Tanrı ya da Din: İsis'in Eşeği ve Yol Ağzındaki Hermes

Andrea Alciato'nun Emblemata'sı Batı emblem geleneğinin kurucu metnidir. Resim, özdeyiş ve kısa Latince şiiri birleştiren bu kitapta her levha ahlaki bir düşünceyi imge diline çevirir. Aşağıdaki iki emblem aynı başlık altında toplanır ve kutsalı taşımak ile kutsala doğru yürümek üzerine düşünür. İlkinde İsis'in gizemlerini sırtında taşıyan eşek, kendisine gösterilen saygıyı kendine mal eder. İkincisinde ise yol ağzına dikilmiş Hermes yığını, ölümlü yolcuya doğru yolu işaret eden ilahi bir kılavuz olur. Mısır tanrıçası İsis ile yol gösterici Hermes'in yan yana anılışı, metni doğrudan Hermetik imgelemin kalbine yerleştirir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

TANRI YA DA DİN. Senin için değil, din için. Ağır aksak bir eşek İsis'in tasvirini taşıyordu, çökmüş sırtında o saygıdeğer gizemleri götürüyordu. Bu yüzden ona rastlayan herkes hürmetle Tanrıçaya secde eder, diz çökerek dindar dualar sunar. Ne var ki eşek bu onurun kendisine gösterildiğini sanır ve ölçüsüzce gururlanıp kabarır. Sonunda sürücüsü onu kırbaçla dizginleyerek der ki: Sen bir tanrı değilsin ey eşek, yalnızca bir tanrıyı taşıyorsun.

TANRI YA DA DİN. Tanrılar nereye çağırırsa oraya gitmeli. Yol ağzında bir taş yığını vardır, üstünde bir Tanrının kesik tasviri yükselir, göğse kadar yontulmuştur. Demek ki bu bir Hermes yığınıdır. Ey yolcu, çelenkler as bu Tanrıya, çünkü sana doğru yolu gösteren odur. Hepimiz bir yol ağzındayız ve bu hayat yolunda aldanırız, meğerki Tanrının kendisi bize yolu göstersin. Her işte, en iyi kılavuz olan Doğaya uymak gerekir, ki o da Tanrının buyruğu ve çağrısıdır.

Sen bir tanrı değilsin ey eşek, yalnızca bir tanrıyı taşıyorsun.

Özgün metin (İngilizce)

GOD, OR RELIGION. Not for you, but for religion. A slow donkey carried the effigy of Isis, Having the revered mysteries upon its sagging back. Therefore, whoever meets it reverently adores the Goddess, And offers pious prayers with bended knees. But the donkey believes that such honor is being shown To itself, and swells up, exceedingly proud: Until the driver, checking him with lashes, said: "You are not a God, O donkey, but you carry a God." GOD, OR RELIGION. One must go where the Gods call. In the crossroad is a pile of stones: above it towers A truncated effigy of a God, made down to the chest, It is therefore a mound of Mercury. Traveler, hang Garlands for the God: who shows you the straight path. We are all at a crossroad, and we are deceived On this path of life, unless God Himself shows the way. In every action one must follow Nature, the best guide, which is the ordinance and calling of God.

Bu metin neden önemli

Andrea Alciato (1492-1550) İtalyan bir hukukçuydu ve Latince özdeyişleri, resimleri ve ahlaki şiirleri birleştiren emblem türünü yaratarak tüm Avrupa'da yüzyıllar süren bir emblem çılgınlığı başlattı. İlk kez 1531'de basılan Emblemata, sonraki her sembolik imge kitabının atası sayıldı. Buradaki iki levha Hermetik ve Mısır kökenli imgelerle örülüdür. İsis'in eşeği, taşıdığı kutsallıkla kendi değerini karıştıran kişinin sembolüdür. Yol ağzındaki Hermes yığını ise hem antik bir yol taşı hem de ruhun yolculuğunda ilahi kılavuzluğun işaretidir. İsis'in gizemleri ile yol gösterici Hermes'in aynı başlık altında buluşması, Rönesans'ta canlanan Hermetik senkretizmin, yani Mısır tanrıçası ile Yunan Hermes'ini tek bir bilgelik geleneğinde birleştirme eğiliminin izini taşır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Andrea Alciato, Emblemata (1564)
Neşir: 1564 Latince baskı
Konum: Sayfalar 15-16 ("Deus, seu Religio" başlıklı iki emblem: İsis'in eşeği ve Hermes yığını)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön