız olarak sunmak üzere ilk sıraya koymuştur. [Not: Escorial baskısı, 65. bölüm. Yetkin duanın bıraktığı etkileri ele alır.]

7. Kız kardeşlerim, fark edin ki Mesih, daha önce söylediğim gibi, bunu zaten yapmış olduğumuz bir şey olarak göstermek için, "Borçlularımızı bağışladığımız gibi" der. Şundan emin olun, bir can, tarif ettiğim duadaki özel lütuflardan bazılarını aldıktan ve yetkin temaşaya yükseltildikten sonra, başkalarını bağışlama konusunda kesin bir kararlılıkla oradan ayrılmıyorsa ve fırsat doğduğunda, ne kadar ağır olursa olsun herhangi bir haksızlığı fiilen bağışlamıyorsa; canda bu meyveler kalmadıkça, o lütuflar asla Tanrı'dan gelmemiştir; kişinin kendini kutsal ve dolayısıyla daha büyük bir onura layık sanmasını sağlamak için şeytanın yol açtığı yanılsamalar ve zevklerdir. İnsanların haksızlık dediği önemsiz şeylerden bahsetmiyorum, zira bunlar Tanrı'nın böylesine yüksek bir duaya erdirdiği canı etkilemez; o can büyük saygı görüp görmediğini de umursamaz. "Umursamaz" demekle yanılıyorum, zira onur onu hor görülmekten çok daha fazla huzursuz eder ve dinlenmekten, zahmetten hoşlanmadığından çok daha fazla hoşnutsuz olur. Bu dua mertebesine ulaşmış canda bu sonuçların kaldığını bilen iyi İsa, borçlularımızı bağışladığımıza dair Peder'ine güvence verir; çünkü Tanrı bir kişiye hükümranlığını gerçekten verdiğinde, o kişi artık bu dünyada hiçbir hükümranlık arzulamaz, bunun çok daha yüce bir biçimde hüküm sürmenin yolu olduğunu anlar; tecrübe ona bundan ne büyük fayda sağlandığını ve canın Tanrı uğruna acı çekerek hızla ilerlediğini öğretmiştir. Tanrı, kendi uğruna pek çok ağır sınanmaya seve seve katlanmamış canlara, ancak pek müstesna durumlarda yüce lütuflar bahşeder; çünkü bu kitapta size daha önce de söylediğim gibi, temaşa ehlinin taşıyacağı ağır haçlar vardır [Not: Yetkinlik Yolu, 18. bölüm, 1.], bu nedenle Rabbimiz iyice sınanmış yürekleri seçer.

8. Bilmelisiniz ki kız kardeşlerim, yaratılmış her şeyin değerini öğrenmiş olan bu tür canlar, geçici hiçbir meseleye pek aldırmazlar; bir an için ağır bir haksızlık veya ızdırap onları etkilese bile, bunu hissetmeleriyle aklın yardımlarına koşması bir olur; akıl adeta onlar için imanın sancağını diker ve Tanrı'nın kendilerine, O'nun uğruna kendi istekleriyle giriştikleri zahmetlerle on yılda kazanabileceklerinden daha fazla lütfu ve kalıcı ödülü bir tek günde kazanma fırsatı verdiğini görmenin sevinciyle acılarını altüst eder. Birçok temaşa ehlinden işittiklerime dayanarak, bunun çok olağan olduğuna inanıyorum, onlar dertleri, kederlerin kendilerini zenginleştireceğini bilerek, diğer insanların altını ve mücevherleri el üstünde tuttuğu gibi el üstünde tutarlar. Böyle canlarda benlik kaygısı yoktur, kusurlarının bilinmesinden hoşnut olurlar ve bunları, kendilerine saygı duyduğunu bildikleri herkese açarlar. [Not: Dindar bir kimse, azize Annemiz ile konuşurken şöyle demiştir: "Şey, Anneciğim, belki bir azizesinizdir ama bana öyle görünmüyorsunuz." Azize Teresa pek sevinmiş ve şöyle yanıt vermiştir: "Bu sözleriniz için Tanrı sizden razı olsun. Gerçeği söylüyorsunuz ve benim gerçekte ne olduğumu biliyorsunuz." (Damiana de Jesús'un ifadesi, Fuente).] Aile bağları konusunda da durum aynıdır, bunun ebedi hükümranlıkta kendilerine hiçbir fayda sağlamayacağını bilirler. Soylu bir doğumdan ötürü bir sevinç duyacak olsalar, bu ancak Tanrı'ya daha büyük hizmet sunmalarına vesile olduğunda gerçekleşir. Soylu doğmamışlarsa, insanların kendilerini gözlerinde büyütmesinden sıkıntı duyarlar; dostlarının bu yanılgısını düzeltmekten bir zevk almasalar da, en azından bunu yapmaktan asla çekinmezler. Bunun sebebi şu olmalıdır: Tanrı'nın kendilerine böylesine büyük bir alçakgönüllülük ve sevgi bahşettiği canlar, O'na daha büyük hizmet sunmayı ilgilendiren her şeyde kendilerini öylesine bütünüyle unuturlar ki, kendilerinin haksızlık sayıp gücenmediği birtakım sıkıntılardan ötürü herhangi birinin huzursuz olabileceğine inanamazlar.

9. Bu son zikredilen etkiler, yüksek bir yetkinlik derecesine varmış kimselere özgüdür; Rabbimiz onları yüce temaşa ile Kendisine birleştirme lütfunu sıkça bahşeder. Fakat bu erdemin ilk derecesi, yani canı yaralasa bile haksızlıklara ve onların verdiği ızdıraba katlanmaya yönelik kesin bir kararlılık, Tanrı'nın birlik lütfunu bahşettiği can tarafından çok kısa bir sürede elde edilir. Eğer bu etkiler bulunmuyorsa ve bu dua ile büyük ölçüde artmıyorsa, bunun ilahi bir lütuf değil, benlik kaygımızı artırmak üzere gönderilmiş bir şeytan aldatmacası olduğu sonucuna varmalıyız. Tanrı bu lütufları canda ilk kez yeşerttiğinde can belki bu güçten yoksun olabilir, fakat lütuflarını sürdürürse, diğer erdemlerde olmasa bile, en azından haksızlıkları bağışlama erdeminde pek yakında kuvvet bulacaktır.

10. Bütün merhametin Kaynağına böylesine yaklaşmış, bu Kaynak tarafından canın gerçekte ne olduğu ve Tanrı'nın onu ne kadar bağışladığı kendisine gösterilmiş bir kimsenin, kendisini incitmiş olan birini derhal ve canıgönülden bağışlamayacağına, onunla barış içinde olmayacağına ve ona karşı iyi hisler beslemeyeceğine inanamam. Çünkü kendisine gösterilen ilahi lütuf ve merhamet, Kadir-i Mutlak'ın kendisi için duyduğu o sonsuz sevgiyi kanıtlar ve o da karşılığında sevgi göstermek için bir fırsat bulmaktan ötürü sonsuz bir sevince boğulur.

11. Tekrar ediyorum, Rabbimizin kendilerine tarif ettiğim dua ya da temaşa gibi doğaüstü lütuflar bahşettiği pek çok insan tanıyorum; başka kusurları ve eksiklikleri olsa da,

BÖLÜM XXXVII

TESELLİLER

yine de bağışlamayan birini hiç görmedim; şayet bunlar gerçekten ilahi lütuflarsa, böyle bir şeyin mümkün olduğunu da sanmıyorum. Bir kimse çok yüce lütuflara mazhar oluyorsa, bunlarla birlikte doğru tesirlerin de artıp artmadığına baksın, zira bunlar görülmüyorsa, büyük bir korku için sebep var demektir. Hiç kimse bu tür hislerin Tanrı'dan gelen lütuflar olduğunu sanmasın, çünkü O, ziyaret ettiği canı daima zenginleştirir. Bu kesindir; zira lütuf ya da teselli çabucak geçip gitse bile, canda bıraktığı yararlar sayesinde zamanla kendini belli eder. Hayırlı İsa bunun pekâlâ farkındadır ve bu yüzden de Babasına, borçlularımızı bağışladığımıza dair kasten teminat verir.

Göklerdeki Pederimiz duasının güzellikleri ve bize getirdiği büyük teselli üzerine.

1. Bütün yetkinlik ve tefekkür Göklerdeki Pederimiz duasında toplanmıştır. 2. Herkese uygundur. 3. Tanrı uğruna gösterilen çabaların mükâfatı. 4. "Bizi ayartılmaya sürükleme."

1. Bu İncilî duanın yüce yetkinliği hayranlık vericidir ve bunun için Tanrı'ya hararetle şükretmemiz gerekir. Hayırlı Efendimiz tarafından öylesine kusursuz bir biçimde tertip edilmiştir ki, herkes onun manasını kendi ihtiyaçlarına uyarlayabilir. Bütün yetkinliğin ve tefekkürün onun içinde toplandığını görmek beni hayretler içinde bırakıyor, [Not: 2 Kutsanmış Folignolu Angela şöyle demiştir: "Göklerdeki Pederimiz duasını her kelimesini telaffuz ederek, öyle derin bir pişmanlık ve toparlanmışlıkla okudum ki, günahlarımın düşüncesiyle büyük bir ızdıraba gark olsam da, yine de sonsuz bir teselli buldum ve Tanrı'nın sevdiklerine bahşettiği saadetten bir şeyler tattım. O'nun merhametini kavramak için, İsa'nın bizzat bize öğrettiği duayı okumaktan daha iyi bir yol bulamadım." (Rev. H. S. Bowden, Azizlerin Minyatür Hayatları).] öyle ki başka hiçbir yazıyı incelemeye gerek yok gibidir. Çünkü Rabbimiz burada bize zihinsel duayı ta başlangıcından itibaren, sükûnet ve birlik duası boyunca, en yüce ve yetkin tefekküre kadar açmıştır. Bu nedenle, daha önce başka bir yerde bu hususta yazmamış olsaydım ve ayrıca haddimi aşıp meseleyi uzatmaya cesaret edemeyişimden ötürü (çünkü neticeleri sadece can sıkıcı olurdu), şayet kendimi ifade edebilseydim, bu sağlam temel üzerine dua hakkında koca bir kitap yazabilirdim. Gördüğünüz gibi Rabbimiz burada, ilahi lütuflar olduklarında, duanın ve tefekkürün tesirlerini bize göstermektedir.

