Onları Bağışla, Ne Yaptıklarını Bilmiyorlar

Vaktiyle, dost namıyla maruf bir zat beni ziyarete geldi, sair hususlar meyanında kendisine, lütufkâr okurun daha ziyade aydınlanması gayesiyle babamın eserine ilave edilmek üzere birtakım şeyler sunacağına dair bana verdiği sözü hâlâ hatırlayıp hatırlamadığını sordum. O da şöyle cevap verdi, Aziz kardeşim, geçen bütün gece boyunca senin sözlerini, ayrıca Mercurius Trismegistos’un Poimandres’indeki o yeni ve işitilmemiş tefekkürü enine boyuna tartıp düşündüm, kandilim sönmüş, içsel insanda bütünüyle serbest kalabileyim diye bedenden tabii gıda bir süreliğine kesilmişti, bunun üzerine, şiddetli bir baygınlık nöbeti geçirdiğimde, gözlerimin istimali muallakta kalarak, muayyen bir ışıktan; şeffaf, ağır, kesif yahut karanlık ve mürekkep yaratılmış cisimleri, başlangıçları, ortaları ve sonları içinde görmem sağlandı, ben bizzat kendime de nüfuz ediyordum, tam o rüya anında, temelsiz, başlangıcına doğru yıldızlar tarafından kucaklayıcı bir surette aydınlatılan, her bir yanı kimi kimselerin Başucu Noktası, kimilerinin ise Ayakucu Noktası tesmiye ettiği dairesel bir harfle nakşolunmuş, berrak, canlı, dairesel, çifte bir kürsü yahut mahfilde oturur halde bulundum, bu suret kendi görünüşüyle bana şöyle seslendi,

İşit, Gör, İdrak et ve her şeydeki bir ile, birdeki her şey ile söyleş,

Bütün körlerin görmesi, görenlerin ise kör kalması gereken vakit gelip çatmıştır,

Bana tabi olun, size nurlanmış ışıklarımı yahut yıldızlarımı aşikâr edeyim, benim en sebatkâr kalbim kadim ve yeni yaratılmıştır, herkes için bir mükâfat olarak asılmıştır, sarih bir keyfiyetle bilinemez bir şey gibidir, ilerleyin, olanca kuvvetinizle gayret edin, zaruri bedenimin dibine, onun bütün baki, sakin ve fail azalarıyla birlikte vasıl olabilirsiniz, bu cüzler tastamamdır, beni kemale erdiren Yaratanlarını tek tek ve külliyen eserleriyle tespih ederler, ta ki senin ve senin gibilerin ihtiyaç duyduğu anda yardımına koşabileyim, zira ben senin hizmetine amade kılındım ve bundan başka bir şey değilim.

Bunları işittiğimde, hakikat oldukları aşikârdı ve tam o lahzada mükâfatın asılı olduğunu gördüm, bunun karşısında adeta kendimden geçmiş bir halde şu sözleri sarf etti,

Sen bir genç adamsın, senden doğacak olan çocukların da öyledir, zira seninle aynı yaşta olan kardeşlerin sana benzer, bedenin son derece berrak, ağır, fevkalade muhkem bir şekilde bir araya getirilmiş ve meydanda yaratılmıştır, senin bir-iki, yahut tek-çift renklerin gök mavisi ve kızıldır, bunlar âlemin bütün renklerini ihtiva eder ve bu renk seni zifiri bir karanlığa tebdil eylemiştir, sen ak ve al bir bakire olarak, bekâretine zeval gelmeksizin her doğumda ona onar çocuk vereceksin, zira hakikatte sen ve çocukların bir ışık teşkil edersiniz, bu ışığın cüzleri kâmildir, ne sıcak ne soğuk, ne de en keskin kılıç senin bağını çözebilir, zira Güneş senin babandır, Ay ise annen, Binaenaleyh burada her şeyi görmüyormuş gibi işit, işitmiyormuş gibi gör ve sükût içinde içeride söyleş, her şey birdedir, o vakit her şeyde birleşmiş olan çifte bir şeyi bileceksin, nitekim vakit kaybetmeksizin ebedi bağı ne çözebilecek ne de düğümleyebileceksin.

