Thomas Tryon (1634-1703), Londra'da yaşamış İngiliz yazardır. Beslenme, ahlak ve manevi hayat üzerine yazdığı eserlerle tanındı ve Böhme'nin düşüncesinden etkilendi. A Treatise of Dreams & Visions, 1689'da yayımlandı. Aktarılan bölüm eserin giriş kısmıdır.
Işıkların Babası tarafından tabiatına yerleştirilen o görkemli Akli Işınları gölgede bırakmıştır; zira araya kaba Hayallerden ve Dünyevi Meyillerden müteşekkil öyle bir Kaos ve Cehennem çukurundan getirilmiş Zifiri Duman Bulutları koymuştur ki, bütünüyle Mısır'ın o elle tutulurcasına kasvetli ve yoğun Karanlığına bürünmüş görünmekte ve (Peygamberin buyurduğu gibi) gün ortasında dahi el yordamıyla yürümeye mecbur kalmaktadır; neredeyse kendisine ve Yaradanının tüm o hayranlık uyandırıcı Eserlerine tamamen yabancılaşmıştır. Öyle ki kendilerine Filozof diyen en Yüce Faniler bile yarı aç kalmış Akıllarını, Sağlam Tefekkürler yerine Havai Fikirlerle doyurmakta; Gelenek tarafından Gözleri Bağlanmış halde, sürekli bedeni hoşnut eden bir Hata Çıkmazında ve Sözlerin Çekişmeli Safsatasında bocalayıp durmaktadırlar; oysa Hakikatte, Kendileri ya da Yaradanları hakkında, yahut kendilerini oluşturan asıl unsurlar veya onları İnsan kılan şey hakkında bilmeleri gerektiği gibi hiçbir şey bilmemektedirler; Evrenin o Sempatik Uyumuna, Kürelerin o hakiki Müziğine, Gök ile Yeri birleştiren o Altın Zincire ise çok daha az aşinadırlar; nitekim Doğanın en aşikar işleyişlerinin Sebebini dahi kavramaktan uzaktırlar. Şimdi, Ruhlarımızın (Bedenin Geceki İstirahati esnasında) Duyuların Prangalarını bir süreliğine silkip atarak Sonsuzluğun Civarında Kanatlandığı zamanlardaki Meşgaleleri gibi yüce Konulardan; Ruhların İnsanlıkla olan gizli Münasebetlerinden ve ilahi İyiliğin Düşler ve Görüntüler vasıtasıyla Kullarına yaptığı harikulade Bildirimlerden bahseden bir Risalenin, onların hazırlıksız Anlayışlarına gayet garip ve ölçüsüz görünmesinde şaşılacak bir şey yoktur; keza (kibir her daim Kendini Beğenmiş Cehaletin bir Yoldaşı olduğundan) böyle şeylerin bahsini dahi en yüksek Nefretle alaya alıp küçümsemeleri de ihtimal dışı değildir.
Lakin bizler ne kadar hikmetle efsunlarsa efsunlasın Efsuncunun Sesini duymak istemeyen sağır Engerek misali, bütünüyle kendileriyle, yani Gürültü ve Nafilelikle dolu bu tür Ruhlara yazmıyoruz; bu yüzden Hikmet Mabedinin Kapılarında tevazu ile her gün bekleyen o halim ve mütevazı ruhlar nezdinde, bu risalenin hem makbul hem de bir nebze faydalı olacağına dair bir ümidim vardır.
İtiraf ederim ki bu çok çetindir ve böyle zayıf, tahsilsiz ve değersiz bir Solucan tarafından üstlenilmemelidir; bu nedenle Kendi Gücüme, Hikmetime ya da Bilgime olan herhangi bir Güvenden ötürü değil; Sırları Sübyanlara faş eden, hem dilemeyi hem de eylemeyi bahşeden o tenvir edici Ruhun yardımı içinde, vasıtasıyla, sayesinde ve himayesinde, bana lütfettiği yahut bahşetmeyi uygun göreceği Işık nispetinde, korku ve titremeyle bu incelemeye başlamaktayım; ve bu sebeple, bilge ve mukaddes Kadimlerin her mühim Teşebbüsü Mütevazı Dualarla methettikleri gibi (zira Rab korkusu her daim Hikmetin başlangıcıdır), ruhumun bükülmüş dizleri üzerinde, O'nun hürmete layık Ayak Taburesi önünde, tam bir Teslimiyetle, O'nun Her Şeye Yeten Varlığına yakarırım ki Zayıflığımı ikmal etsin, Hakikati Hatalarıma payanda olsun, Hikmeti Donukluğumu ve Cehaletimi aydınlatsın; ta ki bu örtülü Gizemleri bir nebze idrak edip izah edebileyim ve bunların bilgisinin artması, O'nun İzzetine, adından korkanların, O'nun uğruna yaşamak isteyenlerin ve O'nun Sevgi ve İzzet Dolu kutlu Melekutuna hissedar olmayı arzulayanların menfaatine vesile olsun.