2. Bazen Majestelerinin, hepimiz O'nun muradını anlayabilelim diye bu denli yüce mevzularda niçin daha açık konuşmadığını merak ederdim, sonra düşündüm ki, Mesih bu duanın bütün insanlar için olması sebebiyle belki de manayı müphem bıraktı; böylece her biri ihtiyacı olan şeyi dileyebilir ve kelimeleri doğru manalarında kullandığı düşüncesiyle kendini mutlu hissedebilirdi. O'nun Adı ezelden ebede dek mübarek olsun. Âmin. Peder'den, Oğlu hatırına, bütün borçlarımı ve ağır günahlarımı bağışlamasını niyaz ediyorum, zira benden af dilemesi gereken ne bir sebep ne de bir kimse vardır. Her gün yeni bir bağışlanma ihtiyacı içindeyim ve dilerim O, kendi kusurlarıma karşılık her gün O'na sunacak bir şeyim olması lütfunu bana bahşeder. Dünyevi nimetlerin peşinde koşmayan tefekkür ehli ve pek dindar kimseler, Tanrı'nın engin merhameti sayesinde, henüz bu dünyada yaşarken bile tadılabilecek olan semavi ihsanları dileyebilirler. Hayırlı İsa burada bize en semavi duayı öğretmiştir; bu dua vasıtasıyla, eğer ettiğimiz dualara fiillerimizi uydurmak için var gücümüzle gayret edersek, kısacası böylesi bir Peder'in evlatları ve böylesi bir Kardeş'e layık kardeşler olmak için elimizden gelenin en iyisini yaparsak, henüz burada sürgündeyken bile meleklere benzememizi arzu eder. Dediğim gibi, Majesteleri amellerimizin sözlerimize uyduğunu görürse, dualarımızı kabul etmekten, Kendi hükümranlığını içimizde kurmaktan ve bizi sükûnet duası, yetkin tefekkür ve Tanrı'nın küçük çabalarımızı ödüllendirdiği diğer ihsanlar gibi tabiatüstü lütuflarla desteklemekten geri durmayacaktır. Dünyada yaşayan insanlar hallerinin gerektirdiği vazifelere uymakla doğru olanı yaparlar ve bu dua vesilesiyle hanelerini geçindirmek için muhtaç oldukları ekmeği dileyebilirler. Başka neye ihtiyaçları varsa onun için dua etmeleri gibi, bu da doğru ve adildir. Fakat dikkat etsinler ki, bu iki şey, yani irademizi teslim etmek ve başkalarını bağışlamak, herkes için geçerlidir. Bunları yerine getirmenin dereceleri olduğu doğrudur; yetkin canlar iradelerini kusursuzca teslim ederler ve haksızlıkları tarif ettiğim yetkinlikle bağışlarlar, [Not: Başpiskoposluk yöneticisi Toledo'daki manastırın kurulmasına şiddetle karşı çıkmış olsa da, Azize Teresa onun hakkında daima iyi konuşmuş ve rahibelere özellikle onun için dua etmelerini söylemiştir. (Azize Francisli Mary'nin ifadesi. Fuente, cilt vi. 310 n., 10.)] bize gelince, hemşireler, bizler elimizden geleni yaparız ve Rabbimiz O'na sunduğumuz her şeyi kabul eder. Kendi adımıza ne çok şey yapabilir ne de çok şey kazanabiliriz, fakat elimizden gelenin hepsi bu olduğuna göre, Oğlu O'na bunun için yalvardığından, Tanrı bize muhakkak yardım edecektir. Mesih, ebedi Pederi ile bizim adımıza adeta bir tür anlaşma yapmış gibidir; sanki şöyle demiştir: "Ya Rab, Sen bunu yaparsan, kardeşlerim de şunu yapacaktır."

3. O'nun Kendi üzerine düşeni yapmaktan asla geri durmayacağı kesindir ve ah, O ne cömert bir mükâfat vericidir ve O'nun mükâfatları ne kadar sınırsızdır! Kızlarım, içimizde hiçbir ikiyüzlülük olmadığını, bilakis vaatlerimizi yerine getireceğimizi gördüğünden, günün birinde bu duayı okuduğumuzda bizi zengin kılması pek mümkündür. O'na karşı asla hileye kaçmayın, zira Majesteleri O'na karşı samimi olmamızdan son derece hoşnut olur. O'nu kandırmayı asla başaramayız, çünkü O her şeyi bilir. Bir şey söyleyip başka bir şey kastetmeyin, şayet O'na hakikat ve samimiyetle yaklaşırsak, O bize daima dilediğimizden fazlasını verecektir. Müşfik Efendimiz bilir ki, bu duayı okuyarak büyük yetkinliğe meyledenler, ebedi Peder'in lütufları sayesinde yüksek bir mertebeye erişeceklerdir.

onlara bahşeder ve kusursuz canlar ya da kusursuzlaşma yolunda olanlar dünyayı çoktan ayakları altına almıştır; kâinatın Hükümdarı bundan pek hoşnuttur. Bu canlar, kendilerinde keşfettikleri tesirlerden ötürü, Majestelerinin kendilerinden hoşnut olduğuna dair güçlü bir umut duyabilir ve bu hazlarla kendilerinden geçmiş haldeyken, ne şimdiki dünyayı ne de düşmanları olduğunu isteyerek hatırlamak istemezler. Ey sonsuz Hikmet! Ey yüce Muallim! Bilge, tedbirli ve tüm tehlikeleri savuşturan böylesine iyi bir Efendiye sahip olmak ne büyük bir lütuftur, kızlarım! Dindar bir canın arzulayabileceği her şey budur, zira bu tam bir güvenlik demektir.

4. Hiçbir söz bunun önemini lâyıkıyla anlatamaz. Rabbimiz böylesi canları uyandırmanın, onlara düşmanları olduğunu ve kayıtsızlığa kapılmalarında daha da büyük bir tehlike bulunduğunu hatırlatmanın zorunlu olduğunu gördü. Ebedi Peder'in yardımına başkalarından çok daha acil ihtiyaç duyduklarını biliyordu, çünkü onlar çok daha yüksekten düşeceklerdi. Farkında olmadan aldatılmaktan korunsunlar diye, bu dünyanın sürgününde yaşarken hepimiz için son derece gerekli olan şu yakarışta bulundu: "Bizi ayartılmaya sürükleme, FAKAT BİZİ KÖTÜ OLANDAN KURTAR, YA RAB."

BÖLÜM XXXVIII.

"Bizi ayartılmaya sürükleme, fakat bizi kötü olandan kurtar" yakarışını bize bağışlaması için ebedi Peder'e yalvarmanın ne denli acil bir ihtiyaç olduğunu ele alır. Şeytandan gelen bazı ayartıları sayar ve açıklar.

1. Ayartı ile kastedilen acılar değil, şeytanın tuzaklarıdır. 2. Kötü olanın hileleri. 3. Sığınağımız olan alçakgönüllülük. 4. Aldatıcı erdemler. 5. Kendimiz ve başkaları için doğurdukları tehlike. 6. Erdemlerimiz kararsızdır. 7. Sığınağımız alçakgönüllülüktür. 8. Sahte sabır. 9. Hayali ruhsal yoksulluk. 10. Gerçek ve hayali ruhsal yoksulluk. 11. Ruhban yoksulluğu ve gelecek kaygısı. 12. Aldatıcı erdemlere karşı tutmamız gereken nöbet.

"VE BİZİ AYARTILMAYA SÜRÜKLEME, FAKAT BİZİ KÖTÜ OLANDAN KURTAR. AMİN."

1. Mademki burada böylesi lütuflar için dua ediyoruz, artık bu sözleri yüce meselelere uyarlayarak düşünmeli ve yorumlamalıyız. Duada bu yetkinlik derecesine erişmiş canların, Tanrı'dan kendilerini sınavlardan, ayartılardan, zulümlerden ve mücadelelerden kurtarmasını istemediklerine kaniyim. Bu durum, böylesi kişilere verilen tefekkür ve lütufların Kutsal Ruh'tan geldiğini ve vehim olmadığını gösteren bir başka şaşmaz ve dikkate değer işarettir; zira az önce de söylediğim gibi, bu canlar böylesi sıkıntıları nefret etmek yerine sever, onları diler ve talep ederler. Onlar askerler gibidir, ne kadar çok savaşırlarsa o kadar hoşlarına gider, çünkü böylece daha zengin bir ganimet elde etmeyi umarlar. Savaş olmadığında aylıkları için hizmet ederler ama bununla zenginleşemeyeceklerini bilirler. İnanın bana kardeşlerim, Mesih'in askerleri için savaş hiçbir zaman yeterince erken gelmez. Bununla tefekkür ehlini ve dua pratiği yapan kişileri kastediyorum. Açık düşmanlardan pek korkmazlar, onları zaten iyi tanırlar ve böylesi hasımların Tanrı'nın kendilerine bahşettiği güce karşı pek bir hükmü olmadığını bilirler; bu güç sayesinde her daim zafer kazanır, asla geri çekilmeksizin cenkten büyük ganimetler ve zenginliklerle çıkarlar. Asıl çekindikleri, çekinmelerinin de doğru olduğu ve Tanrı'ya kendilerini onlardan kurtarması için daima dua etmeleri gereken düşmanlar ise, kendilerini ışık meleklerine dönüştüren o hain hasımlar, yani iblislerdir. Kılık değiştirerek gelirler ve cana büyük zararlar verene dek kendilerini ele vermezler. Bizler farkında olmadan ayartılarla kuşatılmışken, onlar adeta hayat suyumuzu emer ve erdemlerimizi yok ederler.

2. Kızlarım, Pater Noster duasında Tanrı'ya bizi kurtarması için durmaksızın yalvaralım ki onların ayartılarıyla aldanmayalım, zehirlerini fark edebilelim ve ışık bizden esirgenmesin. Müşfik Efendimizin bunu istemeyi bize öğretmekte ve bizim adımıza bunu bizzat talep etmekte ne kadar haklı bir sebebi vardır! Kötü ruhların bize ne kadar çok yoldan zarar verdiğini bir düşünün. Onların bize yalnızca bahşettikleri tatlılık ve tesellilerin Tanrı'dan geldiğine bizi inandırmak suretiyle zarar verdiklerini sanmamalısınız. Bana öyle geliyor ki yapabilecekleri en küçük zarar budur; hatta hissettikleri bağlılığın cazibesine kapılarak duada daha çok vakit geçirecek bazı canlara faydası bile dokunabilir. Bu işte şeytanın parmağı olduğunu bilmediklerinden, hak etmedikleri lütufları kendilerine bahşettiği için Rabbimize durmaksızın şükrederler; O'na daha gayretle hizmet etmek zorunda hissederler ve bunların O'nun elinden geldiğini varsayarak daha da büyük lütuflar almaya kendilerini hazırlamaya çabalarlar.

3. Kardeşlerim, her zaman alçakgönüllü olmaya gayret edin; bu armağanlara layık olmadığınıza inanın ve onların peşine düşmeyin. İnanıyorum ki kötü olan, helak ettiğini sandığı nice canı bu yolla kaybeder ve Rabbimiz, iblisin bize vermek istediği zarardan bir hayır çıkarır; zira Majesteleri niyetimize bakar, niyetimiz ise duada O'nun huzurunda kalarak O'na hizmet etmek ve O'nu hoşnut etmektir ve O daima sadıktır. Ancak düşmanın kibir yoluyla alçakgönüllülüğümüzde bir gedik açmaması için tedbirli olmalıyız ve Tanrı'ya bizi bundan koruması için yalvarmalıyız. Kızlarım, Kendisinden başka birinin sizi fazlaca teselli etmesine izin vereceğinden korkmanıza gerek yoktur.

4. Kötü olan, sahip olmadığımız erdemlere sahip olduğumuza bizi inandırarak gizlice bize çok büyük zararlar verebilir; en meşum olanı da budur. Tesellilerde ve

ihsanlarda yalnızca alıcı konumunda görünürüz ve bu yüzden kendimizi Tanrı'ya hizmet etmeye daha sıkı biçimde bağlı hissederiz; fakat bu yanılgı, O'na karşılığını vermesi gereken bir armağan ve hizmet sunduğumuzu düşündürür bize. Bu durum yavaş yavaş bize büyük zararlar verir, zira bir yandan alçakgönüllülüğümüzü zayıflatırken, diğer yandan zaten sahip olduğumuza inandığımız erdemi edinmeyi ihmal ederiz. Kötülükten hiç şüphelenmeyerek (çünkü güvende olduğumuzu sanırız), içinden çıkamayacağımız bir çukura düşeriz. Çünkü bizi kesinlikle cehenneme sürükleyecek herhangi bir ölümcül günah her zaman görünürde olmasa da, sakatlanırız; öyle ki sözünü etmeye başladığım (ve unutmadığım) yolda artık ilerleyemeyiz. Zira derin bir çukura yuvarlandıktan sonra insan nasıl yürüyebilir? Bu onun sonu olur, şayet cehennemin dibine kadar varmazsa ne âlâ. Her halükarda, yolda insana asla faydası dokunmaz.

5. Bu durumdaki bir kimse, kendisine ya da bir başkasına zarardan başka bir şey veremez. Çukur bir kez kazıldığında, gelip geçen pek çok kişi içine düşebilir; oysa o kişi oradan çıkıp çukuru toprakla doldurmuş olsaydı, ne kendisine ne de başkalarına artık bir zararı dokunurdu. Sizi temin ederim ki bu çok tehlikeli bir ayartmadır, bu konuda çok tecrübem oldu, dolayısıyla meseleyi arzu ettiğim kadar iyi olmasa da açıklayabilirim. Buna karşı ne çare vardır, kardeşlerim? Efendimizin bize öğrettiği çare bana en iyisi gibi görünüyor, dua etmek ve ezeli Peder'e bizi ayartmaya düşürmemesi için yalvarmak.

6. Başka bir ayartma daha vardır. Tanrı bize bir erdem verdiğinde, bunun yalnızca bir ödünç olduğunu ve bilgece bir takdirden hali olmayarak, nitekim sıkça vuku bulduğu üzere, onu tekrar geri alabileceğini anlamalıyız. Bunu kendiniz hiç tecrübe etmediniz mi, kardeşlerim? Ben kesinlikle ettim. Bazen kendimi dünyadan bütünüyle el çekmiş sanırım, nitekim sınama anı geldiğinde gerçekten de öyleyimdir. Ne var ki başka bir vakit, belki de bir gün önce gülüp geçeceğim şeylere öylesine bağlandığımı görürüm ki kendimi neredeyse tanıyamam. Kimi zaman da içimde öyle bir cesaret duyarım ki Tanrı'nın hizmetinde yapmaktan korkacağım hiçbir şey yoktur ve iş kanıtlamaya geldiğinde bazı hususlarda cesur olduğumu görürüm; gelgelelim ertesi gün, herhangi bir muhalefetle karşılaşırsam O'nun uğruna bir karıncayı bile ezmeye cüret edemem. Bazen insanların hakkımda konuşması veya benden şikayet etmesi hiç umurumda olmaz, hatta doğrusu bu bana çoğu zaman haz bile vermiştir. Ancak öyle anlar olur ki tek bir kelime dahi beni rahatsız eder ve bu dünyadan çekip gitmeyi arzularım, zira içindeki her şey bana tiksinti verir. Bu durumun başına geldiği tek kişi ben değilim, çünkü benden daha iyi kimselerde de bunu fark ettim ve bunun bir gerçek olduğunu biliyorum.

7. Durum böyleyse, bu nimetlere en çok muhtaç olduğu anda kendisini bunlardan yoksun bulan bir kimse, herhangi bir erdeme sahip olduğunu ya da zengin olduğunu nasıl söyleyebilir? Hayır kardeşlerim, kendimizi yoksul bilelim ve ödeyecek paramızın olmadığı borçların altına girmeyelim. Zenginliğimiz başka bir yerden gelmelidir ve Rabbimizin bizi, Kendisinden hiçbir yardım olmaksızın, insan doğasının sefalet zindanında ne zaman bırakacağını asla bilemeyiz. Şayet başkaları O bize merhamet ya da itibar gösteriyor diye iyi olduğumuzu düşünürlerse, erdemlerimizin bize yalnızca ödünç verildiğini anlayacaklar ve onlar da bizim kadar ahmak duruma düşeceklerdir. Gerçek şu ki, Tanrı'ya alçakgönüllü bir yürekle hizmet edersek, O nihayetinde ihtiyaçlarımızda imdadımıza yetişecektir. Fakat gerçekten alçakgönüllü değilsek, dedikleri gibi her adımda ayağımızın kaymasına izin verecektir; böylece büyük bir lütufta bulunur, zira bunu O'nun inayetine değer vermemizi ve almadığımız hiçbir şeye sahip olmadığımızı tastamam idrak etmemizi sağlamak için yapar.

8. Şimdi, size bir başka hususta daha öğüt vereyim. İblis, Tanrı uğruna sık sık acı çekmeye niyet edip bunu eyleme döktüğümüz için bir erdeme, sözgelimi sabra sahip olduğumuza bizi inandırır. Gerçekten O'nun uğruna sıkıntılara göğüs gerecekmişiz gibi gelir bize, Şeytan da bizi buna ikna etmeye yardım eder ve böylece kendimizden pek hoşnut kalırız. Yine de size bu tür erdemlere itimat etmemenizi tavsiye ederim; bir erdemin adından fazlasını bildiğimizi asla düşünmemeli veya sınanmadıkça Tanrı'nın onu bize bahşettiğini zannetmemeliyiz. Zira belki de canınızı sıkan ilk kelimede sabrınız yerle bir olacaktır. Sizi sınayan şeyler çoğaldığında Tanrı'ya şükredin, çünkü O size sabrı öğretmeye başlamaktadır; yumuşak başlı olmaya zorlayın kendinizi, çünkü O bu yolla, dediğim gibi bir ödünç olarak görülmesi gereken armağanının karşılığını ödemenizi dilediğinin işaretini vermektedir.

9. Kötü olan, ruhta pek yoksul olduğumuzu hayal etmemizi de sağlar; bunda bir bakıma haklıdır da, zira dua eden bazı dünyevi kimselerin bile yaptığı gibi, yoksulluk andını yalnızca dudaklarımızla içtik. "Dudaklarımızla" diyorum, çünkü ne vaat ettiğimizi ve çoktan neyin andını içtiğimizi yüreğimizin derinliklerinde gerçekten anlasaydık, iblis bizi belki yirmi yıl, belki de bir ömür boyu aldattığı gibi bu hususta aldatamazdı; aksine kendimizi aldattığımız gibi herkesi de nasıl kandırdığımızı fark ederdik. Hiçbir şey istemediğimizi ve hiçbir şeye aldırmadığımızı söylemeyi adet edinmişizdir, oysa bize bir şey sunulur sunulmaz, fuzuli olsa bile, ruhtaki yoksulluğumuz yok oluverir; yoksulluk ikrarlarımız da bize pek fayda sağlamış görünür ya! Bu andı içmiş ve ruhta gerçekten yoksul olduğunu sanan bir kimse kendi kendine şöyle der: "Hiçbir şey istemiyorum ama bunu saklıyorum çünkü onsuz yapamam; Tanrı'ya hizmet etmek için yaşamamız gerek ve O bedenlerimize bakmamızı ister." Işık meleği kılığına bürünen iblis, onu binbir türlü şeye daha muhtaç olduğuna ikna eder, zira bunların hepsi kendi içinde doğrudur. Böylece onun ruhtaki yoksulluk erdemine sahip olduğunu ve her şeyin tamamına erdiğini hayal etmesine yol açar.

10. Şimdi sınanma vaktine gelelim, zira kendimizi ancak eylemlerimizi yakından izleyerek sınayabiliriz; iblisin aldatmacalarının işaretlerini de pek yakında fark ederiz. Sözgelimi, bir adamın ihtiyacından, yani kendisi için gerçekten gerekli olandan daha fazla gelire sahip olduğunu ve tek bir uşakla idare edebilecekken üç uşak tuttuğunu varsayalım. Mülkünün bir kısmı için dava edildiğinde yahut yoksul kiracılarından biri kirasını ödemediğinde, bu kişi sanki geçimi buna bağlıymış gibi huzursuz olur ve kaygılanır. [Not: Escorial baskısı, 67. Bölüm. Aynı konuyu sürdürür. İblisin yol açtığı sahte alçakgönüllülüğe dair bir uyarı.] Mülkünü ihmal ederek kaybetmeyi göze alamayacağını söyler ve derhal bu bahaneye sığınır. İşini ihmal etmesi gerektiğini söylemiyorum; tam tersine, işiyle ilgilenmelidir; şayet başarırsa ne âlâ, başaramazsa da canı sağ olsun! Yürekten yoksul olan biri bu tür işleri öylesine az umursar ki, belirli sebeplerle bunlarla ilgilense bile, hiçbir zaman darlığa düşeceğini düşünmediğinden bunlar ona sıkıntı vermez; darlığa düşse bile kederlenmez, çünkü bu gibi şeyleri asıl mesele değil, ikincil meseleler olarak görür. Düşünceleri daha yüce hedeflere dikilmiştir ve dünyevi kaygılarla ilgilenmeye kendini ancak istemeye istemeye zorlar.

11. Gerçekten yoksul olan ya da en azından öyle olması gereken bir keşiş (yahut bir rahibe), bazen sahip olunacak bir şey bulunmadığından hiçbir şeye sahip değildir; fakat bu din ehline hediye olarak bir şey sunulursa, bunu fuzuli bulması şaşılacak bir durum olurdu, zira her daim kenarda bir şeyler tutmaktan hoşlanır. İnce kumaştan bir cübbe edinebiliyorsa, kaba olanını istemez. Hastalanırsa her zamankinden daha iyi yiyeceklere muhtaç olacağından, rehine verebileceği ya da satabileceği ufak tefek bir şeyleri, en azından birkaç kitabı mutlaka bulunur. [Not: Bu satırlar, Trent Konsili'nin sıkı reformları Karmelit Tarikatı'nın İspanya eyaletlerine girmeden önce (1567) yazılmıştır. On dördüncü yüzyılın başlarına uzanan eski Tüzükler, sözgelimi bir üniversitedeki ilim talebesinin, acil ihtiyaç halinde geçimini sağlamak için o vakitler şimdikinden daha kıymetli olan kitaplarını satmasına izin veriyordu. B. Zimmerman, Monumenta historica Carmelitana, cilt 1, s. 149.] Ne akılsız bir mahluk! Ne olursa olsun kendini unutmak ve her şeyi Tanrı'ya bırakmak için içtiğin ant bu muydu? Şayet geleceği temin etmeye kalkışacaksan, düzenli bir gelire sahip olmak seni çok daha az yıpratırdı. Bu durum günah işlenmeksizin yapılabilse de, ruhtaki yoksulluğa sahip olmaktan ne kadar uzak olduğumuzu görebilmemiz ve bunu bize bahşetmesini Rabbimizden dileyebilmemiz için bu kusurlarımızın farkına varmamız hayırlıdır. Bu erdeme sahip olduğumuzu düşünürsek kayıtsızlaşırız ve daha da kötüsü, bu hususta aldanmış oluruz.

