Corpus Hermeticum'un on üçüncü kitabı, kadim Hermetik geleneğin en mahrem metnidir. Üç Kere Büyük Hermes ile oğlu Tat arasında geçen bu söyleşi, yeniden doğuşun (palingenesia) sırrını baştan sona ele alır: Tat'ın öğretilemeyeni öğrenme ısrarından, on iki işkencenin on Kuvvetle kovulmasına, oradan da metnin doruğu olan "Gizli İlahi"ye kadar. Aşağıda risalenin yirmi iki bölümünün tamamı yer alıyor.

Türkçe çeviri (tam metin) · Çeviren Şira Nur Uysal

1. Tat. Umumî Söylevlerde, ey baba, İlahiyat üzerine konuşurken en kapalı bilmecelerle söz ettin; ve hiçbir insanın Yeniden Doğuştan evvel kurtulamayacağını söylediğinde, murâdını gizledin. Dahası, Dağa çıkışımızda sana niyaz eden biri hâline geldiğimde, benimle konuştuktan sonra, Yeniden Doğuş üzerine olan Söylevi (Logos) öğrenmeye can attığımda — zira her şeyden ziyade bilmediğim şey tam da budur — onu bana vereceğini söyledin: «dünyaya yabancı hâle geldiğin zaman.» Bunun üzerine kendimi hazırladım ve içimdeki düşünceyi dünya yanılsamasına yabancı kıldım. Şimdi sen de bende eksik kalan şeyleri, bana Yeniden Doğuşun aktarımını vereceğini söylediğin şeyle doldur; ister sözle ortaya koy, ister gizli yoldan. Bilmiyorum ey Üç Kere Büyük olan, İnsan hangi maddeden ve hangi rahimden doğuma gelir, yahut hangi tohumdan.

2. Hermes. Sessizlik içinde idrak eden Hikmet — İnsanın kendisinden doğduğu madde ve rahim işte budur — ve tohum da Hakikî İyilik.
Tat. Eken kimdir ey baba? Zira büsbütün şaşkınım.
Her. Tanrı'nın İradesidir, oğlum.
Tat. Peki doğurulan ne cinstendir ey baba? Zira bende, duyuları aşan o özden hiçbir pay yok. Doğurulan, Tanrı'dan gelen bir başkası mı olacak, Tanrı'nın Oğlu mu?
Her. Her şeyde her şey, bütün kuvvetlerden terkip edilmiş.
Tat. Bana bir bilmece söylüyorsun ey baba, babanın oğluna konuştuğu gibi konuşmuyorsun.
Her. Bu Soy, oğlum, asla öğretilmez; lâkin O dilediğinde, onun hatırası Tanrı tarafından iade edilir.

3. Tat. İmkânsız şeyler söylüyorsun ey baba, zorlanmış şeyler. Bu sebeple bu meselelere dair dosdoğru cevaplar isterim senden. Babamın soyuna yabancı bir oğul muyum ben? Esirgeme onu benden ey baba. Ben hakiki bir evlâdım; açıkla bana Yeniden Doğuşun tarzını.
Her. Ne söyleyebilirim ki oğlum? Sana ancak şunu diyebilirim. Ne zaman kendi içimde, Tanrı'nın merhametinden doğan o Yalın Görüşü müşahede etsem, kendi benliğimden geçerek asla ölmeyecek bir Bedene ulaşmışımdır. Ve artık eskiden olduğum şey değilim; lâkin Zihin içinde doğmuş bulunuyorum. Bunun tarzı öğretilemez ve senin kendisiyle gördüğün o bileşik unsur vasıtasıyla görülemez. Evet, eski terkip edilmiş biçimim benim için parça parça edildi. Artık dokunulmuyorum, yine de dokunuşum var; boyutum da var; ve yine de onlara yabancıyım şimdi. Beni gözlerinle görüyorsun oğlum; fakat benim ne olduğumu, bedenin ve görüşün en son gayretiyle dahi idrak edemezsin.

4. Tat. Beni azgın bir cinnete ve zihin çılgınlığına daldırdın ey baba; zira artık kendimi göremiyorum.
Her. Dilerdim ki oğlum, uykuda rüya görenler gibi — ama uykusuz olarak — kendinden büsbütün geçmiş olaydın.
Tat. Şunu da söyle bana: Yeniden Doğuşun fâili kimdir?
Her. Tanrı'nın Oğlu, Tek İnsan, Tanrı'nın İradesiyle.

5. Tat. Şimdi beni saf bir hayrete getirdin ey baba. Evvelce sahip olduğum duyulardan alıkonmuş hâlde … (Metinde burada bir boşluk var.) zira senin Ululuğunu kendi ayırt edici suretinle özdeş görüyorum.
Her. Bunda dahi yanılıyorsun; ölümlü suret her gün değişir. Zaman onu büyümeye ve eksilmeye çevirir, çünkü o gerçek olmayan bir şeydir.

6. Tat. Öyleyse gerçek olan nedir ey Üç Kere Büyük olan?
Her. Asla bulandırılmayan, oğlum; tarif edilemeyen; hiçbir rengi, hiçbir şekli olmayan; döndürülmeyen; hiçbir giysisi bulunmayan; ışık veren; yalnızca kendisi tarafından kavranabilen; değişime uğramayan; hiçbir bedenin içine alamayacağı şey.
Tat. Hakikaten aklımı yitiriyorum ey baba. Tam da senin sayende hikmete ereceğimi sanırken, bu zihnimin duyularını tıkanmış buluyorum.
Her. Öyledir oğlum: Ateş gibi yukarı taşınan, yine de toprak gibi aşağı çekilen; su gibi ıslak olan, yine de hava gibi esen o şeyi — ne katı ne ıslak olanı, hiçbir şeyin bağlayamadığı ve çözemediğini, insanın ancak kudret ve fiil olarak bir fikrine varabildiğini — duyuyla nasıl idrak edeceksin? Bunun için de Tanrı'da Doğuşun Yolunu görebilecek bir insan gerekir.

7. Tat. Öyleyse ben buna kabiliyetsiz miyim ey baba?
Her. Hâşâ oğlum! Kendi içine çekil, o gelecektir; irade et, o vuku bulur; bedenin duyularını işten çıkar, ilahîliğin doğuma gelsin; hayvanî işkenceleri, madde şeylerini kendinden arıt.
Tat. Demek içimde işkenceciler var, ey baba?
Her. Evet oğlum, hem de az değil; hatta korkunç ve çeşit çeşit.
Tat. Onları tanımıyorum baba.
Her. Birinci işkence Bilgisizliktir oğlum; ikincisi Keder; üçüncüsü Ölçüsüzlük; dördüncüsü Şehvet; beşincisi Adaletsizlik; altıncısı Tamah; yedincisi Yanılgı; sekizincisi Haset; dokuzuncusu Hile; onuncusu Öfke; on birincisi Aceleci Cüret; on ikincisi Kötücüllük. Bunlar sayıca on ikidir; lâkin onların altında daha nicesi vardır oğlum; ve bedenin zindanından sürünerek geçip içeriye yerleştirilmiş insanı duyularında acı çekmeye zorlarlar. Ancak Tanrı tarafından merhamete uğramış olandan — hepsi birden olmasa da — çekip giderler; ve Yeniden Doğuşun tarzını teşkil eden de işte budur. (Bu on iki işkence, burçlar kuşağının on iki burcuna karşılık gelir: metnin kozmolojisinde ruh, doğarken gezegen kürelerinden inerken bu tesirleri kuşanır; yeniden doğuşta ise onları geri bırakır.)

8. Ve şimdi oğlum, sükût et ve ciddî bir sessizlik tut! Böylece Tanrı'dan üzerimize akan merhamet kesilmeyecektir. Bundan böyle sevin ey oğul; zira Tanrı'nın Kuvvetleriyle, Aklın (Logos) mafsallanması için arındırılmaktasın. Tanrı Bilgisi (Gnosis) bize geldi; ve bu geldiğinde oğlum, Bilgisizlik dışarı atılır. Sevinç Bilgisi bize geldi; ve o gelince oğlum, Keder ona yer verenlere kaçacaktır. Sevinci takip eden Kuvveti çağırıyorum: senin Nefse Hâkimiyetini. Ey en tatlı Kuvvet! Onu en büyük sevinçle karşılayalım oğlum! Gelişiyle Ölçüsüzlüğü nasıl da kovalıyor!

9. Şimdi dördüncü olarak, Arzuya karşı olan Kuvveti, İffeti çağırıyorum. … (Metinde burada bir eksiklik var.) Bu basamak oğlum, Adaletin sağlam makamıdır. Zira bak, o Adaletsizliği yargılamaksızın nasıl kovdu. Adaletsizliğin gidişiyle âdil kılınırız oğlum. Altıncı Kuvveti çağırıyorum — Tamaha karşı olanı: Her Şeyi Paylaşmayı. Ve şimdi Tamah gitmişken, Hakikati çağırıyorum. Yanılgı kaçar ve Hakikat bizimledir. Bak, Hakikatin gelişiyle İyiliğin ölçüsü nasıl da doldu oğlum. Zira Haset bizden gitti; ve Hakikate, Hayat ve Işıkla birlikte İyilik de eklendi. Ve artık Karanlığın hiçbir işkencesi yaklaşmaya cüret etmiyor, hepsi mağlup olup kanat çırparak kaçtılar.

10. Artık biliyorsun oğlum, Yeniden Doğuşun tarzını. Ve On geldiğinde oğlum — ki On İkiyi kovan odur — idrakteki Doğuş tamamlanmıştır ve bu Doğuşla Tanrılar kılınırız. Kim ki O'nun merhametiyle Tanrı'daki bu Doğuşu kazanır, bedenin duyularını terk ederek kendini bilir — Işıktan ve Hayattan olduğunu ve bunlardan mürekkep bulunduğunu — ve böylece Saadetle dolar. (On — Pisagorcu Dekad — burada on iki burcu aşan bütünlük sayısıdır: on iki, kaderin sayısı; on, ruhu doğuran ve kaderi çözen sayı.)

