Rönesans'ın en tartışmalı bilgini Cornelius Agrippa, "Bütün İlimlerin Belirsizliği ve Beyhudeliği Üzerine" adlı yergisinde çağının bütün sanatlarını ve bilimlerini tek tek sorguya çeker. Kırk ikinci bölümde sıra Doğal Büyü'ye gelir. Agrippa burada büyücüyü bir sihirbaz değil, doğanın en dikkatli kâşifi olarak resmeder: gizli güçleri bulup çıkaran, aşağıyı yukarıya bağlayan ve halkın mucize sandığı şeylerin aslında yalnızca zamanın önüne geçilmiş doğal işler olduğunu gösteren bir usta. Aşağıdaki pasaj, doğal felsefenin bu "en yüksek doruğunu" kendi ağzından tanımlar.
Öyleyse Doğal Büyü, tüm doğal ve göksel şeylerin güçlerini seyrettikten ve onların birbiriyle olan gizli uyumunu titiz bir araştırmayla inceledikten sonra, doğada saklı ve gizli duran kuvvetleri açığa çıkaran şeydir. Bunu, aşağı olanları yukarı olanın armağanlarına birer tuzak gibi bağlayarak, karşılıklı olarak birbirine uygulayarak yapar; öyle ki bundan çoğu kez hayranlığın her ölçüsünü aşan mucizeler doğar. Ne var ki bunlar sanattan çok doğanın eseridir; bu sanat işlerken kendini yalnızca doğanın hizmetkârı olarak gösterir.
Zira büyücüler, doğanın en dikkatli kâşifleri olarak, doğanın hazırladığı şeyleri yöneterek, etkin olanı edilgin olana uygulayarak, çoğu zaman etkiyi doğanın tayin ettiği vakitten önce meydana getirirler. Halk bunları mucize sanır; oysa aradan yalnızca zamanın önüne geçilmesi girmiştir ve bunlar doğal işlerdir. Sanki biri Mart ayında gül yetiştiriverir yahut olgun üzüm devşirir ya da ekilmiş baklayı ve maydanozu birkaç saat içinde kusursuz bir bitkiye dönüştürür.
Halk bunları mucize sanır; oysa aradan yalnızca zamanın önüne geçilmesi girmiştir ve bunlar doğal işlerdir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Agrippa (1486 sularından 1535'e) hem "Gizli Felsefe Üzerine" (De occulta philosophia) adlı büyü elkitabıyla hem de bu kitabın adeta karşı-kutbu olan "Beyhudelik" yergisiyle tanınır. Batı okült geleneğinin temel taşlarından biri sayılan yazar, burada büyüyü doğaüstü bir güç olarak değil, doğanın gizli yasalarını okuyup hızlandıran bir doğal felsefe olarak konumlandırır. Doğal Büyü'yü "doğal felsefenin en yüksek doruğu ve en mutlak tamamlanışı" diye anması, Rönesans düşüncesinin sihir ile bilimi henüz ayırmadığı o eşik anını yakalar. Pasajdaki gül ve üzüm örnekleri, "mucize" ile "zamanından önce olgunlaştırılmış doğa" arasındaki inceliği vurgular.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- De Incertitudine et Vanitate Omnium Scientiarum et Artium (Bölüm XLII, Doğal Büyü Üzerine), 1643 Latince baskısı; Source Library çevirisi
- Neşir
- 1643 Latince baskı (De Vanitate Scientiarum), 388 sayfa
- Konum
- Bölüm XLII "De Magia Naturali" (Doğal Büyü Üzerine), kitap sayfaları 109-110
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
