Jennings, Gül-Haççılar: Eleştirenlerin Eleştirisi
Hargrave Jennings, The Rosicrucians, Their Rites and Mysteries, Londra, üçüncü baskı, Internet Archive taraması.

Jennings, Gül-Haççılar: Eleştirenlerin Eleştirisi

The Rosicrucians, Their Rites and Mysteries, I. Bölüm
Hargrave Jennings· 1870 / üçüncü baskı· Özgün: İngilizce· Archive.org· ~3 dk okuma

Hargrave Jennings (1817-1890), İngiliz yazardır. The Rosicrucians, Their Rites and Mysteries adlı eseri ilk kez 1870'te yayımlandı ve Gül Haç geleneğinin ayinlerini ve sembollerini anlatmayı amaçlar. Aktarılan bölüm kitabın ilk bölümüdür.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

GÜL-HAÇLILAR

BÖLÜM I

BİRİNCİ FASIL

GÜL-HAÇLILARI ELEŞTİRENLERİN ELEŞTİRİSİ

Modern bilimin, tüm iddialarına ve hoşgörüsüz dogmatizmine rağmen büyük ölçüde hatalı, hatta geniş ölçüde pek nafile bir şey olduğu, düşünen insanların zihninde sıkça beliren bir hükümdür. Bu nedenle, kalabalıktan ayrılmayı yeğleyen ve bilimsel zümrelerin telkinlerine böylesine ibret verici bir teslimiyetle boyun eğmeyen basiretli kimseler, bu zümrelerin genel anlamıyla bu ülkedeki "basın" olarak adlandırılan gücün desteğine sahip olmalarına rağmen, modern bilime bel bağlamayı sessizce reddederler. Tıp öğretmenlerinin, her zaman bir yanıtları bulunsa da sık sık başarısızlığa uğrayan sayısız eksikliğini görürler; teolojide, insanların uyanmayı düşünmesindense, doğru bir uyku olmasa bile uyumalarını tercih eden tutumu fark ederler; dahası, insan bilgisinin tüm dallarında, eski düşünce ekollerinin hatalarını modern ve yanılmaz kabul edilen keşiflerin ışığında sergileyerek onları gözden düşürmenin revaçta olduğunu müşahede ederler. Bu hevesli, kibirli hocaların aklına, kendilerinin yanlış öğrenmiş olabileceği, yerdikleri o eski bilginin sırf onu anlamadıkları için küçümsendiği ve modern dünyanın ışığı içlerinde öylesine parlak olduğu için, bu yeni yapay ışıkla tutulup kararan, kadim insanlara daha yakın olan o daha eski, daha iyi ve daha hakiki gün ışığını göremedikleri ihtimali bir kez olsun gelmez; çünkü kadim dünya halkları için zamanın kendisi daha yeniydi ve zamanın insanın aklının iddia ettiği gibi mutlaka bir başlangıcı olduğu kabul edilirse, zamanın ilk var edilişinin koşulları, o dönemki ilk ilahi vahiyde daha iyi anlaşılmıştı.

Eğer bir şair olarak bu denli büyük olmasaydı, yaş ve tecrübe onun düşüncelerindeki özgün, parlak hamlıkları olgunlaştırıp düzelttiğinde belki de bir metafizikçi olarak aynı derecede seçkin olabilecek şair Shelley, çoğu insanın, en azından düşünen çoğu insanın, yaşamlarının ikinci yarısını bir önceki yarıda yaptıkları hataları unutmaya çalışarak geçirdiklerini söylerdi. Shelley, kendi acı ölümü vuku bulduğunda henüz yalnızca yirmi dokuz yaşında olduğu için, bu sınav için bile pek kısa sayılabilecek kendi tecrübesinde durumun böyle olduğunu ifade eder. Babalarımızın döneminin üç parlak şair ruhunun erkenden aramızdan ayrılışı, son derece hüzünlü olmakla birlikte, üzerinde derinlemesine durulmaya değer bir durumdur. Shelley, belirttiğimiz üzere, yirmi dokuzundaydı; Byron henüz otuz altı yaşındaydı; bazı açılardan bu üçlünün şiirsel olarak en yoğun ve soyut olanı John Keats ise yalnızca yirmi dört yaşındaydı. Ve bu denli az yılı kapsayan bu kısa yaşamlarında, bu mümtaz şahsiyetler, isimlerinin bir ulusun kütüğüne insani başarının yüce bir dalında kaydedilmesini sağlayan şeyleri başarmışlardı. Onlar kalıcı kayıtlarda yaşarlar, onurları gittikçe artar ve haksız yere büyütülen ancak zamana yenik düşen şöhretlerin başına geldiği gibi isimleri silinip gitmez. Belki de günümüzde kabul gören önemli, hatta büyük bazı şöhretlerin akıbeti küçülmek ve kaybolmak olacaktır. Zaman yalnızca bir intikamcı değil, aynı zamanda pek isabetli bir düzelticidir.

Tüm dünyada fikirlerin ve iyi, çabuk inanan İngiltere'mizde isim ve nüfuz sahibi kimselerce öne sürülen şu ya da bu meziyete veya şu ya da bu gerçeğe ilişkin hükümlerin karşı konulmaz hâkimiyetine ve beğeni ile edebi kabul meselelerinde sözde otoritenin gücüne öylesine kaniyiz ki soru sahiplerini, gerek bu ülkede gerekse yurt dışında yayımlanmış tüm kayıtlarda yer alan Gül-Haçlılar kardeşliği, zira bu bir cismani heyet değildir, hakkındaki beyanlara karşı uyarmak isteriz. Biyografik eserlerde, ansiklopedilerde ve tarihlerde Gül-Haçlıların kim olduğuna dair tüm bu sözde malumatı ve açıklamaları inceledik ve hepsinin önyargılı ve yanıltıcı olduğunu, gerçekte hiçbir hakikati dile getirmediğini, yalnızca vahim miktarda zararlı bir cehalet sergilediğini gördük. Üstelik bunlar, ilk ansiklopedilerde bilhassa görüldüğü üzere, esasen birbirinden kopyalanmıştır. Gül-Haçlı tarikatının ünlü bir İngiliz üyesi olan Robert Flood hakkında bazı kayıtlara sahip olan Yaşlı Fuller, bu kardeşliğin kimlerden oluştuğu, nizamnameleri veya gayeleri hakkındaki cehaletini açıkça itiraf eder. Dolayısıyla, genel kabul gören tüm anlatılar esasen üç nedenden ötürü yanlıştır: birincisi, cehaletten; ikincisi, önyargıdan; üçüncüsü ise şüphe, hoşnutsuzluk ve hasedin kışkırtmasıyla; zira eleştiride, eleştirilen konunun her zaman eleştirmenin altında olması gerektiği, asla tesadüfen de olsa konunun eleştirmenin üzerinde, yani eleştirmenin kavrayış ve idrak sınırlarının ötesinde olamayacağı bir dogmadır.

Özgün metin (İngilizce)

Özgün İngilizce metin için Internet Archive nüshasına bakınız (Birinci Bölüm).

Bu metin neden önemli

Jennings bu bölümde modern bilimin iddiasının, bilimin kendi sınırları içinde değerlendirilemeyen konuları yargılayamayacağını savunur. Gül Haçlıları eleştirenlerin ancak kendi anlayışlarının sınırları içinde hüküm verebildiğini söyler. Metin, on dokuzuncu yüzyıl sonu İngiltere'sinde okült geleneklerin bilime karşı kendini nasıl savunduğunu gösterir.

Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Hargrave Jennings, The Rosicrucians, Their Rites and Mysteries, Londra, üçüncü baskı
Neşir
1870 / üçüncü baskı
Konum
Birinci Bölüm
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Internet Archive
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Jennings, Gül-Haççılar: Eleştirenlerin Eleştirisi. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/jennings-gul-haccilar-ilk-gul-haccilar-elestirisi
Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

← Kütüphaneye dön