11. Tat. Tanrı tarafından pekiştirilmiş olarak ey baba, artık gözlerimin sağladığı görüşle bakmıyorum şeylere, lâkin Zihnin Kuvvetler aracılığıyla bana verdiği fiille bakıyorum. Göktetim, yerdeyim, sudayım, havadayım; hayvanlardayım, bitkilerdeyim; rahimdeyim, rahimden evvel, rahimden sonra; her yerdeyim! Ama şunu da söyle bana: Karanlığın işkenceleri, sayıca on iki iken, on Kuvvet tarafından nasıl kovulur? Bunun yolu nedir ey Üç Kere Büyük olan?

12. Her. Az evvel içinden geçtiğimiz bu mesken, oğlum, hayat-türlerinin çemberinden kurulmuştur; ve bu çember, sayıca on iki olan, lâkin tek bir tabiatta bulunan unsurlardan terkip edilmiştir: her suretteki bir idea. İnsanın aldanması için onlarda ayrılıklar vardır oğlum; oysa fiillerinde birdirler. Aceleci Cüreti Gazaptan ayırmak şöyle dursun, onları birbirinden temyiz dahi edemeyiz. O hâlde doğru akla (logos) göre, on kuvvetten — yani Ondan — aşağı olmayan bir güçle kovuldukları için, tabiî olarak bir kere ve tamamen çekilirler. Zira oğlum, ruhlara doğum veren Ondur. Ve Hayat ile Işık orada birleşmiştir, Birin Ruhtan varlık bulduğu yerde. O hâlde akla göre Bir Onu, On da Biri içerir.

13. Tat. Ey baba, Bütünü görüyorum, kendimi Zihin içinde görüyorum.
Her. Yeniden Doğuş budur oğlum: artık şeylere bedenin bakış açısından — uzayda üç yönde uzanan bir şeyden — bakmamak, … (Metinde birkaç kelime eksik.) her ne kadar Yeniden Doğuş üzerine olan bu Söylevi (Logos) şerh etmediysem de; ta ki kalabalığa karşı Bütünün iftiracıları olmayalım diye, ki Tanrı'nın kendisi de bunu böyle diler.

14. Tat. Söyle bana ey baba: Kuvvetlerden mürekkep olan bu Beden, herhangi bir vakit çözülür mü?
Her. Sus oğlum! İmkânsız şeylerden söz etme, yoksa günah işlersin ve Zihninin gözü söner. Duyumuzun idrak ettiği tabiî beden, bu özsel doğumdan pek uzaktır. Birincisi çözülmelidir, sonuncusu asla; birincisi ölmelidir, sonuncusuna ölüm dokunamaz. Bilmiyor musun ki sen bir Tanrı olarak doğdun, Birin Oğlu olarak, tıpkı benim gibi?

15. Tat. Dilerim ey baba, Kuvvetlerin Sekizinde bulunduğunda işittiğini söylediğin o ilahili Hamdi duyayım.
Her. Çobanın önceden bildirdiği gibi oğlum, Sekize vardığımda. İyi ki «çadırını sökmeye» acele ediyorsun, zira arınmış bulunuyorsun. («Sekiz» — Ogdoad — yedi gezegen küresinin ötesindeki sekizinci küredir; ruhun kaderin tesirlerinden kurtulup ulaştığı mertebe. «Çadırını sökmek» ise bedeni terk etmenin kadim deyimidir; «Çoban» da Poimandres'tir, Corpus Hermeticum'un ilk kitabında Hermes'e görünen İlahî Zihin.) Her şeyin efendisi olan Zihin, Çoban, bana yazıya geçirilmiş olandan fazlasını aktarmadı; zira pekâlâ biliyordu ki kendiliğimden her şeyi öğrenebilecek, dilediğimi işitecek ve her şeyi görecektim. Güzel şeylerin yapılmasını bana bıraktı; bu yüzden içimdeki Kuvvetler — herkeste oldukları gibi — şarkıya koyuluyorlar.

16. Tat. Baba, işitmek isterim; bunları bilmeye can atıyorum.
Her. Sükût et oğlum; şimdi ruhu ahenkte tutan Hamdi, Yeniden Doğuş İlahisini işit — ki her şeyin sonuna varmış olmasaydın, bunu bu kadar kolayca anlatmayı münasip görmezdim. Bu sebeple bu öğretilmez, sessizlik içinde gizli tutulur. Öyleyse oğlum, göğe açık bir yerde, güney rüzgârına yönelerek, batan güneşin inişi sırasında dur ve ibadetini eyle; aynı şekilde güneş doğduğunda da, yüzün doğu rüzgârına dönük olarak. Şimdi oğlum, sükût et!

GİZLİ İLAHİ

17. Dünyanın her tabiatı, ilahimin sözünü kabul etsin! Açıl ey Toprak! Uçurumun her sürgüsü benim için çekilsin. Kımıldamayın ey Ağaçlar! Yaratılışın Efendisini terennüm etmek üzereyim, hem Bütün hem Bir olanı. Açılın ey Gökler; ve siz ey Rüzgârlar, durun; Tanrı'nın ölümsüz Küresi sözümü (logos) kabul etsin! Zira her şeyi kuranın, Yeri sabitleyip Göğü asanın, Okyanusa — meskûn ve gayrimeskûn her yere, her insanın geçimi ve kullanımı için — tatlı su vermesini buyuranın, Ateşi tanrılar ve insanlar için her iş üzere parlatanın hamdini söyleyeceğim. Hep birlikte O'na hamd edelim: Göklerin üstünde yüce olana, her tabiatın Efendisine! Zihnin Gözü olan O'dur; bu Kuvvetlerimin hamdini kabul buyursun!

18. Ey içimdeki Kuvvetler, Biri ve Bütünü terennüm edin; irademle birlikte söyleyin, ey içimdeki bütün Kuvvetler! Ey mübarek Bilgi (Gnosis), seninle aydınlanmış olarak, senin aracılığınla ancak zihnin görebildiği Işığı terennüm ederek, Zihnin Sevincinde seviniyorum. Benimle birlikte hamd söyleyin ey bütün Kuvvetler! Sen de söyle ey Nefse Hâkimiyetim; sen de benim aracılığımla söyle ey Adaletim, Âdil Olanın hamdini; söyle ey Her Şeyi Paylaşmam, Bütünün hamdini; benim aracılığımla söyle ey Hakikat, Hakikatin hamdini! Sen de söyle ey İyilik, İyiliği! Ey Hayat ve Işık, bizden size hamdlerimiz akıyor! Baba, sana şükrederim, ey bütün Kuvvetlerimin Fiili olan sen; sana şükrederim ey Tanrı, bütün Fiillerimin Kudreti olan sen!

19. Senin Aklın (Logos) benim aracılığımla senin hamdini söylüyor. Bütünü benim aracılığımla Akla geri al — aklî sunum olsun! İçimdeki Kuvvetler böyle haykırıyor. Senin hamdini söylüyorlar ey Bütün; senin iradeni yerine getiriyorlar. Senden senin İraden; sana Bütün. Hepsinden aklî sunularını kabul et. Bizde olan Bütünü koru ey Hayat; aydınlat onu ey Işık; ona ruh üfle ey Tanrı. Senin Sözüne çobanlık eden, senin Zihnindir; ey Yaratıcı, ey Ruhu bahşeden.

20. Zira sen Tanrı'sın; senin İnsanın sana böyle haykırıyor: Ateş aracılığıyla, Hava aracılığıyla, Toprak aracılığıyla, Su aracılığıyla ve Ruh aracılığıyla, senin mahlûkatın aracılığıyla. Senin Çağından Hamdi buldum; ve aradığım şey olan senin İradende huzura erdim.
Tat. Senin hoşnutluğunla bu Hamdin söylenişini gördüm ey baba; onu kendi Kozmosuma da yerleştirdim.
Her. Yalnızca zihninin görebildiği Kozmosta de oğlum.
Tat. Evet baba, yalnızca zihnin görebildiği Kozmosta; zira senin İlahinle muktedir kılındım ve senin Hamdinle zihnim aydınlandı. Fakat bundan öte, ben de kendi tabiî zihnimden Tanrı'ya hamd göndermek isterim.

21. Her. Ama dikkatsizce değil oğlum.
Tat. Peki. Zihinde ne müşahede ediyorsam, onu söylüyorum. Sana, beni Doğuma Getirenin Ebeveyni olan sana, Tanrı'ya sunar gibi ben, Tat, aklî sunular gönderiyorum. Ey Tanrı ve Baba, sen Efendisin, sen Zihinsin. Benden dilediğin gibi aklî sunuları kabul et; zira senin İradenle her şey tamamlanmıştır.
Her. Sunuyu gönder oğlum, her şeyin Babası olan Tanrı'ya makbul olanı; lâkin şunu da ekle oğlum: «Söz (Logos) aracılığıyla.»
Tat. Sana şükrederim ey baba, bana böyle ilahiler söylemeyi gösterdiğin için.

22. Her. Bahtiyarım oğlum, Hakikatin iyi meyvelerini — ölemeyecek ürünleri — ortaya çıkardığın için. Ve şimdi benden bu dersi öğrenmişken, faziletin üzerine sükût etmeye söz ver; ve hiçbir cana, oğlum, Yeniden Doğuşun tarzının sana aktarıldığını bildirme; ta ki iftiracılar sanılmayalım. Ve şimdi ikimiz de yeterince gayret ettik: hem söyleyen ben, hem işiten sen. Zihinde, kendini ve müşterek Babamızı Bilen biri hâline geldin.

Özgün metin (İngilizce)

G.R.S. Mead, Thrice-Greatest Hermes, Cilt 2 (1906), s. 219-233: "Corpus Hermeticum XIII. (XIV.) — The Secret Sermon on the Mountain, Concerning Rebirth and the Promise of Silence, of Thrice-Greatest Hermes unto Tat his Son." Tam İngilizce metin kamu malıdır ve Internet Archive'de mevcuttur (thricegreatesthe02hermuoft).