Bu sözler söylenince beni büyük bir dehşet kapladı ve derhal kendime benzer olanlara yöneldim, orada her milletten, âlim ve cahil, bilge, asil ve avam, ihtiyarlarla birlikte gençlerden mürekkep, hakikatin bilgisi ve ilmi namına kendi aralarında nifaka düşmüş sayısız bir insan topluluğu gördüm, bu tefrikanın sebebini pek iyi idrak ederek, karşılıklı bir uzlaşmayı tesis etmek için niyetimle kendimi hazırlamaya teşebbüs ettim.

Evvela, daha sonra takip edecek bir diğerinin cüzü olan ve Opuscula Medica Inaudita, yahut İşitilmemiş Küçük Tıp Eserleri tesmiye olunan bir risalenin bu ihtilafı kısmen körüklediğini müşahede ettim, bu eser, daha genç, dindar, gayretkeş olanları ve hakikate hürmet eden diğer kimseleri, uzun ve karanlık geceden günün şafağına çağırmıştı, ta ki kendilerine bu şafağın parıldadığı, bugüne dek öğrenilmemiş daha mükemmel bir Işığın baki olduğuna inanabilsinler, mezkûr risaleyi ne kadar derinlemesine incelerlerse o kadar seviniyorlardı, çünkü içinde arzulanan daha mükemmel bir Işığın gelişinin vaatlerini buluyorlardı, bu durum onların zihinlerini öylesine yükseltti ki, içlerinden biri gür bir sesle, üniversitelerin birtakım muteber ve meşhur müderrislerine ve nankör Hristiyanlara, sualler ve ihtarlarla bu meseli alenen irat etmekten çekinmedi,

Bu Sözlerimizin Nefse daha da ağır görünmesinde şaşılacak bir cihet yoktur, zira bunlar ruhanidir ve Nefs bunların hakkında bir Hüküm veremez, tıpkı görme kuvvetindeki illet sebebiyle Işığa asla bakamamış olan o kimsenin hali gibi, zira en ufak bir Işık görse ondan nefret eder ve diğer şeylerin yanı sıra, kendisine tahammülfersa bir Izdırap verdiğinden ötürü onun zehirlerin en fenası olduğunu söylerdi, bu yüzden de inatçılığı yüzünden şifaya dair en ufak bir bahse dahi katlanamadığı için devasız kaldı, zira Karanlığı Işıktan çok sevmiş ve böylece bizzat o Karanlığın bir Evladı haline gelmişti.

Müderrislerden bazıları bu meselin kendileri hakkında irat edildiğini fark etti ve öfkeden gözleri dönmüş halde kendilerine hakim olamayarak şu sözleri haykırdılar, Hey acemiler, sapkınlıkların fitnekar tohumcuları, yandaşlarınızla birlikte diri diri yakılmalısınız.

Bu Sözler sarf edildikten sonra, hiddet içinde Kıdemli Müderrisin Hanesine doğru seğirttiler ve bu yeni Öğretinin nasıl çürütülebileceğini kendi aralarında müzakere etmek üzere gece vakti bir meclis topladılar.

Bu hanenin reisi, ziyadesiyle yaşlı olduğu kadar pek muhteris bir İhtiyardı, hepsini hürmetkarane bir Selamlama ile kabul ettikten sonra hitabına başlayıp şöyle dedi, Meslektaş Biraderlerim ve Mesleğimizin and içmiş Evlatları, gayet iyi bilirsiniz ki Öğretimiz sarsılmaz biçimde tesis edilmiştir, öyle ki kadimliği hasebiyle kendisinden zerre kadar şüphe duyulamaz ve şimdiye dek Milletlerin ona leke sürebilecek hiçbir husumetiyle de karşılaşmamıştır.