Bununla birlikte, bazı iyi ve son derece hüsnüniyetli kişilerin, umumi kanaatlerin etkisinde kalarak ve uzun süredir hiçbir zaman etraflıca tetkik etmeksizin, hatta üzerine sual dahi etmeksizin benimsedikleri dar kalıplı birtakım ilkelere kapılmış olmaları; dahası Hayatlarında burada ele alınan şeylerin mahiyeti üzerine asla etraflıca düşünmemiş bulunmaları hasebiyle, emeğimizi pek lüzumsuz görebilecekleri ve Düşler konusunun bütün bütüne Nafile, yahut kimilerinin zannedebileceği üzere Batıl ve itibar edilmesi gayrimeşru olduğunu düşünebilecekleri de muhtemeldir. Lakin bu dürüst ruhlar lütfedip sadece şunları göz önünde bulundururlarsa,
Evvela, Hekimlerin ekseriyetle ittifak ettiği üzere, kişilerin fıtri mizacının yahut bünyesinin ve dolayısıyla çoğu zaman gizli Hastalıklarının, herhangi bir zahiri alametten ziyade Düşleri vasıtasıyla aynı çabuklukta, hatta daha iyi teşhis edildiğini.
İkincisi, İnsanın yüreği her şeyden ziyade aldatıcı olduğundan, kendini hakikaten bilmek isteyen bir kimseye, bilge Ahlak muallimlerince (diğer hususların yanı sıra) her daim mutat Düşlerine dikkat etmesinin tavsiye edildiğini; zira Ruhun, uyanık olduğumuz vakitlerde açığa vurulan hallerine kıyasla daha serbest, maskesiz ve daha az sakınmayla ortaya çıkan bu geceye mahsus atılımları ve erişimlerinden daha fazla zihnimizin ve meyillerimizin Erdeme yahut Rezilliğe, ya da Kibir, Tamahkarlık, Şehvetperestlik veya benzeri belirli bir Şerre olan gizli yönelimini açık eden neredeyse başka hiçbir şey bulunmadığını.
Üçüncüsü, Düşlerin Ruhlarımızın Ölümsüzlüğünün en berrak fıtri Delillerinden biri olduğu gibi, eski zamanlarda Tanrı'nın Peygamberlere ve mukaddes insanlara emirlerini ve sırlarını Vahyettiği mutat yollardan biri olduğunu; ayrıca İncil idaresinin İzzeti ve daha dolgun tecellilerine dair lütufkar vaatlerinden birinin de, o vakit gençlerinin Rüyetler Göreceği ve yaşlılarının Düşler Düşleyeceği şeklinde olduğunu hatırlarlarsa (ki bunu bilhassa yapmalarını tavsiye ederim).
Özgün metin (İngilizce)
Eclipfed thofe glorious Intellectual Beams planted in his nature by the Father of Lights; fince he has interpofed fuch a Chaos of grofs Imaginations and Earthly Affections, and Clouds of Bituminous Smoke, fetcht from the Infernal pit, fo that he feems altogether inveloped with a pithy Darknefs, Difmal as that of Egypt, which might be felt, and is forced (as the Prophet fpeaks) to grope even at noonday, being become almoft an utter ftranger to himfelf, and all the marvellous Works of his Creator, infomuch that the moft Towering Mortals, that call themfelves Philofophers, feed their half-famifht Intellectuals with Airy Notions, inftead of Solid Speculations; blunder on, Hoodwinckt by Tradition, in a conftant flefh-pleafing Rood of Error, and a Contentious Sophiftry of Words, whilft in Truth, they know nothing, as they ought to know of Themfelves or their Maker; of the principals themfelves are compofed of, or what makes them Men; much lefs are they acquainted with the Sympathetical Harmony of the Univerfe, that true Mufick of the Sphears, that Golden Chain which unites Heaven and Earth; nor indeed do they ken the Reafon of the moft obvious operations of Nature. Now 'tis no wonder if a Difcourfe of fuch fublime Subjects, as the Entertainments of our Souls (during the Body's Noctural Repofe) when they having fhaken off for a time the Fetters of the Senfes, are upon the Wing, in the Suburbs of Eternity; of the fecret Intercourfes of Spirits with Humanity, and the wonderful Communications of the divine Goodnefs to his Servants in Dreams and Vifions. 'Tis nothing ftrange, I fay, if fuch difcourfes feem very uncouth and extravagant to their unprepared Apprehenfions; nor is it unlikely, that (as pride is always a Companion of Self Conceited Ignorance) they fhould scoff at and deride the very mention of fuch things with the higheft Contempt.
