Kuşların Meclisi'nin (Mantık't-Tayr) şairi Ferîdüddîn Attâr, aynı tasavvufî damardan beslenen İlâhînâme adlı eserine, Yaratıcıya yönelen bir tevhid ilahisiyle başlar. Bu açılış dizeleri, aklın karşısında dilsiz kalan o aşkın Zât'ı anlatır: her şeyin Ondan belirdiğini, Onu arayanın hakikatte her şey olduğunu, gizliliğinin bizzat âlemi âşikâr kıldığını söyler. Sûfî ilahiyatının özünü, sade ve ağırbaşlı bir dille dile getiren bu pasaj, Attâr'ın kuşları Sîmurg'a doğru sürükleyen o aynı özleyişin ilk nefesidir.
Yedi göğün Yaratıcısının adıyla, bir avuç topraktan Âdem'i var eden Onun adıyla. Zâtı fânî olmayan Rab ki, Onun Zâtı önünde akıl dilsiz ve suskundur. Yer ile gök Onun sayesinde belirir, bedenin ve ruhun görünüşü Ondandır. Ay ile güneş Onun varlığının ışığıdır, gökler yücededir, yer Onun derinliğindedir.
Ruhlar Onun vasfı karşısında hayran kalır, akıl parmağını dişleyip kalır. Kimse Onun ezelî sıfatlarını bilmez, hangi vasfı dile getirsen O onun ötesindedir. İki âlem Onun sayesinde güçlüdür, ruhların içinde O söyleşidedir. Kimsenin Onun tabiatının özünden haberi yoktur, Onun müşahedesinden başka hiçbir şey yoktur.
Onu arayanlar hakikatte her şeydir, Onun gizliliği yüzünden her şey âşikârdır. Âlem Onun Zâtının ışığıyla aydınlanır, sıfatlar durmadan Onun Zâtından parıldar. Kimse Ondan doğmaz, O da kimseden doğmaz; O her iki âlemde tek Zâttır, bu yeter.
Onu arayanlar hakikatte her şeydir, Onun gizliliği yüzünden her şey âşikârdır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Ferîdüddîn Attâr (öl. yaklaşık 1221), İran tasavvuf şiirinin doruklarından biridir ve en çok, kuşların Kuş Padişahı Sîmurg'u aramak üzere yola çıktığı alegorik başyapıtı Kuşların Meclisi (Mantık't-Tayr) ile tanınır. Kaynak kütüphanede Mantık't-Tayr'ın müstakil bir çevirisi bulunmadığından, buraya Attâr'ın kendi kaleminden çıkan ve aynı mistik ilahiyat temasını taşıyan İlâhînâme'nin açılış tevhid bölümü alınmıştır. Pasaj, tasavvufun temel sezgisini örer: mutlak aşkınlığıyla akla sığmayan Zât, aynı zamanda her varlığın içinden parıldayan o gizli hazinedir. Bu çift gerçeklik, gizlilik ile tecelli arasındaki gerilim, Attâr'ın bütün eserinin kalbinde atar ve kuşları Sîmurg'a taşıyan yolculuğun ilahiyatını önceden haber verir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- İlâhînâme (الهی نامه), Ferîdüddîn Attâr, açılış tevhid bölümü (s. 34)
- Neşir
- Source Library dijital nüshası, CC BY-SA 4.0
- Konum
- Sayfa 34 (açılış tevhid bölümü), çeviri katmanı
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
