İtiraflar'ın Dokuzuncu Kitabı'nda Augustinus, annesi Monica ile Ostia limanında paylaştıkları o eşsiz anı anlatır. Afrika'ya dönmek üzere yola çıkmayı beklerken, bir pencereye yaslanıp bahçeye bakarak azizlerin ebedî hayatının doğası üzerine konuşurlar. Söyleşi öyle bir noktaya varır ki, bedensel duyuların en yüksek hazzı bile o hayatın tatlılığı yanında anılmaya değmez görünür ve iki ruh, birlikte cismani her şeyi geride bırakarak Değişmez Olan'a doğru yükselir. Batı mistik geleneğinin en etkili sayfalarından biri olan bu bölüm, Neoplatonik yükseliş öğretisinin Hristiyan içselliğiyle kaynaştığı ender anlardan birini sunar. Monica'nın kısa süre sonra aynı şehirde ölmesi, bu ortak görünün ölümsüz bir vedaya dönüşmesini sağlar.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Onun bu hayattan ayrılacağı gün yaklaştığında (o günü Siz biliyordunuz, biz ise bilmiyorduk), sanıyorum ki gizli tertibinizle şöyle oldu: annemle ben yalnız kalmış, Ostia'da kaldığımız evin bahçesinin görünebildiği bir pencereye yaslanmış duruyorduk. Kalabalıktan uzakta, orada, uzun bir yolculuğun yorgunluğundan sonra dinleniyor, deniz seferimize hazırlanıyorduk. Baş başa, büyük bir tatlılıkla söyleşiyorduk; ve geride kalan şeyleri unutup önümüzdeki şeylere uzanarak, gerçek olan Siz'in huzurunda, azizlerin ebedî hayatının doğasını aramaktaydık aramızda; öyle bir hayat ki, onu ne göz görmüş, ne kulak işitmiş, ne de insanın yüreğine girmiştir.

Ne var ki yüreğimizin ağzını ardına dek açtık, Siz'de olan o pınarın, hayat pınarının ulvî akıntılarına susadık; öyle ki onunla mertebemizce serpilerek, bu denli yüce bir sırrı bir nebze olsun temaşa edebilelim diye.

Söyleşimiz öyle bir noktaya vardı ki, bedensel duyuların en yüksek hazzı — en parlak maddî ışığın hazzı bile — o hayatın tatlılığı yanında kıyaslanmaya değil, anılmaya bile değmez göründü; daha ateşli bir sevgiyle Değişmez Olan'a doğru yükselerek cismani olan her şeyi, güneşin, ayın, yıldızların yeryüzüne ışık saçtığı gökyüzünü bile, adım adım aştık. İçsel bir tefekkürle, söyleşiyle ve Sizin eserlerinize duyduğumuz hayranlıkla daha da yükseldik; kendi zihinlerimize vardık ve onları da aşarak, İsrail'i hakikat ekmeğiyle sonsuza dek beslediğiniz o tükenmez bolluk bölgesine erişmeye çalıştık — orada hayat, bütün bu şeyleri, geçmiş olanı da gelecek olanı da yaratmış olan Hikmet'tir; O kendisi yaratılmamıştır, hep olduğu gibidir ve hep öyle kalacaktır; daha doğrusu, 'olmuş olmak' ile 'sonra olacak olmak' O'nda yoktur, yalnızca 'olmak' vardır, çünkü O ebedîdir; oysa 'olmuş olmak' ile 'sonra olacak olmak' ebedî değildir. Böyle konuşurken ve O'na doğru gerilirken, yüreğimizin bütün gücüyle O'na hafifçe dokunduk; içimizi çektik ve Ruh'un ilk meyvelerini orada bağlı bırakarak, sözün başlayıp bittiği kendi ağzımızın gürültüsüne geri döndük. Oysa Sizin Sözünüz'e, ey Rabbimiz, kim benzeyebilir ki — O kendi içinde eskimeden kalır ve her şeyi yeniler.

Özgün metin (İngilizce)

As the day approached on which she was to depart this life (which day You knew, but we did not), it fell out—by Your secret arrangement, as I believe—that she and I stood alone, leaning in a certain window from which the garden of the house we occupied at Ostia could be seen. There, removed from the crowd, we were resting after the fatigues of a long journey to prepare for our voyage. We were conversing alone very pleasantly; and, "forgetting those things which are behind, and reaching forth unto those things which are before," we were seeking between ourselves, in the presence of the Truth which You are, the nature of the eternal life of the saints—which eye has not seen, nor ear heard, neither has entered into the heart of man. But we opened wide the mouth of our heart, longing for those supernal streams of Your fountain, "the fountain of life," which is "with You," that being sprinkled with it according to our capacity, we might in some measure contemplate so high a mystery. And when our conversation had arrived at that point, that the very highest pleasure of the carnal senses, and that in the very brightest material light, seemed by reason of the sweetness of that life not only not worthy of comparison, but not even of mention, we, lifting ourselves with a more ardent affection towards the Selfsame, did gradually pass through all corporeal things, and even the heaven itself, whence sun, and moon, and stars shine upon the earth; yea, we soared higher yet by inward musing, and discoursing, and admiring Your works; and we came to our own minds, and went beyond them, that we might advance as high as that region of unfailing plenty, where You feed Israel for ever with the food of truth, and where life is that Wisdom by whom all these things are made, both which have been, and which are to come; and she is not made, but is as she has been, and so shall ever be; yea, rather, to have been, and to be hereafter, are not in her, but only to be, seeing she is eternal, for to have been and to be hereafter are not eternal. And while we were thus speaking, and straining after her, we slightly touched her with the whole effort of our heart; and we sighed, and there left bound the first-fruits of the Spirit; and returned to the noise of our own mouth, where the word uttered has both beginning and end. And what is like Your Word, our Lord, who remains in Himself without becoming old, and makes all things new?