12. Alçakgönüllülük hususunda da benzer bir durum vuku bulur. İtibar arzulamadığımızı ve bu kabil her şeye karşı kayıtsız olduğumuzu hayal ederiz; gelgelelim biri bizi en ufak biçimde aşağılamaya görsün, hislerimiz ve tavırlarımız alçakgönüllü olmadığımızı derhal ele verir. [Not: Metin burada bir önceki düşünceyi sürdürür.] Üstelik mevkimizi yükseltmek için bir fırsat doğarsa (az önce bahsettiğim yoksul din ehli gibi), daha büyük bir hayır uğruna bunu geri çevirmeyiz. Ve Tanrı bizi böyle bir itibar peşinde koşmaktan korusun! Hiçbir şey istemediğimizi ve her şeye kayıtsız kaldığımızı söylemeye öyle alışmışızdır ki (bunun gerçekten doğru olduğuna inanırız), nihayetinde bunu dile getirme alışkanlığının kendisi bizi bunun doğruluğuna daha da kuvvetle ikna eder. Bahsettiğim diğer ayartılarda olduğu gibi bu ayartıya karşı da tetikte olmak hayırlıdır. Gerçekten de, onları fark etmek istiyorsak uyanık olmamızı gerektiren pek çok husus vardır; zira Tanrı bize hakiki bir erdem bahşettiğinde, bunun diğer bütün erdemleri de peşi sıra getirdiği bilinen bir hakikattir. Fakat o erdeme sahip olduğunuza inandığınızda dahi aldanmaktan daima korkmanız hususunda sizi tekrar uyarırım. Gerçekten alçakgönüllü olan bir ruh, kendi iyi hasletlerinden şüphe duyar; bunları bir başkasında gördüğünde ise onlara daha kolay inanır ve daha çok kıymet verir.

BÖLÜM XXXIX.

Aynı konuyu sürdürür. Farklı ayartı türlerinin ve ruhu bunlardan azat etmenin yollarının bir tasviri.

1. Şeytan ruhun şevkini nasıl kırar. 2. Alçakgönüllülük ile şevk kırıklığı arasındaki fark. 3. Bu ayartıya nasıl karşı konur. 4. Ölçüsüz kefaretler. 5. Kibre kapılma ayartıları. 6. İlahi teselliler sırasındaki alçakgönüllülük. 7. Ayartıya karşı bir dua. 8. Duanın bizi iblisin tuzaklarından nasıl koruduğu.

1. Kızlarım, şeytanın aşıladığı, geçmiş günahlarımızın ağırlığına dair büyük bir kaygının eşlik ettiği o belirli alçakgönüllülük türünden sakının. [Not: Valladolid baskısı, 41. bölüm; Escorial, 67. bölümün devamı.] Şeytan bu yolla ruhları pek çok bakımdan huzursuz eder, sonunda onları buna uygun bir durumda olup olmadıklarına dair şüphelerle ve "Buna layık mıyım? İyi bir durumda mıyım? Dini bir cemaatte yaşamaya uygun değilim" gibi düşüncelerle Komünyon almaktan alıkoyar. Kötü olan, Hristiyanları böylece duadan meneder ve Komünyon aldıklarında, lütuflar elde etmeleri gereken zamanı iyi hazırlanıp hazırlanmadıklarını merak ederek harcarlar. İşler öyle bir noktaya gelir ki Şeytan, ruha günahları yüzünden Tanrı'nın onu terk ettiğine inandırır, öyle ki ruh Neredeyse O'nun merhametinden şüphe duyar. Böyle bir kişinin söylediği her şey kendisine kötülüğün eşiğindeymiş gibi gelir ve kendi içlerinde ne kadar iyi olurlarsa olsunlar, bütün eylemleri sonuçsuz görünür. Hiçbir şeyi doğru yapamayacağını düşünerek cesareti kırılır, çünkü başkalarında iyi olanın kendisinde yanlış olduğunu sanır.

2. Şimdi söyleyeceklerime çok dikkat edin, kızlarım. Kimi zaman kendimizi bu şekilde günahkâr saymak bir alçakgönüllülük ve erdem olabilir, kimi zaman da son derece tehlikeli bir ayartmadır. Bunu biliyorum, çünkü bu durumdan ben de geçtim. Alçakgönüllülük ne kadar derin olursa olsun, ruhu ne huzursuz eder, ne yorar, ne de altüst eder; aksine huzurlu, tatlı ve sakindir. Kötülüğümüzü görmek bizi kederlendirse, cehennemde olmayı hak ettiğimizi ve adalete göre tüm insanlığın bizden nefret etmesi gerektiğini kanıtlasa da, öyle ki merhamet dilemeye bile neredeyse cesaret edemesek de, şayet bu doğru bir alçakgönüllülük ise, bu acıya tatlılık, hoşnutluk ve neşe eşlik eder ve onsuz kalmak istemeyiz; gerçekten de kendine saygı duyulmalıdır, çünkü sonuçta kendini bilmeyi sağlar. Ruhu sıkıntıya sokmak ya da bunaltmak yerine genişletir, onu Tanrı'ya hizmet etmeye daha muktedir kılar. Zihni kederlendiren, onu huzursuz eden, bütünüyle altüst edip büyük acı veren diğer keder ise öyle bir haldedir ki düşünceleri yatıştırmanın imkânı yoktur. Bunun bir ayartma olduğuna, alçakgönüllülük olmadığına ve onunla hiçbir bağı bulunmadığına emin olabilirsiniz. İnanıyorum ki bu, bizi alçakgönüllü olduğumuza inandırmak ve aynı zamanda bizi Tanrı'ya güvensizliğe sürüklemek için şeytanın bir tuzağıdır.

3. Eğer bir gün bu duruma düşerseniz, düşüncelerinizi olabildiğince kendi sefaletinizden uzaklaştırın ve Tanrı'nın merhameti, bize olan sevgisi ve bizim uğrumuza çektiği tüm acılar üzerine tefekkür edin. Eğer bu bunalım bir ayartma ise, bunu bile yapamayacak, zihninizi sakinleştirip sizi daha da çok yoran konudan başka bir konuya sabitleyemeyeceksiniz; bunun bir ayartma olduğunu fark etmeniz bile büyük bir şey olacaktır.

4. Başkalarından daha fazla günah acısı çektiğimizi kendimize düşündürmek ve bir şeyler yaptığımızı hissetmek için tedbirsiz tövbeler yerine getirdiğimizde de benzer bir şey olur. Şayet nefis terbiyelerimizi günah çıkaran pederimizden ya da Başrahibemizden gizlersek veya bunları uygulamamız yasaklandığında canımız sıkılır da [Not: Escorial, 68. bölüm. Aynı konuyu sürdürür ve ayartmalara dair öğüt verir.] emre itaatsizlik edersek, bu açıkça bir ayartmadır. Daha zor bulsanız bile itaat etmeye gayret edin, zira bu çok daha yetkindir. Bu öğüt her durum için geçerlidir ve bunu hatırlamaya hususi özen göstermelisiniz.

5. Bir diğer çok sinsi ayartma da, eski kusurlarımıza bir daha asla dönmeyeceğimize ya da dünyevi zevklere bir daha asla aldırış etmeyeceğimize dair bir güven duygusudur. Kendi kendimize şöyle deriz: "Artık dünyanın ne olduğunu, içindeki her şeyin geçip gittiğini biliyorum ve ilahi şeylere daha çok değer veriyorum." Bu ayartma, özellikle dini hayatın başlangıcında olanlar için hepsinden daha tehlikelidir; çünkü bu tür ruhlar, güvende olduklarını hissederek kendilerini günah vesilelerine karşı korumazlar. Yollarında öngörülemeyen engeller çıkar ve Tanrı korusun, eskisinden daha da aşağı düşebilirler; eğer düşerlerse de dilerim yeniden ayağa kalksınlar. Zira şeytan, onların kendisine verebileceği zararı ve komşularına yapabileceği iyiliği görerek, bunu engellemek için elindeki her türlü aracı kullanacaktır.

6. Rabbimiz size ne tür teselliler ve sevgi işaretleri verirse versin, her türlü kötülük vesilesinden kaçının ve tekrar düşmeye karşı asla kendinizi güvende hissetmeyin. Bu lütufları ve ihsanları size akıl verebilecek birine mutlaka anlatın, ondan hiçbir şey gizlemeyin. Tefekkürünüz ne kadar yüce olursa olsun ve Rabbimiz Kendisini size bildirip sevgisinin kanıtlarını sunsa bile, duanıza daima kendi hiçliğinizin düşüncesiyle başlayın ve bitirin. Eğer bu tefekkür Tanrı'dan geliyorsa, bunu farkında olmadan sık sık yaptığınızı göreceksiniz; çünkü böyle bir dua alçakgönüllülük doğurur ve bizi kendi değersizliğimize dair daha büyük bir bilgiyle baş başa bırakır. İhtiyatlı olun ve bu tür konulardan anlayan birine danışın, zira şeytan bu vakitlerde bize çeşitli yollarla saldırır. Burada daha fazla bir şey söylemeyeceğim, çünkü bu konuda öğüt veren pek çok kitap vardır; bunu yazdım çünkü bu hususta bana çok sıkıntı veren pek çok tecrübem oldu. Yine de söylenebilecek hiçbir şey bizi bütünüyle güvende kılamaz, çünkü kendimizi anlayamayız.

7. Ey ezeli ve ebedi Peder, Sana sığınmaktan ve düşmanlarımızın bizi ayartmaya sürüklemesine izin vermemen için Sana yalvarmaktan başka ne yapabiliriz? Bırak açık saldırılar gelsin, Senin yardımınla kendimizi savunabiliriz; fakat bu sinsi tuzakları nasıl sezebiliriz? Ey Tanrım, Senin yardımını dilemekten asla vazgeçmemeliyiz. Bize gafil avlanmaya karşı bir güvence ver, kendimizi nasıl anlayacağımızı ve nasıl güvende hissedeceğimizi bize göster. Dua yolunu izleyen ruhların ne kadar az olduğunu biliyorsun; şayet böyle korkularla kuşatılmış olarak yaşamak zorunda kalırlarsa, sayıları daha da azalacaktır.

8. Ne kadar da garip görünüyor! İnsan, dua etmeyen kimseyi şeytanın asla ayartmadığını sanır! Yetkinliğe ulaşmayı amaçlayan bir kişinin bir aldanışa düşmesi, cehennem yolundaki yüz bin canın suçlarına ve yanılgılarına tanık olmaktan daha çok dehşete düşürür dünyayı; oysa o yüz bin canın aziz mi yoksa günahkâr mı olduğu konusunda hiçbir kuşku bulunamaz, çünkü Şeytan'ın onları pençesine aldığını bin fersah öteden herkes görebilir. Yine de dünya haklıdır, zira şeytan, Pater Noster'i [Göklerdeki Pederimiz duasını] içten bir bağlılıkla söyleyen pek az kişiyi tuzağa düşürebilir; bunu başardığında ise insanlar, sanki garip ve duyulmamış bir şeymiş gibi irkilir ve buna hayret eder! Çünkü kural olarak insanlar her gün gördükleri manzaralara pek aldırış etmez, fakat yeni ya da alışılmadık her şey onları hayrete düşürür. Kötü ruhlar da bundan ötürü bir infial duymaları için onları kışkırtır, zira yetkinliğe ulaşan tek bir can, onların elinden pek çok başka canı çekip alır. Durumun kendisi de öylesine gariptir ki insanların buna şaşmasına şaşmamak gerekir; zira kabahat kendilerinde olmadığı sürece, canlar bu yolda diğer yollara kıyasla çok daha güvenle ilerler; tıpkı boğa güreşini paravanın arkasından izleyenlerin, kendilerini hayvanın boynuzlarına maruz bırakanlar kadar tehlikede olmaması gibi. Birinin bu benzetmeyi yaptığını işitmiştim ve bana pek yerinde göründü. Bu yollarda yürümekten korkmayın kız kardeşlerim, zira duanın pek çok türü vardır; size söylediğim gibi, kimi zihinler bir türden, kimileri de bir başkasından yararlanır. Yol güvenli bir yoldur, Rabbimize uzakta olmaktansa O'na yakın olursanız ayartılmaktan daha çabuk kurtulursunuz. Her gün Pater Noster'de yaptığınız gibi, bunu O'ndan dileyin ve yalvarın.