Bu metin neden önemli

Bu metin, Corpus Hermeticum'un XIII. kitabı olan "Dağdaki Gizli Vaaz"dır ve MS 2. ile 4. yüzyıllar arasında Yunanca kaleme alınmış Hermetik külliyatın parçasıdır. Külliyatın diğer kitapları kozmolojik ve teolojik öğreti sunarken, XIII. kitap doğrudan bir inisiyasyon anlatısıdır: yeniden doğuş (palingenesia) burada tarif edilen değil, sahnede gerçekleşen bir hâldir. Metnin ikinci yarısındaki "Gizli İlahi" (§17-20), Hermetik külliyatın en eski ayin metinlerinden sayılır ve Mısır tapınak ilahileriyle Yahudi mezmur geleneğinin kesiştiği bir dil taşır. Buradaki çeviri, klasik Hermetik araştırmacı G.R.S. Mead'in üç ciltlik "Thrice-Greatest Hermes" (1906, kamu malı) eserindeki İngilizce çeviriden yapılmıştır; Mead, Reitzenstein ve Parthey'in Yunanca metinlerini esas almıştır. Metindeki köşeli boşluklar («…») Yunanca elyazmalarındaki gerçek kopukluklardır, çeviri eksikliği değildir.

Tam Çeviri

Eserin tamamı, 15 bölüm halinde. Source Library

← bölümler arasında kaydırın →

Kısım 1 / 15

1. Tat. [Şimdi] Genel Vaazlarda, baba, Tanrılık üzerine konuşurken anlaşılmaz bilmecelerle konuştun; ve Yeniden Doğuş'tan önce hiç kimsenin kurtarılamayacağını söylediğinde, anlamını gizledin.

Dahası, ben Senin Yalvaranın olduğumda, Dağa Tırmanış'ta, benimle konuştuktan sonra ve Vaazı (Logos) Yeniden Doğuş üzerine öğrenmek istediğimde (çünkü diğer her şeyden çok bunu bilmiyorum), bana onu vereceğini söyledin, "dünyaya yabancı olduğunda."

Bu yüzden kendimi hazırladım ve içimdeki düşünceyi dünya yanılsamasına yabancı kıldım.

Ve şimdi bana eksik kalanları, bana Yeniden Doğuş'un geleneğini vereceğini söylediğin şeyle doldur, onu konuşma yoluyla veya gizli yolla ortaya koy.

Bilmiyorum, Ey Üç Kere En Ulu, insan hangi maddeden ve hangi rahimden doğar, ya da hangi tohumdan.

2. Hermes. Sessizlik içinde anlayan Bilgelik [insanın doğduğu madde ve rahim budur], ve Gerçek İyilik tohumdur.

Tat. Eken kimdir, baba? Çünkü ben tamamen şaşkınım.

Her. Tanrı'nın İradesi'dir, oğlum.

Tat. Ve doğan ne türdendir, baba? Çünkü bende duyuları aşan o özden bir payım yok. Doğan, Tanrı'dan başka biri, Tanrı'nın Oğlu mu olacak?

Her. Hepsi, tüm güçlerden oluşmuş.

Tat. Bana bir bilmece anlatıyorsun, baba, ve baba gibi değil, oğula konuşuyorsun.

Her. Bu Soy, oğlum, asla öğretilmez; ama O istediğinde, onun hafızası Tanrı tarafından geri verilir.

3. Tat. İmkansız şeyler söylüyorsun, baba, zorla olan şeyler. Bu yüzden bu şeylere doğrudan cevaplar isterim. Ben babamın soyundan yabancı bir oğul muyum?

Saklama, baba, benden. Ben gerçek doğmuş bir oğlum; bana Yeniden Doğuş'un şeklini açıkla.

Her. Ne söyleyebilirim, oğlum? Sana sadece bunu söyleyebilirim. Ne zaman içimde Tanrı'nın merhametinden doğan Saf Vizyonu görsem, kendimi ölümsüz olamayacak bir Beden'e geçirmiş olurum. Ve şimdi eskisi gibi değilim; ama Zihin'de doğmuşum.

Bunu yapmanın yolu öğretilmez ve senin gördüğün bileşik unsur tarafından görülemez.

Evet, eski bileşik formum benim için parçalanmış durumda. Artık dokunulmuyorum, ama dokunma duyum var; boyutum da var; ve [yine de] onlara şimdi yabancıyım.

Beni gözlerinle görüyorsun, oğlum; ama ne olduğumu [bile] beden ve görüşün tam zorlamasıyla bile anlamıyorsun.

4. Tat. Beni şiddetli bir çılgınlığa ve zihin öfkesine sürükledin, baba, çünkü artık kendimi görmüyorum.

Her. Keşke, oğlum, uykuda ama uykusuz olanlar gibi, kendinden geçmiş olsaydın.

Tat. Bunu da bana söyle! Yeniden Doğuş'un yazarı kimdir?

Her. Tanrı'nın Oğlu, Tek İnsan, Tanrı'nın İradesiyle.

5. Tat. Şimdi beni, baba, saf bir şaşkınlığa getirdin.

Daha önce sahip olduğum duyulardan alıkonulmuş, . . . . ; çünkü [şimdi] Senin Büyüklüğünü kendine özgü biçiminle özdeş görüyorum.

Her. Bunda bile gerçeğe aykırısın; ölümlü biçim her gün değişir. Zamanla büyüme ve küçülmeye dönüşür, gerçek olmayan bir şey olduğu için.

6. Tat. Öyleyse gerçek nedir, Ey Üç Kere En Ulu?

Kısım 2 / 15

Her. Asla rahatsız olmayan, oğlum, tanımlanamayan; hiçbir rengi olmayan, hiçbir şekli olmayan, dönmeyen, hiçbir giysisi olmayan, ışık veren; yalnızca kendine anlaşılır olan, değişmeyen; hiçbir bedenin içine sığdıramayacağı.

Tat. Gerçekten aklımı yitiriyorum, baba. Senin tarafından bilge kılınacağımı düşündüğüm anda, bu zihnimin duyularının tıkandığını görüyorum.

Her. Öyledir, oğlum: Ateş gibi yukarı taşınan, ama toprak gibi aşağı taşınan, su gibi nemli, ama hava gibi esen, bunu nasıl duyularla algılarsın, katı olmayan ya da nemli olmayan, hiçbir şeyin bağlayamayacağı veya çözemeyeceği, hakkında yalnızca güç ve enerjiyle insanın bir fikri olabilecek, ve hatta o zaman bile Tanrı'da Doğuş Yolunu algılayabilen bir adama ihtiyaç duyar.

7. Tat. Buna gücüm yetmiyor, baba?

Her. Hayır, Tanrı korusun, oğlum! İçine çekil, ve o gelecek; iste, ve o gerçekleşir; bedenin duyularını işten çıkar, ve İlahi'n doğacak; kendini hayvani işkencelerden, maddenin şeylerinden, arındır.

Tat. İçimde işkencecilerim var o zaman, baba?

Cf. P. S. A., xxxi. 3.

Cf. C. H., iv. (v.) 1.

Okumayı δεόμενου δὲ τοῦ δυναμένου olarak koruyarak.

τὴν ἐν θεῷ γένεσιν, cf. § 10.

Her. Evet, az değil, oğlum; hayır, korkunç ve çok sayıda.

Tat. Onları bilmiyorum, baba.

Her. Birinci işkence Bilmemektir, oğlum; ikincisi Kederdir; üçüncüsü Ölçüsüzlüktür; dördüncüsü Arzudur; beşincisi Haksızlıktır; altıncısı Açgözlülüktür; yedincisi Yanılgıdır; sekizincisi Kıskançlıktır; dokuzuncusu Hiledir; onuncusu Öfkedir; onuncusu Aceleciliktir; on ikincisi Kötülüktür.

Bunlar on iki tanedir; ama onların altında daha pek çokları var, oğlum; ve bedenin hapishanesinden sürünerek içindeki adamı duyularında acı çekmeye zorlarlar. Ama onlar ayrılırlar (hepsi birden olmasa da) Tanrı'nın merhametine uğrayandan; ve Yeniden Doğuş'un şeklini oluşturan budur. Ve . . . . Akıl (Logos).

8. Ve şimdi, oğlum, sessiz ol ve ciddi bir sessizlik tut! Böylece Tanrı'dan üzerimize akan merhamet kesilmez.

Bundan böyle sevin, ey oğul, çünkü Tanrı'nın Güçleri tarafından Aklın (Logos) ifadesi için arındırılıyorsun.

1 ἄγνοια.

2 ἀπάτη.

3 δόλος.

4 Cf. C.H., xvi. 15.

5 ἐνδιάθετον.

6 Cf. above, § 3: "Tanrı'nın merhametinden doğan"; ve ayrıca § 10.

7 Metinde bir boşluk.

Tanrı'nın Gnosis'i bize geldi, ve bu geldiğinde, oğlum, Bilmemek dışarı atılır.

Sevinç Gnosis'i bize geldi, ve geldiğinde, oğlum, Keder onlara odalarını verenlere kaçar. Sevinci takip eden Gücü çağırıyorum, kendi kendine kontrolün. Ey en tatlı Güç! Onu sevinçle karşılayalım, oğlum! Gelmesiyle Ölçüsüzlüğü nasıl uzaklaştırır!

9. Şimdi dördüncü olarak, Arzu'ya karşı Güç olan Nefsimize çağırıyorum.

. . . . Bu adım, oğlum, Doğruluğun sağlam koltuğudur. Çünkü yargı olmaksızın nasıl Haksızlığı kovduğunu gör. Haksızlığın ayrılmasıyla doğru kılınırız, oğlum.

Altıncı Gücü bize çağırıyorum, Açgözlülüğe karşı olanı, Herkesle Paylaşmayı.

Kısım 3 / 15

Ve şimdi Açgözlülük gittiğine göre, Gerçeği çağırıyorum. Ve Yanılgı kaçar, ve Gerçek bizimle birliktedir.

Bak [İyi'nin] ölçüsü nasıl doludur, benim

1 Burada metinde açıkça bir şey düşmüş.

2 χωρὶς κρίσεως. Ancak, editörlerin çoğunluğuyla κτίσεως okumamız gerekirse, çeşitli çevirileri anlayamıyorum. Everard "emek olmadan"; Parthey, "mücadele olmadan"; Ménard, "savaş olmadan"; Chambers, "tartışma olmadan" verir. Bu nedenle, bunu şöyle çevirirdim: "Haksızlığı evsiz bırakarak nasıl kovduğunu gör"; çünkü bana göre χωρὶς κρίσεως'de ἕδρασμα'nın tam karşıtını buluyoruz. Doğruluk burada sağlam koltuğuna veya meskenine sahiptir ve bu nedenle Haksızlık doğal olarak evsizdir.

