Samosatalı Lukianos

Lukianos, Fırat kıyısındaki Samosata şehrinde doğdu ve anadili büyük olasılıkla Aramiceydi. Yunan retoriğini öğrendikten sonra hatip olarak İonya, Yunanistan, İtalya ve Galya'da dolaştı. Hayatının sonraki döneminde Mısır'da bir idari görev üstlendiği kendi yazılarından anlaşılır. Biyografisine dair bilgilerin neredeyse tamamı kendi eserlerine dayanır.

Lukianos'un seksenden fazla eseri günümüze ulaşmıştır. Ölüler Söyleşileri, Tanrılar Söyleşileri ve Gerçek Bir Öykü gibi metinlerde filozofları, tanrıları, sahte kâhinleri ve insanların kibrini alaycı bir dille eleştirir. Kinik filozof Menippos'un hiciv geleneğini diyalog biçimiyle birleştirmesi, onun en belirgin katkısıdır. Aleksandros ya da Sahte Peygamber adlı eseri, Anadolu'da kurulan bir kehanet kültünün eleştirel tanıklığıdır.

Lukianos, alaycı bakışına rağmen ya da tam da bu bakış sayesinde, 2. yüzyıl dinsel hayatının değerli bir tanığıdır. Kütüphanedeki "Lucianus: Suriye Tanrıçası Üzerine", Hierapolis'teki tapınağı, ritüelleri ve kutsal geleneği İonya lehçesiyle anlatan eserdir ve yazarlığı zaman zaman tartışılsa da genellikle ona atfedilir. "Kharon'a Ödeyecek Param Yok" ise ölüler diyarında geçen bir hiciv sahnesi üzerinden Kinik bir tavrın ölüm karşısındaki kayıtsızlığını okumanızı sağlar.