İoannis Philoponos

İoannis Philoponos, MS 6. yüzyılda İskenderiye'de yaşamış Hristiyan bir filozof ve bilgindir. Yeni Platoncu Ammonios Hermeiou'nun öğrencisi olmuş ve hocasının Aristoteles derslerini derleyip yayımlamıştır. Philoponos (emeksever) lakabının, İskenderiye'deki bir Hristiyan topluluğuyla bağlantılı olduğu düşünülür.

Philoponos başlangıçta Aristoteles şerhçisi olarak çalışmış, zamanla Aristotelesçi fiziğin bazı temel varsayımlarını eleştirmeye yönelmiştir. 529 yılında yazdığı Proklos'a Karşı Dünyanın Ezeliliği Üzerine, Proklos'un dünyanın başlangıcı olmadığı yönündeki kanıtlarını tek tek çürütmeye çalışır. Aristoteles'e karşı yazdığı eser ise yalnızca parçalar hâlinde bize ulaşmıştır. Hareket kuramında, bir cisme aktarılan bir itici güç fikrini savunmuştur. Hayatının son döneminde teolojik tartışmalara yönelmiş, bu görüşleri ölümünden sonra kilise tarafından mahkûm edilmiştir.

Philoponos, Yeni Platoncu okulun kavramsal araçlarını Hristiyan yaratılış inancını savunmak için kullanmış ve bu tartışmalar Arap ve Latin dünyasında uzun süre yankı bulmuştur. Bu kütüphanedeki Dünyanın Ebediliği Üzerine: Sonlu Cismin Sonsuz Gücü Yoktur, onun temel argümanlarından birini sunar. Dünyanın Ebediliğine Karşı: Tanrı Her Şeyi Zamansız Yaratır ile Proclus'a Karşı: Dünyanın Bir Başlangıcı Var mıydı? ise zaman, yaratılış ve başlangıç sorunu üzerine yürüttüğü tartışmayı okura ulaştırır.