3 κοινωνίαν.

oğlum, Gerçeğin gelişiyle. Çünkü Kıskançlık bizden gitti; ve Gerçeğe İyi, Yaşam ve Işık ile birlikte katılır.

Ve şimdi artık Karanlığın hiçbir işkencesi yaklaşmıyor, ama [hepsi] yenilmiş, vızıldayan kanatlarla uçup gittiler.

10. [Şimdi] biliyorsun, oğlum, Yeniden Doğuş'un şeklini. Ve On geldiğinde, oğlum, On ikiyi kovan, Anlamda Doğuş tamamdır, ve bu Doğuşla Tanrılar oluruz.

Kim o zaman merhametiyle bu Tanrı'da Doğuş'u kazanır, bedenin duyularını terk eder, kendini [Işık ve Yaşamdan olduğunu] bilir ve bunlardan oluştuğunu ve [böylece] Mutlulukla dolduğunu anlar.

11. Tat. Tanrı'nın iradesiyle sağlamlaştırılmış, baba, artık gözlerimin bana sunduğu görüşle değil, Zihin'in Güçler aracılığıyla bana verdiği enerji ile bakıyorum.

Gökteyim, yerdeyim, suda, havada; hayvanlardayım, bitkilerdeyim; rahimdeyim, rahimden önce, rahimden sonra; her yerdeyim!

Ama bana şunu daha anlat: Karanlığın on iki sayısı olan azapları, on Güç nasıl kovalar? Bunun yolu nedir, Üç Kere Yüce olan?

12. Her. Bu konut, evlat, içinden geçmekte olduğumuz, yaşam türlerinin çemberinden oluşmuştur; bu çember on iki unsurdan, ama tek bir doğadan, her biçimli bir fikirden meydana gelir. İnsanın yanılgısı için onlarda ayrılıklar vardır, evlat, oysa eylemlerinde onlar birdir. Asla Aceleciliği Gazaptan ayıramayız; dahası, onları ayırt bile edemeyiz.

Doğru akla (logos) göre, onlar doğaları gereği bir kere ve herkes için geri çekilirler, zira onlardan az olmayan on güç, yani Onlar tarafından kovulurlar.

Çünkü, evlat, Onlar ruhları doğuran şeydir. Ve Yaşam ve Işık, Bir'in Ruh'tan var olduğu yerde birleşir. Öyleyse akla (logos) göre Bir, Onları içerir, Onlar da Bir'i.

13. Tat. Baba, Bütün'ü görüyorum, kendimi Zihin'de görüyorum.

Her. Bu, evlat, Yeniden Doğuş'tur; artık şeylere bedenin bakış açısıyla bakmamak (uzayda üç yönde uzanan bir şeydir), . . . bu Yeniden Doğuş üzerine olan bu Vaaz'a (Logos) rağmen, ki ben buna

yorum yapmadım; . . . чтобы мы не были клеветниками всего для множества, которым сам Бог хочет, чтобы мы не были.

14. Tat. Anlat bana, ey baba: Güçlerden oluşan bu Beden, herhangi bir zamanda çözülür mü?

Her. Sus, [evlat]! İmkansız şeylerden bahsetme, yoksa günah işlersin ve Zihin'inin gözü söner.

Kısım 4 / 15

Duyumuzun algıladığı doğal beden, bu özsel doğumdan çok uzaktır.

Birincisi çözülmeli, ikincisi asla çözülemez; birincisi ölmeli, ikincisine ölüm dokunamaz.

Benim gibi, Bir'in Oğlu, bir Tanrı olarak doğduğunu bilmiyor musun, evlat?

15. Tat. Duyduğumu söylediğin, Sekiz'de [Ogdoad] iken duyduğun Övgü'yü ilahi ile birlikte duymak isterdim, ey baba.

Her. Çoban'ın öngördüğü gibi [yapmalıydım], evlat, [Sekiz'e geldiğimde].

"Çadırını vurmak" için acele etmen iyi, çünkü sen arındın.

Tüm ustalığın Zihni olan Çoban, bana yazılmış olandan daha fazlasını aktarmadı, çünkü ben kendiliğimden hepsini öğrenebileceğimi, neyi dileyeceğimi duyabileceğimi ve her şeyi görebileceğimi çok iyi biliyordu.

Bana güzel şeyleri yapmayı bıraktı; bu nedenle içimdeki Güçler, her şeyde olduğu gibi, şarkıya dönüşür.

16. Tat. Baba, duymak istiyorum; bu şeyleri bilmeyi özlüyorum.

Her. Sus, evlat; ruhu ahenkte tutan Övgü'yü şimdi duy, Yeniden Doğuş İlahi, eğer her şeyin sonuna ulaşmamış olsaydın, bu kadar çabuk anlatmaya uygun bulmayacağım bir ilahi.

Bu yüzden bu öğretilmez, sessizlik içinde saklanır.

Öyleyse, evlat, gökyüzüne açık bir yerde dur, güney rüzgarına dönük, batan güneşin batışı civarında ve ibadetini yap; aynı şekilde doğarken de, doğu rüzgarına dönük.

Şimdi, evlat, sus!

GİZLİ İLAHİLER

17. Dünyanın her doğası ilahimin sözlerini alsın!

Ey Yeryüzü açıl! Ey uçurumun her kilidi benim için açılsın. Kımıldama, ey Ağaçlar!

Yaratılışın Rabbi'ni, hem Bütün'ü hem de Bir'i ilahi edeceğim.

Ey Gökyüzleri açılın, ve ey Rüzgarlar durulun; [ve] Tanrı'nın ölümsüz Küresi sözümü (logos) alsın!

Çünkü her şeyi kuranı; yeri sabitleyen, göğü asan ve Okyanus'un tatlı suyu [Yeryüzü'ne] hem yaşanılan hem de yaşanmayan kısımlarına, her insanın destek ve kullanımı için sağlamasını emreden; ateşi tanrılar ve insanlar için her eylemde parlaması için yaratan O'nun övgüsünü söyleyeceğim.

Hep birlikte O'na, göklerin yücesine, her doğanın Rabbi'ne övgü verelim!

O, Zihin'in Gözü'dür; bu Güçlerimin övgüsünü kabul etsin!

18. İçimdeki Güçler, Bir ve Bütün'ü ilahi edin; İrademle şarkı söyleyin, içimdeki tüm Güçler!

Ey kutsanmış Gnosis, seninle aydınlanmış, yalnızca zihnin görebildiği Işık'ı senin aracılığınla ilahi ederek, Zihin'in Sevinci'nde sevinirim.

Benimle birlikte şarkı söyleyin tüm Güçler!

Şarkı söyle, ey Kendini Kontrolüm; benim aracılığımla şarkı söyle, ey Doğruluğum, Doğruların övgüsünü; benim aracılığımla şarkı söyle, ey Paylaşanım, Bütün'ün övgüsünü; benim aracılığımla şarkı söyle, ey Gerçek, Gerçek'in övgüsünü!

Şarkı söyle, ey İyilik, İyilik'i! Ey Yaşam ve Işık, bizden size övgülerimiz akar!

Baba, sana şükrediyorum, tüm Güçlerimin Enerjisi olan sana; sana şükrediyorum, ey Tanrı, tüm Enerjilerimin Gücü!

19. Senin Aklın (Logos) benim aracılığımla Senin övgülerini söyler. Bütün'ü [Senin] Aklına benim aracılığımla geri al, [benim] makul sunum!

Kısım 5 / 15

İçimdeki Güçler böyle bağırır. Senin övgünü söylerler, ey Bütün; Senin İradeni yaparlar.

Senden Senin İraden; sana Bütün. Herkesten makul sunumlarını kabul et. Bizde olan Bütün'ü, ey Yaşam, koru; ey Işık onu aydınlat; ey Tanrı onu ruhlandır.

Senin Yaratıcın, [herkese] Ruhu veren, Senin Kelamına çobanlık eden Senin Zihin'indir, ey Yaratıcı, Ruhu [herkese] Veren!

20. Çünkü sen Tanrı'sın; Senin İnsanın böylece sana ateş aracılığıyla, hava aracılığıyla, yeryüzü aracılığıyla, su aracılığıyla, [ve] ruh aracılığıyla, senin yaratıkların aracılığıyla seslenir.

Senin Eon'undan Övgü'yü buldum; ve Senin İradende, arayışımın nesnesinde, dinlenmeyi buldum.

Tat. Senin hoşnutluğunla bu Övgü'nün söylendiğini gördüm, ey baba; onu kendi Kozmosuma da yerleştirdim.

Her. Evlat, yalnızca senin zihninin görebildiği Kozmos'ta söyle.

Tat. Evet, baba, yalnızca zihnin görebildiği Kozmos'ta; çünkü senin İlahi'n sayesinde yapabildim ve senin Övgü'nle zihnim aydınlandı. Ama daha da ötesi, ben de kendi doğal zihnimden Tanrı'ya övgü göndermek isterim.

21. Her. Ama dikkatsizce değil, evlat.

Tat. Evet. Zihinde ne görürsem, onu söylerim.

Beni Doğurmaya getiren, Tanrı gibi olan sana, ben Tat, makul sunular gönderirim. Ey Tanrı ve Baba, sen Rab'sin, sen Zihin'sin. Benden sunular kabul et

istediğin gibi makul; çünkü senin İradenle her şey tamamlanmıştır.

Her. Tanrı'ya, tüm Sire'ye kabul edilebilir sunu gönder, evlat; ama ekle, evlat, "Kelam aracılığıyla" (Logos).

Tat. Sana, baba, böyle ilahiler söylemeyi gösterdiğin için teşekkür ederim.

22. Her. Mutluyum, evlat, çünkü Gerçek'in iyi meyvelerini, ölümsüz ürünleri ortaya çıkardın.

Ve şimdi bu dersi benden öğrendiğine göre, erdeminin sessizliğini koruyacağına ve hiçbir ruha, evlat, Yeniden Doğuş'un sana aktarılma şeklini bildirmeyeceğine söz ver, böylece biz karalayıcılar olarak düşünülmeyelim.

Ve şimdi ikimiz de yeterince dikkat ettik, hem konuşan ben hem de dinleyen sen.

Zihin'de kendinin ve [ortak] Sire'mizin bir Bileni oldun.