Bu metin neden önemli

Augustinus (354-430), İtiraflar'ını piskoposluğunun ilk yıllarında, y. 397-400 arasında kaleme aldı. Ostia sahnesi, eserin dönüm noktalarından biridir: 387 yılında Milano'daki vaftizinin ardından, dönmüş oğulla dindar anne, Kuzey Afrika'daki Thagaste'ye dönmek üzere Tiber ağzındaki liman kenti Ostia'da beklerken bu görüyü paylaşırlar. Pasaj, Plotinos ve Neoplatonik yükseliş kavramının Hristiyan tefekkürüyle içiçe geçtiği bir doruk anıdır; ruhun bedensel olandan geçerek Değişmez Olan'a çıkışı, sonraki bütün Batı mistik teolojisine model olmuştur. Buradaki İngilizce, klasik J. G. Pilkington çevirisi çizgisindeki bilimsel bir baskıdan alınmıştır ve metin İncil'e (Filipililer 3:13, 1. Korintliler 2:9, Mezmurlar 36:9) yaslanan alıntılarla örülüdür.

Eser hakkında

Geç Antik Çağ'ın düşünce ufkunu belirleyen isimlerden Hippolu Augustinus, Roma İmparatorluğu'nun çalkantılı bir dönüşüm sürecinden geçtiği dördüncü yüzyılın sonlarında yetişmiştir. Kuzey Afrika kökenli bir hatip ve düşünür olarak Manicilikten şüpheciliğe, ardından Milano'da karşılaştığı Platoncu felsefeye kadar uzanan zihinsel arayışları, nihayetinde Hristiyan teolojisi içinde kök salmıştır. Düşünürün piskoposluk vazifesini üstlendiği bu geçiş döneminde kaleme alınan metinler, sadece Hristiyan doktrininin kurumsallaşmasına zemin hazırlamakla kalmamış; aynı zamanda Antik Yunan felsefesinin varlık ve bilgi anlayışını teolojik içsellikle buluşturan geniş bir düşünce geleneğinin temellerini atmıştır.

On üç kitaptan meydana gelen İtiraflar, yazarın bizzat Tanrı'ya yönelttiği kesintisiz bir dua ve iç muhasebe biçiminde yapılandırılmıştır. Eser, Augustinus'un çocukluk yıllarından başlayarak hakikati bulma yolunda yaşadığı ahlaki ve fikrî bocalamaları, Milano'daki tövbe ve vaftiz sürecini, ardından hafıza, zaman ve yaratılış üzerine geliştirdiği felsefi çözümlemeleri içerir. Bütününde insanın dünyevi kaygılarla dağılmış dikkatini toplayarak ezeli Hakikat'e yönelmesi gerektiğini savunan çalışma, otobiyografik anlatıyı soyut teolojik derinlikle birleştiren özgün bir kurguya sahiptir. Hakikatin dış dünyadaki nesnelerde değil, zihnin kendi derinliklerinde ve nihayet bu sınırların ötesinde aranması gerektiği düşüncesi eserin ana eksenini oluşturur.

Burada yer alan Ostia pasajı, eserin otobiyografik anlatısının sona erdiği ve anne figürü olan Monica ile paylaşılan son tefekkür anını temsil eden Dokuzuncu Kitap'ta bulunmaktadır. Bahçeye bakan sessiz bir pencere önünde başlayan bu söyleşi, yaratılmış dünyanın ve bedensel duyumların ötesine geçerek Değişmez Olan'a doğru yönelen adım adım bir yükselişi gözler önüne serer. Okurun bu metne yaklaşırken, Augustinus'un kullandığı felsefi kavramların kutsal metin göndermeleriyle nasıl örüldüğünü ve dünyevi gürültünün karşısına yerleştirilen o sessizlik arayışını fark etmesi önem taşır; zira bu an, düşünce tarihinin içsel yükseliş anlatıları arasında özel bir yere sahiptir.

Bu eser Mistik Teoloji Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Confessions (İtiraflar), Kitap IX, Bölüm X — Hippolu Augustinus
Neşir: Confessions, İngilizce çeviri, klasik bilimsel baskı (Pilkington çizgisi), 1900; SourceLibrary.org sayısal nüshası
Konum: Kitap IX, Bölüm X, paragraf 23-24; baskı sayfa 206
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye Atıf

Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). İtiraflar: Ostia Görüntüsü. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/augustinus-itiraflar-ostia-goruntusu-tanriya-yukselis

Özgün Sayfalar60 sayfa