Asrımızda, bu Ayrılıkçı Öğreti yüzünden hezimete uğrayabileceği yahut şanımızın, itibarımızın ve tarafımızdan telkin edilip basılı eserlerde kemaliyle tezahür eden hususların bütünüyle yok olabileceği asla kabul edilemez, bunları muhafaza etmek uğruna var Gücümüzle gayret gösterelim, bu amelimizle haleflerimiz nazarında kendimizi ölümsüz kılacak ve meşhur Amellerimiz karşılığında celil bir mükafat elde edeceğiz, yekvücut olalım, zira o vakit nice muvaffakiyetler elde ederiz, evvela kendi Fikrimi beyan edeceğim.

Şayet aramızdan biri maksadımıza muhalif davranırsa, her birinin Servetine yahut İktidarına münasip bir Para Cezasına (ekseriyetin reyiyle) çarptırılsın, ilk olarak ben, bir Senet ile kendimi buna bağlıyorum ve bir kimse ceza ödemeye mahkum edilir edilmez, buradan hasıl olacak akçe, Düşmanların bastırılması gayesiyle bir kenara ayrılsın, ileride aramızda nifak çıkmaması ve vaktinde hayırlı bir neticeye vasıl olabilmemiz için, burada karara bağlanacak her hususun yazıya dökülmesi elzemdir, meclistekiler derhal her hususta ona itaat edip kararı tatbik sahasına koydular, üstelik başladığı minval üzere devam etmesi hususunda kendisini teşvik ederek şöyle dediler, Bu Tekliflerin ikisi de hak ve adalete uygundur, zira hakikaten hepimiz servetimizi bu Öğretimiz sayesinde kazandık, binaenaleyh bu sayede elde edilen Malların da Öğretimizi gözetmesi ve onu müdafaa etmesi yerinde ve haktır, ta ki bu sayede daha da zenginleşebilelim.

Mezkur Kıdemli kimse bu Sözleri işitince, gayet minnettar ve mütebessim bir Çehre ve Tavır ile şunları ekledi, Mekteplerin diğer Servetlerinin de temin edilmesini, onların da bizimle birleşip karşılıklı bir Ahit yapmalarını son derece lüzumlu addediyorum, zira bu Mesele onları da alakadar etmektedir, bu temin edildikten sonra, o fitnekar risalenin Ateşe atılarak mahkum edilmesi, dahası onu kullananların Malları ve Bedenleri ile cezalandırılması hususunda derhal Mülki İdareye müracaat edeceğiz.

İkinci olarak, mezkur risalenin Müellifinin miras yoluyla diğer Yazılarına sahip olan yegane Oğlunu hileyle ağına düşürmeye gayret etmeliyiz, üçüncü bir şahsın tavassutuyla, Babasının Kitaplarının bize iadesi yahut bir tebrik mukabilinde kendisine muayyen bir meblağ Para vaat edilmeli, Babasının tarafını tutuyormuş gibi görünerek bu eserlerin Matbaaya verileceği iddia edilmeli, ta ki bu vasıtayla en azından onları nerede gizlediğini anlayabilelim ve böylece mezkur eserlerin Ateşte yakılmasını temin edebilelim, zira bu Kitaplar Gün Işığını görecek olursa, çok daha büyük felaketlere maruz kalırız, ne de Müellifin namına bâtıl Öğreti yahut cehennemi Sanatlar ihtiva eden bir Kitabın neşredilmesini sağlayıp bunu bütün Dünyaya yaymaktan başka bir Çare para edecektir, bu işin daha iyi neticelenmesi için, maksadımıza mani olmasından korkulan mezkur Varis dahi ortadan kaldırılmalıdır, bütün bunları Günaha girmeksizin serbestçe irtikap etmek caizdir, zira bunları carî bir teamül ile ve hakim durumdaki muayyen bir Tarikatın pek çok meşhur Müellifinin Öğretisiyle ispat ve teyit etmeye muktediriz.

Bu sözler hitama erdiğinde, kendisinden sonraki baş Tabibe rica ederek, böylesine muhalif bir Öğretiyi ilga etmek ve menfaat sağlayan Öğretiyi muhafaza etmek için aynı şekilde var gücüyle gayret göstermesini istedi, o da birinciye tabi olan ikinci kişi sıfatıyla, emrinde olduğunu ifadeyle mukabelede bulundu, O zat, esasında namuslu ve samimi bir Kimse olup, Dürüstlüğü sayesinde pek çok bîçare Hastayı gizlice Mezarın kıyısından döndürmüştü ve fırsat buldukça, mezkur Meslektaşlarının tatbik ettiği Şifaların Çeşitlerini yahut Suretlerini, bunların ifratından ve şiddetinden tenzih ederek ıslah ederdi.