BAŞLIK HAKKINDA

“Dağdaki Gizli Vaaz” başlığı, A dışındaki tüm el yazmalarında ana başlık olarak yer almaktadır; yardımcı içerik başlığı ise açıkça, Corpus'umuzda korunan diğer içerik başlıklarının da geldiği aynı baskıdan türetilmiştir. Reitzenstein (s. 193) ise ana başlığın bir hata sonucu ortaya çıktığını düşünmektedir. Hatanın ne olduğunu bize söylememektedir; belki de bizim Vaazımızda “Dağda” ifadesinin yer almadığını, bunun yerine, kendi okumasını kabul edersek, § 1'deki gibi “Dağdan İniş” ifadesinin bulunduğunu kastetmektedir. Ancak bu konuda onu takip edemeyiz; zira tüm öğretinin tam olarak “Dağda” olmasıdır, Tat’ın şimdi zirvesine ulaştığı yer. Çünkü “Dağ”, içsel gelişimin evrelerini sembolize etmekteydi ve § 9'da tam olarak şöyle denilmektedir: “Bu basamak (beşincisi) Doğruluk’un sağlam oturma yeridir”, bu da, Dağ’ın, Mısır fresklerinde sıkça görüldüğü gibi, bir tırmanış veya basamaklı bir merdiven olarak kavrandığını göstermektedir.

Kısım 6 / 15

APOKRIF TERİMİ

Yine, başlığa ilişkin olarak, “Gizli” (ἀπόκρυφος) terimi, saklanmış, yani ezoterik veya dolaşıma sokulmamış anlamında kullanılmaktadır; bu, bir logos veya vaaz veya bir logos veya söz koleksiyonu için geçerlidir.

Bu anlamda bir logos, Ancients’ımız için, günümüzde bir Hint teosofisti için Sanskritçe mahā-vākyam’ın Upanishadların büyük mistik ifadelerine uyguladığı anlamla çok benzer bir anlama sahipti; örneğin: “Sen O’sun” (Tat tvam asi), vb.

Klasik antik çağda bu logoi veya logia, bilgelik sözleri olarak kabul edilirdi ve bilgelerin insanlığa en kutsal miraslarıydı. Bu kehanetvari ifadeler sık sık bir araya toplanır ve senkretizm günlerinden bile önce çeşitli ulusların en kutsal “emanetleri” (διαθῆκαι) haline gelirdi; aynı terim daha sonra Hristiyan İncili için de verilmiştir.

Böylece Herodot, arkaik Orfik İlahilerin ilk derleyicisi Onomacritus’u, “kehanetlerin saklayıcısı” (διαθέτην χρησμῶν) olarak adlandırır, bu kelime, Sanskritçe’de Mahābhārata’nın varsayılan “yazarı” olan Vyāsa terimine tam olarak karşılık gelen “düzenleyen kişi” anlamını taşımaktadır.

Bu tür logoi veya logia koleksiyonları o zamanlar genel olarak “emanetler” olarak adlandırılırdı, kelime bazen de Tanrısal irade veya takdirin ifadesini içerdiği için “vasiyetler” anlamını da taşırdı. Aynı terim Strabo (x. 482) tarafından Lycurgus Yasaları için kullanılmıştır; Orfikler ve Pisagorcular tarafından da bu tür kutsal yasalara uygulanmıştır; kilise yazarları ise daha sonra bunu Kanonik Kitaplar’a atıfta bulunmak için kullanmışlardır.

Orfikler ve Pisagorcular da bu koleksiyonlara “kutsal ifadeler” (ἱεροὶ λόγοι) adını vermişlerdir; hatta İskenderiyeli Clement bile Orpheus’un böyle bir sözüne “gerçekten kutsal ifade” (τὸν ὄντως ἱερὸν λόγον) olarak atıfta bulunur.

Bu tür koleksiyonların gizli tutulması şaşırtıcı değildir; gerçekten de, bu durum zamanın başlangıcından beri böyle olmuştur. Ancak sırf Yunan ve Roma tarihi zemininde bile, ulusların gizli kutsal yazıları veya incilleri olarak özenle korunan kehanet koleksiyonları hakkında bilgi sahibiyiz.

Cicero, Veii’nin böyle bir incilinden bahseder. Krallar zamanında Atinalılar benzer bir logia inciline sahipti; ve Dinarchus, Devletin güvenliğinin bu gizli kutsal yazılara (ἀπορρήτους διαθήκας) bağlı olduğunu söyler.

Bu okült sözler (ἀπόθεντα ἔπη), Suidas tarafından (s.v.) “geri çekilmiş ciltler” (βιβλία ἀνακεχωρηκότα) olarak da adlandırılır, yani, halkın okumasından çekilmiş kitaplar, başka bir deyişle, apokrif, gizli veya saklı (ἀπόκρυφα).

Ve bu durum sadece eski yazılarla ilgili değil, aynı zamanda onlara yapılan yorumlarla ve giderek onlara atıfta bulunan her şeyle ilgiliydi, ta ki nihayet dördüncü yüzyılda retorikçi Themistius’un, “halka açık olmayan veya genel dolaşımda bulunmayan, ancak nadir ve okült olan Arkaik bilgelik yığını”ndan bahsettiğini bulana kadar.

Kısım 7 / 15

Bu nedenle, başlıkta yer alan sıfatın doğru anlamını taşıyan “gizli” terimini çevirdik, günümüzde bir teolojik kanonun yargısını çağrıştıran “apokrif” kelimesiyle değil.

DENEME SÜRECİNİN ÜÇ EVRESİ

1. İlk paragrafta Tat, Yeniden Doğuş Vaazı’nı dinlemeye layık görülmeden önce açıkça üç Deneme Süreci Evresi’nden bahsetmektedir.

(i) İlk olarak, Genel Vaazlar (Γενικοὶ Λόγοι) adlı bir söylev koleksiyonunda yer alan Genel veya Ön Talimat bulunmaktadır.

(ii) Sonra, Tat’ın Hermes’in Yalvaranı olduğu Evre gelir; bu evre Konuşma veya Diyalog (διαλεχθῆναι) ile karakterize edilir; yani Tat soru sormasına izin verilmiştir. Bu, ἐπὶ τῆς τοῦ ὄρους μεταβάσεως ifadesiyle sembolik olarak daha da açıklanır; bu ifadeyi çevirmek zordur, ancak ya Dağa Tırmanış, ya Dağa Yürüyüş, ya da Dağdan Geçiş anlamına gelmektedir. Yani, Hermes’in Tat’ı yavaş yavaş Dağın zirvesine, açıkçası normal zekasının onu taşıyabileceği kadar götürdüğü anlamına gelir; Dağın Zirvesi, yardımsız zihinsel yeteneğin en yüksek noktasını temsil eder.

Bu evrenin, Διεξοδικοὶ Λόγοι olarak bilinen Tat’a Vaazlar veya Tat ile Diyaloglar koleksiyonuyla temsil edildiğine inanıyorum, bu terimi tam olarak çevirmek biraz zordur.

διέξοδος’un temel anlamı “içinden ve dışına bir yol”, “bir patika” veya “geçit”, veya “kaçış yolu”dur. Böylece bir anlatının akışı, veya ayrıntılı bir anlatı, açıklama, tartışma anlamına gelir. Dolayısıyla Kutsal Yazıların bir “geçidi” de anlamına gelir. Bu nedenle γενικὸς (Genel) ile karşılaştırıldığında, διεξοδικός Ayrıntılı veya Açıklayıcı anlamına gelir; ancak aynı zamanda Yunan kulağına Cehaletten Kaçış Yolu veya Çıkış Yolu anlamını da çağrıştıracaktır.

(iii) Üçüncü Evre, Ahlaki ve Zihinsel Arınma’dır. “Bu yüzden kendimi hazırladım ve içimdeki düşünceyi (τὸ φρόνημα) dünya yanılsamasından (τῆς τοῦ κόσμου ἀπάτης) yabancılaştırdım”, bu, § 7’de ilk altı kusuru özetleyen ve § 9’da Hakikat tarafından kovulan Hatadır.

Evre ii. teknik olarak Yalvaran Evresi olarak biliniyor olabilir, ancak elbette bundan emin olamayız. Her durumda, bu terim Philo’nun Teolojik Hayat Üzerine incelemesiyle yakın bağlantılı olarak düşünülmelidir; Conybeare’in bize söylediği gibi, bu, Philo’nun hacimli eseri De Legatione’nin, daha doğrusu savunmasının, büyük olasılıkla Dördüncü Kitabı’nı oluşturmaktadır. Bu eserin alternatif başlığı Yalvaranlar idi. Philo, “Yalvaran” ile “Tanrı’ya kaçan ve O’nda sığınak bulan kişi”yi kastettiğini söyler.¹

Ancak burada terim daha dar bir anlamda, bir öğrencinin ustasıyla olan kişisel ilişkisine uyarlanmış olarak kullanılmaktadır; deneme süresi boyunca usta, Tanrı’nın temsilcisi olarak öğrencinin yanında durur. Usta onun ruhsal babası, Tanrı Baba’nın suretidir.²

İNİSİYASYONUN KUTSAL DAĞI

Dağ teriminin sembolik kullanımı konusunda, okuyucularıma, o dönemin kıyamet anlatılarında belki de en yaygın kullanılan figür olduğunu hatırlatmama gerek olmadığını düşünüyorum. Aklımıza hemen örnekler doluşur, örneğin Askew ve Bruce Gnostik Kodeksleri’ndeki “Galile Dağı”, üzerinde tüm büyük inisiyasyonların ve ayinlerin Dirilmiş Rab tarafından gerçekleştirildiği; veya İbranilere Göre İncil’deki Tabor Dağı³, “Annem Kutsal Ruh beni başımın bir kılından tuttu ve beni Tabor Dağı’na taşıdı”; veya Yahya’nın Eylemleri’nde, Ruhsal Çarmıha Gerilme Vizyonu’nun Yahya’ya Dağ’da gösterildiği; veya Havva İncili’nde, Büyük ve Küçük Adam Vizyonu’nun Dağ’da görüldüğü; veya Hermes’in Çobanı’nda, Tövbe Meleği’nin Hermes’i Arcadia Dağı’na taşıdığı vb. Her durumda Dağ fiziksel bir dağ değil, tefekkürün yüksekliği, ruhsal bilincin içsel bir durumudur.

Kısım 8 / 15

Evre iii. ise, tarif edildiği terimler açısından ilgi çekicidir; bunlar Behnesa logosundaki aynı öğretiyle karşılaştırılabilir:

İsa şöyle der: “Dünya için oruç tutmadıkça, Tanrı’nın Krallığı’nı asla bulamazsınız.”

Yine, Tat’ın deneme sürecinin tamamlanması için ettiği duada: “Ve şimdi eksik kalanları (τὰ ὑστερήματα ἀναπλήρωσον) sen tamamla,” burada Hristiyanlaşmış Gnosis’in iyi bilinen teknik terimleri olan Plērōma ve Hysterēma’yı gördüğümüze dikkat edilmelidir.

YUKARIDAN DOĞUŞ

Tat’ın ustası aracılığıyla gerçek Zihin-bilincinin dokunuşunu alacağı, Mesih’in kalbinde doğacağı, Plērōma ışığının en iç varlığına parlayacağı zaman gelmiştir. Bu, bir Yeni Doğuş, bir παλιγγένεσις veya Yeniden Doğuş (ἀναγέννησις) olacaktır, yani Yukarıdan (ἄνωθεν) doğma anlamında.

2. Tat'ın öğrenmek istediği sır, Bakire Rahimden Doğum Gizemi'dir, İnsanın Doğumu, Yeniden Doğuşun Büyük Gizemi. Hristiyan öğretisinin bu dönüm noktası doktrininin anlamını açıklayan pek çok örnek Gnostik yazılardan alıntılanabilir, ancak okuyucuyu, Naassene Belgesi'ndeki Yahudi Yorumcu'nun (§ 28) Büyük Gizemleri (veya göksel olanları) bedensel üremenin Küçük Gizemleriyle karşılaştırırken yazdıklarını hatırlatmak yeterli olacaktır. Yeniden Doğuş Gizemlerinden bahsederken şöyle yazar:

> "Çünkü bu, Cennetin Kapısıdır ve bu, İyi Tanrı'nın yalnız yaşadığı Tanrı Evi'dir; içine hiçbir kirli [insan] giremez, ancak yalnızca ruhsal olanlar için muhafaza edilir, buraya geldiklerinde, giysilerini atmalı ve hepsi, Bakire Ruh aracılığıyla gerçek erkekliklerini elde eden damatlar olmalıdır. Çünkü bu, gebe kalmış, bir Oğul doğuran gebe Bakiredir."

Ve buna Hristiyan Yorumcu ekler:, "ruhsal değil, bedensel değil, eonların kutsanmış bir Eonu."

Yahudi Yorumcu, fikirlerini Kutsal Evlilik ve Bakire Ruh kavramı etrafında merkezleştiren Philo'nun dilini kullanır.

Bizim incelememiz de öyledir. Rahim Sessizliktir, tefekkürün sessizliği, pek çok Hristiyanlaşmış Gnostik Sistemde Eonların Annesi olan Büyük Sessizliğin imgesidir; Madde Bilgeliktir; Eon'un insanda bilinç kazanması Tanrı'nın Oğlu olan İnsanın Doğumudur; ve Tohum, Babanın İradesiyle ekilen İyilik veya Logos'tur. Bu, insanda Mesih'in Doğumudur, kendimizi dünya yanılsamasına yabancılaştırdığımızda bizi bekleyen Büyük Gizemdir.

Bu Oğul, Tat sorar, Tanrı'dan başka bir şey midir? Hayır, diye yanıtlar Hermes; bu Farklılığın değil, Aynılığın Gizemidir; Yetersizliğin değil, Doluluğun (Plērōma), Valentinianların ifade edeceği gibi, "tüm güçlerden oluşan, her şeyde her şeydir," Doluluğun Ortak Meyvesidir.

Bu bir Irktır, bir birey değil; biziz ve artık ben değil. Bu Logos'un Irkıdır; Philo'nun Kendi Kendini Öğreten Irkı; ya da Hermes'in dediği gibi: "Bu Irk, oğlum, asla öğretilmez, ancak O dilediğinde, onun hafızası Tanrı tarafından restore edilir."

Bu, Pisagor ve Platon'un anámnēsis'idir, İlahi Durumun bilincini yeniden kazanmak; kendi kendine algılanmalıdır. Ve bu yüzden Philo bize şöyle der:

Kısım 9 / 15

"Ancak giderek daha fazla görmeye öğretilen dindarlar Irkı, var olanın sezgisi için çabalasın; insanların algıladığı güneşi aşsınlar [ve ötesindeki Işığa, Gerçek Güneş veya Logos'a] baksınlar ve Mükemmel Mutluluğa götüren bu sıradan asla ayrılmasınlar. Şimdi [İlahi] Hizmete yönelenler, herhangi bir gelenek, ya da birinin tavsiyesi veya çağrısı nedeniyle değil, Göksel Sevgi tarafından sürüklenirler."¹

Onlar, Gizli Güç veya Kutsal Ruh olan Elxai'nin Irkındandır, Gizli Rab veya Logos olan Iexai'nin Eşi.²

3. Hermes, bu Doğumu kelimelerle Tat'a öğretemez, tıpkı İsis'in bunu Horus'a açıkça ilan etmesine izin verilmediği gibi (K. K., 36):

> "Bu Doğumun hikayesini anlatamam; çünkü senin inişinin kökenini, ey güçlü gücün oğlu Horus, anlatmak yasaktır, aksi takdirde ölümsüz Tanrıların Doğum Yolu insanlara bilinir.", yani, Horus'un Doğumu Gizemi.

Hermes, Tat'ı Kutsanmış Görüşün gerçekleşmesine yalnızca yönlendirebilir, kendisini o yüce bilinç durumuna sokarak, Tat'ın, tabiri caizse, efendisinin ruhsal varlığında, Zihnin Kupasında yıkandığı veya vaftiz edildiği şekilde. Bu, daha önce çeşitli incelemelerden gördüğümüz gibi, Güçlerin Gücünün aktarılma yolu, gerçek Ellerini Koyma idi.

Hermes, daha yüksek ruhsal bilince geçtiğinde kendisinde meydana gelen değişimi tanımlar. Kendisinden "geçiyormuş" gibi görünür, "kendini içine alıyormuş" gibi, Mahābhārata'da Rişiler hakkında bir yerde söylendiği gibi, "ölmeyecek bir Bedene," yani kozmosu içine alan bir, daha doğrusu, Özsel veya Kozmik Beden'e.³

Bu yolu yapmak öğretilmez, çünkü herhangi bir duyusal deneyimden anlaşılamaz, uzmanın dışsal fiziksel formu daha önce olduğu gibi kalır. Bu içsel bir değişimdir. Bir Mesih'in Doğumu yeni bir temel notanın vurulmasıdır; her şey görünüşte daha önce olduğu gibi kalır, ancak her şey yeni bir yorum kazanır.

En yoğun fiziksel görüş bile bu Gizemin Perdesini delemez.

"Beni gözlerinle görüyorsun, oğlum; ama ne olduğumu anlamıyorsun."

Bununla, Yuhanna'nın Eylemleri'ndeki harika Giriş Ritüeli'ni karşılaştırın:

"Benim kim olduğumu ayrıldığımda bileceksin. Görüldüğüm şey ben değilim, ama ben neysem, geldiğinde göreceksin."

Mesih durumuna ulaşanlardan başkası bunu bilemez; hiçbir öğretim, onun biçimini ve gizemlerini açıklamakta işe yaramaz. Gerçekleştirilmelidir.

4. Ancak "kendini hazır etmiş" Tat, efendisinin gücüyle canlanmaktadır. Ruhsal duyuları doğmaktadır; zaten fizikselle temasını kaybetmektedir; artık kendini görmemektedir. Ama bu yeterli değildir; sadece fiziksel bedeninin bilincini kaybetmekle kalmamalı, sadece zihinle görüyormuş ve duyuyormuş gibi görmeli ve duymalı değil, aynı zamanda kendini "tersine çevirmeli," kendisinden tamamen geçmeli ve şeyleri artık dışındaki gibi değil, her şeyi içindeki gibi görmelidir.

Tüm bunlar, insanın kendisinde gerçekleştirilecek bir Yeni Yaratılıştır. Yeniden Doğuşun Yazarı veya Genesiurge'u, Doğumun Yapıcısı veya Demiurge'una kıyasla, Tek İnsan, Logos, Tanrı'nın Enerjik Aklı ve İradesidir; biri Ölümsüz Bedenin yaratıcısıdır, diğeri ise ölümlü iskeletin yapıcıdır.

Kısım 10 / 15

5. Sonraki cümlenin okunuşu kusurludur ve doğru anlamı çıkarmak imkansızdır. "Büyüklük" (τὸ μέγεθος) ve "belirleyici biçim" (χαρακτήρ) Hristiyan Gnostik yazılarda bizim için yeterince tanıdık terimlerdir.¹ Büyüklük, Eon ile aynı fikri çağrıştırır; "karakter" veya "belirleyici biçim" veya "sıra," genellikle tipik bir orijinalden gelen izlenimdir ve burada bir insanın tanındığı biçimi temsil eder.

6. Hermes daha sonra bu Büyüklüğün veya Eon'un, veya Aynılığın, farklılık içinde tezahür eden doğasını tanımlamaya devam eder. Bu, simyasal olarak konuşursak, yalnızca Tanrı'da Doğmuş biri tarafından, yani bir Tanrı tarafından, kavranabilen Tek Element'tir.

7. Bu Doğumun yolu daha sonra bedenin duyularının bir enerjisinin kesilmesi veya işten atılması, buna karşılık Tek Duyu olan Eonik Bilincin enerjilenmesi; veya alt doğanın eğilimlerinin temizlenmesi ve bunların İlahi Güçlerin enerjileriyle değiştirilmesi olarak tanımlanır.

Bu, Tövbe (μετανοία) Gizemi'dir; bu, yalnızca bir zihin değişikliği değil, tüm doğanın bir değişikliğidir; insandaki her şey Tanrı'ya döner.

Ruhun güçlerinin veya enerjilerinin kendilerine özgü bir yönleri yoktur; onları "aşağıya" veya "yukarıya" çevirebilen, böylece onları erdemsizlikler veya erdemler haline getirebilen insanın iradesidir.