BÖLÜM XL.

Her zaman Tanrı sevgisi ve korkusu içinde yaşayarak bu ayartılar arasında nasıl güvende olacağımız hakkında. Korku konusunu ele alır.

1. İlahi sevgi ve kutsal korku bizim sığınaklarımızdır. 2. Tanrı sevgisi ve korkusu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kendini gösterir. 3. Derin düşünüşe dalanların [kontemplatiflerin] maruz kaldığı ayartılar. 4. Şeytan'ın onların canlarında uyandırdığı endişeler. 5. İlahi sevgiyle karşılaştırıldığında beşeri sevginin zayıflığı. 6. Tanrı sevgisinin belirtileri. 7. Tanrı'yı seven birinin ölümü. 8. Bir günahkârın ölümüyle karşılaştırılması.

1. Bize, ey iyi Efendimiz, bu son derece tehlikeli savaşta gafil avlanmaya karşı bir sığınak ver. Kızlarım, kullanabileceğimiz ve Majestelerinin bize verdiği silahlar, sevgi ve korkudur. Şu öğüdü tutun, bu benim değil, Öğretmeninizin öğüdüdür. Yolculuğunuzda onları yanınızda bulundurmaya gayret edin. Sevgi adımlarınızı hızlandıracak, korku ise, bu hayatta bütün insanların geçmek zorunda olduğu o yoldaki sayısız tökezleme taşına çarpmayasınız diye ayağınızı bastığınız yere bakmanızı sağlayacaktır. Böylece kuşanmış olarak, tuzaklardan emin olacaksınız.

2. Bana, "Bu iki çok, pek çok büyük erdeme sahip olup olmadığımı anlayabilir miyim?" diye soracaksınız. Haklısınız, zira buna dair kesinlikle şüphe götürmez bir kanıt olamaz; eğer ilahi sevgiye sahip olduğumuzdan emin olsaydık, lütuf durumunda bulunduğumuzdan da emin olurduk. Fakat kız kardeşlerim, hemen göze çarpan ve derler ya, körün bile görebileceği bazı işaretler vardır. Bunlar gizli saklı değildir; siz onları işitmek istemeseniz de avaz avaz bağırırlar, zira pek az can bu erdemlere yetkin biçimde sahiptir, bundan ötürü de daha fazla dikkat çekerler. Tanrı sevgisi ve korkusunun kendilerini ilan etmesine gerek yoktur! Onlar, dünyaya ve şeytanlara karşı savaşın yürütüldüğü iki güçlü kaledir. Tanrı'yı gerçekten seven can, her iyiyi sever, her iyiyi arar, her iyiyi korur, her iyiyi över, iyi insanlara katılır, onlara yardım eder ve onları savunur, bütün erdemleri kucaklar; yalnızca hakiki olanı ve sevilmeye değer olanı sever. Tanrı'yı seven birinin boş şeylere, zenginliklere, dünyevi şeylere ya da zevk ve itibara aldırmasının veya aldırabilmesinin mümkün olduğunu mu sanırsınız?

Böyle bir can ne kavga edebilir ne de haset duyabilir, zira Sevdiğini hoşnut etmekten başka hiçbir amacı yoktur. O'nun sevgisinin hasretiyle can verir ve O'nu daha iyi nasıl hoşnut edeceğini çabalarken hayatını feda eder. Oysa gizli bir sevgi ha! Sanki Tanrı'ya duyulan gerçek bir sevginin gizlenmesi mümkünmüş gibi! Aziz Pavlus'a veya Magdalalı'ya bakın; Pavlus üç gün içinde sevgiden hasta düştüğünü anladı, oysa Magdalalı bunu ilk günden biliyordu. Ve bundan nasıl da emindiler! Tanrı'ya duyulan bir sevgi büyük de olabilir küçük de; kendini gücüne göre gösterir. Zayıfsa az görünür, güçlüyse daha açık seçik belirir; fakat ister küçük ister büyük olsun, Tanrı'ya duyulan sevgi asla gizli kalamaz.

3. Şeytan'ın derin düşünüşe dalanlara karşı kurduğu yanılsamalar ve ayartılar pek çoktur. Böyle canlar şevkle sever, aksi takdirde derin düşünüşe dalamazlardı; bu durum pek çok yolla açıkça görülür, zira büyük bir ateş parlak ve berrak bir alev saçar. Sevgiden yoksunlarsa, endişelensinler ve korkmak için iyi bir nedenleri olduğunu düşünsünler; neyin ters gittiğini bulmaya çalışmalı ve şevkle dua etmelidirler. Çok alçakgönüllü olmalı ve Tanrı'dan kendilerini ayartıya düşürmemesini dilemelidirler, zira bu işaret onlarda yoksa ayartıya düşeceklerinden korkarım. Fakat alçakgönüllü olurlarsa ve hakikati bulmaya çalışırlarsa, günah çıkartıcılarına boyun eğer, ona karşı açık ve dürüst olurlarsa, o vakit Tanrı sadıktır. İçlerinde ne kötülük ne de kibir varsa, şeytanın onları öldürmek için başvurduğu vasıtalarla onlara hayat kazandıracağından emin olsunlar. Kilise'nin rehberliğine bağlı kaldıkları sürece korkmaya gerek yoktur; Şeytan'ın umacıları ve aldatmacaları pek yakında anlaşılacaktır.

4. Fakat sözünü edeceğim korkunun yanı sıra, Tanrı'ya karşı tarif ettiğim sevgiyi hissediyorsanız, mutlu ve huzurlu olabilirsiniz. Kötü olan, ruhu tedirgin etmek ve bu büyük lütufların tadını çıkarmasına engel olmak için bizzat kendisi bin türlü sahte korku fısıldayacak, başkalarının da sizde bu korkuları uyandırmasını sağlayacaktır; zira sizi tümüyle ele geçiremezse, en azından sizden bir şeyler koparmaya ve böylesine sefil bir yaratığa bahşedilen lütufların Tanrı'dan geldiğine inanarak büyük fayda görebilecek ruhlara zarar vermeye çalışacaktır, ayrıca böyle şeylerin imkânsız olduğunu telkin edecektir, zira günümüzde bazen O'nun geçmişteki merhametlerini unutmuş gibi görünürüz.

[Not: Escorial baskısı, 70. bölüm. Tanrı sevgisini ele alır.]

5. Şeytanın bu korkular sayesinde pek az şey kazandığını mı sanıyorsunuz? Hayır, tam aksine, son derece büyük bir kazanç sağlar. Böylece bize bilinen iki yoldan ve daha pek çok başka şekilde zarar verir. İlki, aldanma korkusu salarak, kendisini dinleyenleri dua etmekten ürkütür; ikincisi, O'nun Kendisini günahkârlara bu denli eksiksizce bildirmesine vesile olan muazzam iyiliğe şahit olduklarında Tanrı'ya yönelme eğilimi gösteren pek çok kişiyi bundan vazgeçirir. Bu ruhlar, O'nun kendilerini de aynı şekilde teselli edeceğini düşünür ve bunu canıgönülden arzular. Bu düşüncelerinde haksız da değillerdir, bu şekilde cesaret bulup kendilerini duaya veren ve kısa bir süre içinde yetkin birer temaşacı haline gelerek Tanrı'dan büyük lütuflar alan kimi kimseler tanıyorum. Aranızdan birinin bu şekilde lütuflara mazhar olduğunu gördüğünüzde ve onun O'na karşı böylesi coşkulu bir sevgi beslediğini bildiğinizde, Tanrı'ya içtenlikle şükredin. Fakat onun güvende olduğunu sanmamalısınız; aksine, ona dualarınızla daha da çok yardım etmelisiniz, zira hiç kimse bu fırtınalı denizin tehlikeleri içinde yaşarken tehlikeden azade olamaz.

6. Bu sevgiyi hemen fark edeceğinizden emin olabilirsiniz, doğrusu nasıl gizlenebileceğini de bilemiyorum. Zavallı, ahmak bir erkek ya da kadına duyulan dünyevi bir sevginin bile gizlenmesinin imkânsız olduğunu, gizlemek için ne kadar uğraşırsak o kadar açıkça görüldüğünü söylerler; gerçi hiçbir dikkate layık olmayan alelade bir solucana duyulan böylesine bayağı bir şey, yokluk üzerine kurulu olduğu için sevgi adını hak etmez, nitekim bu kıyası yapmaktan bile nefret duyarım. O halde, Tanrı sevgisi gibi bu denli güçlü, bu denli adil, yaşadıkça daima büyüyen, son bulması için hiçbir neden bulamayan, aksine varlığı için sayısız sebep bulan ve karşılık gören bir sevginin sarsılmaz temeli üzerine kurulmuş bir sevgi gizlenebilir mi? Karşılık gördüğünden ise şüphe edemeyiz, zira Rabbimizin hayatına mal olan o acı kederler, çileler ve dökülen kanlar insanlarca bilinmekteydi ve O'nun sevgisini her türlü şüphenin ötesinde kanıtlamaktadır. Kısacası, Tanrı sevgisi hakiki sevgidir ve bu adı hak eder; bu dünyanın boş heveslerine ise onu bizden çalmak isteyen hırsızlar gözüyle bakılmalıdır.

7. Ey Tanrım, her iki sevgiyi de tatmış olan ruh, biriyle diğeri arasındaki muazzam karşıtlığı ne kadar derinden hissetmelidir! Yüce Varlığı, bizi bu hayattan almadan önce bunu tatma lütfunu bahşetsin! Nereye gittiğimizi bilmediğimiz ölüm saatinde, her şeyin üzerinde sevdiğimiz ve benlik sevgisini ezip geçen bir coşkuyla bağlandığımız O Varlık tarafından yargılanacağımızı düşünmek ne büyük bir lütuftur. Borçlarımızın bağışlanacağı konusunda kendimizi güvende hissedebiliriz; yabancı bir diyara değil, kendi vatanımıza gidiyor olacağız, zira orası böylesine canıgönülden sevdiğimiz ve karşılığında bizi seven O Varlığa aittir. Zira bu sevgi tüm dünyevi muhabbetlerden üstündür, çünkü biz O'nu seversek, O'nun da bizi sevdiğinden emin oluruz.

