Yunan mitolojisinin en kadim el kitabı olan Bibliotheke, tanrıların ve kahramanların soyunu düzenli bir anlatıya döker. Buradaki sahne, deniz tanrıçası Thetis'in bir ölümlüyle evlendirilişini konu alır. Bir kehanet Olymposlu tanrıları geri çekilmeye zorlar: Thetis'ten doğacak oğul babasından daha güçlü olacaktır. Böylece tanrıça biçimden biçime kaçarken, ölümlü kahraman Peleus onu bırakmamak için güreşir. Bu anlatının çekirdeğinde yatan gerilim, tanrısal olanla ölümlü olanın buluştuğu o eşikte, kaderin kehanetle nasıl bağlandığını gösterir.
Bunun ardından Peleus, Nereus'un kızı Thetis ile evlendi. Onun eli için bir vakit Zeus ile Poseidon birbirine rakip olmuştu. Ne var ki Themis, Thetis'ten doğacak oğulun babasından daha güçlü olacağını haber verince ikisi de çekildi. Kimileri der ki Zeus tutkusunu doyurmaya kararlıyken Prometheus, tanrıçadan doğacak oğulun göklerin efendisi olacağını bildirdi. Kimileri de Thetis'in, Hera'nın yanında büyütüldüğü için Zeus'a yâr olmak istemediğini, Zeus'un da öfkeyle onu bir ölümlüye vermeye niyetlendiğini söyler.
Bunun üzerine Kheiron, Peleus'a öğüt verdi: Onu yakala ve biçim değiştirse de sımsıkı tut. Peleus fırsatını kolladı ve onu alıp götürdü. Thetis kâh ateşe, kâh suya, kâh yaban hayvanına dönüştü. Ama Peleus, tanrıça eski biçimine kavuştuğunu görene dek onu bırakmadı. Böylece Pelion Dağı'nda onunla evlendi. Orada tanrılar şölen kurdu ve düğünde ezgiler söylendi. Kheiron, Peleus'a dişbudaktan bir mızrak verdi; Poseidon ise ona ölümsüz atlar Balios ile Ksanthos'u armağan etti.
Thetis kâh ateşe, kâh suya, kâh yaban hayvanına dönüştü. Ama Peleus, tanrıça eski biçimine kavuşuncaya dek onu bırakmadı.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj neden önemli? Apollodorus'a atfedilen Bibliotheke, Yunan mitlerini derli toplu bir bütün olarak koruyan en kapsamlı antik kaynaktır; bu olmasaydı bugün bildiğimiz pek çok anlatı kaybolurdu. Peleus ile Thetis'in evliliği ise özellikle çekirdek bir mittir: Bu birleşmeden Akhilleus doğacak, düğünlerine atılmayan Eris'in çekişme elması Troya Savaşı'nı ateşleyecektir. Tanrıçanın biçim değiştirerek direnişi, ilkel mitlerdeki yakalanması gereken kaygan tanrısal varlık izleğinin klasik bir örneğidir. Ölümlü kahramanın, biçimden biçime akan tanrısal olanı sabit tutma çabası, kutsalla kurulan temasın hem cazibesini hem tehlikesini simgeler.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Apollodorus, The Library (Bibliotheke), Cilt 1, Kitap III.xiii.4-5; çeviren James George Frazer, Loeb Classical Library (Londra: W. Heinemann; New York: G. P. Putnam's Sons, 1921).
- Neşir
- Loeb Classical Library baskısı, 1921; Yunanca aslından çeviri (ia_identifier: apollodorus01frazgoog).
- Konum
- Cilt 1, Kitap III.xiii.4-5 (Frazer çevirisi, s. 78-80)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library