ON VE ON İKİ HAKKINDA

8. Hermes, Erdemler Topluluğu tarafından Erdemler Ordusu'nun fethedilmesi ve kovulması açısından bu Tövbe'nin biçimsel bir açıklamasını ortaya koymakla kalmaz, aynı zamanda Tat'ın talimatı acil deneyimde gerçekleştirmesini sağlayan etkili bir teurjik çağırma ayini de gerçekleştirir.

Hermes'in çağırdığı Erdemler soyutlamalar değil, belirgin maddi güçlerdir; aslında bunlar, Tat'ın "yetersizliğinin" "doldurulmasıdır"; başka bir deyişle, Hristiyan Gnostikler'in Plērōma'nın Eonları olarak adlandıracakları şeylerdir.

Her şeyin arkasında belirgin bir sayma şeması vardır. Bir On İki, bir On, bir Yedi, bir Üç ve bir Bir vardır.

Karanlığın Azapları On İkidir; bunlar kendiliğinden azaplar değil, yalnızca Yanılgı içinde olanlar içindir. On İkidirler ama birdirler, çünkü "çok biçimli" veya "her biçimli" olmalarına rağmen tek bir doğaya sahiptirler; On İki böylece ana akıl dışı "yaşam türleri" veya hayvan doğaları - sözde zodyak - tarafından koşullandırılır.

Ancak bu bölünmeler temel değildir, yalnızca insanın yanılgısı veya hatası içindir; eylemde

bunlar birdir - yani, insanı Yanılgı veya Bilgisizlik içinde tutarlar. Böylece bir, iki, üç, dört veya altı olarak görülebilirler; ve bu şekilde birleştirilip yeniden birleştirilebilirler.

On İki, insandaki "hayvansal ruhun" doğasıdır - dışsallığa çıkışının sayısıdır. İnsan tövbe ettiğinde ve kendini geri dönmeye, içeriye gitmeye döndürdüğünde bu dışa çıkış durdurulur; kozmogoni soterioloji tarafından dönüştürülür; "maddeye göre enformasyon" yerini "bilgiye göre enformasyona" bırakır. Bilgisizlik On İki'yi karakterize ettiği gibi, Bilgi de Mükemmel Sayı veya Mükemmellik Sayısı olan On'u karakterize eder.

Kısım 11 / 15

Dışa çıkış, türlerin çoğalmasıydı - On İki ($3 × 4$ veya $2 × 6$); Dönüş On'dur, yani Yedi ve Üç; ve Yedi, toplama ($3 + 4$) ve çarpmadır.

Çarpma burada, iki ebeveyn tarafından aynı tür ve güce sahip şeylerin üretilmesi anlamına gelir; toplama ise aynı doğanın daha yüksek bir güce yoğunlaştırılmasını ifade eder.

On, "ruhları doğuran şeydir" - yani, insan ruhları; ve yalnızca insan ruhları değil, tamamlanmış halinde ilahi ruhlar da.

Belki de burada, incelememizde verilen erdemsizlikler ve erdemlerin basit listelerini ve bunlara C. H., i. 24 ve 26'daki erdemsizlikler listesini eklemek ilginç olacaktır.

1. Bilmemek. 1. Bilgi.

2. Keder. 2. Sevinç.

3. Ölçüsüzlük. 3. Özdenetim.

4. Şehvet. 4. Haysiyet.

5. Adaletsizlik. 5. Doğruluk.

6. Açgözlülük. 6. Herkesle paylaşma.

7. Yanılgı. 7. Hakikat.

8. Kıskançlık.

9. Hile. 8. İyi Olan.

10. Öfke. 9. Yaşam.

11. Pervasızlık. 10. Işık.

12. Kötülük.

1. Büyüme ve Azalma. Birinci Bölge.

2. Kötülüklerin Düzeni. İkinci Bölge.

3. Arzuların Hilesi. Üçüncü Bölge.

4. Kibir. Dördüncü Bölge.

5. Cesaret ve Pervasızlık. Beşinci Bölge.

6. Zenginlik Edinme. Altıncı Bölge.

7. Yalan. Yedinci Bölge.

8. Olanlar. Sekizinci.

9. Bir grup halinde Güçler. Dokuzuncu.

10. Baba. Onuncu.

İlk yedi erdemin, ilk yedi erdemsizliğin doğrudan karşıtları olacak şekilde düzenlendiği hemen görülür. On İki'nin kökü Bilgisizliktir; gerçekten de, On İki'nin hepsi Bilgisizlik permütasyonlarıdır. On İki gibi görünürler, oysa doğada sadece birdirler; yine, sadece on iki değil, çok çeşitlidir (§ 12).

Böylece, örneğin, Pervasızlık ve Gazap veya Öfke sadece birdir ve diğerleri de öyledir; permütasyonlar sonsuzdur. Bu, "Çoban" incelemesindeki septenar sınıflandırmadan görülebilir, burada şunlar vardır: Arzuların Hilesi (3), Hile (9) ve Arzu veya Şehvetin (4) birleşimi; Kötülüklerin Düzeni (2), Hile (9) ve Kötülük (12) birleşimi; Kutsal Olmayan Cesaret ve Pervasızlık (5), Adaletsizlik (5) ve Pervasızlık (11) birleşimi; Kötü yollarla Zenginlik Edinme (6), Hile (9) ve Açgözlülük (6) birleşimi. Benzer şekilde, Öfke (10) ve Pervasızlık (11) bir olduğu gibi, Kıskançlık (8) ve Açgözlülük (6) da aynı şeyin yönleridir; ve yine Ölçüsüzlük (3) ve Şehvet veya Arzu (4), Keder (2) ve Bilgisizlik (1) vb.

Hepsi Bilgisizlik veya Yanılgı içinde özetlenir, tıpkı yedi erdemin Bilgi veya Hakikat içinde özetlenmesi gibi. Ve tıpkı Bilgisizliğin erdemsizliğin kaynağı olması gibi, Bilgi veya Bilgi de Hakikatin başlangıcıdır. Bilgi son değil, Yol'un başlangıcıdır, sonu Tanrı veya İyi Olan'dır.

"Pœmandres" düzenlemesi ile incelememizin kategorileri arasındaki fark, birincisinde ölümden sonra iyi bir insanın dönüşüm sürecinin tanımlanması, ikincisinde ise yaşayan bir insanın Yeniden Doğuş Yolu'nun ortaya konmasıyla koşullandırılır.

Erdemlerin (ve dolayısıyla Erdemsizliklerin) Bilginin temel sayılarına göre kategorize edildiği, Hristiyan Gnostik eonolojisinin çoğu sisteminde görülebilir; gerçekten de, dönemin genel Gnostik teosofisinin yaygın bir planıydı. İncelememizde, yüzeysel bir Gnostik eonoloji öğrencisi tarafından boş bir şematoloji olarak alınabilecek şeyin, yalnızca metafizik soyutlamaların acil pratik etik gerçekleştirilme biçimini ortaya koyduk. Ancak bunlar, Gnostik için her şeyi ifade ediyordu; bunlar doluluklardı - soyutlamalar değil, aşkın gerçekliklerdi.

Kısım 12 / 15

Benzer şekilde, Hermas'ın Çobanı'nda (Viz. iii. 8, 7), incelememizde olduğu gibi, birbirinin annesi olan yedi Kadın'dan oluşan bir Grup Vizyonu sunulur, yedi Erdem, şöyle adlandırılır: İman, Haysiyet, Saflık, Kötülükten Uzaklık, Ciddiyet, Bilgi (ἐπιστήμη), Sevgi.

Ve sadece Yedi'yi değil, aynı zamanda

On İki'yi, on iki Genç Kızı (Sim. xv. 1-3): İman, Haysiyet, Güç, Uzun Sabır, Saflık, Kötülükten Uzaklık, Namusluluk, Neşelilik, Hakikat, Anlayış, Uyumluluk, Sevgi.

Bunlara koyu giysili on iki Kadın karşıdır: İmansızlık, Haysiyetsizlik, İtaatsizlik, Yanılgı, Keder, Bozulma, Ahlaksızlık, Gazaba Gelme Hızı, Yalan, Aptallık, İftira, Nefret.

Zosimus da Ölümün On İki Kaderinden (Μοῖραι) bahseder ve onları Tutkularla ilişkilendirir.

Ancak, gerçekten de konu sonsuzdur, çünkü insanlıkta tüm doğru çabanın ve tüm gerçek ilerlemenin tamamlanmasıdır. Bu yorumlarda aşırı uzamamak için şimdilik bırakmalıyız. Şimdilik, On'un sadece Saflığın Düğün Giysisi değil, aynı zamanda Güç veya Zafer Cübbesi olduğunu belirtmek yeterlidir. Tamamlanmış halinde aynı zamanda Mesih'in Cübbesidir, baştan sona dikişsiz Tek Cübbe, çünkü On Bir'i içerir ve Bir On'u içerir.

KOZMİK BİLİNÇ ŞAFAĞI

13. Güçlerin bu Etkili Çağrısının sonucu - yani, Hermes'in bilincinde kendini tamamlayan kutsal ayinin tam anlamının gerçekleştirilmesi ve böylece bir ölçüde Tat'a iletilmesi - Tat'ın "görmeye" başlamasıdır; "Her şeyi görüyorum, kendimi Zihin'de görüyorum."

"Gökteyim, yerde, suda, havada; hayvanlarda, bitkilerdeyim; rahimdeyim, rahimden önce, rahimden sonra - her yerdeyim" (§ 11).

Bunu, Hermes'in kendisinin Zihin tarafından eğitildiği C. H., xi. (xii.) 22 ile karşılaştırın:

"Tüm yaratıkların tüm duyularını kendi içine topla -

ateşin, ve suyun, kurunun ve nemlinin. Aynı anda her yerde, yerde, denizde, gökte olduğunu düşün; henüz doğmamış, rahimde, genç, yaşlı ve ölü, ölüm sonrası koşullarda."

Bu, gördüğümüz gibi, saf bir Mısır formülüdür ve "kozmik bilincin" açılmasını ifade eder.

Bu bilinç, başka her ne olursa olsun, üç boyutlu bilinç sınırlamamızın - "bedenin bakış açısı"nın, uzayda üç yönde uzanan bir şeyin - aşılmasıdır.