But as we write not to fuch Spirits, that like the deaf Adder, will not hear the Voice of the Charmer, charm he never fo wifely, people full of themfelves, that is of Noife and Vanity; fo to the meek and modeft fouls, that in humility daily wait at the Gates of Wifdom's Temple, I have fome hopes that this difcourfe may be both acceptable, and in fome kind ufeful.
I acknowledge, 'tis very difficult, and not to be undertaken by fuch a weak unlearned unworthy Worm; 'tis not therefore on any Confidence of Self-Strength, Wifdom or Knowledge, but in, by, through and under the Affiftance of that illuminating Spirit, which reveals Secrets to Babes, and giveth both the will and the deed, that I with fear and trembling begin this difquifition, according to the proportion of Light he hath, or fhall be pleafed to grant unto me; and therefore as the wife and holy Antients commend every important Enterprize with Humble Prayers (for the fear of the Lord is alwayes the beginning of Wifdom) fo with an intire Refignation, on the bended knees of my foul, at his adorable Footftool, I befeech His All-fufficiency to fupply my Weaknefs, His Truth to fuftain my Error, His Wifdom to enlighten my Dulnefs and Ignorance, that I may, in fome meafure, comprehend and explain thofe condite Mifteries, and the knowledge thereof encreafing, be ferviceable to his Glory, and the profit of thofe that fear his name, and defire to live unto him, and be partakers of his bleffed Kingdom of Love and Glory.
Yet it is not unlikely that fom good and very well-meaning perfons being fway'd with popular opinions, and poffeffed with certain narrow principles, which they have long imbib'd, without ever throughly examining, or fo much as inquiring into; nay, never in their Lives having deliberately thought upon the nature of the things here treated of, may think our pains very fuperfluous, and that the whole fubject of Dreams is altogether Vanity, or perhaps, as fome may conceive Superftitious, and unlawful to be taken notice of. But if thefe honeft fouls will be pleafed but to confider,
Firft, That Phyfitians generally agree, that the natural temperament or complexion, and confequently many times the fecret Difeafes of perfons are as foon, or better found out by their Dreams, than by any outward figns.
Secondly, That fince the Heart of man is deceitful above all things, therefore for him that would truly know himfelf, it has by the wife doctors of Morality been always advifed to take notice (amongst other things) of his ufual Dreams, there being fcarce any thing that more difcovers the fecret bent of our minds and inclinations to Vertue or Vice, or this or that particular Evil, as Pride, Covetoufnefs, Senfuality or the like, then thefe nocturnal fallies and reaches of the Soul, which are more free & undifguis'd, & with lefs referve than fuch as are manifefted when we are awake.
Thirdly, If they fhall call to mind (which I more efpecially advife them to do) that as Dreams are one of the cleareft natural Arguments of the Immortality of our Souls, fo they were one of the ufual wayes, whereby God vouchfafed of old to Reveal his commands and fecrets to the Prophets and holy men; and that it is one of his gracious promifes, touching the Glory and fuller manifestations of the Gofpel difpenfation, that then their young men fhculd See Vifions and their old men Dream Dreams.
Bu metin neden önemli
Tryon girişte rüyaların sıradan bir saçmalık olmadığını, ruhun ölümsüzlüğünün delillerinden biri olabileceğini savunur. Eski çağlarda Tanrı'nın peygamberlere rüyalarla vahiy verdiğini hatırlatır. Metin, on yedinci yüzyıl sonu İngiltere'sinde rüya ve görü konusunun hangi dinî ve felsefi çerçevede ele alındığını gösterir.
Bu eser Mistik Teoloji Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Thomas Tryon, A Treatise of Dreams & Visions, Londra, 1689
- Neşir
- 1689
- Konum
- Giriş bölümü
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Internet Archive
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Tryon, Rüyalar ve Görümler Üzerine: Giriş. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/tryon-ruyalar-ve-gorumler-uzerine-giris@misc{kk_tryon_ruyalar_ve_gorumler_uzerine_giris,
author = {Uysal, Şira Nur},
title = {{Tryon, Rüyalar ve Görümler Üzerine: Giriş}},
year = {2026},
publisher = {Kadim Kütüphane},
url = {https://kadimkutuphane.com/tryon-ruyalar-ve-gorumler-uzerine-giris},
note = {Türkçe çeviri, özgün eser: Thomas Tryon},
}Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