Bu kimse dahi Sanatkâr Elias’ın pek yakında geleceğini anlamış ve bunu beklemişti, bunu şiddetle arzu etmekteydi ve nitekim meslektaşları arasından gayretli bir kimseden bunu uzun yıllar evvel öğrenmişti, üstelik akıl gücü bakımından üstün, beden sıhhati bakımından sağlam bir kimseydi ve vefat ederken alelade insanların fevkinde bir şeyleri bilir gibiydi.

Ölümünden evvel bir vakit, sırf hayırseverlik saikiyle yoksullara karşılıksız hizmet etmeye gitmiş, hastanelerde ve zindanlarda nice merhamet amelleri işlemişti, nihayetinde oradan dönerken yaygın bir hastalığı da beraberinde getirdi, derhal meslektaşlarını çağırttı, onlar ise bizzat kendisinin, savundukları nazariyenin semerelerini tecrübe edecek olmasından ötürü pek sevindiler, bu hekimler her zamanki meclislerini toplayarak ondan bol miktarda kan aldılar, içmesi için müshil ilaçları verdiler ve böylelikle onun kuvvetini bütünüyle tükettiler.

Lakin vaktinde vuku bulan bir talih eseri, geriye kalan kuvveti ve gençliği hastalığa galebe çaldı, yitirdiği sıhhati yeniden bulmuş göründü, hekimlerin ve ruhsatlı kimselerin hakiki tabipler olduğuna dair kanaati pekişti, zira onların anlattıklarına bakılırsa ölüme müstahak olmuş yahut ölüm tehlikesi atlatmıştı ve hayatını onların tatbik ettiği eziyetlere borçluydu.

Bu sebeple, hak ettiklerinden ötürü değilse de, ondan iki kat mükâfat aldılar.

Genç adam önceki dindar adımlarını tazeleyerek ikinci defa aynı illete duçar oldu ve onların gayretiyle aynı acımasızlıktan tekrar kurtulmayı umdu, lakin ne yazık ki ruhu ona elvermedi ve selim akıldan ve Hakikatin bilgisinden hareketle bu meslektaşına şöyle haykırdı,

Tüm diğerlerinin başına gelen benim de başıma geldi ve tabip namıyla anılanlar bu şimdiki vaktin ebediyet için olduğunu bizzat hissedip görene dek bu durum böyle sürüp gidecektir,

oysa şimdi geçmiş zamanı unutuyorlar, şimdiki zamana malik olduklarına inanıyorlar, göremedikleri için gelecek zamanı inkâr ediyorlar ve böylece daha uzun bir ömrün kaygısını gütmüyorlar, zira telafisi mümkün olan diğer fani veya ölümlü nimetlerden yoksun kalmadıkları gibi bundan da asla mahrum kalmamışlardır, oysa yalnızca tek bir hayata maliktirler ve onu da yitirdiklerinde her şey nihayete erecektir.

Üzerimizde ivedi bir zaruret yokken insanın kendini ilme hasretmesi beyhude bir şeydir.

Bize uysalca hizmet etmesi icap eden hizmetkâr dövülür, bu durum, kendisinin efendisi olarak tesmiye edeceği bu adamı bütün vasıflarıyla daimi bir surette kışkırtır, oysa az bir zümre müstesna olmak üzere bütün insanlar onun kulluğuyla bağlanmış bulunsa da o kendi esaretinden bihaber kalacaktır, zira bu esaret ekseriyetle hem şimdiki hem de gelecekteki hayattan mahrum bırakır.

