Akıl ya da Ölüm: Bütün Halkların Uzlaşması
Guillaume Postel'in "Les Raisons de la Monarchie" adlı eserinin önsöz sayfası (s. vij). Gallica / Bibliothèque nationale de France.

Akıl ya da Ölüm: Bütün Halkların Uzlaşması

Guillaume Postel — Les Raisons de la Monarchie'nin Önsözü (y. 1551-52)
Guillaume Postel· y. 1551-52· Özgün: Fransızca· Gallica / BnF· ~1 dk okuma
Gizli CemiyetlerTürkçe çeviriAçık erişim

Guillaume Postel (1510-1581), Rönesans Fransası'nın en tuhaf ve en vizyoner düşünürlerinden biridir — Arapça ve İbranice bilen bir Doğu bilgini, Kabala yorumcusu, ve tüm insanlığın tek bir dinde ve tek bir evrensel monarşide birleşeceğine inanan bir mistik. "Les Raisons de la Monarchie" adlı bu risalede Postel, neden Doğu'ya gittiğini ve neden kendi "Reforme Din" tasarısından vazgeçip Fransız Kralı'nın evrensel Hristiyan birliğindeki rolünü savunmaya yöneldiğini anlatır.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

...bu iş gerçekleşsin. Çünkü gerçekte, bu kadar bilgili ve mutlu bir çağda, din uğruna savaş açmak istemek adaletsizlik suçu olurdu — zira Yahudiler, Hristiyanlar ve İsmaililer yahut Muhammedîler arasında ilkeler neredeyse bütünüyle ortaktır; yeter ki önce, gönülleri kazanmak için, gerçek ile yanlış anlayış arasında akıl temeli verilsin — tıpkı bütün davalı taraflar arasında gerekli ve mutat olduğu gibi. Bu yüzden Doğu'ya dönmem gerektiğinden, bunu tek başıma ve kendi adıma yaptım ve tamamladım; böylesine soylu bir girişim için, kararımı vermeden önce, bir süre kaçınıp sonra kazanmak üzere, Reforme Din'den bir topluluğu da bu karara çekmek niyetindeydim. Bir yerde ikamet etmeden meyvelerini almanın — ne kadar kutsal bir amaç için olursa olsun (Konsil ya da acil kamu işi hariç) — adaletsiz olduğunu bildiğimden, kendi faydamdan feragat ettim. Ayrıca Kral'ın huzurunda ders vermeyi de bıraktım — öyle ki kararımı vermeden önce, tasarladığım gibi, örnek olarak ve saf bir niyetle bunu yapmış olayım; bunu da yalnızca Tanrı'nın lütfuyla, bin beş yüz elli...

...elli. Önce, benim tarafımdan seçilmiş olan topluluktan çeşitli nedenlerle uzaklaştırıldım; ama bunların birincisi ve en önemlisi şuydu: ilahi bir dürtüyle, Monarşi'nin hakkını ve bunun nasıl En-Hristiyan Krallara ait olduğunu vaaz etmeyi ve savunmayı hiçbir zaman bırakmak istemedim — bu da, gerçekten çok, duygularına göre yargılayan kişileri rahatsız etmektedir. Bu yüzden şimdi, hem söylediklerimin ve iddialarımın gerekçesini ortaya koymak için, hem de bütün Hristiyanlığın İlahi, Göksel ve İnsani nedenlerle En-Hristiyan Gücün hakkını tanıması, kabul etmesi ve desteklemesi için, Galyalıların kökeninden ve bu konuda çeşitli dillerde tarafımdan yazılmış pek çok başka eserden derlediğim bu küçük risaleyi kısaca kaleme aldım — öyle ki bütün Hristiyanların kendi En-Hristiyan başlarının altında gerçek ve ilk birliği kurulsun, ve dünyanın bütün halkları, dilleri ve hükümdarları bu akla kulak vermeye ve onu kabul etmeye son derece haklı biçimde zorlansınlar — yoksa kötüye kullandıkları hayatlarını kaybetsinler. Öyleyse, zorunlu olarak...

Yahudiler, Hristiyanlar ve İsmaililer yahut Muhammedîler arasında ilkeler neredeyse bütünüyle ortaktır.

Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓

Özgün metin (İngilizce)

...ce faict vienne. Car ce seroit à la verité crime d'iniquité, vouloir à cause de la religion en ce tant docte & heureux siecle faire guerre, estans les Principes quasi tous communs entre les Iuifz Chrestiens & Ismaelites, ou Mahometains, si premierement pour vaincre les coeurs on ne donne la raison entre la vraye & la faulse intelligence, Ainsi que entre toutes les parties litigantes est necessaire & vsité. Dont estant de besoing que ie retournasse en Orient, Ie l'ay faict & accomply seul & à part moy, Ayant intention pour si noble entreprise de tirer à ma deliberation quelque compagnye de Religion reformée, pour laquelle fuyuir vng temps affin de la gaingner, Ie renonçay à mon benefice, sachant qu'il est iniuste sans residéce recepuoir les fruictz, pour quelque saincte oeuure que ce soyt (sauf que pour le Cocille ou publicque affaire & vrgent.) Et en oultre laissay la lecture du Roy, A celle fin que deuant tirer à ma deliberation par exemple le feisse, & auec soy pure comme l'auoys deliberé, ce que seul par la grace de Dieu ay acomply L'an Mil cinq cens Cin...

...quante. Ayant premierement de la compagnye par moy esleue esté delaissé pour diuerses causes, Desquelles toutesfois la premiere, & principalle est, que iamays n'ay voulu cesser de prescher & maintenir par diuine instigation le droict de la Monarchie, & comment il appartient aux Roys Treschrestiens, ce que desplaist à ceulx qui plus par affection qu'a la verité iugent. Dont maintenant tant pour rendre raison de mon dire & affirmation, comme pour faire aussi que par raisons Diuines Coelestes & Humaines toute la Chrestienté recongnoisse confesse & soubstienne le droict de la Treschrestienne puissance, ay mys en brief ce petit traicté extraict tant de l'origine des Gaulles comme de beaucoup d'aultres oeuures à ce propoz par moy en diuerses langues escriptz, affin que faicte la vraye & premiere vnion de tous les Chrestiens soubz leur chef Treschrestien, depuis tous les peuples langues & potentatz du monde soient tresiustement contrainctz à escouter & recepuoir la raison, ou a perdre la vie dont ilz abusent. Doncq estant de necessité...

Bu metin neden önemli

Bu önsöz, Postel'in düşüncesinin en çarpıcı yanını gözler önüne serer: ona göre Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar arasında ilkeler 'neredeyse bütünüyle ortaktır' — savaşmak yerine, önce akılla gönülleri kazanmak gerekir. Bu, 16. yüzyıl Avrupası'nda nadir görülen bir dinler-arası uzlaşma vizyonudur; ama Postel bunu, dünyanın bütün halklarının Fransız Kralı'nın evrensel monarşisi altında 'akla kulak vermeye zorlanması, yoksa hayatını kaybetmesi' gibi otoriter bir sonuca bağlar — dönemin mistik evrenselciliğinin hem umut verici hem de baskıcı çelişkisini aynı anda taşır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Guillaume Postel — Les Raisons de la Monarchie'nin Önsözü (y. 1551-52)
Neşir
Basılı risale, y. 1551-52
Konum
s. vj-vij (önsöz)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Gallica / Bibliothèque nationale de France
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Akıl ya da Ölüm: Bütün Halkların Uzlaşması. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/guillaume-postel-monarsinin-gerekceleri-onsoz
← Kütüphaneye dön