8. Ah kızlarım, bu sevgiyle neler kazandığımızı bir düşünün; o halde bu sevgiden yoksun kalmakla neler kaybederiz, ki bu yoksunluk bizi ayartıcının ellerine teslim eder, öylesine zalim ellere, her türlü iyiliğin düşmanı ve her türlü kötülüğün dostu olan ellere! Ölümün acılarını ve ıstıraplarını henüz geride bırakmış o zavallı ruh, bir anda Şeytan'ın pençesine düştüğünde hali ne olur? Ne korkunç bir kader! Cehenneme düşerken nasıl da paralanır ve yırtılır; çevresinde türlü türlü yılanlar nasıl da kaynaşır! Ne dehşet verici bir yer ve ne sefil bir karşılama! Lanetlilerin çoğunu oluşturan zevkine düşkün bir kimse, kötü bir handa bir gece geçirmeye bile güçbela katlanabilirken, burada sonsuza dek, sonsuza dek, bitmek bilmeyen çağlar boyunca kalacaktır! Bu bahtsız ruhun neler hissedeceğini sanıyorsunuz? Lüksün peşinde koşmayalım kızlarım, burada halimiz gayet iyi, Tanrı'ya şükürler olsun ki hepsi kötü bir handa bir geceden ibaret! Bu hayatta kefaret ödemek için kendimizi zorlayalım. Bütün günahlarının cezasını çekmiş ve araf ateşine ihtiyacı kalmamış olan kimse için ölüm ne kadar tatlı olacaktır! O kimse daha bu dünyadayken yüceliğin tadını çıkarmaya başlayabilir, hiçbir şeyden korkmaz ve tam bir esenlik içinde olur. Buna erişemesek bile kardeşlerim, Tanrı'ya yalvaralım ki, ölümden sonra acı çekmemiz gerekecekse, bu acı kurtuluş ümidiyle ve rızayla katlanılabilecek bir yerde olsun; ne O'nun dostluğunu ne de lütfunu kaybedeceğimiz bir yerde olsun. Ve O bu lütufları bize bu hayatta bahşetsin ki, bilmeden ayartılmalara kapılmayalım. Rabbi övelim ve bizi ve bütün günahkârları Kendi ellerinde tutması, bizi bu gizli ayartmalara sürüklememesi için O'na yakarmakta sebat edelim.

BÖLÜM XLI.

Tanrı korkusunu ve küçük günahlardan sakınmamız gerektiğini ele alır.

1. İnsani sevginin yanılgısı. 2. Kutsal korku. 3. Kasıtsız ve kasti günah. 4. Kutsal korku nasıl elde edilir? 5. Ona sahip olduğumuzda takınacağımız tutum. 6. Tavırlarımızla başkalarını kendimizden uzaklaştırmamalıyız. 7. Aşırı katı olmanın sakıncaları. 8. Başkalarına içtenlik göstermeliyiz. 9. Öğütler.

1. Bu konuyu gereğinden fazla mı uzattım? İstediğimin yarısı kadar bile değil, zira Tanrı'nın sevgisinden söz etmek pek hoştur; öyleyse ona sahip olmak kim bilir nasıl olacaktır? Ya Rab, onu bana sen bağışla, bu hayatın içindekilerden hiçbirine aldırmaz hale gelene ve Senden gayrısını sevmemenin ne demek olduğunu öğrenene dek bu dünyadan göçüp gitmeme izin verme. Artık başka bir şeyi sevdiğimi söylemeyeyim, bir hiçten ibaret olan şeylere sevgi adını vermeyeyim, zira dünyevi olan her şey sahtedir; temel kayarsa bina nasıl ayakta kalabilir? İnsanların, "Şu adam bana nankörlük etti", "Falanca kişi beni sevmiyor" demelerine neden şaşırdığımızı anlamıyorum. Böyle sözler duyduğumda kendi kendime gülüyorum. Onlara başka nasıl davranacaktı ki, ya da herhangi biri onları neden sevsin ki? Bu size dünyanın ne olduğunu gösterecektir, zira böylesi bir sevgi kendi cezasını beraberinde getirir ve ıstırap çekmenizin sebebi, iradenizin kendisini böylesi bir çocuk oyununda kullanmanıza şiddetle içerlemesidir.

2. Şimdi Tanrı korkusu üzerine düşünelim; gerçi [Not: Valladolid baskısı, 43. bölüm; Escorial, 71. bölüm] bu dünyanın sevgisine dair hiçbir şey söylememiş olmaktan ötürü hayıflanıyorum, çünkü kendi kusurum sebebiyle onun ne olduğunu öğrendim ve sizlerin ondan daima uzak kalabilmeniz için bunu anlamanızı isterdim. Yine de bunu yapamam, zira konudan sapmış olurum. Tanrı korkusu, ona sahip olan kişi ve çevresindekiler tarafından kolayca fark edilir; gerçi başlangıçta herkesin algılayabileceği kadar güçlü değildir, yavaş yavaş gelişir. Daha önce de belirttiğim gibi, Rabbimizin kendilerine o kadar büyük lütuflar bahşettiği ve bu sayede kısa zamanda erdemler bakımından zenginleşip yüksek bir dua mertebesine yükselen kimi kişileri bundan ayrı tutuyorum. Onlarda bu Tanrı korkusu derhal belirgin hale gelir, aksi takdirde günden güne, derece derece artar. Bu erdem ve Tanrı sevgisi yetkinliğe ulaştıkça daha açıkça görülür, yine de ilki erkenden fark edilebilir; çünkü ona sahip olan kişi günahı ve günaha yol açan durumları terk eder, kötü arkadaşlıkları bırakır, ayrıca bunun başka işaretleri de vardır. Fakat yukarıda anılanlar gibi ruhlar temaşaya yükseldiğinde, hem Tanrı sevgileri hem de Tanrı korkuları dış davranışlarında bile pek açıkça görülür. Böyle kimseleri yakından gözleyen biri onların asla dikkatsiz olmadığını görecektir; zira Tanrı onları öyle destekler ki, karşılığında ne kazanacak olurlarsa olsunlar, bilerek ve isteyerek hafif bir kusur bile işlemezler; ölümcül günaha gelince, ondan ateşten korkar gibi korkarlar. Kız kardeşlerim, korkmanızı istediğim yanılsamalar bunlardır. Ayartmanın sizi alt edecek kadar güçlü olmaması, aksine onu yenebilmeniz için O'nun size güç vermesi için Tanrı'ya yalvarmalısınız; zira vicdanınızı temiz tuttuğunuz sürece o size ya çok az zarar verebilir ya da hiç veremez. Önemli olan mesele budur; asla kaybetmeyeceğimizi umduğum korku budur; savunmamız bu olmalıdır.

3. Ah, eğer Tanrı'yı gücendirmediysek, cehennemin uşaklarını ve kölelerini denetim altına almak bizim için ne kadar da kolaydır! İster istemez sonunda hepimiz O'na hizmet etmek zorundayız, iblisler zorla, bizler ise seve seve. Öyle ki, eğer O'nun hoşnutluğunu kazanırsak, iblisler sınırları içinde tutulacak, bizi ne kadar ayartıp tuzak kursalar da bize zarar veremeyeceklerdir; hatta yalnızca bize daha fazla sevap kazandırmakla kalacaklardır. Bu uyarıyı ve öğüdü aklınızda tutun; Tanrı'yı gücendirmeme konusunda, ölümcül bir günah işlemektense bin can feda etmeyi yeğleyecek kadar kesin bir kararlılığa erişene dek bunu ihmal etmemeniz son derece önemlidir. Ayrıca hafif kusurlar konusunda da fevkalade uyanık olmalısınız, öyle ki bu kabahate düşmektense tüm insan soyunun zulmüne uğramayı yeğlemelisiniz. Ben tam bir rızayla ve kasten işlenen kabahatlerden söz ediyorum; yoksa kim kasıtsız yanılgılara durmaksızın düşmez ki? Fakat bir dikkat vardır ki son derece kasıtlıdır, bir diğeri ise öyle ânidir ki günahı işlemekle onu fark etmek bir ve aynı şey gibi görünür ve belli bir ölçüde farkında olsak da ne yaptığımızı pek anlayamayız. Lakin ne kadar küçük olursa olsun, herhangi bir günahı kasten işlemekten Tanrı bizi korusun! Ne kadar küçük bir meselede olursa olsun, böylesine yüce bir Hükümdar'a karşı gelmeye nasıl cüret edebileceğimizi aklım almıyor; gerçi O'nun bizi izlediğini bildiğimiz için, böylesi bir azamete karşı işlenen hiçbir kabahat "küçük" sayılamaz. Böyle bir kusur bana bütünüyle önceden tasarlanmış gibi gelir. Âdeta şöyle demek gibidir, "Rabbim, bu Seni hoşnut etmese de yine de yapacağım. Bunu gördüğünü ve buna öfkelendiğini biliyorum, bunu biliyorum ama Senin iraden yerine kendi heveslerimin ve arzularımın peşinden gitmeyi yeğliyorum." Böyle bir kabahat küçük bir şey midir? Bence değildir; bence çok, pek çok ağırdır.

4. Tanrı sevgisi için kız kardeşlerim, Tanrı'ya şükür şu anda olduğunuz gibi, bu meselede daima dikkatli olun. Uyanıklık alışkanlığı edinmenize çok şey bağlıdır. Eğer bu korkuyu elde etmek istiyorsanız, Tanrı'yı gücendirmenin ne kadar menfur bir şey olduğunu durmaksızın aklınızda tutmanız mühimdir. Bilhassa bu erdemi ruhlarımıza bu yolla güçlü bir şekilde aşılayabilirsek, bu hayati bir meseledir. Ona sahip olana dek, bizi Tanrı'ya çekmeyen bütün yerlerden ve kişilerden uzak durarak temkinli hareket etmeliyiz. Her ne yaparsak yapalım kendi irademizi kırmaya özen göstermeliyiz; sözlerimizin yapıcı ve geliştirici olmasına dikkat etmeli, din dışı konuşmaların yapıldığı yerlerden kaçınmalıyız.

5. Bu kutsal korkunun ruha derinlemesine kök salması için büyük zahmetler gerekir; gerçi Tanrı'ya karşı samimi bir sevgi duyulduğunda, yaratılmış hiçbir şey uğruna hafif bir günah dahi işlememe ve bin ölümden kaçınmak için bile O'nu gücendirmeme yönündeki kesin kararlılığı görünce Tanrı bunu kuluna hemen bahşeder,® gerçi buna rağmen böyle bir kimse yine de kusurlara düşebilir, çünkü zayıfız ve kendimize güvenemeyiz. Kararlarımız ne kadar kesin olursa kendi gücümüze o kadar az güvenmeliyiz, çünkü tüm güvenimiz Tanrı'ya dayanmalıdır. Bu sarsılmaz kararlılığa sahip olduğumuzu gördüğümüzde, artık kendimize karşı o kadar ürkek ve katı olmamıza gerek kalmaz, zira Rabbimiz ve edindiğimiz iyi alışkanlıklar O'nu gücendirmememiz için bize yardım edecektir. Artık kutsal bir serbestlikle hareket edebilir ve karşılaştığımız herkesle görüşebiliriz. Hatta dünyevi insanlarla bir arada olmayı bile tercih edebiliriz, çünkü Tanrı'ya yönelik bu samimi korkuyu hissetmeden önce onlar ruhlarımız için yıkıcı bir zehir teşkil edecek olsalar da, şimdi, aramızdaki tezatı gördüğümüzde, onların meclisi ekseriya iyi kararlarımızı pekiştirecek, Tanrı'yı daha çok sevmemizi ve bizi tehlikeden kurtardığı için O'na şükretmemizi sağlayacaktır. Geçmişte onların zayıflıklarını beslediyseniz, şimdi sizin huzurunuzda kendilerine hâkim olmalarını sağlayarak onlara yardım edeceksiniz, zira siz istemeden de olsa size bu hürmeti göstereceklerdir.