Fani bir hayattan ümidimi kestim, zira şifa getirdiği söylenenler bunun bilgisinden yoksundurlar ve bunu evvelemirde aralarında nefret ve hasetten doğacak olan kavgalar ve ihtilaflar yoluyla elde etmeye mecburdurlar, tabip yahut muallim namıyla anılanlar da böyledir, zira gece gündüz koşuşturup servet hususunda temayüz edenler azınlıktadır, bu sayede hem sıhhatlilerden ve hastalardan hem de ölülerden bol miktarda para devşirirler, böylece aralarındaki uyuşmayı muhafaza edebilirler, bu uyuşma da ahir zaman zahir olana dek sürecektir, sen bunu, toy ve ruhsatlı tıp tabiplerinin sayısının neredeyse iş bulamayacak derecede arttığını gördüğünde fark edeceksin. Kıdemliler toylara ve yeni başlayanlara içerleyecekler, zira gündelik iratları azalacak ve geçimlerini sağlamak adına daha emin kaideleri öğrenmeye mecbur kalan bu ecnebi yahut tesadüfi toyların, kendi bakımları altındayken can veren hastalara benzer kimseleri iyileştirdiklerini göreceklerdir, kıdemliler buna haset edecek ve toyların çağrıldığı bütün hastaların ölmesini canıgönülden arzulayacaklardır.

Nihayetinde bütün ahalinin huzurunda onları alenen kınayacaklar ve şöyle diyeceklerdir, bu şerir gençler efsunlarla şifa dağıtıyorlar, onların tababet icra etmeleri behemehal menedilmelidir.

Bu ve benzeri vasıtalarla onları alt etmeye çalışacaklar ve Tanrı’yı gücendireceklerdir, öyle ki bu durum, dindar ve gayretli diğer toyların kıdemlilere şu sözlerle teklif edecekleri şeyi kemale erdirmeleri için onlara cesaret verecektir,

Sizi bir hastanedeki bazı hastaları halkın huzurunda tedavi etmemize müsaade etmeye davet ettiğimizde, yoksulların menfaati için bir mükâfat yahut bahis tayin edip sizin de diğer taraftan gayret ve itina göstermenizi ve maksada ulaşamayan tarafın bunun bedelini ödemesini istediğimizde, siz bu işi reddettiniz, siz yoksulu değil, ancak

[Bize Verin] demeyi gözetirsiniz, bu hususta akranlarını hor gören ve sayılarının artmasını istemeyen dilencilere benzersiniz, zira onlar hilekâr sözleri ve oyunları mukabilinde kendilerine daha büyük bir ihsanın nasip olduğu kimi zenginlerin konaklarına ve mevkilerine bel bağlarlar, öyle ki bu sanatlarını ve bu konakları çocuklarına bir çeyiz gibi miras bırakabilsinler, siz de zihninizde tam olarak bunu besliyorsunuz, fakat bunun akıbeti fena olacaktır, zira tamahkârlıktan neşet edecek bu aleni ihtilaf vesilesiyle bu gündelik hile dünyaya faş edilecek ve insanlar yalnızca, verdikleri güzel semerelerden tanınabilecek ve Samariyeli’nin izinden gidecek olan hakiki tabipleri kabul edeceklerdir.

Bu sözler hitama erdiğinde, canının çekildiğini hissetti, bu sebeple gözlerini semaya kaldırarak kederle şunları ekledi, Ey merhametli Rabbim, insanın kurtuluşunun vadesini kısalt ve şu fani akidesini değiştir [okunamadı]

Bedenlerini Ruhun tabii yahut hususi sevgisine dönüştür ki, ey Kurtarıcım, Sana yalvarırım, masum olan kimse ömrünü Senin celaline layık şekilde tamamlasın, bundan böyle ölümümü hekimlere bir cürüm olarak yükleme, zira onlar gerçekten ne işlediklerini bilmezler, lakin onların gözlerini açmayı lütfet ki hakikate ikrar versinler ve ahali, vaktiyle mukaddes Pavlus hakkında olduğu gibi, onlar hakkında da bunları ilan edebilsin. Bu sözler nihayete erdiğinde, kendisini bütünüyle ilahi iradeye teslim etti ve bu mezkûr kelamları daima tefekkür eden kardeşinin kollarında son nefesini verdi.