SESSİZLİK YEMİNİ

Bu yeni bilinçteki Doğuş gizemi gizli tutulmalıdır; bu nedenle Hermes, muhtemelen Açıklayıcı Vaazlar'da bunu yorumlamamıştır; dahası, bu şimdi bile gizli tutulmalıdır (§ 22), ve bu nedenle inceleme Gizli Bir Vaaz'dır. Bunun nedeni hem burada hem de § 22'de verilmiştir: "Çoğunluk veya Bilmeyenler tarafından karalayıcılar (diaboloi) olduğumuz düşünülmesin diye." Bu ifadenin tam anlamı nedir bilmiyorum ve yalnızca tahmin edebilirim.

Hermes'in tam mertebesine ulaşmış olanlar, "erdemleri" yahut güçleri hakkında sükût etmelidirler (§ 22); Gnosis'lerinden asla övünmemelidirler. Eğer övünürlerse, bu yalnızca Gnosis'i hor görmeye yol açacaktır; zira onlar hala sıradan insanlar gibi görünecekler, muhtemelen daha yüksek bilinç hallerinde olmadıkları zamanlarda, yüksek ideallerinin standardının altına düşen şeyler söyleyip yapacaklar ve böylece dünya önünde Gnosis'in karalayıcıları veya iftiracıları olacaklardır.

Kısım 13 / 15

14. Yeniden Doğuş, ayrıca Özsel Doğuş (hē ousiōdēs genesis) olarak da karakterize edilir; bu, diğer risalelerin atıfta bulunduğu Özsel İnsan'ın, Tanrı'nın, Bir'in Oğlu'nun doğuşuydu.

OKTAD'DAN

15. Tat şimdi, yalnızca Sekizinci veya Oktad olarak adlandırılan aşamaya ulaşmış olanların söyleyebileceği Güçlerin Övgü-Verişini duymak istiyor; bu, Kaderin Harmonisi veya Heptad'ının (Corpus Hermeticum, i. 26) üstündeki haldir. İnsan artık özgürdür ve artık köle değildir. Bu, peygamberlik ilahisinin gücüdür, zira insan artık şeylerin Gerçek Harmonisi'ni duyar ve Farklılık Zinciri'nin üstündedir; bu, "ruhu ahenk içinde tutan" haldir. Bu yüksekliğe ulaşan kişi her zaman ahenk içinde şarkı söyleyebilir; bu, Ebedi Övgü-Verişin Dinleyicisi'nin halidir ve ona ulaşanlar, her biri kendi tarzında, onu sonsuzca ifade edebilirler.

Oktad fikri, birçok Hıristiyan Gnostik sistemde, özellikle de içinde birçok Mısır unsurunu barındıran Valentinian geleneğinde temsil edilir.

Böylece İskenderiyeli Clement'in yazılarının ekinde yer alan Theodotus'un İktibasları'nda okuruz:

> "Anne'nin doğurduğu, ölüm ve dünyaya götürülür; ama Mesih'in yeniden doğurduğu, O'nu Yaşam'a, Oktad'a dönüştürür."

Hıristiyan Gnostikler Oktad'a birçok isim vermişlerdir; örneğin Yukarıdaki Kudüs, Bilgelik, süt ve bal akan Diyar, Kutsal Ruh, Rab'bin Diyarı, Mesotes.

Ancak bu terimler, sonuncusu hariç, Yahudi eşanlamlılarıydı; Oktad teriminin kendisi

büyük olasılıkla Mısırlıydı. Böylece Büyülü Papirüslerden birinde okuruz:

> "Kitabın gücünü bildikten sonra, onu saklayacaksın, oğlum. Zira içinde, her şeyi düzenleyen ve tertipleyen, Oktad Adı olan Gerçek Ad saklıdır."

SABAHA VE AKŞAMA DUA İÇİN BİR İLAHİ

16. Takip eden ilahi gizli tutulmalıdır; yani, Tat tarafından şimdi özel ibadetlerinde kullanacağı dua biçimine bir örnek olarak alınması gerekir ve bu nedenle muhtemelen o zamana kadar kullandığı başka bir dua biçiminin yerini alması amaçlanmıştır, ki bu tür topluluklarda adet olduğu üzereydi.

Akşam ve şafak vakti, açık havada kullanılması talimatı, "Çoban" risalesine eklenen pasajları hatırlatır, burada okuruz (§ 29):

> "Ve akşam olunca ve tüm güneş ışınları batmaya başlayınca, hepsinden Tanrı'ya şükretmelerini istedim."

Ayrıca Philo'nun Terapötler hakkındaki söylediklerini de karşılaştırın:

> "Günde iki kez, şafakta ve akşamda, dua etmeye alışkındırlar; güneş doğarken güneşi, gerçek Güneşi, akılları Göksel Işık ile dolması için, ve batarken ruhlarının, duyuların ve hislerin şehvetinden tamamen arınmış olarak, kendi Meclisine ve Konsey odasına çekilmesi, orada Gerçeği araştırması için dua ederler."

Apollonius da günde üç kez dua edip meditasyon yaptığı söylenir: şafakta, öğlen ve

gün batımında; ve "erdemleri hakkında sükût etmek" konusunda, kendisinin belirgin bir örneği olduğu Geç Pisagorcular hakkında şunlar söylenir:

> "Özellikle İlahi Hizmet [yani, Gnosis] hakkındaki sessizlik kuralına uydular. Zira içlerinde birçok İlahi ve dile getirilemez şeyler duydular ki, onlara ilk önce bu Sessizliğin onlara konuştuğunu öğrenmemiş olsalardı, sessiz kalmaları zor olurdu."

Kısım 14 / 15

Ve böylece İlahi sessizlik içinde duyulmalıdır; Göksel Uyum duyulabilmesi için tüm dünyevi sesler susturulmalıdır.

17. Beş el yazmasından dördünde "Gizli İlahi" başlığının ardından "Logos IV." ibaresinin geldiği dikkat çekicidir.

Reitzenstein, önceki üç "Logos"un şunlar olduğunu düşünmektedir:

I. "Kutsalsın Sen, Ey Tanrı", Corpus Hermeticum, i. 31, 32.

II. "Her şeyin Görkemi Tanrı'dır", Corpus Hermeticum, iii.

III. "Nereye tökezliyorsunuz, ayyaşlar?", Corpus Hermeticum, vii.

Ancak son ikisi ilahi değildir; Corpus'umuzdaki tek diğer ilahi şudur:

"Senin övgünü kim söyleyebilir?", Corpus Hermeticum, v. 10, 11.

İlahimiz bir Güneş İlahisi'dir, doğrudur, ancak fiziksel gün küresi değil, Ruhsal Güneş'e. Bu dualar Zihin Gözü'ne yöneliktir - Her Şeyi Gören Işık'a.

Bu Övgü de resmi bir Te Deum değil, güçlü bir teurjik Övgü-Veriştir. Tüm doğa bu şükran sevincini titreşmelidir.

Bu Övgü Şarkısı, tamamı çok güzeldir, ancak özellikle şu sözlere dikkat çekmek isteriz:

“Senin Aklın benim aracılığımla senin övgülerini söyler. Benim aracılığımla Her Şeyi Senin Aklına geri al, akla uygun sunumumu! Senden Senin İraden; sana Her Şey!”

Evrenin Akıl veya Logos aracılığıyla Dışa Nefes Alması, Tanrı'nın İradesinin tezahürü veya gerçekleşmesidir. Logos Oğul, İrade Anne ve Tanrı Baba'dır.

Evrenin İnsan aracılığıyla İçeri Nefes Alması ("Senin İnsan böyle sana haykırır," § 20): "Her Şeyi benim aracılığımla geri al." Bu, ilk etapta aklın, insanın küçük sınırlı aklının, şeylerin Büyük Aklına kurban edilmesiyle gerçekleştirilir.

Yine de Her Şey, evrenin kendisi, Tanrı'dan başka bir şey değildir; hepsi Tanrı'dır.

“Senden Senin İraden”; sen her şeyin Kaynağısın. “Sana Her Şey”; sen her şeyin Sonu, Arzulanan, İyi Olan'sın.

Bununla, Yahudi Naassene Belgesi'nin emanetindeki İlahi'yi karşılaştırın:

> “Senden Baba, ve Senin Aracılığınla Anne, iki Ölümsüz İsim, Eonların Ebeveynleri, Gökleri şehrin olarak tutan, Ey Yüce İsimli İnsan!”

Ayrıca şunu da not edin: "Hayat, içimizdeki her şeyi korusun; Işık, onu aydınlatsın; Tanrı, onu ruhlandırsın!" Ve bunu, "Yaşam ve Işık, Bir'in Ruh'tan var olduğu yerde birleştiğinde" denilen § 12 ile karşılaştırın.

Dua, Işığın Vaftizi içindir - Gnosis ile Aydınlanma; bu, "Kupa" risalesinin Zihinde Dowsing'iydi, tıpkı ilkel Hıristiyanlıkta gerçek Vaftiz'in Aydınlanma veya phōtismos olarak adlandırılması gibi.

"KELİME ARACILIĞIYLA"

21. Tat şimdi kendiliğinden övgüler söyleme dürtüsü hisseder. Hissettiklerini söyler. Efendisi ona bu dürtüyü vermiş, onu Tanrı'nın Oğlu, bir Peygamber olarak tasavvur edildiği koşulları yaratmıştır. Ancak henüz gerçek bir Görücü'nün boyuna ulaşmamıştır. Daha yüksek doğası tohumu almıştır, ancak bunun gelişmesi için zamana ihtiyacı vardır ve gücü ancak yavaş yavaş alt zihnine inecektir.

Şu anda şükranları, kendisi için inisiyasyonun teurjik ayinini ("Her şey tamamlandı") gerçekleştiren efendisine dökülmektedir.

Bu eser Hermetizm Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Thrice-Greatest Hermes, Cilt 2: Çeviriler — Corpus Hermeticum XIII: The Secret Sermon on the Mountain Concerning Rebirth and the Promise of Silence (G.R.S. Mead, 1906)
Neşir: Theosophical Publishing Society, Londra ve Benares, 1906 (Cilt 2: Çeviriler)
Konum: Risalenin tamamı (22 bölüm) — Corpus Hermeticum XIII, Mead Cilt 2, s. 219-233
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye Atıf

Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Yeniden Doğuşa Dair Dağdaki Gizli Vaaz. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/hermetika-13-yeniden-dogus-dagdaki-gizli-vaaz

Özgün Sayfalar60 sayfa