6. Dindar bir insanın varlığının, tek kelime etmese bile,

SAYGI UYANDIRMAK.

saygısızca sözleri çoğu zaman nasıl engellediğine sık sık hayret eder ve bunun için Tanrı'ya şükrederim.® Sanırım bu, insan ilişkilerindeki duruma benziyor, insanlar, gıyabında konuşulan kişinin yakın dostu olduğunu bildikleri kimselerin yanında onun hakkında kötü söz söylememeye dikkat ederler. Sözünü ettiğim böyle bir kişi inayet halinde olduğundan, mevkisi ne kadar alçak olursa olsun bu durum ona saygı duyulmasını sağlar ve insanlar, Tanrı'ya karşı işlenecek bir kusurun ona vereceğini bildikleri kederi ona yaşatmak istemezler. Doğrusunu söylemek gerekirse sebebini bilmiyorum ama genelde böyle olur. Tutumlarınızda fazlasıyla katı olmayın; ruhun ürkekleşmesi her bakımdan büyük bir engel teşkil edecek ve bazen hem kendisi hem de başkaları açısından onu felce uğratan kuruntulara yol açabilecektir. İşler bu raddeye varmasa bile,

® Azize Teresa'nın dinsizler üzerindeki etkisi, Sevilla manastırını kurmaya giderken meydana gelen bir olayla görülür. Kendisi ve rahibeler, birbirleriyle şiddetle kavga etmeye başlayan birtakım taşkın askerler ve başka adamlarla aynı tarladaydılar. Silahlarını çekip dövüşmeye başladılar. Dehşete düşen rahibeler, civcivlerin analarının kanatları altına sığınması gibi Başrahibelerine koştular. Azize dövüşenlere şöyle dedi: “Kardeşlerim, Yargıcınız olacak Tanrı'nın huzurunda olduğunuzu hatırlayın.” Onun sözlerinden dehşete kapılan adamlar kavgayı bırakıp kaçtılar. (Ribera’nın Azize Teresa’nın Hayatı eseri, IV. kitap, XXI. bölüm.)

Kutsal Anne manastır kurma yolculuklarında bazen küfretmeye ve kötü sözler sarf etmeye alışkın katırcılar tutardı; onlar da hazır bulunduğu zamanlarda ona duydukları saygıdan ötürü bundan her zaman kaçınırlardı. Yeryüzünde hiçbir şeyin kendilerine onun sohbetini dinlemek kadar zevk vermediğini sık sık söylerlerdi. (Aynı eser, II. kitap, XVIII. bölüm.)

yine de böyle bir kimse kendi açısından tatmin edici bir şekilde ilerlese bile, onun kaygısını ve sıkıntısını gördüklerinde ruhlar onun vesilesiyle Tanrı'ya çekilmeyecektir. İnsan tabiatı böyle bir manzara karşısında ürker, içi daralır ve aynı nahoş duruma düşme korkusuyla, açıkça onun tuttuğu yolun en iyisi olduğunu bildiği halde, onun izinden gitmenin mükâfatından bile vazgeçer.

7. Bir diğer sakınca da başkalarının bizimle aynı yolu izlemedikleri için kusurlu olduklarını düşünecek olmamızdır; oysa onlar belki de daha büyük bir kutsallıkla, başkalarına faydalı olmak adına serbestçe ve kasmadan konuşurlar. Şayet masum bir neşeyi muhafaza ediyorlarsa, bunun hafifmeşreplik olduğunu sanırız. Hangi konulardan bahsetmenin yanlış olduğunu anlamayan bizim gibi cahil kimselerde bu durum bilhassa görülür. Bu çok tehlikeli, sürekli bir vesvese kaynağı olan fena bir zihin halidir, zira komşumuza zarar verir. İnsanların sırf bizim kadar vesveseli olmadıkları için bizim kadar iyi olamayacaklarını zannetmek çok yanlıştır. Bir başka sakınca da konuşmanın vazifemiz ve hakkımız olduğu durumlarda, Tanrı'yı gücendiririz korkusuyla buna cesaret edemeyişimiz ya da nefret etmemiz gereken şeyi methetmemizdir.^

8. Tanrı'yı gücendirmeksizin, elinizden geldiğince cana yakın olmaya ve muhatap olduğunuz kimselere karşı,

^ El Escorial baskısı, LXXII. bölüm. Kuruntulara karşı. “Bizi kötülükten kurtar” sözlerinin bir açıklaması.

SAMİMİYET.

onları ürkütüp faziletten soğutmak yerine sohbetinizden zevk alacakları, hayatınızı ve ahlakınızı örnek almak isteyecekleri şekilde davranmaya çalışın.® Bu, rahibeler için mühim bir meseledir, ne kadar kutsal olurlarsa, kardeşlerine karşı o kadar cana yakın olmalıdırlar. Sohbetleri arzu ettiğiniz gibi olmadığı için üzülseniz bile, onlardan asla uzak durmayın; zira böylelikle onlara yardım eder ve sevgilerini kazanırsınız. Uyumlu olmak, özellikle kardeşlerimiz söz konusu olduğunda, konuştuğumuz kimseleri hoş tutmak ve memnun etmek için elimizden geleni yapmalıyız.

9. Kardeşlerim, Tanrı'nın sizin zannettiğiniz gibi ehemmiyetsiz şeylere itibar etmediğini anlamaya çalışın; bu şeylerin ruhunuzu ürkütmesine, cesaretinizi kırmasına meydan vermeyin, aksi takdirde bundan büyük zarar görürsünüz. Dediğim gibi, niyetinizi temiz, Tanrı'yı gücendirmeme kararınızı kesin tutun ama ruhunuzu bukağılara vurmayın; zira kutsallıkta ilerlemek yerine, şeytanın başka yollardan husule getireceği bir sürü kusur edinirsiniz ve başkalarına da yapabileceğiniz yardımı yapamazsınız. Görüyorsunuz ya, bu iki şeyle, Tanrı sevgisi ve korkusuyla, vesveselere kapılmadan bu yolda huzur içinde yürüyebiliriz

Azize Teresa son derece tatlı huyluydu; öylesine huzurlu ve sevimliydi ki onunla temas eden herkes ona çekilir, sohbetini sever ve arardı. Bazı dindarların, hem kendilerini hem de yetkinliği başkalarına nefretlik kılan kaba ve sevimsiz tavırlarından tiksinirdi. [Not: Peder Gratian’ın beyanından, Fuente, cilt vi. 370, no. 4.]

her adımda içine düşülecek bir çukur görürüz. Böyle vehmedersek yolculuğumuzun sonuna asla varamayız, yine de korku daima önden gitmelidir. Gevşeyip dikkatsizleşmeyin, bu hayatta asla kendimizi bütünüyle güvende hissetmemeliyiz. Böyle hissetmek son derece tehlikeli olurdu; zira bu kutsal korkuya ve sevgiye gerçekten sahip olup olmadığımızdan asla kesin biçimde emin olamayız.

Rabbimiz böylesi bir belirsizlik içinde yaşadığımızdan, pek çok ayartma ve tehlikeyle kuşatıldığımızdan ötürü bize acıdı; bu nedenle, bu duanın sonunda Efendimiz bizim adımıza diler ve kendimiz için nasıl dileyeceğimizi bize öğretir:

"Bizi kötülükten kurtar. Âmin."

BÖLÜM XLII

[Not: Valladolid baskısı, böl. xliv.; Escorial, böl. lxxii'nin devamı.]

Göklerdeki Pederimiz duasının son sözlerini ele alır: "Bizi kötülükten kurtar. Âmin."

1. "Bizi kötülükten kurtar." Bu kötülüğün ne olduğu. 2. Bu hayatın kötülükleri. 3. Bunlardan kurtuluş için bir dua. 4. Derin düşünüşe dalanların göğe duyduğu özlem. 5. Dünya ile gökyüzü arasındaki karşıtlık. 6. Hem sesli hem zihinsel duanın gerekliliği. 7. Rabbimizin, Göklerdeki Pederimiz duası aracılığıyla bu kitabı yazmasında Azize Teresa'ya yardım etmiş olması. 8. Sonuç.

"BİZİ KÖTÜLÜKTEN KURTAR. ÂMİN."

1. Bence iyi İsa bu duayı pekâlâ Kendisi için de etmiş olabilir; çünkü Havarilerine söylediklerinden, bu hayattan ne denli usanmış olduğunu görüyoruz: "Acı çekmeden önce bu Fısıh yemeğini sizinle birlikte yemeyi çok arzuladım." [Not: Luka 22:15: "Desiderio desideravi hoc Pascha manducare vobiscum."] Yiyeceği son akşam yemeği olacağından, bu sözler O'nun yaşamaktan ne kadar yorulduğunu gösterir. Oysa günümüzde yüz yaşındaki insanlar varoluştan bıkmak bir yana, daha uzun yaşamak istiyor! Ancak o zamanlar bizler, Majestelerinin yaşadığı türden bir sefalet, acı ve yoksulluk içinde değildik! Bütün hayatı, sürekli bir ölümden başka neydi ki, zira acı Çilesi her daim gözlerinin önündeydi? [Not: "Rabbimiz İsa Mesih'in hisleri ne olmuş olmalıdır ve O'nun hayatı nasıldı? Çünkü her şey O'nun gözleri önündeydi ve Pederine karşı işlenen büyük günahların daimi şahidiydi. Şüphesiz inanıyorum ki bu, O'na kutsal Çilesinden çok daha fazla acı vermiştir. Çilesinde, ölümü aracılığıyla kurtuluşumuzu sağlama ve O'nun uğruna acı çekerek Pederini ne kadar sevdiğini kanıtlama tesellisiyle tüm çilelerinin sonunu buldu ki bu da O'nun ızdırabını dindirdi. ... Yine de Tanrı'ya karşı işlenen sayısız günahı ve cehennem yolundaki sayısız ruhu sürekli görmenin O'na öyle bir ıstırap vermiş olması gerektiğine inanıyorum ki şayet insandan öte bir varlık olmasaydı, böylesi bir işkencenin tek bir günü bile yalnızca O'nun hayatını değil, sahip olsaydı daha nice hayatı yok ederdi."] Yine de bu, Pederine karşı işlenen günahlara ve yitip giden ruhların çokluğuna şahit olmakla kıyaslandığında kederlerinin en küçüğüydü. Zira sevgiyle dolu bir yürek için bu kadar zalimce bir azapsa, [Not: "Azize Teresa azizlerin yaşamlarını okumaktan haz duyardı, fakat hiçbir şey onun dindarlığını pek çok ruhu imana getirenlerin tarihi kadar coşturmazdı. Gerçekten de bu, şehitlerin acılarından çok daha fazla etkilerdi onu. Dua tek çaresi olduğundan Tanrı'ya yakarır, dualarını işitmesini diler ve şeytanın sayısız kurbanı arasından en azından bir ruhu kurtarmasına izin vermesi için O'na yalvarırdı" (Ribera).] Rabbimizin sınırsız ve yüce sevgisine kim bilir nasıl gelmiştir? Haklı Mirasçısı olduğu krallığında Kendisini huzura kavuşturması ve bu kadar çok kötülükten ve çileden kurtarması için Pederine pekâlâ yalvarmış olabilir. Bence bütün duaların sonunda "Âmin" kullanıldığı gibi, Rabbimiz de burada bununla sonsuza dek her türlü kötülükten kurtulabileceğimizi kastetmektedir.

2. Kutsal Yazılar, "Günahımız yok dersek, kendimizi aldatırız" [Not: 1. Yuhanna 1:8: "Si dixerimus quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus."] dediğine göre, yeryüzünde bulunduğumuz sürece sayısız ayartmadan, kusurdan ve hatta günahtan kurtulabileceğimizi düşünmek beyhudedir. Hakikat budur. O halde, bedensel kötülüklerden ve acılardan kaçıyorsak, ki bu türden pek çok dertten uzak olan kim var? Ruhun dertlerinden kurtulmayı dilemek doğru değil midir? Yine de bedensel her türlü kötülükten ya da Tanrı'ya hizmetteki eksiklik ve kusurlardan kurtulmamızın imkânsız olduğunu kabul etmeliyiz. Azizlerden bahsetmiyorum, Aziz Pavlus'un dediği gibi onlar "Mesih'te her şeyi yapabilirler", [Not: Filipililer 4:13: "Omnia possum in Eo qui me confortat."] benim gibi günahkârlardan söz ediyorum. Kendi zayıflığıma, ılıklığıma, nefsi köreltme eksikliğime ve diğer kusurlarıma ne denli battığımı gördüğümde, Tanrı'dan bir çare dileme ihtiyacı duyuyorum. Size gelince kızlarım, en doğrusu neyse onun için dua edin; ben bu hayatta bu kötülüklerden asla kurtulamayacağım, bu yüzden onlardan sonsuzlukta kurtulmayı diliyorum. Her türlü iyilikten yoksun olduğumuz ve Rabbimizden ayrı kaldığımız bu yeryüzünde neye sahibiz ki? Kurtar beni Tanrım bu ölümcül kâbustan; bu dünyada sırtımıza binen sayısız meşakkatten, sık ızdıraptan, hadsiz hesapsız iniş çıkıştan, vazife kalabalığından kurtar beni; beni bunaltan, yoran ve tek tek saysam bu kitabı okuyan herkesi yoracak olan o sayısız, pek çok şeyden kurtar beni. Böylesine kötü bir hayat sürmüş olmaktan duyduğum nefret ve borcum düşünüldüğünde şimdi bile değersiz oluşunu görmek, hayatı katlanılmaz kılıyor.

3. Bu yüzden borcumu ödeyemediğim, aksine belki de her gün daha derin bir borca battığım için, Tanrı'dan beni her türlü kötülükten ebediyen kurtarmasını diliyorum. Ey Tanrım, Seni sevip sevmediğim ya da dileklerimin Hoşuna gidip gitmediği konusundaki belirsizlikler ne kadar da dayanılmaz. Rabbim ve Tanrım, beni her türlü kötülükten kurtar ve tüm iyiliklerin bulunduğu yere beni kabul etme lütfunu göster. Sen bu dünyanın hiçliğini bir dereceye kadar gösterdikten sonra ya da bunu tecrübeyle öğrenip, ebedi Peder'in bizim için sakladığı şeylere diri bir iman beslediklerinde ruhlar burada daha ne arar ki; çünkü Oğlu bunu bize bahşetmesini O'ndan istemiş ve bizim de kendimiz için dilememizi buyurmuştur.

xii. 2 ; xiv. 1. "Ölmediğim için ölüyorum" sözleri üzerine I. ve II. Şiirler.

4. Cennete yönelik coşkulu ve daimi bir arzu, tefekkür ehlinde aldıkları lütufların Tanrı'dan geldiğinin ve tefekkürlerinin hakiki olduğunun kesin bir işaretidir, zira O onların ruhlarını Kendisine çekmektedir. Bu arzuya sahip olanlar ona çok değer versin. Fakat hiç kimse benim bu sebepten ötürü cenneti dilediğimi sanmasın, bu yalnızca hayatımın çok günahkâr olmasından ve artık daha fazla yaşamaktan korktuğumdandır, üstelik bunca çarmıhı taşımaktan da yoruldum. Ancak ilahi lütuflara mazhar olan ruhlar, artık bunları yudum yudum tatmayacakları bir yerde olmayı pekâlâ arzulayabilirler. Artık Tanrı'nın azametine dair bir şeyler bildiklerinden, onu bütünüyle görmeyi özlerler, bu yüce iyiliğin tadını çıkarmalarının önündeki bunca engelin ortasında yaşamak istemezler, doğruluğun Güneşi'nin asla batmadığı yerde bulunmak için can atarlar. Dünyevi her şey bundan böyle onlara sönük görünür. Bir saat daha nasıl yaşayabildiklerini anlayamıyorum, her halükarda, bir kez Tanrı'dan zevk almaya başlayan ve O'nun buradaki krallığından pay alıp artık kendi iradesini değil, Kralı'nın iradesini yerine getiren hiç kimse bunu yapmaktan hoşnut olamaz.

5. Ah, insanın artık ölüm için yanıp tutuşmadığı o hayat ne kadar da farklı olmalıdır. İrademizin Tanrı'nın iradesiyle olan zıtlığı ne büyüktür. Biz yalanı yeğlerken O gerçeği sevmemizi diler, biz geçici olanın peşinden koşarken O sonsuz olanı sevmemizi ister, biz sadece alçak ve dünyevi şeylere değer verirken O yüce ve soylu olanı gözetmemizi buyurur, biz tehlike ararken O güvenli olana sığınmamızı diler. Tanrı'dan bizi bu tehlikelerden ebediyen kurtarmasını ve bizi her türlü kötülükten esirgemesini dilemek dışında her şey boştur, kızlarım. Buna yönelik arzumuz kusursuz olmasa bile, yine de bu yakarışta bulunmak için kendimizi zorlayalım. Büyük şeyler için dua etsek ne çıkar, bunu her şeye gücü yeten Birinden diliyoruz. Yüce bir imparatordan bir metelik istemek hakaret olurdu. Fakat dileğimizin kabul edileceğinden emin olmak için, irademizi zaten O'na teslim etmiş olduğumuzdan, armağanın seçimini Tanrı'nın iradesine bırakalım. O'nun Adı hem gökte hem yerde ebediyen mübarek kılınsın ve O'nun iradesi bende daima tecelli etsin. Âmin.

6. Şimdi görüyorsunuz ki dostlarım, sözlü duayı kusursuz bir biçimde etmek, onun Kime sunulduğunu, onu edenin kim olduğunu ve ne istendiğini düşünmek ve kavramaktır. İnsanlar size sözlü duadan başkasını kullanmanın yanlış olduğunu söylerse cesaretiniz kırılmasın. Yazdığım her şeyi çok dikkatle baştan sona okuyun ve bu konuya dair anlayamadığınız her şeyi size öğretmesi için Tanrı'ya yalvarın. Hiç kimse sizi sözlü duadan alıkoyamaz ya da sizi Pater Noster'i aceleyle ve düşüncesizce söylemeye zorlayamaz. Eğer biri duanıza engel olmaya kalkışırsa veya onu bırakmanızı öğütlerse, onun söylediklerine güvenmeyin, bilakis ona sahte bir peygamber gözüyle bakın. Bu devirde herkese kulak veremezsiniz, bugün biri size korkacak bir şeyiniz olmadığını söylese, yarın ne diyeceği bilinmez. Ave Maria'yı nasıl söylemeniz gerektiğini açıklamak niyetindeydim, fakat kitabımı çok genişlettiğim için bundan vazgeçmeliyim. Pater Noster'i layıkıyla okumayı bilmek, size diğer bütün duaları nasıl edeceğinizi gösterecektir.

7. Şimdi tarif ettiğim yolculuğu tamamlayalım. Görün, hem size hem de bana tarif etmeye başladığım "yolu" öğreterek ve bu incil duasını ettiğimizde ne kadar çok şey dilediğimizi bana göstererek Rabbimiz beni ne büyük bir zahmetten kurtardı, hemşireler. O'na sonsuza dek şükürler olsun, zira içinde böylesine yüce sırların bulunduğu fikri kesinlikle aklımdan bile geçmemişti. Gördüğünüz gibi bu dua, ta başından Tanrı ruhu Kendi içine çekene ve hac yolculuğunun sonunda bulunduğunu size söylediğim diri su kaynağından kana kana içirene dek bütün ruhani hayatı kapsar. Doğruyu söylemek gerekirse, bu duanın üzerinden geçtikten sonra söyleyecek başka söz bulamıyorum. Rabbimiz onun ne kadar büyük bir teselli barındırdığını bize öğretmek istemiş gibidir. Okuma bilmeyenler için son derece faydalıdır, onu anlasalardı, ondan pek çok ruhani talim ve teselli çıkarabilirlerdi. Başka kitaplar elimizden alınsa bile, yanılamaz olan Gerçeğin Kendi dudaklarından dökülmüş olan bu duayı hiç kimse bizden alamaz. Ve söylediğim gibi, gün boyunca Pater Noster'i çok sık okuduğumuzdan, ondan zevk alalım ve size açıkladığım diğer tüm şeylerin yanı sıra, iyi Efendimizin dua ediş tarzından alçakgönüllülüğü öğrenmeye gayret edelim.

8. Böylesine yüce meseleler hakkında konuşmaya cüret ettiğim için O'ndan beni bağışlamasını dileyin. Ne söyleyeceğimi O bana öğretmeseydi, ne buna cesaretimin olacağını ne de aklımın buna ereceğini Haşmetli Efendimiz gayet iyi bilir. Şimdi kız kardeşlerim, daha fazlasını yazmaya niyetlenmiş olsam da sanırım Rabbimiz devam etmemi istemiyor. Rabbimiz hem size hem de bana, daha önce belirttiğim gibi kaleme almış olduğum kitapta (Hayatım) tarif ettiğim yolu öğretti. Bu diri su pınarına nasıl gidileceğini ve oraya ulaşıldığında ruhun neler hissettiğini sizlere anlattım, Tanrı'nın ruhu nasıl doyurduğunu, dünyevi şeylere duyulan tüm susuzluğu nasıl giderdiğini ve Kendi hizmetinde onu nasıl güçlendirdiğini aktardım. O kitap böylesi bir duruma çağrıldığını hissedenler için büyük bir yardım olacak ve onlara bolca ışık verecektir. Onu isteyin, zira günah çıkarıcım olan Muhterem Peder, Peder Dominic Banes'tedir, size göstermeden önce bunu da ona vereceğim; şayet bunu almanızın size fayda sağlayacağını düşünür ve ilkini de size verirse, sizlere herhangi bir teselli sunabilmiş olmaktan ötürü mutluluk duyacağım. Eğer bu eser okunmaya layık görülmezse, isteğinizi yerine getirmek için elimden geleni yaptığımdan, niyetimi amel saymalısınız. Çektiğim zahmetin karşılığını fazlasıyla aldığımı düşünüyorum, çünkü ne yazacağımı inceleyip çalışmak zorunda kalmadım, zira Rabbimiz bana bu İncil duasının sırlarını bizzat öğretti ve bunlar beni derinden teselli etti.

Söylediğimiz, düşündüğümüz ya da yaptığımız tüm iyiliklerin Kendisinden geldiği Tanrı kutlu ve övgüye layık olsun. Âmin.

İSA.